II SA/Bd 1061/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2006-01-17
NSAAdministracyjneWysokawsa
świadczenie pielęgnacyjneniepełnosprawnośćopieka nad dzieckiemustawa o świadczeniach rodzinnychplacówka całodobowawakacjepomoc społeczna

WSA uchylił decyzje odmawiające przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, uznając, że wyłączenie z art. 17 ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie ma zastosowania, gdy placówka opiekuńcza zawiesza działalność w okresie wakacji.

Skarżąca B. C. domagała się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na córkę K. C. na okres wakacji, argumentując, że córka przebywała pod jej opieką, co uniemożliwiło jej podjęcie pracy. Organy administracji odmówiły, powołując się na przepis wyłączający świadczenie, gdy dziecko przebywa w placówce całodobowej przez co najmniej 5 dni w tygodniu. WSA uchylił obie decyzje, stwierdzając, że wyłączenie nie ma zastosowania, gdy placówka zawiesza działalność w okresie wakacji, a tym samym nie zapewnia opieki przez cały rok.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę B. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Świadczenie odmówiono z uwagi na fakt, że niepełnosprawna córka skarżącej, K. C., przebywała w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez 5 dni w tygodniu, co zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiło podstawę do wyłączenia z prawa do świadczenia. Skarżąca argumentowała, że w okresie wakacji córka przebywała w domu pod jej opieką, co uniemożliwiło jej podjęcie pracy. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. W uzasadnieniu wskazano, że kluczowe jest nie tyle faktyczna liczba dni pobytu dziecka w placówce, co gotowość placówki do zapewnienia opieki przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Ponieważ Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy, do którego uczęszczała córka, zawieszał działalność w okresie wakacji, nie mógł zapewnić całodobowej opieki. Tym samym, przesłanka wyłączająca świadczenie nie została spełniona. Sąd podkreślił, że celem świadczenia jest rekompensata braku możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu opieki nad dzieckiem, a w sytuacji, gdy placówka nie zapewnia opieki przez cały rok, rodzic może być zmuszony do rezygnacji z pracy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wyłączenie to nie ma zastosowania, gdy placówka zawiesza działalność w okresie wakacji i faktycznie nie może zapewnić całodobowej opieki.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowa jest gotowość placówki do zapewnienia opieki przez 5 dni w tygodniu, a nie tylko faktyczny pobyt. Skoro placówka zawiesza działalność w wakacje, nie spełnia tej przesłanki, a tym samym nie można stosować przepisu wyłączającego świadczenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (3)

Główne

u.ś.r. art. 17 § ust. 5 pkt 3

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Przepis wyłączający świadczenie pielęgnacyjne nie ma zastosowania, gdy placówka opiekuńcza zawiesza działalność w okresie wakacji i nie zapewnia całodobowej opieki.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego.

u.p.s. art. 27 § ust. 2a

Ustawa o pomocy społecznej

Analogiczne unormowanie dotyczące zasiłku stałego, na tle którego ukształtował się pogląd o znaczeniu gotowości placówki do zapewnienia opieki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Placówka opiekuńcza zawiesza działalność w okresie wakacji, co oznacza, że nie zapewnia całodobowej opieki przez 5 dni w tygodniu w tym okresie. Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest rekompensata braku możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu sprawowania opieki nad dzieckiem.

Odrzucone argumenty

Argument organów administracji o zastosowaniu wyłączenia z art. 17 ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, mimo okresowego zawieszenia działalności placówki.

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności. operuje się w nim pojęciem " 5 dni w tygodniu" w odniesieniu do możliwości zapewnienia (gotowości zapewnienia) przez placówkę całodobowej opieki niepełnosprawnemu dziecku minimum przez taki okres. nawet nie faktyczna liczba dni pobytu dziecka w ciągu tygodnia w placówce decyduje o uprawnieniach do świadczenia, lecz właśnie fakt, iż placówka - jak wyżej wskazano - gotowa jest zapewnić przez owe minimum 5 dni w tygodniu opiekę.

Skład orzekający

Renata Owczarzak

przewodniczący

Grażyna Malinowska-Wasik

sprawozdawca

Anna Klotz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisu art. 17 ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w kontekście placówek feryjnych i okresu wakacyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji placówek zawieszających działalność w okresach ustawowych przerw (wakacje, ferie).

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego i jego interpretacji w sytuacji, gdy placówka opiekuńcza nie działa przez cały rok, co może być problemem dla wielu rodziców.

Czy świadczenie pielęgnacyjne należy się rodzicom w wakacje, gdy dziecko jest w placówce feryjnej?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 1061/05 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2006-01-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Anna Klotz
Grażyna Malinowska-Wasik /sprawozdawca/
Renata Owczarzak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
art. 17 ust. 5 pkt 3
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Renata Owczarzak Sędzia WSA: Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Asesor WSA: Anna Klotz Protokolant Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta G. z dnia [...], Nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Miejsko- Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. działając z upoważnienia Burmistrza G., odmówił B. C. przyznania na okres od [...] do [...] świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawną córką K. C. oraz opłacania składki na ubezpieczenie społeczne na powyższy okres.
Odmawiając przyznania świadczenia organ powołał się na przepis art. 17 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 228, poz. 2255 ze zm.), zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli dziecko wymagające opieki przebywa, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu.
Jak wynika z przedłożonego przez wnioskodawcę zaświadczenia K. C. przebywa w Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym nr [...] dla Dzieci i Młodzieży Słabo Widzącej i Niewidomej w B., gdzie kontynuuje naukę w klasie gimnazjalnej przebywając przez okres 5 dni w tygodniu w internacie. Jednocześnie w zaświadczeniu podano, że Ośrodek jest placówką feryjną, co oznacza, iż na okres wakacji letnich i ferii zimowych uczennica musi opuścić internat.
Od powyższej decyzji B. C. odwołała się uważając ją za krzywdzącą, gdyż przez dwa miesiące wakacji córka będzie przebywała w domu.
Nie uwzględniając odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wydało w dniu [...] decyzję nr [...] orzekającą o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż decyzja organu I instancji nie narusza przepisów prawa, gdyż w rozpatrywanej sprawie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przy czym ustawodawca nie określił wyjątku na okres wakacji, w związku z czym mimo pobytu dziecka przez ten czas poza wymienioną w cyt. przepisie placówką, matka nie nabywa uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego. Nadto organ odwoławczy wskazał, iż świadczenie pielęgnacyjne stanowi pomoc społeczną dla osoby nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności wymagającym stałej opieki innej osoby oraz stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji, zaś w przypadku pobytu dziecka przez co najmniej 5 dni w tygodniu w placówce zaspokajającej całodobową opiekę w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, nie zachodzi konieczność z rezygnacji z pracy zarobkowej z uwagi na opiekę nad dzieckiem.
B. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnosząc o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego za lipiec i sierpień 2005r.
W skardze podniosła, iż w okresie wymienionych miesięcy córka pozostawała w domu pod jej całkowitą opieką i z tego powodu zmuszona była zrezygnować z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Zdaniem skarżącej okoliczność, że ustawodawstwo nie odnosi się do okresu wakacji winna być interpretowana na korzyść rodzica dziecka.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wywodząc, że zarzut skarżącej, iż w okresie wakacji zmuszona była zrezygnować z zatrudnienia nie znajduje oparcia w sytuacji faktycznej, gdyż informacja uzyskana z MGOPS w G. wskazuje, że od [...] do chwili obecnej nie pracuje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności. Kontrola ta sprowadza się zatem do zbadania, czy organy rozpoznające sprawę nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Uwzględniając skargę na decyzję administracyjną sąd stwierdza jej nieważność, uchyla ją, względnie stwierdza wydanie jej z naruszeniem prawa, co oznacza, iż nie posiada kompetencji do wydawania rozstrzygnięć merytorycznych. Nie może więc, o co wnosi skarżąca, orzec o przyznaniu jej świadczenia pielęgnacyjnego za żądany przez nią okres. Do wydania rozstrzygnięcia w tej kwestii właściwy jest wyłącznie posiadający upoważnienie Burmistrza G. miejscowy organ pomocy społecznej.
Skarga jest zasadna.
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która spełnia łącznie wszystkie wymienione w art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. oświadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 228 poz. 2255 ze zm.) przesłanki, a jednocześnie nie zachodzi jedno lub więcej wyłączeń określonych w ust. 5 wskazanego artykułu. Stosownie do art. 17 ust. 5 pkt 3 świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli dziecko wymagające opieki przebywa w związku z koniecznością kształcenia rewalidacji lub rehabilitacji w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu.
Jak jasno wynika z treści cyt. przepisu operuje się w nim pojęciem " 5 dni w tygodniu" w odniesieniu do możliwości zapewnienia (gotowości zapewnienia) przez placówkę całodobowej opieki niepełnosprawnemu dziecku minimum przez taki okres.
Już na tle analogicznego unormowania art. 27 ust. 2a ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz. U. 1998r. nr 64 poz. 414 ze zm.) dotyczącego zasiłku stałego w orzecznictwie NSA ukształtował się pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, iż nawet nie faktyczna liczba dni pobytu dziecka w ciągu tygodnia w placówce decyduje o uprawnieniach do świadczenia, lecz właśnie fakt, iż placówka - jak wyżej wskazano - gotowa jest zapewnić przez owe minimum 5 dni w tygodniu opiekę.
Specjalny Ośrodek Szkolno - Wychowawczy nr [...] dla Dzieci i Młodzieży Słabo Widzącej i Niewidomej w B., w którym uczy się i przebywa 5 dni w tygodniu w internacie K. C. jest, placówką zawieszającą swą działalność na okres wakacji, w związku z czym uczniowie muszą opuścić internat. Zatem w [...] Ośrodek nie tylko nie zapewniał, lecz faktycznie nie mógł zapewnić i to przez żadną ilość dni w tygodniu swym podopiecznym, w tym córce skarżącej całodobowej opieki.
Nie została zatem spełniona zasadnicza przesłanka umożliwiająca zastosowanie wyłączającego przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego przepisu art. 17 ust. 5 pkt 3 ustawy.
Dodatkowo zauważyć należy, że wykluczając z kręgu uprawnionych do świadczenia osoby, których dzieci przebywają w odpowiednich całodobowych placówkach, ustawodawca kierował się tym, iż mają one możliwość zatrudnienia przynajmniej w niepełnym wymiarze czasu pracy, uzyskując w ten sposób środki na utrzymanie. Jest to zrozumiałe skoro celem wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego jest chociaż częściowe zrekompensowanie braku możliwości podjęcia zatrudnienia i zarobkowania ze względu na konieczność sprawowania nad dzieckiem w znacznym stopniu niepełnosprawnym lub niepełnosprawnym stałej lub długotrwałej opieki oraz współuczestniczenia w jego leczeniu rehabilitacji i edukacji.
Jeśli skarżąca istotnie opiekowała się córką przez dwa wakacyjne miesiące, to przyjąć należy, że nie miała możliwości podjęcia pracy zarobkowej w okresie, w którym o nią najłatwiej.
Uznając, iż organy obydwu instancji dokonywały niewłaściwej interpretacji wskazanego wyżej przepisu prawa materialnego, co miało wpływ na treść wydanych przez nie rozstrzygnięć, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270) orzeczono, jak w sentencji.
W trakcie ponownego rozpoznania sprawy konieczne jest dokonanie wszechstronnych ustaleń pod kątem ustawowych przesłanek do przyznania świadczenia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI