II SA/Bd 105/24

II SA/Bd 105/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski
Jerzy Bortkiewicz /sprawozdawca/
Renata Owczarzak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 977
art. 53 ust. 4 pkt 6
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 maja 2024 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z dnia [...] października 2023 r., znak: [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
U z a s a d n i e n i e:
Starosta Toruński postanowieniem z dnia 3 października 2023 r., na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r., poz. 977), zwanej dalej: "u.p.z.p.", art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2409), zwanej dalej: "u.o.g.r.l." oraz art. 106 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775), zwaną dalej: "kpa", odmówił M. B., zwanemu dalej: "skarżącym" uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, w zakresie spełnienia wymogów u.o.g.r.l.
Organ I instancji powyższe rozstrzygnięcie oparł o następujące ustalenia i rozważania:
Wójt Gminy Łysomice, w związku z art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p., zwrócił się z wnioskiem o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego o powierzchni do 70 m˛ wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...] w miejscowości P. , gmina Ł..
W dokumentach ewidencji gruntów, działka na której planowana jest realizacja inwestycji oznaczona jest jako użytki rolne - grunty orne klas RIIIb i RIVa. Łączna powierzchnia ww. działki wynosi [...] ha.
W chwili obecnej działka nr [...] w miejscowości P. i działki bezpośrednio z nią sąsiadujące stanowią rolniczą przestrzeń produkcyjną. W bliskim sąsiedztwie wnioskowanej działki znajduje się również występująca zabudowa mieszkaniowa. Wraz z realizacją planowanego zamierzenia inwestycyjnego rolnicza przestrzeń produkcyjna zostanie utracona.
W przesłanym projekcie decyzji o warunkach zabudowy zostały określone warunki oraz wymagania dotyczące rodzaju i funkcji zabudowy oraz zagospodarowania terenu na działce nr [...] w miejscowości P. . Rodzaj planowanej inwestycji został określony jako zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna.
Inwestycja ma zostać zlokalizowana na części działki nr [...], na której znajdują się m. in. grunty rolne klasy R IIIb, które stosownie do zapisów art. 11 ust. 1 u.o.g.r.l., są pod szczególną ochroną. Zgodnie z załącznikiem graficznym do projektu decyzji, linie rozgraniczające teren inwestycji obejmują część obszaru działki nr [...] stanowiący grunt klasy Ill b.
Definicja gruntów rolnych została określona w art. 2 ust. 1 u.o.g.r.l., który zawiera zamknięty katalog gruntów zaliczanych do gruntów rolnych. W związku z brzmieniem art. 2 ust. 1 ww. ustawy gruntami rolnymi są m.in. grunty określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne.
Stosownie do definicji gruntów rolnych określonej w ww. przepisach, grunty działki na której, zgodnie z przedstawionym projektem decyzji o warunkach zabudowy, planowana jest realizacja inwestycji, stanowią użytki rolne - grunty orne m. in. klasy Ill b, które podlegają szczególnej ochronie określonej w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Art. 3 ust. 1 u.o.g.r.l., stanowi, że ochrona gruntów rolnych polega na ograniczeniu przeznaczenia ich na cele nierolnicze, a art. 6 ust. 1 ustawy wskazuje, że na cele nierolnicze i nieleśne można przeznaczyć przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w razie ich braku - inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej. Grunty rolne klasy Ill b nie spełniają tego warunku, jako grunty o wysokiej przydatności dla produkcji rolniczej.
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.z 2023 r., poz. 1688),zwana dalej: "ustawą zmieniającą", wprowadziła istotną zmianę dotycząca możliwości przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze.
Wprowadzono zmianę brzmienia art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l., - "nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, położonych na obszarze uzupełnienia zabudowy w rozumieniu przepisów o planowaniu przestrzennym", który umożliwia zmianę przeznaczenia gruntów klas I - III znajdującej się w obszarze uzupełnienia zabudowy w planach ogólnych.
Art. 59 ust. 1 ustawy zmieniającej, wskazuje, że do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym.
Zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. decyzje o ustaleniu warunków zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z organem właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych, którym jest starosta.
Wniosek Wójta Gminy Łysomice w sprawie uzgodnieni warunków zabudowy wpłynął do Starosty Toruńskiego w dniu 26 września 2023 r., czyli po wejściu w życie ustawy zmieniającej. W ww. ustawie, jak i w u.o.g.r.l., brak jest przepisu przejściowego, umożliwiającego uzgodnienie przedłożonych warunków zabudowy na podstawie brzmienia art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l., przed dniem 24 września 2023 r.
W konsekwencji odmówiono uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy w oparciu o przepisy obowiązujące.
W zażaleniu na powyższe postanowienie, które skarżący zaskarżył w całości, zarzucił brak podstaw do odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, ponieważ jedynym uzasadnieniem rozstrzygnięcia jest brak przepisu przejściowego w u.o.g.r.l., a działka spełnia następujące warunki: 1/ zabudowa zagrodowa nie przekracza 30% całkowitej powierzchni gruntu, zabudowa nie przekroczy 500 m˛ i jest przyległa do sąsiedniej działki zabudowanej, 2/ posiada zapewnienie o przyłączu energetycznym, 3/ posiada zapewnienie o przyłączu wodnym.
Skarżący wniósł o: 1/ uchylenie zaskarżonego postanowienia, 2/ skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz 3/ zarządzenie podjęcia środków zapobiegających w przyszłości wydawaniu takich krzywdzących postanowień.
W uzasadnieniu zażalenia wyjaśniono, że wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej działki, skarżący złożył 16 maja 2023 r., a projekt decyzji został wysłany przez Gminę Łysomice do Starostwa Powiatowego w Toruniu w dniu 26 września 2023 r., na co skarżący nie miał wpływu. Zarzucono, że nie jest zasadne powoływanie się na brak przepisów przejściowych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Toruniu postanowieniem z dnia 18 grudnia 2023 r., na podstawie art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p., art. 5 ust. 1 u.o.g.r.l. oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775), zwanej dalej: "kpa", utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Powyższe rozstrzygnięcie – po przytoczeniu dotychczasowego stanu faktycznego sprawy i przytoczonych przez organ I instancji przepisów - organ odwoławczy oparł o następujące ustalenia i rozważania:
Z prezentaty naniesionej na piśmie Wójta Gminy Łysomice z dnia 22 września 2023 r. (karty akt organu pierwszej instancji nienumerowane) wynika, że wniosek o uzgodnienie projektu decyzji wpłynął do Starosty Toruńskiego w dniu 26 września 2023 r., a został nadany za pośrednictwem Poczty Polskiej S. A. w dniu 25 września 2023 r.
Przepisy u.p.z.p., nie definiują pojęcia "obszar uzupełniającej zabudowy", a na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, jak i niniejszego postanowienia, nie zostało wydane rozporządzenie na podstawie delegacji ustawowej zawartej w przepisie art. 13 m ust. 1 ww. ustawy, które ma określić sposób wyznaczania obszaru uzupełnienia zabudowy.
Przepis art. 7 ust. 2a ustawy został znowelizowany na podstawie przepisu art. 14 pkt 2 lit. a) ustawy zmieniającej.
Z przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy, wynika, że działka nr [...] położona jest m. in. na gruncie rolnym klasy RIIIb. Tymczasem przepisy u.o.g.r.i., zawierają generalną zasadę o nieprzeznaczaniu gruntów rolnych wysokich klas na cele nierolne. Należało zatem zbadać czy planowana inwestycja może doprowadzić do zaprzestania rolniczego wykorzystania wskazanego terenu.
Dnia 24 września 2023r. weszła w życie istotna ww. nowelizacja przepisów u.o.g.r.l.
Co istotne, wskazana powyżej ustawa nowelizująca nie zawiera przepisów przejściowych dla zmian u.o.g.r.l., zapisanych w art. 14 pkt 2 lit. a, ustawy nowelizującej. Oznacza to, że stosujące prawo organy administracji publicznej zobowiązane są do odczytywania brzmienia art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l., na dzień orzekania czyli w okolicznościach niniejszej sprawy, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą.
W ustawie nowelizującej, w przypadku procedowania celem wydania warunków zabudowy, ustawodawca przewidział przepisy przejściowe tylko co do stosowania w określonych sytuacjach wcześniejszego brzmienia przepisów u.p.z.p. W art. 59 ust. 1 ustawy nowelizującej zapisano, że "do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy [tj. generalnie przed dniem 24 września 2023r.], stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 [tj. u.p.z.p.] w brzmieniu dotychczasowym".
W przepisach ustawy nowelizującej brak analogicznych zapisów co do zmian wprowadzonych w u.o.g.r.l. Należy zatem wysnuć wniosek, że wolą ustawodawcy było by przepisy tej ustawy w brzmieniu znowelizowanym stosować od dnia wejścia ich w życie, także w przypadku postępowań o ustalenie warunków zabudowy (gdzie przepisy u.o.g.r.l., też mogą mieć zastosowanie), które zostały wszczęte przed dniem 24 września 2023r.
Dlatego też organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. w brzmieniu znowelizowanym i stwierdził, że w projekcie tym brak zapisów czy "przedmiotowa inwestycja zlokalizowana jest na obszarze uzupełnienia zabudowy", a zatem czy w warunkach niniejszej sprawy dopuszczalna jest na zasadzie wyjątku zabudowa co do zasady chronionych gruntów rolnych klasy RIIIb.
Dla powyższej oceny nie ma znaczenia określenie przez ustawodawcę ostatecznej daty na przyjęcie przez gminy planów ogólnych, gdzie można wyznaczyć obszary uzupełnienia zabudowy, na dzień 31 grudnia 2025 r. Podstawy prawne do opracowywania tych dokumentów już obowiązują, a gminy mogą plany ogólne uchwalać przed ustawowym ostatecznym terminem.
W skardze złożonej do Sądu skarżący zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez brak podstaw do odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, ponieważ jedynym uzasadnieniem opisanym w postanowieniu jest brak przepisu przejściowego w u.o.g.r.l., a tymczasem działka spełnia następujące warunki:
1/ zabudowa zagrodowa nie przekracza 30% całkowitej powierzchni gruntu, zabudowa nie przekroczy 500 m˛ i jest przyległa do sąsiedniej działki zabudowanej;
2/ posiada zapewnienie o przyłączu energetycznym;
3/ posiada zapewnienie o przyłączu wodnym.
Skarżący wniósł o:
1/ uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości,
2/ stwierdzenie nieważności postanowienia w całości,
3/ uchylenie poprzedzającego postanowienia Starostwa Powiatowego w Toruniu z dnia 3 października 2023 r. (postanowienie takie wydał Starosta Toruński – uwaga Sądu).
Postanowieniu temu zarzucam
W uzasadnieniu skargi nawiązano odo argumentacji odwołania.
W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), dalej zwaną: "p.p.s.a.".
Skarga okazała się zasadna.
Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 p.p.s.a., doprowadziła Sąd do stanowiska, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu materialnemu oraz prawu procesowemu, w sposób uzasadniający uwzględnienie skargi.
Istotnym w sprawie jest, że wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy wpłynął do organu właściwego do wydania takiej decyzji przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. przed dniem 24 września 2023 r. (patrz: art. 78 ustawy zmieniającej). Jak już wskazano, art. 59 ust. 1 ustawy zmieniającej, wskazuje, że do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 (tj. u.p.z.p.) w brzmieniu dotychczasowym.
W konsekwencji do ustalania warunków zabudowy zastosowanie znajdują przepisy art. 59 i nast. u.p.z.p. w dotychczasowym brzmieniu, tj. sprzed 24 września 2023 r.
Zgodnie z art. 59 ust. 1 u.p.z.p. zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Z art. 60 ust. 1 u.p.z.p. wynika, że decyzję o warunkach zabudowy wydaje, z zastrzeżeniem ust. 3, wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4, i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi. Według art. 53 ust. 5 u.p.z.p. uzgodnień, o których mowa w ust. 4, dokonuje się w trybie art. 106 kpa.
Postępowanie uzgodnieniowe jest postępowaniem wpadkowym postępowania głównego, czyli niejako etapem postępowania o ustalenie warunków zabudowy (patrz: wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 220/12, dostępny w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z kolei art. 61 ust. 1 u.p.z.p. – do czasu ww. nowelizacji - stanowił, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia szeregu warunków, w tym przewidywał w ustępie 1 pkt 4, warunek by teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1.
Jak wynika z art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. w zw. z art. 60 ust. 1 u.p.z.p. decyzję o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, jak też decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych - w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami.
Natomiast według art. 64 ust. 1 u.p.z.p. przepisy art. 51 ust. 2-3, art. 52, art. 53 ust. 3-5a i 5c-5f oraz art. 54-56 stosuje się odpowiednio do decyzji o warunkach zabudowy, z modyfikacjami wskazanymi w tym przepisie.
Ustawa zmieniająca wprowadziła również zmiany w u.o.g.r.l., - w tym nowe brzmienie art. 7 ust. 2a, co wynika z art. 14 ustawy zmieniającej. Zmiana brzmienia art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l., (wprowadzona w art. 14 pkt 2 lit. a ustawy zmieniającej) weszła w życie z dniem 24 września 2023 r., co wynika z art. 78 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r., która późniejsze wejście w życie (od 1 stycznia 2026 r.) przewidziała jedynie dla art. 14 pkt 2 lit. b (patrz: art. 78 pkt 2 ustawy zmieniającej).
W ocenie Sądu wykładnia prawa materialnego, przedstawiona przez organy obydwu instancji w postępowaniu wpadkowym (uzgodnieniowym), była błędna. Doprowadziła też ona organy do odmowy uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy bez ustalenia i rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy z perspektywy przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie.
Przede wszystkim trzeba mieć na uwadze, że – jak już wspomniano – postępowanie uzgodnione nie jest celem samym w sobie, lecz dotyczy kwestii wpadkowej i służy załatwieniu sprawy w postępowaniu głównym o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Ta sprawa główna powinna zostać – z uwagi na datę wszczęcia postępowania – załatwiona przy zastosowaniu przepisów u.p.z.p., w brzmieniu sprzed 24 września 2023 r., co wynika z art. 59 ust. 1 ustawy zmieniającej.
W konsekwencji do przedmiotowej inwestycji nie stosuje się m.in. aktualnie obowiązującego przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1a u.p.z.p., który wśród wymogów ustalenia decyzji o warunkach zabudowy wskazuje warunek, że teren [inwestycji] jest położony na obszarze uzupełnienia zabudowy.
W ocenie Sądu, dla zachowania spójności systemowej i funkcjonalnej przepisów u.p.z.p. oraz przepisów u.o.g.r.l., należy na płaszczyźnie postępowania wpadkowego (uzgodnieniowego), o którym mowa w art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p., stosować przepisy u.p.z.p., w brzmieniu dotychczasowym. Dodać tu trzeba, że jakkolwiek ustawodawca nie zaopatrzył ustawy zmieniającej w przepis przejściowy co do stosowania u.o.g.r.l., w sytuacji gdy wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy wpłynął do organu właściwego do wydania takiej decyzji przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. przed dniem 24 września 2023 r., to jednak należy mieć na względzie, że art. 64 ust. 1 u.p.z.p., stanowi, że przepisy art. 51 ust. 2-3, art. 52, art. 53 ust. 1a-1d, 3-5a i 5c-5f oraz art. 54-56 stosuje się odpowiednio do decyzji o warunkach zabudowy (...). Regulacja ta wypełnia więc lukę braku ww. regulacji międzyczasowej.
Wobec powyższego, w postępowaniu uzgodnieniowym prowadzonym na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. organ właściwy do ochrony gruntów rolnych i leśnych powinien mieć na uwadze przepisy u.o.g.r.l., w brzmieniu sprzed nowelizacji i nie mógł oprzeć swojego odmownego stanowiska jedynie w oparciu o aktualny przepis art. 7 ust. 2 i 2a u.o.g.r. Przepis ten stanowi, że nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III położonych na obszarze uzupełnienia zabudowy w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Tymczasem w stanie prawnym sprzed nowelizacji art. 7 ust. 2 u.o.g.r.l., stanowił, że przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III - wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, z zastrzeżeniem ust. 2a. Z kolei przepis art. 7 ust. 2a u.o.g.r. [w brzmieniu sprzed 24 września 2023 r.] stanowił, że nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, jeżeli grunty te spełniają łącznie następujące warunki: 1) co najmniej połowa powierzchni każdej zwartej części gruntu zawiera się w obszarze zwartej zabudowy; 2) położone są w odległości nie większej niż 50 m od granicy najbliższej działki budowlanej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 782, z późn. zm.); 3) położone są w odległości nie większej niż 50 metrów od drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460, 774 i 870); 4) ich powierzchnia nie przekracza 0,5 ha, bez względu na to, czy stanowią jedną całość, czy stanowią kilka odrębnych części.
Treść obu regulacji jest zupełnie inna i dlatego też zastosowanie przepisu u.o.g.r.l. w nowym brzmieniu nie czyni zadość zbadania przesłanek, które wynikają z art. 7 ust. 2a, u.o.g.r. [w brzmieniu sprzed 24 września 2023 r.]
Konieczność zastosowania przepisów u.o.g.r.l., w dotychczasowym brzmieniu, wynika również i z faktu, że skoro do decyzji o warunkach zabudowy nie stosuje się aktualnie obowiązującego przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1a, u.p.z.p. wprowadzającego wymóg, by działka, dla której ustalane są warunki zabudowy, stanowiła teren położony na obszarze uzupełnienia zabudowy, to konsekwentnie powinien to respektować również organ współdziałający w wydaniu decyzji.
Ponadto dodać należy, że wobec braku przepisów intertemporalnych w zakresie art. 7 ust. 2a u.o.g.r., a także w związku z tym, że ustawodawca w wyniku nowelizacji wprowadził przepisy mniej korzystne dla inwestorów, należy zastosować przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych obowiązujące przed dniem 24 września 2023 r. Zastosowanie takiego rozstrzygnięcia jest podyktowane obowiązkiem przestrzegania zasad praworządności i sprawiedliwości społecznej, o których mowa w art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z pierwszym z tych przepisów Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Natomiast zgodnie z drugim, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Przypomnieć również należy, że w wyroku z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt K 30/06 Trybunał Konstytucyjny wyraźnie wskazał, że milczenie ustawodawcy co do reguły intertemporalnej należy uznać za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa, chyba że przeciw jej zastosowaniu przemawiają ważne racje systemowe lub aksjologiczne.
Takie argumenty wynikają z konieczności zapobieżenia zaskakiwaniu stron trwającego postępowania zmianą treści przepisów na mniej korzystne w sytuacji gdy bardzo krótkiego vacatio legis. Każdy obywatel, a więc potencjalny wnioskodawca o warunki zabudowy powinien mieć prawo do zadecydowania w którym reżimie prawnym złożyć podanie o udzielenie warunków zabudowy.
Tymczasem rozstrzygnięcie organów obu instancji aspekt ten zupełnie pomija i wprowadza istotną niekonsekwencję systemową w stosowaniu przepisów prawa. Mianowicie bowiem, wnioski o ustalenie warunków zabudowy złożone przed wejściem w życie nowelizacji rozpoznawane miałyby być przy zastosowaniu przepisów dotychczasowych (sprzed nowelizacji), natomiast do rozpoznania postępowania wpadkowego związanego z postępowaniem o wydanie warunków zabudowy, reguła ta już miałaby nie obowiązywać. W takim założeniu brak jest więc poszanowania dla regulacji zawartej w § 36 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (tekst jedn.: Dz. U. poz. 283), który stanowi, że rozwiązania przewidziane w przepisach przejściowych i dostosowujących powinny być ukształtowane w sposób nieuciążliwy dla ich adresatów i pozostawiać im możliwość przystosowania się do przepisów nowej albo znowelizowanej ustawy.
Błędna wykładnia przepisów prawa materialnego doprowadziła w niniejszej również do błędnych ustaleń faktycznych i zastosowania przepisów prawa. Doszło zatem do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. (w zw. z art. 126 k.p.a.), które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik załatwienia sprawy.
Z tych wszystkich powodów Sąd stwierdził zaistnienie podstaw do uwzględnienia skargi i wyeliminowania zaskarżonego aktu, jak i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji z obrotu prawnego.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając wniosek strony i wynik sprawy oraz wysokość poniesionych kosztów sądowych (wpis do skargi w kwocie 100 zł).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy zastosują się do oceny i wskazań wynikających z powyższych rozważań.