II SA/BD 1048/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzje organów obu instancji w sprawie zmiany aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela, uznając, że spełnienie przesłanek do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego po zatrudnieniu w szkole powinno być uwzględnione, zgodnie z zasadą równości i celem przepisów.
Skarżący, M. L., nauczyciel, wnioskował o zmianę decyzji nadającej mu stopień nauczyciela kontraktowego na stopień nauczyciela mianowanego z mocy prawa, argumentując spełnienie wymogów (stopień naukowy, 5 lat pracy akademickiej) po zatrudnieniu w szkole. Organy odmówiły, powołując się na brak tożsamości stanu faktycznego i prawnego oraz niewłaściwość organu. WSA uchylił decyzje, uznając, że interpretacja przepisów powinna uwzględniać zasadę równości i cel awansu zawodowego, a tryb art. 155 k.p.a. jest dopuszczalny.
Sprawa dotyczyła wniosku nauczyciela M. L. o zmianę decyzji nadającej mu stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego na stopień nauczyciela mianowanego z mocy prawa. Skarżący argumentował, że po zatrudnieniu w szkole spełnił wymogi (stopień naukowy, 5 lat pracy akademickiej) niezbędne do uzyskania stopnia mianowanego. Organy administracji (Dyrektor Zespołu Szkół i Prezydent Miasta) odmówiły uwzględnienia wniosku, wskazując na brak tożsamości stanu faktycznego i prawnego wymaganego do zastosowania art. 155 k.p.a. oraz na niewłaściwość Dyrektora szkoły do nadania stopnia nauczyciela mianowanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił obie decyzje. Sąd uznał, że interpretacja przepisów Karty Nauczyciela dotyczących awansu z mocy prawa powinna być funkcjonalna, a nie tylko literalna, aby uniknąć naruszenia zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Sąd podkreślił, że nierówne traktowanie nauczycieli posiadających te same kwalifikacje, ale spełniających je w różnym czasie (przed lub po zatrudnieniu w szkole), jest nieuzasadnione. Sąd stwierdził również, że zastosowanie art. 155 k.p.a. jest dopuszczalne nawet w przypadku zmiany właściwości organu, a interes społeczny i słuszny interes strony przemawiają za zmianą decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli za zmianą przemawia słuszny interes strony i zasada równości, a wykładnia przepisów Karty Nauczyciela jest funkcjonalna, a nie tylko literalna.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że interpretacja przepisów powinna być zgodna z Konstytucją RP i zasadą równości, a nierówne traktowanie nauczycieli spełniających te same kryteria awansu w różnym czasie jest nieuzasadnione. Tryb art. 155 k.p.a. jest dopuszczalny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dopuszczalność zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej na wniosek strony, gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, nawet jeśli nie ma tożsamości stanu prawnego i faktycznego.
Karta Nauczyciela art. 9a § ust. 5
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982r. - Karta Nauczyciela
Przesłanki uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa przez nauczycieli akademickich.
Pomocnicze
Karta Nauczyciela art. 9a § ust. 3
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982r. - Karta Nauczyciela
Przesłanki uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego.
Karta Nauczyciela art. 9b § ust. 4 pkt 1
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982r. - Karta Nauczyciela
Organ właściwy do nadania stopnia nauczyciela kontraktowego.
Karta Nauczyciela art. 9b § ust. 4 pkt 2
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982r. - Karta Nauczyciela
Organ właściwy do nadania stopnia nauczyciela mianowanego.
u.f.z.o. art. 124
Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych
Przepis przejściowy dotyczący nadania stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i działania organów w zgodzie ze słusznym interesem strony.
k.p.a. art. 77 § § 1 i 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 65
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu właściwego do przekazania sprawy organowi właściwemu.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uchylenie zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy i orzeczenie co do istoty sprawy.
k.p.a. art. 16 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ograniczenie możliwości wzruszania decyzji ostatecznych do przypadków przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie zasady równości wobec prawa poprzez nierówne traktowanie nauczycieli spełniających te same kryteria awansu w różnym czasie. Niewłaściwa wykładnia przepisów Karty Nauczyciela (literalna zamiast funkcjonalnej), prowadząca do uniemożliwienia uzyskania awansu z mocy prawa. Dopuszczalność zastosowania art. 155 k.p.a. w celu zmiany decyzji, nawet przy zmianie właściwości organu. Słuszny interes strony przemawiający za zmianą decyzji.
Odrzucone argumenty
Brak tożsamości stanu faktycznego i prawnego jako podstawa do odmowy zastosowania art. 155 k.p.a. Niewłaściwość Dyrektora szkoły do nadania stopnia nauczyciela mianowanego.
Godne uwagi sformułowania
wykładnia funkcjonalna obowiązujących przepisów i tym samym odstąpienie od wykładni literalnej regulacji w zakresie ścieżek nabycia stopnia awansu zawodowego nauczyciela nierówne traktowanie osób o wyższych kwalifikacjach, ale już zatrudnionych w szkole, od tych, które tę pracę dopiero podejmują Taki scenariusz postępowania w celu uzyskania uprawnia administracyjnego w demokratycznym państwie prawa należałoby uznać za nieracjonalny i sprzeczny ze zdrowym rozsądkiem.
Skład orzekający
Jerzy Bortkiewicz
członek
Katarzyna Korycka
przewodniczący
Renata Owczarzak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących awansu zawodowego nauczycieli z mocy prawa, zastosowanie art. 155 k.p.a. w kontekście zmiany stanu prawnego i właściwości organu, zasada równości wobec prawa w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nauczycieli akademickich ubiegających się o awans zawodowy w szkole.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii równości wobec prawa w kontekście awansu zawodowego nauczycieli i pokazuje, jak sądy mogą korygować literalne interpretacje przepisów w celu zapewnienia sprawiedliwości.
“Nauczyciel mianowany z mocy prawa? Sąd administracyjny wyjaśnia, kiedy można zmienić decyzję o awansie.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 1048/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2025-03-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-12-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Jerzy Bortkiewicz Katarzyna Korycka /przewodniczący/ Renata Owczarzak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 572 art. 155 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Katarzyna Korycka Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2025 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie zmiany aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zespołu Szkół [...] nr [...] z [...] maja 2024 r.; 2. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego M. L. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] maja 2024 r., nr [...] Dyrektor Zespołu Szkół Samochodowych w B., działając na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.) oraz art. 9a ust. 3 w zw. z art. 9b ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2019 r., poz. 2215, z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. M. L. w sprawie zmiany decyzji z dnia [...] września 2021r., nr [...] - aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela poprzez wydanie w stosunku do wnioskodawcy decyzji o nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego z mocy prawa, zgodnie z treścią przepisu art. 9b ust. 5 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, orzekł o odmowie zmiany aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela nr [...] z dnia [...] września 2021 r., na mocy którego M. L. nadany został stopień nauczyciela kontraktowego. W uzasadnieniu decyzji orzekający organ I instancji podniósł, iż pismem z dnia [...] kwietnia 2024 r. M. L. wniósł na podstawie art. 155 k.p.a. o zmianę decyzji ostatecznej aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela (decyzja z dnia [...] września 2021 r., nr [...]) poprzez wydanie w stosunku do wnioskodawcy decyzji o nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego z mocy prawa, zgodnie z treścią przepisu art. 9b ust. 5 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w chwili zatrudnienia na stanowisko nauczyciela w Zespole Szkół Samochodowych w B. posiadał 3-letni staż na stanowisku nauczyciela akademickiego. Z tego powodu został zatrudniony na stanowisku nauczyciela przedmiotów zawodowych - jako nauczyciel kontraktowy. Zgodnie z treścią przepisów zawartych w Karcie Nauczyciela, jeśli nauczyciele akademiccy posiadają stopień naukowy oraz legitymują się co najmniej 5-letnim okresem pracy w uczelni, w dniu nawiązania stosunku pracy w szkole, uzyskują stopień nauczyciela mianowanego. W chwili zatrudnienia w szkole, M. L. nie posiadał 5 letniego stażu pracy jako nauczyciel akademicki, jednak spełnione były przesłanki do uzyskania stopnia awansu zawodowego z mocy prawa na stopień nauczyciela kontraktowego. Występując z wnioskiem o zmianę decyzji nr [...] z dnia [...] września 2021 r. jego autor powołał się na inne okoliczności stanu faktycznego niż istniejące w dniu wydania wyżej wskazanej decyzji, albowiem dopiero aktualnie posiada 5-letni staż pracy jako nauczyciel akademicki. Z uwagi na fakt, że prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego, brak jest w ocenie Dyrektora Zespołu Szkół Samochodowych w B. możliwości zmiany aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela z dnia [...] września 2021 r. Ponadto organ wskazał na kolejną okoliczność uzasadniającą odmowne potraktowanie wniosku z dnia [...] kwietnia 2024 r. M. L. wnioskuje o zmianę decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2021r. nr [...] poprzez wydanie decyzji o nadaniu stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa, zgodnie z treścią przepisu art. 9b ust. 5 Karty Nauczyciela, a organem uprawnionym do nadania stopnia nauczyciela mianowanego w trybie art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela, jest zgodnie z art. 9b ust. 4 pkt 2 Karty Nauczyciela, organ prowadzący szkołę, a nie dyrektor szkoły. Tym samym Dyrektor Zespołu Szkół Samochodowych w B. stwierdził, że nie może dokonać zmiany aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela z dnia [...] września 2021 r. poprzez wydanie w stosunku do wnioskodawcy decyzji o nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego z mocy prawa, bowiem przekroczyłby ustawowe kompetencje. W odwołaniu od powyższej decyzji M. L. zarzucił jej wydanie z naruszeniem następujących przepisów: . art. 7 oraz art. 77 § 1 i 4 kpa poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, nieuwzględnienie okoliczności znanych organowi I instancji z urzędu, jak też dowodów znajdujących się w materiale zgromadzonym w postępowaniu prowadzonym przez ten organ, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, podczas gdy okoliczności te mogą mieć istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, albowiem w niniejszej sprawie ziściły się przesłanki do zastosowania przepisów prawa materialnego do wydania aktu stopnia awansu zawodowego o nadaniu stopnia zawodowego nauczyciela mianowanego z mocy prawa, o którym mowa w art. 9b ust. 5 Karty Nauczyciela, . art. 155 kpa poprzez jego niezastosowanie i odmowę uchylenia oraz wydania nowej decyzji, ewentualnie zmiany dotychczasowej decyzji nr [...] z dnia [...] września 2021 r., podczas gdy zaistniały podstawy do uchylenia, bądź zmiany decyzji o nadaniu stopnia awansu nauczyciela kontraktowego, tj. posiadanie przez M. L. tytułu naukowego, 5-letniego stażu pracy na stanowisku nauczyciela akademickiego oraz przygotowania pedagogicznego, co w konsekwencji prowadzi do nierównego traktowania osób już pracujących w szkole i nowo zatrudnionych, . art. 65 kpa poprzez jego niezastosowanie, pomimo uznania się przez organ niewłaściwym do rozpoznania wniosku i nie przekazaniu go organowi właściwemu do rozpoznania sprawy z jednoczesnym poinformowaniem o tym strony postępowania. Prezydent Miasta po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] października 2024 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z przepisami Karty Nauczyciela, nauczyciele akademiccy legitymujący się co najmniej 3-letnim okresem pracy w szkole wyższej lub osoby posiadające co najmniej 5-letni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy uzyskują z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole stopień nauczyciela kontraktowego (art. 9a ust. 3), zaś nauczyciele akademiccy, posiadający stopień naukowy oraz legitymujący się co najmniej 5-letnim okresem pracy w szkole wyższej, z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole, uzyskują stopień nauczyciela mianowanego. Z kolei w myśl art. 9b ww. ustawy, nauczycielom (...) w drodze decyzji administracyjnej, stopień awansu zawodowego nadaje: stopień nauczyciela kontraktowego - dyrektor szkoły; stopień nauczyciela mianowanego - organ prowadzący szkołę. Z przytoczonych przepisów wynika, że nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego oraz stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego - należy do kompetencji różnych organów. W pierwszym przypadku - do dyrektora szkoły zatrudniającej nauczyciela akademickiego, a w drugim - do organu prowadzącego taką szkołę. Nadto, nadanie stopni awansu zawodowego uzależnione jest od spełnienia się odmiennych stanów faktycznych. W przypadku stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego - sytuacji legitymowania się co najmniej 3-letnim okresem pracy w szkole wyższej, a w przypadku stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego - posiadania przez nauczyciela akademickiego stopnia naukowego oraz legitymowania się co najmniej 5-letnim okresem pracy w szkole wyższej. W ocenie Prezydenta Miasta nie jest zasadny zarzut odwołania, iż przy wydawaniu decyzji nr [...] z dnia [...] września 2021 r. doszło do naruszenia art. 7 oraz art. 77 § 1 i 4 kpa ponieważ stan faktyczny sprawy został wyjaśniony przez dyrektora Zespołu Szkół Samochodowych w B. w pełnym zakresie. M. L. uzyskał w dniu [...] września 2021 r. tytuł zawodowy nauczyciela kontraktowego, albowiem w tym dniu spełniał wymogi określone w art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela. Następnie, w zmienionym stanie faktycznym, wskutek uzyskania 5-letniego okresu zatrudnienia na uczelni wyższej, zwrócił się do Dyrektora Zespołu Szkół Samochodowych w B. o dokonanie zmiany decyzji z dnia [...] września 2021 r. Nie jest zasadny w przekonaniu organu odwoławczego także drugi z zarzutów, tj. naruszenie art. 155 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i odmowę uchylenia oraz wydania nowej decyzji. Organ podniósł, iż w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z tożsamością stanu faktycznego i stanu prawnego sprawy. Wskutek zmienionej sytuacji zawodowej odwołującego (tj. osiągnięcia przezeń 5-letniego okresu zatrudnienia na uczelni wyższej), domaga się on zmiany decyzji Dyrektora Zespołu Szkół Samochodowych w B. o nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Ww. organ nie jest tymczasem właściwy w sprawach nadawania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Również zarzut naruszenia art. 65 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, pomimo uznania się przez Dyrektora Zespołu Szkół Samochodowych w B. niewłaściwym do rozpoznania "Wniosku o zmianę decyzji z dnia [...] września 2021 r. nr [...]" - nie jest w ocenie Prezydenta Miasta zasadny. Ww. stwierdzenie w żadnym razie w ocenie organu nie może być uznane za rozstrzygnięcie organu I instancji o charakterze proceduralnym o swojej niewłaściwości. Jest to element uzasadnienia uwidaczniający Odwołującemu brak możliwości wydania przez Dyrektora Zespołu Szkół Samochodowych w B. decyzji zmieniającej swoją decyzję z dnia [...] września 2021 r. w trybie art. 155 k.p.a. W skardze do Sądu M. L. wniósł o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2024r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Zespołu Szkół Samochodowych w B. z dnia [...] maja 2024 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela w zw. z art. 124 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych poprzez ich błędną wykładnię polegającą na niezasadnym uznaniu, iż uzyskanie we wskazanym trybie stopnia nauczyciela mianowanego jest ograniczone do sytuacji, w której nawiązanie stosunku pracy następuje po spełnieniu pozostałych przesłanek, podczas gdy wystarczającym jest pozostawanie przez nauczyciela w stosunku pracy w momencie spełnienia pozostałych przesłanek, co w konsekwencji doprowadziło do wydania nieprawidłowej decyzji, 2. naruszenie art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej [...] poprzez dokonanie wykładni przepisów i działanie organu w sposób naruszający zasadę równości obywateli wobec prawa, w szczególności poprzez niezasadne uznanie, że z uwagi na datę nawiązania stosunku pracy w Zespole Szkół Samochodowych w B., skarżącemu nie przysługuje prawo do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego, pomimo spełnienia wszelkich innych wymagań kwalifikacyjnych, co nadto skutkuje dyskryminacją skarżącego wobec innych osób, które posiadały tożsame kwalifikacje zawodowe, lecz w odróżnieniu od skarżącego nawiązały stosunek pracy już po spełnieniu pozostałych przesłanek, 3. naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, w sytuacji, gdy organ winien na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić zaskarżoną decyzję w całości i orzec co do istoty sprawy, 4. naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 155 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i odmowę uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] września 2021 r., a następnie wydania nowej decyzji, podczas gdy zaistniały podstawy do jej uchylenia za zgodą strony i ze względu na słuszny interes strony, a to z uwagi na spełnienie przesłanek do nadania stopnia awansu zawodowego -nauczyciela mianowanego ze względu na posiadanie przez skarżącego tytułu naukowego, 5-letniego stażu pracy na stanowisku nauczyciela akademickiego oraz przygotowania pedagogicznego, co w konsekwencji prowadzi do nierównego traktowania osób już pracujących w szkole i nowo zatrudnianych, 5. naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, nieuwzględnienie okoliczności, o których organ miał wiedzę z urzędu oraz nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności - w tym nie wezwanie strony do ewentualnego doprecyzowania żądania zawartego we wniosku, pomimo że w uprzednio złożonym wniosku do organu prowadzącego szkołę, skarżący domagał się właśnie wydania decyzji o nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego z mocy prawa. W uzasadnieniu zarzutów skarżący podniósł, że zwrócił się do organu prowadzącego szkołę, w której jest zatrudniony, o nadanie stopnia awansu zawodowego - nauczyciela mianowanego - z mocy prawa, albowiem ziściły się przesłanki uprawniające go do uzyskania takiego stopnia. Wniosek złożony w dniu [...] listopada 2023r. nie został rozstrzygnięty w postaci wydania decyzji administracyjnej - czy to uwzględniającej ten wniosek czy też odmownej. Zdaniem skarżącego, doszło wtedy do naruszenia przepisów o postępowaniu administracyjnym, tj. braku rozstrzygnięcia sprawy, która została zainicjowana przez stronę, a w konsekwencji pozbawienia skarżącego możliwości złożenia odwołania od ewentualnej decyzji. Ponaglenie skierowane do właściwego organu zostało rozpoznane w ten sposób, że organ nie dopatrzył się ani przewlekłości, ani bezczynności organu I instancji, jednocześnie wskazując, że strona nie skorzystała z uprawnienia do zmiany bądź uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. Wskazanie organu, Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty, skłoniło skarżącego do złożenia wniosku do organu, który wydał pierwotną decyzję (Dyrektora Zespołu Szkół Samochodowych), właśnie na podstawie art. 155 k.p.a. Nawet jeśli organ miał wątpliwości co do własnych uprawnień przy wydawaniu tego rodzaju rozstrzygnięcia (co wynika z treści uzasadnienia decyzji z dnia [...] maja 2024 r.), to – jak wskazał skarżący – organ nie zwrócił się do strony o doprecyzowanie swojego żądania lub złożenie dodatkowych wyjaśnień czy też przedstawienia dowodów, nie przekazał również sprawy do rozpoznania organowi właściwemu w aktualnie obowiązującym stanie prawnym do wydania decyzji o nadaniu stopnia awansu zawodowego - nauczyciela mianowanego. Z kolei również pomimo doprecyzowania żądania w treści odwołania od decyzji z [...] maja 2024 r., jak też wskazania na całokształt sprawy i wiedzy organu II instancji z urzędu o uprzednio złożonym wniosku - również na tym etapie decyzja nie została uchylona. W konsekwencji, w ocenie skarżącego, żaden organ nie zbadał w całości stanu faktycznego sprawy i nie rozpoznał jej zgodnie z obowiązującymi zasadami postępowania administracyjnego. Jednocześnie podkreślił, że w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji Prezydenta M., powołany został najnowszy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wydany został już po wniesieniu przez skarżącego odwołania, a mający istotne znaczenie w tym stanie sprawy. Organ II instancji, pomimo znajomości treści uzasadnienia wyroku NSA z dnia 20 czerwca 2024 r., III OSK 4628/21, LEX nr 3746447, nie dokonał zdaniem skarżącego prawidłowej wykładni przepisu art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela w zw. z art. 124 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, skupiając się jedynie na kwestii dopuszczalności zmiany decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. Organ II instancji przede wszystkim skupił swoją uwagę i na tym opierał wydaną w sprawie decyzję, że na podstawie art. 155 k.p.a. strona może domagać się zmiany decyzji ostatecznej jedynie w przypadku, gdy występuje tożsamość sprawy administracyjnej, popierając swą argumentację orzecznictwem w tym zakresie. Umknęło jednak uwadze organu, że skarżący doprecyzował ostatecznie swoje żądanie (uprzednio już wyartykułowane w treści uzasadnienia wniosku skierowanego do Dyrektora Zespołu Szkół Samochodowych) i wskazał, że zgadza się na uchylenie decyzji z dnia [...] września 2021 r., by następnie domagać się wydania decyzji, na mocy której uzyska stopień awansu zawodowego z mocy prawa jako nauczyciela mianowanego. Zdaniem skarżącego, orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych, na które również powoływał się organ rozpoznający odwołanie, mają kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie. W powołanych orzeczeniach sądy dostrzegły istotę problemu, który należy oceniać z uwzględnieniem przepisów Konstytucji RP, a zatem z poszanowaniem zasad mających nadrzędne znaczenie przy stosowaniu prawa. Skarżący przypomniał, że na moment wydania pierwszej decyzji z dnia [...] września 2021 r., tj. w chwili zatrudnienia się w Zespole Szkół Samochodowych w B. jako nauczyciel, posiadał 3-letni staż pracy na stanowisku nauczyciela akademickiego, co pretendowało go do nadania stopnia awansu nauczyciela kontraktowego, a który to stopień już rok później został wyeliminowany z ustawy. W konsekwencji sytuacja skarżącego stała się gorsza, mniej korzystna, aniżeli nowo zatrudnianych nauczycieli w szkołach obecnie, którzy z takimi samymi lub niższymi kwalifikacjami mają szanse uzyskać z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego. Zdaniem organów rozpoznających sprawę, skarżący tę możliwość ma uzyskać jedynie po wyczerpaniu całej ścieżki awansu, co jednak zdaje się być sprzeczne z celem ustawodawcy. Bardzo ważne w ocenie skarżącego jest, że decyzja Dyrektora Zespołu Szkół Samochodowych w B. z dnia [...] września 2021 r. została wydana w oparciu o prawidłowe ustalenie przez organ stanu prawnego i faktycznego istniejącego w tamtym czasie, czemu strona oczywiście nie zaprzecza. Nieprawidłowo jednak organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, jakoby strona zarzucała naruszenie przepisów postępowania i zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym właśnie decyzji z dnia [...] września 2021 r. Skarżący przywołał orzeczenia sądowoadministracyjne dotyczące interpretacji przepisu art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela w zw. z art. 124 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, z uwzględnieniem przepisu art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej [...]. Zwrócił uwagę na sposób rozumienia ww. przepisów, które jego zdaniem w pełni uzasadniają złożony wniosek o uchylenie i wydanie nowej decyzji, stwierdzającej uzyskanie stopnia awansu zawodowego - nauczyciela mianowanego z mocy prawa. Wojewódzkie sądy administracyjne, a także Naczelny Sąd Administracyjny zwracały uwagę, że właśnie w ten sposób należy dokonywać wykładni przepisów dotyczących awansu zawodowego nauczycieli z mocy prawa, by nie pozostawały w sprzeczności z zasadą równości obywateli wobec prawa. Powołując się w pierwszej kolejności na uzasadnienie wyroku NSA z 20 czerwca 2024 r. "Gdyby przyjąć, iż dopuszczalne jest uzyskanie stopnia nauczyciela mianowanego tylko w odniesieniu do osób, które rozpoczynają pracę w szkole, a w stosunku do osób, które już tam pracują, obowiązuje zwykła ścieżka awansu przewidziana w art. 9b Karty Nauczyciela i następnych, to dochodziłoby do zróżnicowanego traktowania osób, które posiadają te same kwalifikacje, a więc pięcioletni okres zatrudnienia w charakterze nauczyciela akademickiego i co najmniej stopień naukowy doktora. Osoby, które równolegle pracują w szkole i na uczelni nie mogłyby bowiem, mimo wysokich kwalifikacji, uzyskać z momentem spełnienia kryteriów określonych w art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela stopnia nauczyciela mianowanego. Przedstawiony sposób wykładni art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela potwierdza art. 124 u.f.z.o., w którym wprowadzono rozwiązanie polegające na uzyskaniu z dniem [...] września 2018 r. stopnia nauczyciela mianowanego w sytuacji spełnienia przesłanki pięcioletniego okresu zatrudnienia w charakterze nauczyciela akademickiego oraz posiadania stopnia naukowego. Skoro ustawodawca nie chciał różnicować osób, które były zatrudnione w szkole przed dniem [...] września 2018 r., to tym samym nie jest uzasadnione wprowadzanie takiego zróżnicowania w stosunku do osób, które spełniają kryteria z art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela po tej dacie. " - wyrok NSA z 20.06.2024 r., III OSK 4628/21, LEX nr 3746447. Powyższe rozważania mają w ocenie skarżącego doniosłe znaczenie przede wszystkim dla dostrzeżenia celu, jakiemu służy taka ścieżka awansu, a co zostało zauważone w orzecznictwie. Właśnie dlatego ustawodawca przewidział możliwość awansu z mocy prawa, by nauczyciele o wyższych kwalifikacjach podejmowali pracę w szkole i w tej pracy pozostawali. Skarżący zwrócił uwagę, że organ rozpoznający odwołanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji, posiadał wiedzę z urzędu, że skarżący złożył wniosek o nadanie mu stopnia awansu zawodowego z mocy prawa do stopnia nauczyciela mianowanego, co jednak spotkało się z odmową pozytywnego rozpatrzenia wniosku, jednak nie została wydana decyzja administracyjna w powyższym zakresie. W ten sposób skarżący nie miał możliwości odwołania, wniósł zatem nowy wniosek do organu, który wydał decyzję o nadaniu stopnia awansu zawodowego, by ta decyzja została wyeliminowana (uchylona), a w jej miejsce wydana nowa - uwzględniająca aktualnie posiadane uprawnienia potrzebne dla uzyskania stopnia awansu nauczyciela mianowanego. To właśnie w tym zakresie skarżący powoływał się na całokształt sprawy, podkreślając wyraźnie zgodę na uchylenie pierwotnej decyzji właśnie po to, aby organ mógł wydać nową decyzję w jego sprawie. Oceniając zatem racjonalnie stan niniejszej sprawy, a nade wszystko - intencje skarżącego – należy w przekonaniu skarżącego dojść do przekonania, że czyni on starania, aby wzruszyć dotychczasową decyzję w trybie art. 155 k.p.a. - o co zwrócił się do organu, który ją wydał, następnie zaś uzyskać nową - nadającą mu uprawnienia zgodne z posiadanymi kwalifikacjami. Skarżący opiera swoje stanowisko w przedmiotowej sprawie właśnie na tych wnioskach, jakie legły u podstaw rozstrzygnięć sądów administracyjnych dotyczących możliwości awansu nauczycieli z mocy prawa. Organy niestety odmawiają konsekwentnie dokonania weryfikacji decyzji, której jest adresatem, z uwzględnieniem wykładni przepisów prawa materialnego oraz Konstytucji RP. W orzecznictwie zwrócono szczególną uwagę właśnie na fakt, że niesłusznym i niesprawiedliwym byłoby odmienne, zróżnicowane traktowanie sytuacji osób o wyższych kwalifikacjach, ale już zatrudnionych w szkole, od tych, które tę pracę dopiero podejmują. K. - P. Kurator Oświaty, nie stwierdzając przewlekłości czy bezczynności organu, jednocześnie wskazywał, że skarżący nie skorzystał z możliwości sięgnięcia do przepisu art. 155 k.p.a. Po złożeniu jednak wniosku w tym trybie, skarżącemu nadal odmawia się uchylenia decyzji nadającej mu określone uprawnienia, pomimo wyraźnej zgody strony - adresata decyzji. Aktualne jest zatem w ocenie skarżącego stanowisko, że przepis art. 155 k.p.a. daje możliwość uchylenia (lub zmiany) decyzji ostatecznych, niewadliwych, jednakże naruszających słuszny interes społeczny lub słuszny interes strony. Może zatem dojść do zmiany sytuacji strony i wzruszenia uprzednio wydanych decyzji, na mocy których strona nabyła określone prawo. Skoro organ wydający zaskarżoną decyzję odmowną uznał się niewłaściwy, to zdaniem skarżącego winien przekazać sprawę według właściwości i poinformować o tym stronę postępowania i już tylko z tej przyczyny należy uznać, iż doszło do uchybienia powodującego wadliwość decyzji Dyrektora Zespołu Szkół Samochodowych w B.. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności rozważenia wymaga zakres przedmiotu postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w oparciu o art. 155 k.p.a., który stanowił podstawę wskazaną we wniosku o zmianę aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela z dnia [...] września 2021 r. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo. Z wykładni gramatycznej przepisu art. 155 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: - strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, - przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu decyzji, - za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Z treści art. 155 k.p.a. wynika zatem, że przesłankami jego stosowania jest: po pierwsze, ustalenie istnienia w obrocie prawnym decyzji, na mocy której strona nabyła prawo; po drugie, wyrażenie przez stronę zgody na zmianę lub uchylenie takiej decyzji; po trzecie, brak przepisów szczególnych, które zmianie lub uchyleniu takiej decyzji miałyby, czy też mogłyby się sprzeciwiać; i w końcu po czwarte, istnienie interesu społecznego lub słusznego interesu strony przemawiającego za zmianą lub uchyleniem lub uchyleniem takiej decyzji. Na podstawie art. 155 k.p.a. mogą być zmieniane lub uchylane zarówno decyzje wadliwe, jak i nie dotknięte żadnymi wadami, wyłącznie wówczas gdy ich wzruszenie jest podyktowane względami interesu społecznego lub słusznym interesem strony. Jednocześnie należy mieć na względzie przepis art. 16 § 1 k.p.a., który stanowi, że uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tyko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych, co w konsekwencji prowadzi więc do wniosku, że trwałość decyzji nie jest równoznaczna z ich niezmienialnością, lecz polega na ograniczeniu możliwości ich wzruszania tylko do przypadków określonych przez przepisy ogólnego postępowania administracyjnego. Z całą pewnością przepisem takim jest art. 155 k.p.a., który dotyczy instytucji odwoływalności decyzji ostatecznej, tj. wzruszenia decyzji ze skutkiem ex nunc z powodów niezwiązanych z ochroną legalności, lecz - co trzeba podkreślić - z powodów natury celowościowej motywowanych interesem społecznym lub słusznym interesem strony. Jedynym (wyłącznym) miarodajnym kryterium weryfikacji (odwoływalności) decyzji ostatecznej, w trybie o którym mowa, jest interes społeczny lub słuszny interes strony, a więc klauzule generalne z dominującym znaczeniem kryterium słuszności. Istnienie interesu społecznego lub słusznego interesu strony, a więc kwalifikowanego interesu strony, musi być ustalone w konkretnej sprawie i musi uzyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy. Słuszny interes strony, to taki, który jest godny ochrony, nie stoi w sprzeczności z prawem i powinien być oceniany przez organ według wynikającej z art. 7 k.p.a. zasady załatwienia sprawy w sposób zgodny ze słusznym interesem strony. Istota opisywanego nadzwyczajnego postępowania wyraża się zatem w jego ukierunkowaniu na sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które z uwagi na racje natury celowościowej, determinowane interesem społecznym lub słusznym interesem strony, przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Organ wyrażał pogląd, że zmianie decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2021r. w zakresie, o który wnioskowała strona skarżąca, sprzeciwia się brak tożsamości stanu faktycznego i stanu prawnego sprawy, w którym decyzja ta została wydana w relacji do postępowania zainicjowanego wnioskiem strony, a mianowicie postępowania prowadzonego na podstawie art. 155 k.p.a. Trzeba podkreślić, że w analizowanym zakresie chodzi o ocenę zachowania tożsamości ram stanu faktycznego i stanu prawnego rozumianej - w sytuacji dokonania zmiany stanu prawnego - jako zachowanie, czy też utrzymanie materialnej konstrukcji prawa dotychczasowego przez nową regulację prawną (nową ustawę), a nie ich identyczność, co prowadzi do wniosku, że nowa regulacja prawna, która zachowuje, bądź tylko nieistotnie zmienia normę prawną stanowiącą podstawę wydania decyzji ostatecznej, nie jest przeszkodą zmiany tej decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. po zmianie prawa, jeżeli nie wpływa na tożsamość stosunku prawnego ukształtowanego zmienianą decyzją (zob. wyrok NSA z dnia [...] sierpnia 2008 r., sygn. akt II GSK 281/08; Z. Kmieciak art. 155, t. 4, w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz (red. W. Chróścielewski, Z. Kmieciak) lex 2019; Z. Kmieciak, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] czerwca 2016r., sygn. akt I OSK 2254/14, "Orzecznictwo Sądów [...] 2018, z. 9, poz. 96). W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia, czy też innego rodzaju zakłócenia tożsamości ram stanu faktycznego i stanu prawnego wymienionych postępowań, co miałoby się sprzeciwiać zmianie decyzji z dnia [...] września 2021 r. przy zastosowaniu trybu, o którym mowa w art. 155 k.p.a., biorąc pod uwagę zastosowanie wykładni funkcjonalnej obowiązujących przepisów i tym samym odstąpienie od wykładni literalnej regulacji w zakresie ścieżek nabycia stopnia awansu zawodowego nauczyciela. Podstawowa zasada wystąpienia tożsamości sprawy oznacza tożsamość stosunku prawnego ukształtowanego decyzją ostateczną a więc, że przedmiotowo istotne elementy tego stosunku prawnego pozostają bez istotnych zmian - gdyby porównać dotychczasowy stan prawny oraz stan prawny po zmianach. Tu należy odwołać się do art. 9a ust. 5 ustawy z dnia [...] stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t.j.: Dz. U. 2019 r., poz. 2215 ze zm., dalej "Karta Nauczyciela"), który został wprowadzony do tej ustawy na podstawie art. 76 pkt 4 ustawy z dnia [...] października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2203, dalej w skrócie "u.f.z.o.") z mocą obowiązującą od dnia [...] września 2018 r. (art. 147 pkt 3). Stosownie do treści art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela, nauczyciele akademiccy, posiadający stopień naukowy oraz legitymujący się co najmniej 5-letnim okresem pracy w szkole wyższej, z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole uzyskują stopień nauczyciela mianowanego. W myśl natomiast art. 124 u.f.z.o., nauczyciele zatrudnieni w dniu [...] września 2018 r. w szkole, posiadający stopień naukowy oraz legitymujący się co najmniej pięcioletnim okresem pracy w szkole wyższej, z tym dniem uzyskują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego, chyba że już uzyskali ten stopień na podstawie przepisów dotychczasowych. Przepis art. 124 u.f.z.o. stanowi zatem regulację przejściową – uzupełniającą w stosunku do art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela. Przyjmując tę zmianę według ogólnych zasad, przepis ten miał zastosowanie do nauczycieli zatrudnianych w szkole po dniu [...] września 2018 r., a nie dotyczy nauczycieli, którzy przed dniem jego wejścia w życie pozostawali w stosunku pracy ze szkołą. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący na dzień [...] września 2021 r. a więc dzień zawiązania stosunku pracy był zatrudniony ale nie spełniał warunków uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego – nie legitymował się pięcioletnim okresem pracy w szkole wyższej, wobec czego co do zasady art. 124 u.f.z.o. nie mógł mieć zastosowania. Po spełnieniu przesłanki wymaganego okresu zatrudnienia, w dniu [...].11.2023 r., skarżący wystąpił z wnioskiem o nadanie stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa. Niewątpliwie do istotnych elementów stosunku prawnego ukształtowanego decyzją ostateczną z dnia 1września 2021 należała data nawiązania stosunku pracy i stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Pozostaje jednak ustalenie czy spełnienie przesłanki odpowiedniego okresu zatrudnienia w trakcie trwania stosunku zatrudnienia uzasadnia uzyskanie stopnia awansu nauczyciela mianowanego a w zestawieniu ze sprawą nadania tytułu nauczyciela kontraktowego zachowuje czy narusza tożsamość sprawy. Skarżący spełnił przesłanki do nadania stopnia awansu nauczyciela mianowanego po wejściu w życie przepisów, których wykładnia jest przedmiotem sporu. Wobec tak skonstruowanej treści przepisu, a także uzasadnienia projektu ustawy go wprowadzającej, literalna i systemowa wykładnia regulacji prowadzi do dwóch podstawowych wniosków. Po pierwsze, jego zakresem objęci są nauczyciele akademiccy dotychczas niezatrudnieni w szkole, którzy posiadają stopień naukowy oraz legitymują się co najmniej 5-letnim okresem pracy w szkole wyższej. Po drugie, przepis ten zawiera zupełne przesłanki materialnoprawne do wydania decyzji mającej charakter stricte deklaratoryjny, gdyż potwierdza jedynie fakt uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa, a dniem uzyskania tego stopnia jest data zatrudnienia w szkole. W obecnym kształcie przepisów odczytując je literalnie nie było możliwe zastosowanie ich w przypadku skarżącego, z uwagi na niespełnienie przez niego w określonym czasie wymogów ustawowych do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego. Zatem z literalnego brzmienia powołanych przepisów, na co już wskazano, art. 124 u.f.z.o. ma charakter przejściowy, bowiem odnosi się do nauczycieli zatrudnionych w szkole w dniu [...] września 2018 r., natomiast według literalnego brzmienia art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela stopień nauczyciela mianowanego uzyskują nauczyciele akademiccy dotychczas niezatrudnieni w szkole, którzy posiadają stopień naukowy oraz legitymują się co najmniej pięcioletnim okresem pracy w szkole wyższej, a uzyskanie owego stopnia następuje z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole. Jednocześnie przyjmuje się w literaturze, jak i w orzecznictwie, że wykładnia językowa jest zasadniczym elementem procesu wykładni, ale proces ten nie może ograniczać się tylko do dyrektyw tej wykładni, lecz musi także uwzględniać dyrektywy wykładni systemowej i funkcjonalnej. Ciągłe zmiany przepisów prawa, a także splot wielu ustaw odnoszących się do jednego zagadnienia prawnego, zobowiązuje interpretatora do weryfikacji ustaleń wykładni językowej z dyrektywami wykładni systemowej i funkcjonalnej (W. Jakimowicz, Wykładnia w prawie administracyjnym, Zakamycze 2006). Wykładnia językowa jest zatem punktem wyjścia w procesie wykładni i stosowania prawa. W analizowanej sprawie ona zawodzi. Nie można bowiem przyjąć, że art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela nie może być stosowany do osób zatrudnionych w szkole, a posiadających niższe stopnie awansu zawodowego niż stopień nauczyciela mianowanego, które dopiero po zatrudnieniu w szkole spełniły przesłanki określone w art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela, tj. legitymują się stopniem naukowym i pięcioletnim stażem pracy na uczelni. Restrykcyjny sposób interpretacji przepisu art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela w sposób nieuzasadniony żadnymi racjami uniemożliwia skarżącemu uzyskanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, pomimo tego, że już po nawiązaniu stosunku pracy w szkole, spełnił przesłanki materialne przyznania stopnia awansu zawodowego, to jest legitymował się pięcioletnim stażem pracy na uczelni i tytułem naukowym. Wykładnia powołanego przepisu, prowadząca do uniemożliwienia uzyskania uprawnienia w postaci statusu nauczyciela mianowanego nauczycielowi, który w późniejszym okresie niż data zatrudnienia w szkole, spełnił owe kryteria, narusza konstytucyjną zasadę równości, bowiem bez uzasadnionych podstaw różnicuje sytuację prawną podmiotów o podobnych cechach. Nie można bowiem okoliczności spełnienia kryteriów ustawowych w innej dacie uznać za prawnie istotną – uzasadniającą zróżnicowanie sytuacji prawnej owych podmiotów. Według literalnego brzmienia powołanych norm, skarżący, aby uzyskać stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego na podstawie art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela musiałaby zwolnić się z pracy w szkole, a następnie ponownie się w niej zatrudnić, aby uczynić zadość wymogom powołanego przepisu. Taki scenariusz postępowania w celu uzyskania uprawnia administracyjnego w demokratycznym państwie prawa należałoby uznać za nieracjonalny i sprzeczny ze zdrowym rozsądkiem. Nie zmienia tej oceny możliwość uzyskania awansu według starych reguł. Zgodnie z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. W doktrynie (L. Garlicki, M. Zubik [w:] M. Derlatka, K. Działocha, S. Jarosz-Żukowska, A. Łukaszczuk, P. Sarnecki, W. Sokolewicz, J. T., M. Wiącek, K. Wojtyczek, L. Garlicki, M. Zubik, Konstytucja Rzeczypospolitej [...]. Komentarz. Tom II, wyd. II, W. 2016, art. 32.) wskazuje się, że konstytucyjna zasada równości wobec prawa polega na tym, że wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo – a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących (por. wyroki TK z dnia: [...] maja 1998 r., K 37/97; [...] października 1998 r., K 7/98; [...] maja 1999 r., P 6/98, a w ostatnim okresie m.in. wyroki z dnia: [...] stycznia 2014 r., SK 5/12, pkt III.3.6.2; [...] maja 2014 r., SK 61/13, pkt III.4.1; [...] lipca 2014 r., K 36/13, pkt III.2.1-1 oraz uchwała NSA z dnia [...] maja 2000 r., OPK 1/00, ONSA 2000, nr [...], s. 133). W podobny sposób określił zasadę równości Sąd Najwyższy wskazując, że oznacza ona "równe traktowanie obywateli znajdujących się w tej samej sytuacji prawnej" (por. np. uchwała z dnia [...] marca 2000r., I KZP 56/99, OSNKW 2000, z. 3-4, s. 21). Należy przy tym podkreślić, że owa konstytucyjna równość zawsze ma się odnosić do ściśle określonego prawa, w tym przypadku prawa dotyczącego stosunku zatrudnienia. Nie można bowiem w sposób zróżnicowany traktować osób, które w ramach stosunku zatrudnienia znajdują się w podobnej sytuacji, a więc – jak w niniejszej sprawie – spełniają pięcioletni okres zatrudnienia na stanowisku nauczyciela akademickiego i posiadają co najmniej stopień naukowy doktora. Nie znajduje uzasadnienia nierówne traktowanie nauczycieli spełniających kryteria posiadania stopnia naukowego oraz pięcioletniego stażu pracy na uczelni tylko z uwagi okoliczność, że spełnili oni owe kryteria dopiero po dacie zatrudnienia w szkole. Zatem, gdyby przyjąć, iż dopuszczalne jest uzyskanie stopnia nauczyciela mianowanego tylko w odniesieniu do osób, które rozpoczynają pracę w szkole, a w stosunku do osób, które już tam pracują, obowiązuje zwykła ścieżka awansu przewidziana w art. 9b Karty Nauczyciela i następnych, to dochodziłoby do zróżnicowanego traktowania osób, które posiadają te same kwalifikacje, a więc pięcioletni okres zatrudnienia w charakterze nauczyciela akademickiego i co najmniej stopień naukowy doktora. Osoby, które równolegle pracują w szkole i na uczelni nie mogłyby bowiem, mimo wysokich kwalifikacji, uzyskać z momentem spełnienia kryteriów określonych w art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela stopnia nauczyciela mianowanego. Przedstawiony sposób wykładni art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela potwierdza art. 124 u.f.z.o., na co wskazuje skarżący, w którym wprowadzono rozwiązanie polegające na uzyskaniu z dniem [...] września 2018 r. stopnia nauczyciela mianowanego w sytuacji spełnienia przesłanki pięcioletniego okresu zatrudnienia w charakterze nauczyciela akademickiego oraz posiadania stopnia naukowego. Skoro ustawodawca nie chciał różnicować osób, które były zatrudnione w szkole przed dniem [...] września 2018 r., to tym samym nie jest uzasadnione wprowadzanie takiego zróżnicowania w stosunku do osób, które spełniają kryteria z art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela po tej dacie. W podanym kontekście, odstępując od literalnej wykładni art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela a przyjmując jej funkcjonalne znaczenie, istnieją podstawy do przyjęcia, że w takich okolicznościach nie dochodzi do zmiany materialnej konstrukcji dotychczasowego prawa przez nową regulację prawną, nie wpływa to zatem jedocześnie na tożsamość stosunku prawnego ukształtowanego zmienianą decyzją. Jego ramy są bowiem zachowane. W dalszym ciągu bowiem chodzi o te same prawa i obowiązki tego samego podmiotu, ukształtowane decyzją ostateczną. W konsekwencji wydaje się, że przepisy prawa nie stoją na przeszkodzie aby w trybie art. 155 k.p.a. móc zmienić akt nadania, uzupełniając jego treść ( nie datę wydania i ukształtowania sytuacji prawnej podmiotu) o datę od jakiej nauczyciel uzyskał awans zawodowy. Należy więc przyjąć, że w momencie spełnienia przez skarżącego przesłanek wynikających z art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela, z mocy prawa staje się on nauczycielem mianowanym, a organ ma obowiązek wydać stawową decyzję. Kolejna przesłanka z art. 155 k.p.a. to konieczność ustalenia, że za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Za wystąpieniem tej przesłanki przemawiają następujące okoliczności : - spełnienie przesłanek do nabycia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, - uzyskująca walor utrwalającej się wykładni, wykładnia funkcjonalna wymienionych przepisów zmieniających ustawę Karta Nauczyciela, - wyraźne wskazanie przez kuratorium oświaty skierowania skarżącego do załatwienia jego sprawy w trybie art. 155 k.p.a., - niezałatwienie sprawy w normalnym trybie, przy zastosowaniu wykładni funkcjonalnej, czyli interpretacja norm służących zapobieżeniu naruszenia konstytucyjnie chronionych praw - naruszenie zasady równości podmiotów przy stosowaniu wykładni literalnej, - zamknięcie stronie możliwości załatwienia sprawy w następstwie przyjęcia gramatycznej wykładni obowiązujących przepisów przy jednoczesnym wyraźnym skierowaniu na drogę rozstrzygnięcia sprawy w trybie nadzwyczajnym. Jako zasadniczą przeszkodę do zastosowania art. 155 k.p.a organ wskazał na inną właściwość organu do nadania stopnia awansu zawodowego. Organem uprawnionym do nadania stopnia nauczyciela mianowanego w trybie art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela, jest zgodnie z art. 9b ust. 4 pkt 2 Karty Nauczyciela, organ prowadzący szkołę, a nie dyrektor szkoły jak przy nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego z dnia [...] września 2021 r. Zmiana właściwości organu w sprawie nadanie awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego, w sytuacji woli dalszego zajmowania stanowiska przez adresata pierwotnie wydanej decyzji, nie rodzi potrzeby ani też obowiązku ponownego ustalenia treści stosunku administracyjnoprawnego ukształtowanego pierwotnie wydaną decyzją ostateczną - a mianowicie, że pomimo zmiany stopnia awansowego, a przez to organu udzielającego tego awansu, decyzja ostateczna, o której zmianę wystąpiła strona, nadal kształtuje treść jej praw i obowiązków związanych z nawiązaniem stosunku pracy i pozostawaniem do czasu wystąpienia przesłanek uzasadniających zmianę. NSA w sprawach dotyczących opłat za zajęcie pasa drogowego nie widział dostatecznej przeszkody do zakwestionowania możliwości zastosowania art. 155 k.p.a. przy zmianie organu właściwego do wydania rozstrzygnięcia.( por. wyrok w sprawie II GSK 2017/22 i powołane w uzasadnieniu inne orzeczenia w związku ze zmianą kategorii drogi, a przez to jej zarządcy oraz wysokości stawki opłaty za zajęcie pasa drogowego- konsekwencją jest to, że aktualnie właściwy zarządca drogi (właściwy rzeczowo organ administracji) posiada możliwość zmiany dotychczasowych decyzji w niezbędnym zakresie). Konsekwencją tego stanu rzeczy w niniejszej sprawie jest zatem to, że aktualnie właściwy organ posiada możliwość zmiany decyzji będącej przedmiotem wniosku. Pozostałe przesłanki z art. 155 k.p.a. nie były sporne. Wbrew zatem stanowisku prezentowanemu w uzasadnieniu decyzji, brak jest podstaw aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie nie zaktualizowały się przesłanki stosowania art. 155 p.p.s.a., Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. a art. 135 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z 205 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI