II SA/Bd 1062/23

II SA/Bd 1062/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-01-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /sprawozdawca/
Joanna Brzezińska /przewodniczący/
Renata Owczarzak
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1094
art. 77 ust. 1, art. 80 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  oceny oddziaływania na środowisko (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi D. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowego uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia oddala skargę.
Uzasadnienie
Burmistrz W. decyzją z [...] lutego 2023 r. nr [...] określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa farmy fotowoltanicznej zlokalizowanej na części działki nr [...] w obrębie Z. , gmina W.".
Burmistrz określił rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia wskazując, że będzie ono polegać na budowie farmy fotowoltanicznej wraz z infrastrukturą towarzyszącą o łącznej mocy zainstalowanej do 17 MW na powierzchni 8,41 ha.
W złożonym odwołaniu D. L. (tj. Skarżąca) podniosła, że planowana inwestycja będzie bezpośrednio graniczyła z działką nr [...], która jest jej własnością i na której ma wybudowany dom. Skarżąca podkreśliła, że przeniosła się na wieś wybierając lokalizację ze względu na ciszę, spokój, krajobraz, bliskość natury i dzikiej przyrody. Planowana inwestycja zmieni wszystko.
Zdaniem odwołującej decyzja i zebrany materiał dowodowy w dużym stopniu bagatelizują oddziaływanie inwestycji na całe otoczenie. Odwołująca podkreśliła, że teren planowanej inwestycji ma charakter wielofunkcyjny – mieszkaniowy, rolniczy, turystyczny, wykazujący duży potencjał środowiskowy, wynikający z dużej liczby jezior, dużej powierzchni gruntów organicznych i lasów. Planowana farma fotowoltaniczna będzie szpeciła widok z jej domu oraz krajobraz przez długie lata. Zdaniem odwołującej raport oddziaływania na środowisko jest tendencyjny, skoro stwierdza, że krajobraz z panelami i infrastrukturą nikomu nie będzie przeszkadzał.
Odwołująca podniosła, że planowana inwestycja znajduje się na terenie Krajeńskiego Parku Krajobrazowego. W pobliżu inwestycji gniazduje bocian czarny. Zdaniem odwołujące planowane w ramach inwestycji nasadzenia (krzewy) to roślinność wolno rosnąca, niska, gubiąca liście w okresie jesienno – zimowym. Nie spowoduje ona przyjazności inwestycji dla krajobrazu. Brak jest odpowiedniej linii energetycznej pozwalającej na odbiór wyprodukowanej energii elektrycznej, co będzie skutkowało budową urządzeń, które będą emitowały hałas i pole elekromagnetyczne.
Ponadto realizacja inwestycji spowoduje spadek wartości nieruchomości Skarżącej.
W wyniku rozpatrzenia sprawy w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] czerwca 2023 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Kolegium wskazało, że materialnoprawną podstawą wydania decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1094 ze zm. - dalej u.i.o.ś..) Podstawę wydania decyzji stanowiły też przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1839).
Kolegium wskazało, że wnioskodawca – P. E. P. Sp. z o.o. dołączył do wniosku m.in. kartę informacyjną przedsięwzięcia a w toku prowadzonego postępowania w związku z postanowieniem Burmistrza W. z [...] czerwca 2022 r. został sporządzony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wraz z uzupełnianiami. Wynika z nich iż planowane przedsięwzięcie będzie polegało na budowie farmy fotowoltaicznej wraz z infrastrukturą towarzyszącą o łącznej mocy zainstalowanej do 17 MW na powierzchni do 8,68 ha. Całkowita powierzchnia działki nr [...] obręb Z. gmina W. wynosi 12,64 ha. Teren inwestycji znajduje się na obszarze Krajeńskiego Parku Krajobrazowego.
Powyższe przedsięwzięcie, na podstawie § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. W sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1839) zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Przedsięwzięcie ma składać się z:
- paneli fotowoltaicznych montowanych na stalowej konstrukcji wsporczej w ilości do 42500 szt. o mocy z zakresu 350Wp. - 2000 Wp.,
- inwerterów fotowoltaicznych pod stołami w ilości nie większej niż o łącznej mocy nominalnej do 17 MW,
- do 17 szt. prefabrykowanych stacji kontenerowych wraz z transformatorami,
- rozdzielnic prądu zmiennego niskiego napięcia (RPVAC),
- okablowania stałoprądowego oraz zmiennoprądowego niskiego oraz średniego napięcia,
- instalacji odgromowej, przepięciowej oraz uziemiającej,
- przyłącza elektroenergetycznego,
- ogrodzenia oraz monitoringu,
- dodatkowego oprzyrządowania technicznego,
- utwardzonej komunikacji wewnętrznej, placu manewrowego oraz zjazdu z drogi lokalnej.
Najbliższa zabudowa mieszkaniowa znajduje się w odległości ponad 50 m od przedsięwzięcia. Teren objęty pod inwestycję aktualnie użytkowany jest rolniczo, nie jest objęty ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na terenie projektowanego zamierzenia nie występują obszary wodno-błotne, inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych, w tym siedliska łęgowe oraz ujścia rzek, obszary wybrzeży i środowisko morskie, górskie lub leśne, strefy ochronne ujęć wód i zbiorników wód śródlądowych, a także obszary o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne o znacznej gęstości zaludnienia, przylegające do jezior, uzdrowiska i obszary ochrony uzdrowiskowej. Nie występują strefy ochronne ujęć wody. Nieruchomość położona jest poza obszarami szczególnie narażonymi na powodzie.
Przedsięwzięcie zlokalizowane jest w większości w obszarze dorzecza Odry zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 października 2016r. w sprawie Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry (Dz. U. z 2016 r. poz. 1967). Inwestycja znajduje się w obszarze jednolitej części wód podziemnych oznaczonym europejskim kodem PLGW600035 zaliczonym do regionu wodnego W.. Zgodnie z ww. rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry stan ilościowy i chemiczny tej JCWPd oceniono jako dobry. Ta jednolita część wód podziemnych nie jest zagrożona ryzykiem nieosiągnięcia celów środowiskowych tj. utrzymania co najmniej dobrego stanu ilościowego i chemicznego wód podziemnych.
Przedsięwzięcie znajduje się w obszarze jednolitej części wód powierzchniowych oznaczonym europejskim kodem PLRW600018188449 - Lubcza zaliczonym do regionu wodnego W.. Jednostka ta zgodnie z ww. rozporządzeniem posiada status naturalnej części wód, której stan oceniono jako zły. Rozpatrywana jednolita część wód powierzchniowych nie jest zagrożona ryzykiem nieosiągnięcia celów środowiskowych tj. osiągnięcia co najmniej dobrego stanu ekologicznego i co najmniej dobrego stanu chemicznego wód powierzchniowych.
Kolegium wskazało, że zamierzenie nie wiąże się ze zniszczeniem lub naruszeniem terenów leśnych, podmokłych, bagiennych i torfowiskowych.
Przedsięwzięcie nie należy do kategorii zakładu o zwiększonym bądź dużym ryzyku pojawienia się awarii przemysłowej, w myśl rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie rodzajów i ilości znajdujących się w zakładzie substancji niebezpiecznych, decydujących o zaliczeniu zakładu do zakładu o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej (Dz.U. z 2016 r. poz. 138). Ze względu na lokalny zasięg, nie wiąże się z oddziaływaniem transgranicznym.
W okresie eksploatacji w przypadku zastosowania na terenie farmy transformatorów olejowych pod transformatorami znajdować się będą szczelne misy olejowe. Ze względu na bezobsługowy charakter inwestycji nie przewiduje się pobierania wody i odprowadzania ścieków. Do czyszczenia paneli będzie używana czysta woda zdemineralizowana, bez dodatku czyszczących środków chemicznych. Wody roztopowe i opadowe będą W naturalny sposób spływały do gruntu.
Nie przewiduje się wpływu inwestycji na zwiększenie zanieczyszczenia wód powierzchniowych i podziemnych oraz gleby. Eksploatacja elektrowni fotowoltaicznej związana będzie z powstawaniem niewielkiej ilości odpadów, związanych z utrzymaniem farmy. Na etapie realizacji będą wywarzane odpady typowe dla prac budowlanych, opakowania oraz odpady komunalne, które będą czasowo gromadzone w odpowiednich pojemnikach do momentu ich odbioru przez uprawnioną ?rmę. Na etapie realizacji może nastąpić wzrost emisji zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego oraz poziomu dźwięku związanego z pracą sprzętu budowlanego oraz transportem materiałów, co będzie miało charakter przejściowy
Eksploatacja przedsięwzięcia nie spowoduje znaczącej emisji hałasu do środowiska oraz emisji zanieczyszczeń z wyjątkiem niewielkiej ilości związanej z ruchem pojazdów zapewniających właściwe utrzymanie farmy.
Analiza oddziaływania inwestycji w zakresie generowania pola elektromagnetycznego wykazała, iż zamierzenie inwestycyjne nie będzie stanowić zagrożenia w tym zakresie, gdyż elementy farmy fotowoltaicznej charakteryzują się nieznacznym polem elektromagnetycznym, którego oddziaływanie jest pomijalnie małe.
Kolegium podniosło, że przy określaniu negatywnych oddziaływań uwzględniono wzajemne powiazania poszczególnych elementów środowiska oraz interakcje pośrednie wynikające z tych powiązań. Z uwagi na charakter inwestycji i jej lokalizację nie będzie mieć miejsca znaczące oddziaływanie skumulowane.
Kolegium stwierdziło, że przedsięwzięcie będzie realizowane na terenie Krajeńskiego Parku Krajobrazowego, na którym obowiązują uwarunkowania określone w art. 17 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz uchwała nr X/229/15 Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 24 sierpnia 2015 r. w sprawie Krajeńskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Kuj.- Pom. z 2015 r. poz. 2550 ze zm.) w tym zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Jednakże zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody ww. zakaz nie dotyczy realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu na środowisko nie jest obowiązkowe i przeprowadzona procedura oceny oddziaływania na środowisko wykazała brak niekorzystnego wpływu na przyrodę i krajobraz parku kraj obrazowego.
Realizacja inwestycji przy przyjętych w raporcie rozwiązaniach i lokalizacji nie wymaga naruszenia cennych siedlisk przyrodniczych i ich przekształcenia, usunięcia drzew i krzewów oraz zajęcia siedlisk wrażliwych. Nie przewiduje się negatywnego wpływu na możliwość migracji zwierząt.
Ze względu na fakt, iż teren inwestycji stanowi potencjalne siedlisko lęgowe gatunków ptaków związanych z otwartymi użytkami rolnymi, celem wyeliminowania zagrożenia niszczenia lęgów gatunków ptaków chronionych oraz płoszenia bociana czarnego, który założył gniazdo w niewielkiej odległości od planowanej farmy fotowoltaicznej prace będą prowadzone okresem lęgowym ptaków lub po potwierdzeniu braku lęgów przez specjalistę ornitologa.
Wykaszanie terenu należy prowadzić od centrum farmy do jej brzegów.
Przewidziano zastosowanie paneli o właściwościach antyre?eksyjnych oraz zabezpieczenie budynków przed dostawaniem się do nich ptaków i nietoperzy celem ograniczenia potencjalnych zagrożeń względem zwierząt. W celu zapewnienia możliwości bytowania i migracji zwierząt wprowadzono ogrodzenie z wolną przestrzenią pomiędzy gruntem a dolną krawędzią konstrukcji wygrodzenia oraz zagospodarowanie terenu farmy jako powierzchni biologicznie czynnej.
Z zagospodarowania i przekształcenia wyłączono strefę o szerokości co najmniej 100 m od brzegów cieków i zbiorników wodnych.
W celu wyeliminowania ryzyka zabijania małych zwierząt wskazano na konieczność kontrolowania wykopów przed podjęciem prac w ich obrębie, a w celu zminimalizowania ryzyka przypadkowego zabijania płazów zostaną wprowadzone tymczasowe wygrodzenia (płotki herpetologiczne) znajdujące się w stre?e oddziaływania zamierzenia. Obiekty kubaturowe zostaną wykonane w neutralnej kolorystyce oraz zostaną wprowadzone nasadzenia drzew i krzewów wzdłuż części ogrodzenia zamierzenia celem ograniczenia oddziaływania na krajobraz.
Kolegium wskazało, że w toku postępowania Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w B. w opinii z [...] czerwca 2022 r. znak: [...] stwierdził, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko oraz wskazał zakres raportu. Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. K. w opinii z [...] czerwca 2022 r. znak: [...] r. uznał, iż dla przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i wskazał warunki niezbędne do uwzględnienia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody [...] Zarządu Zlewni w I. w opinii z [...] czerwca 2022 r. znak: [...] nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania ww. przedsięwzięcia na stan zasobów wodnych i zagrożenia osiągnięcia przez nie celów środowiskowych oraz wskazał warunki niezbędne do uwzględnienia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Organ prowadzący postępowanie postanowieniem z [...] czerwca 2022 r. stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia.
Raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został przedłożony [...] lipca 2022 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w B. po dwukrotnym wezwaniu Wnioskodawcy do uzupełnienia przedłożonego raportu postanowieniem z [...] stycznia 2023 r. uzgodnił realizację ww. przedsięwzięcia i określił warunki realizacji przedsięwzięcia.
Kolegium podniosło, że istotą decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest określenie wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagań środowiskowych, jakie powinny być spełnione, by móc zrealizować przedsięwzięcie i zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. Zgodnie z przepisami u.i.o.ś. regulujących kwestie związane z uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, decyzja ta nie ma charakteru uznaniowego. Organ ma zatem obowiązek wydać przedmiotową decyzję, jeżeli zostaną spełnione określone warunki dla jej wydania. Jej uzyskanie jest konieczne jeżeli zostaną łącznie spełnione warunki określone w art. 71 ust. 2 u.i.o.ś. oraz art. 72 ust. 1 u.i.o.ś., a jej celem jest wyłącznie określenie warunków realizacji danego przedsięwzięcia, planowanego zagospodarowania terenu oraz wymagań dotyczących ochrony środowiska koniecznych do uwzględnienia w ewentualnym projekcie budowlanym.
W myśl art. 81 u.i.o.ś. organ może odmówić zgody na realizację przedsięwzięcia jedynie w przypadku braku zgody wnioskodawcy na wskazany w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wariant dopuszczony do realizacji, jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, o ile nie zachodzą przesłanki o których mowa w art. 34 ustawy o ochronie przyrody oraz jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie to wpływa negatywnie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 oraz art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, o ile nie zostaną spełnione warunki, o których mowa w art. 68 pkt 1, 3, i 4 tej ustawy.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Kolegium za niezasadne uznało zarzuty sprowadzające się w głównej mierze do sprzeciwu, co do realizacji przedsięwzięcia na wnioskowanym terenie.
Zdaniem Kolegium Skarżącą nie wskazała na żadne dowody popierające i uzasadniające przedstawione w odwołaniu wątpliwości co do nierzetelności i nieprawidłowości danych zawartych w raporcie. Kolegium wskazało, że zostało przeprowadzone wnikliwe postępowanie wyjaśniające określające wpływ inwestycji na środowisko, w tym w kontekście wskazywanych przez Skarżącą uciążliwości, uwzględniające fakt zlokalizowania inwestycji na obszarze Krajeńskiego Parku Krajobrazowego i cel zminimalizowania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Kolegium podniosło, że pomimo iż raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest dokumentem prywatnym jest on dokumentem opracowywanym przez osoby posiadające wiadomości specjalne i wiedzę specjalistyczną z danej dziedziny. Stosowną wiedzę w tym zakresie posiadają także wyspecjalizowane organy uzgadniające i opiniujące warunki realizacji przedsięwzięcia. W przedmiotowej sprawie z opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B., Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. K. oraz Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody [...] Zarządu Zlewni w I. wynika, iż przedsięwzięcie w określonym we wniosku zakresie może być realizowane.
W ocenie Kolegium sporządzony na potrzeby niniejszego postępowania raport o oddziaływaniu na środowisko spełnia ustawowe wymagania określone w art. 66 u.i.o.ś., jest kompleksowy, spójny i logiczny. Zawiera elementy wskazane w postanowieniu Burmistrza W. z [...] czerwca 2022 r. Organ uznał także, iż zaproponowane w przedłożonej karcie informacyjnej przedsięwzięcia oraz raporcie oddziaływania na środowisko wraz z jego uzupełnieniami rozwiązania techniczne, technologiczne i organizacyjne zapewnią ochronę środowiska przed negatywnym odziaływaniem zamierzenia, zarówno na etapie jego realizacji jak i eksploatacji.
Kolegium wskazało, że zarówno organ I instancji jak i organy opiniujące, w tym przede wszystkim Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w B., odnieśli się i przy wydawaniu opinii uwzględnili znajdującą się w pobliżu zabudowę mieszkaniową oraz siedliska zwierząt, w tym gniazdo bociana czarnego. Z wyrażonych dla przedsięwzięcia opinii wynika, iż realizacja i eksploatacja przedmiotowej inwestycji nie będzie skutkować niekorzystnym wpływem na środowisko przyrodnicze i krajobraz, a przyjęte działania minimalizujące mają wyeliminować zidenty?kowane zagrożenia względem stwierdzonych elementów środowiska przyrodniczego, w tym roślin i zwierząt. Organy te, które specjalizują się w dokonywaniu przedmiotowych ocen, nie wskazały na istnienie zagrożenia dla środowiska, w związku z funkcjonowaniem planowanej inwestycji.
Kolegium podniosło, że stosownie do art. 80 ust. 1 pkt 3 u.i.o.ś. organ prowadzący postępowanie środowiskowe, wydając decyzję środowiskową, obowiązany jest również uwzględnić wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, jednakże sprzeciw społeczności lokalnej w stosunku do inwestycji nie może być podstawą do wydania decyzji odmownej.
Kolegium wskazało także, że podniesiona okoliczność zmniejszenia wartości nieruchomości Skarżącej usytuowanej w pobliżu planowanego przedsięwzięcia nie podlega badaniu w tym postępowaniu i nie ma wpływu na legalność przedmiotowej decyzji.
W skardze do sądu administracyjnego D. L. wniosła o decyzji Kolegium zarzucając jej błędną ocenę, iż realizacja i eksploatacja planowanej inwestycji nie będzie skutkować niekorzystnym wpływem na środowisko przyrodnicze i krajobraz.
W uzasadnieniu Skarżąca powtórzyła swoją argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji tj. wskazała iż decyzja i zebrany materiał dowodowy bagatelizują oddziaływanie inwestycji na całe otoczenie, podkreśliła wielofunkcyjny (mieszkaniowy, rolniczy, turystyczny) charakter terenu planowanej inwestycji, wskazała na oszpecenie krajobrazu, tendencyjność raportu oddziaływania na środowisko, fakt zlokalizowania inwestycji na terenie Krajeńskiego Parku Krajobrazowego oraz pobliską lokalizację gniazda bociana czarny. Skarżąca podtrzymała także swoją argumentację odnośnie nieodpowiedniej roślinności planowanej w ramach nasadzeń (krzewy), braku odpowiedniej linii energetycznej oraz konsekwencji inwestycji w postaci spadek wartości nieruchomości Skarżącej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.Dz. U. z 2023 r., poz. 1094 ze zm., zwanej dalej: "u.i.o.ś., "ustawą") w związku z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (zwanego dalej "rozporządzeniem").
Istotą decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest określenie wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagań środowiskowych, jakie powinny być spełnione, by móc zrealizować przedsięwzięcie i zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych.
Zgodnie z art. 71 ust. 2 u.i.o.ś. uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zasadnie organ stwierdził, że planowane przedsięwzięcie, na podstawie § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Z kolei istotę prawną oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zawarto w art. 3 ust. 1 pkt 8 u.i.o.ś. wskazując iż przez ocenę tę należy rozumieć postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.
Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko służy zidentyfikowaniu wszystkich potencjalnych zagrożeń dla środowiska, mogących wiązać się z realizacją przedsięwzięcia, a następie wskazaniu rozwiązań eliminujących lub minimalizujących te zagrożenia.
Zgodnie z art. 80 ust. 1 u.i.o.ś., jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:
1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;
2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;
3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;
4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.
Zasadniczym dowodem w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Innymi słowy ocena okoliczności faktycznych dokonywana jest m.in. w oparciu o przygotowany raport, który stanowi istotny środek dowody i który organ obowiązany jest uwzględnić przy wydawaniu decyzji. Z uwagi na swój charakter raport powinien być oceniany przez organ w świetle wymagań stawianych środkom dowodowym na gruncie art. 75 i nast. k.p.a. Raport, chociaż nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. - a zatem nie może zastąpić swobodnej oceny dowodów - zawiera jednak wiadomości specjalistyczne i podlega pełnej ocenie przez właściwy organ prowadzący postępowanie w świetle oceny całokształtu materiału dowodowego w rozumieniu art. 80 k.p.a. Ewentualny brak dostatecznego odniesienia się do istotnych kwestii oznacza, że raport w tym zakresie może zostać uznany za niespełniający wymogów ustawowych (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2015 r., sygn. II OSK 2213/13,
Ocena raportu powinna zmierzać do zidentyfikowania wszystkich potencjalnych zagrożeń środowiskowych związanych z realizacją planowanej inwestycji, co jest niezbędne do wyznaczenia konkretnych wymagań ochrony środowiska, które muszą zostać uwzględnione na kolejnych etapach procesu inwestycyjnego (por. wyrok NSA z 5 marca 2013 r., sygn. II OSK 1858/13,
Dla oceny raportu istotne jest czy spełnia on wymagania ustalone w art. 66 ustawy środowiskowej.
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do kwestionowania ustaleń raportu i nie dokonuje merytorycznej oceny raportu o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko, lecz jedynie kontroluje ustalenia faktyczne dokonane przez właściwe organy (por. wyrok NSA z 11 lipca 2013 r., sygn. II OSK 639/13), co znaczy, że poddaje raport ocenie pod względem formalnym tj. bada jego zupełność czy logiczną spójność oraz weryfikuje sporządzenie raportu przez osobę uprawnioną (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2014 r., sygn. II OSK 2029/12).
W orzecznictwie podkreśla się, że zadaniem organu prowadzącego postępowanie jest sprawdzenie zawartości raportu w kontekście spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych. W szczególności organ powinien ustalić, czy opracowany raport zawiera komplet niezbędnych informacji pozwalających na ocenę przedsięwzięcia i jego oddziaływania na środowisko oraz informacji identyfikujących rodzaj i skalę skutków środowiskowych oraz społecznych. Rzeczą organu administracji jest rzetelna, wnikliwa i wszechstronna ocena raportu oraz ewentualnych innych dowodów, przy zachowaniu wszystkich obowiązujących reguł dowodowych. Zasada prawdy obiektywnej obliguje organ do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego, a zwłaszcza oceny, czy raport uwzględnia wszystkie potencjalne zagrożenia środowiskowe związane z realizacją planowanej inwestycji. Jest to niezbędne do wyznaczenia konkretnych wymagań ochrony środowiska, które musiałyby być uwzględnione na ewentualnych kolejnych etapach procesu inwestycyjnego (por.: wyrok NSA z 20 maja 2014 r., sygn. II OSK 2999/12).
W powyższym zakresie Sąd nie dopatrzył się uchybień organu. W aktach sprawy znajduje się raport o oddziaływaniu na środowisko spełniający wymogi art. 66 ust. 1 u.i.o.ś. Raport ten był przedmiotem szczegółowych rozważań organu w zaskarżonej decyzji. W szczególności rozważana była zarówno okoliczność zlokalizowania inwestycji na terenie Krajeńskiego Parku Krajobrazowego oraz pobliska lokalizacja gniazda bociana czarnego.
Należy ponadto zauważyć, że raport jest dokumentem prywatnym, opracowywanym na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją określonej inwestycji, zaś inne podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym jako strony lub na prawach strony, mają wynikającą z przepisów o postępowaniu dowodowym w administracji, możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia tego dowodu, np. w postaci opinii sporządzonej przez inną osobę posiadającą odpowiednią wiedzę. Posiada on przy tym szczególną moc dowodową. Wyjątkowy charakter raportu wynika z kompleksowej oceny przedsięwzięcia i analizy aspektów technologicznych, prawnych i organizacyjnych jego funkcjonowania w powiązaniu ze sobą. Organ ocenia raport pod kątem jego zupełności, rzetelności i spójności. Ze względu jednak wyżej opisaną szczególną moc dowodową raportu kwestionowanie jego merytorycznej treści przez strony postępowania możliwe jest wyłącznie na podstawie dokumentu posiadającego taką samą moc dowodową, a więc tzw. kontrraportu czyli opinii sporządzonej również przez osobę posiadającą wiadomości specjalne. Nie może zatem odnieść skutku zakwestionowanie raportu przez same gołosłowne twierdzenia o jego tendencyjności, błędnym zaakceptowaniu nieodpowiedniej roślinności ramach planowanych nasadzeń czy braku odpowiedniej linii energetycznej.
Na ocenę legalności zaskarżonej decyzji nie ma też wpływu fakt, że jak podnosi Skarżąca wskutek realizacji planowanej inwestycji nastąpi spadek wartości jej nieruchomości. W postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej organ bada wyłącznie okoliczności wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego i jedynie w tym zakresie posiada kompetencje do rozpatrzenia sprawy. Celem tego postępowania jest określenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację wnioskowanego przedsięwzięcia, a nie ocena, czy i jak działania inwestora wpłyną na wartość nieruchomości sąsiednich, tym bardziej że decyzja środowiskowa nie przesądza jeszcze o lokalizacji takiej inwestycji.
W aktach sprawy znajdują się wymagane przez art. 77 ust. 1 u.i.o.ś. uzgodnienia i opinie, które zgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. zostały wzięte pod uwagę przez organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.
Należy podkreślić, że decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych ma charakter związany, co oznacza, że organ właściwy do wydania decyzji nie ma swobody działania, a katalog podstaw wydania decyzji negatywnych ma charakter zamknięty. Z przepisów ustawy wynika, że odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może nastąpić w przypadku wystąpienia sprzeczności planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 1 zd. 1 u.i.o.ś.), w przypadku odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający, w sytuacji zaistnienia sprzeczności z innymi przepisami prawa, gdy z przeprowadzonego postępowania wyniknie możliwość negatywnego znaczącego oddziaływania na obszar Natura 2000 (art. 81 ust. 2 u.i.o.ś.), bądź w przypadku odmowy inwestora zgody na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie, niż to określono we wniosku (art. 81 ust. 1 u.i.o.ś.).Organ zasadnie w kontrolowanej sprawie przyjął, że żadna z tych sytuacji nie wystąpiła, a tym samym zaistniały przesłanki do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia.
Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 259), Sąd oddalił skargę.