II SA/BD 1042/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2024-02-19
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanestan techniczny budynkuzagrożenie dla życia i zdrowiaoszpecenie otoczeniaochrona zabytkówgminna ewidencja zabytkównakaz usunięcia nieprawidłowościrozbiórkaWSAnadzór budowlany

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właściciela budynku wpisanego do gminnej ewidencji zabytków, który domagał się nakazu rozbiórki, zamiast nakazu usunięcia nieprawidłowości zagrażających bezpieczeństwu i estetyce.

Właściciel budynku mieszkalnego, wpisanego do gminnej ewidencji zabytków, domagał się nakazu rozbiórki obiektu, powołując się na opinie ekspertów wskazujące na zły stan techniczny i zagrożenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepis art. 66 Prawa budowlanego, nakazując usunięcie nieprawidłowości zagrażających bezpieczeństwu i estetyce, a nie rozbiórkę, zwłaszcza w kontekście ochrony konserwatorskiej.

Sprawa dotyczyła skargi właściciela budynku mieszkalnego, wpisanego do gminnej ewidencji zabytków, na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego i estetycznego budynku. Właściciel domagał się nakazu rozbiórki, powołując się na dwie ekspertyzy budowlane wskazujące na zły stan techniczny i zagrożenie katastrofą budowlaną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, uznając, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 66 Prawa budowlanego, nakazując zabezpieczenie budynku i terenu oraz usunięcie usterek estetycznych, zamiast rozbiórki. Sąd podkreślił, że postępowanie zostało wszczęte z urzędu na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, a nie na wniosek strony o rozbiórkę. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na fakt, że budynek jest wpisany do gminnej ewidencji zabytków i objęty ochroną konserwatorską, co ogranicza możliwość wydania decyzji o rozbiórce bez uzgodnienia z konserwatorem zabytków. Sąd uznał, że przedstawione przez organy dowody, w tym protokoły kontroli i ekspertyzy, potwierdzają zagrożenie dla życia i zdrowia oraz oszpecenie otoczenia, co uzasadnia nakaz usunięcia nieprawidłowości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 66 Prawa budowlanego, nakazując usunięcie nieprawidłowości zagrażających bezpieczeństwu i estetyce, a nie rozbiórkę, gdyż postępowanie zostało wszczęte z urzędu na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, a nie na wniosek o rozbiórkę. Dodatkowo, ochrona konserwatorska ogranicza możliwość rozbiórki.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 66 Prawa budowlanego, nakazując usunięcie nieprawidłowości zagrażających bezpieczeństwu i estetyce, ponieważ postępowanie zostało wszczęte z urzędu na podstawie tego przepisu, a nie na wniosek o rozbiórkę. Ponadto, budynek jest objęty ochroną konserwatorską, co wymaga uzgodnienia z konserwatorem zabytków w przypadku rozbiórki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

Pb art. 66 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis ten stanowi podstawę do nakazania usunięcia nieprawidłowości w obiekcie budowlanym, gdy stwierdzono, że może on zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, lub powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia.

Pomocnicze

Pb art. 81 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pb art. 83 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego

Określa sposób rozstrzygania przez organ odwoławczy, w tym możliwość uchylenia decyzji organu I instancji i orzeczenia co do istoty sprawy.

k.p.a. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego

Zapewnienie stronie udziału w postępowaniu.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu oceny na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy strona ma rację.

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.

P.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd administracyjny.

Pb art. 67 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego.

Pb art. 67 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego.

Pb art. 67 § 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego.

Pb art. 61

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Obowiązki właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego.

u.o.z.i.o.z. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Ochrona dzieł architektury i budownictwa.

u.o.z.i.o.z. art. 22 § 5

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Uzgodnienia z konserwatorem zabytków.

u.o.z.i.o.z. art. 7

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Zakres ochrony zabytków.

u.o.z.i.o.z. art. 96 § 2

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Postępowanie administracyjne w sprawach ochrony zabytków.

Pb art. 72a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wszczęcie postępowania w sprawach dotyczących stanu technicznego obiektów budowlanych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 66 Prawa budowlanego, nakazując usunięcie nieprawidłowości zagrażających bezpieczeństwu i estetyce, a nie rozbiórkę. Postępowanie zostało wszczęte z urzędu na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, a nie na wniosek o rozbiórkę. Budynek jest wpisany do gminnej ewidencji zabytków i objęty ochroną konserwatorską, co ogranicza możliwość wydania decyzji o rozbiórce bez uzgodnienia z konserwatorem zabytków. Stan techniczny i estetyczny budynku potwierdzają protokoły kontroli i ekspertyzy, uzasadniając nakaz usunięcia nieprawidłowości.

Odrzucone argumenty

Organ powinien wydać decyzję o rozbiórce budynku na podstawie art. 67 Prawa budowlanego. Nakazy dotyczące zabezpieczenia i usunięcia usterek estetycznych zostały wykonane przez właściciela. Organ błędnie uznał, że należy wyremontować nieużytkowany budynek, mimo przedłożonych opinii ekspertów o przeznaczeniu go do rozbiórki.

Godne uwagi sformułowania

budynek stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia nie ma przeszkód prawnych do jego rozbiórki rachunek ekonomiczny nie może być podstawą do wyburzenia zabytkowego budynku

Skład orzekający

Anna Klotz

sprawozdawca

Jarosław Wichrowski

sędzia

Joanna Brzezińska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących nakazu usunięcia nieprawidłowości w budynkach zagrażających bezpieczeństwu i estetyce, zwłaszcza w kontekście obiektów zabytkowych i ochrony konserwatorskiej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budynku wpisanego do gminnej ewidencji zabytków i objętego ochroną konserwatorską. Nie stanowi ono ogólnej zasady dotyczącej wszystkich budynków w złym stanie technicznym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między potrzebą ochrony zabytków a prawem właściciela do dysponowania swoją własnością, a także ilustruje zastosowanie przepisów Prawa budowlanego w praktyce.

Czy można nakazać remont zabytku zamiast jego rozbiórki? Sąd rozstrzyga spór o przyszłość podupadłego budynku.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 1042/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-02-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Anna Klotz /sprawozdawca/
Jarosław Wichrowski
Joanna Brzezińska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski sędzia WSA Anna Klotz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 lutego 2024 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących stanu budynku oddala skargę.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. – dalej jako: "PINB", [...].04.2022r. przeprowadził kontrolę stanu technicznego budynku mieszkalnego (oznaczonego na mapie ewid. symbolem [...]), położonego w B. przy ul. J. działka nr ewid. [...] obr. [...] oraz budynku oznaczonego symbolem [...] działka nr ewid. [...] obr. [...], stanowiących własność R. R. (dalej jako: "Skarżący"). W ramach czynności kontrolnych ustalono, że elewacja frontowa i boczna budynku mieszkalnego od strony działki nr ewid. [...] obr. [...] jest zabrudzona. Na elewacji frontowej widoczne są spękania i ubytki tynków. Stwierdzono miejscowo gołe cegły. Elewacja od strony podwórza jest ceglana, zabrudzona i wymaga wyczyszczenia. Na elewacji frontowej znajdują się elementy dekoracyjne - częściowo uszkodzone i technicznie zużyte, które wymagają naprawy. Budynek jest niezamieszkały, otwory drzwiowe otwarte są na oścież, częściowo są powybijane szyby w oknach. Wejście od zewnątrz do piwnicy (od strony podwórza) jest otwarte i niczym niezabezpieczone. Ustalono również, że na terenie nieruchomości od strony podwórza znajduje się budynek oznaczony na mapie ewid. symbolem [...], większość górnej kondygnacji przedmiotowego budynku [...] (dach i ściany konstrukcji drewnianej) są zawalone. Kontrolujący wskazali, że oba w/w budynki stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi — teren działki i same budynki niezabezpieczone i dostępne dla osób postronnych. Do protokołu dołączono dokumentację fotograficzną.
PINB ustalił, że zgodnie z Zarządzeniem Prezydenta Miasta B. z [...] sierpnia 2015r. nr [...] w sprawie założenia gminnej ewidencji zabytków Miasta B., budynek mieszkalny wpisany jest do gminnej ewidencji zabytków (poz. [...], Nr [...]- dom, k. [...]).
PINB zawiadomieniem z [...].04.2022 r. znak: [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stanu technicznego ww. budynku mieszkalnego z uwagi na to, że obiekt ten może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi i powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia. Jednocześnie zobowiązał właściciela budynku do przedłożenia posiadanych dokumentów dotyczących stanu technicznego budynku. Właściciel przedłożył roczny przegląd techniczny budynku mieszkalnego z [...] .05.2021r. autorstwa mgr inż. [...] ([...], z którego wynika m.in., że obecnie budynek główny oraz gospodarczy stanowią zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Budynek został w przeciągu ostatnich dwóch lat zniszczony przez wandali. Stolarka okienna i drzwiowa została w dużym stopniu zniszczona, w budynku występuje wiele miejsc z wyrwanymi elementami instalacji elektrycznych oraz wodno-kanalizacyjnych. Budynek nie nadaje się do użytkowania i należy go, oraz działkę, jak najszybciej zabezpieczyć przed dostępem osób trzecich.
PINB postanowieniem z dnia [...] .06.2022 r. znak: [...], działając na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2023 r., poz. 682 ze zm.)- dalej jako: "Pb", w zakreślonym terminie, nakazał właścicielowi budynku mieszkalnego przedłożyć ekspertyzę techniczną sporządzoną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności, określającą sposób zabezpieczenia ww. budynku. Zobowiązany [...].08.2022r. przedłożył ekspertyzę techniczną - zabezpieczenie budynku mieszkalnego przy ulicy J., opracowaną 05.08.2022 r. przez mgr inż. [...] (nr upr. [...]). Z dokumentu wynika konieczność zabezpieczenia terenu oraz przedmiotowego budynku przed dostępem osób postronnych oraz oznakowanie tablicami: "wstęp wzbroniony - prace remontowe".
Zawiadomieniem z dnia [...].08.2022 r. znak: [...], PINB zawiadomił Prokuraturę Rejonową B. o możliwości popełnienia przestępstwa z art. 91a Pb.
Decyzją z dnia [...].09.2022 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B., na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 Pb, nakazał właścicielowi budynku mieszkalnego usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Decyzją z [...].12.2022 r. znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W postępowaniu odwoławczym skarżący przedłożył ekspertyzy techniczne, tj.:
Ekspertyzę z [...].11.2022 r., autorstwa mgr inż. [...] ([...]). W powyższym dokumencie stwierdzono w dużej części zły stan budynku. Wskazano, że obiekt posiada awaryjne części konstrukcji nośnych oraz wykończeniowych. Dach oraz strop drewniany z racji zawilgocenia, zalewania oraz różnic temperatur wynikających z braku ogrzewania (...) w znacznej części są zdegradowane oraz nie spełniają wymogów bezpieczeństwa konstrukcji oraz ich użytkowania. To samo dotyczy ścian nośnych, działowych oraz dachu. Autor ekspertyzy stwierdził, że ze względów ekonomicznych oraz bezpieczeństwa wskazane jest rozebranie budynku.
Ekspertyzę techniczną z [...].11.2022 r. autorstwa mgr inż. [...] (nr upr. [...]). Z dokumentu wynika, że obiekt stanowi zagrożenie dla życia i mienia osób w nim przebywających i należy go w trybie pilnym przeznaczyć do rozbiórki. Zdaniem eksperta brak jest przesłanek ekonomicznych czy też technicznych, wskazujących na możliwość remontu budynku, a odwlekanie w czasie rozbiórki prowadzić będzie do dalszej degradacji budynku.
W ramach ponownego rozpatrzenia sprawy, PINB pismem z [...].12.2022 r., znak: [...], zwrócił się do Miejskiego Konserwatora Zabytków o wydanie uzgodnienia w sprawie rozbiórki przedmiotowego budynku.
Postanowieniem z dnia [...].01.2023 r., znak: [...] Miejski Konserwator Zabytków , działając z upoważnienia Prezydenta Miasta B., na podstawie art. 67 ust. 3 i ust. 4 Pb postanowił nie uzgodnić prac związanych z rozbiórką przedmiotowego budynku głównego frontowego przy ul. J. w B. (działka nr ewid. [...] obr. [...]).
Następnie za pismem z [...].01.2023 r., właściciel reprezentowany przez pełnomocnika złożył Załącznik do oceny technicznej - sposób prowadzenia prac rozbiórkowych i analiz oddziaływania tych prac na sąsiednie budynku, sporządzony przez mgr inż. [...] (nr upr. [...]).
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. decyzją z [...].01.2023r., znak: [...], działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 Pb, nakazał właścicielowi budynku mieszkalnego (oznaczonego na mapie ewidencyjnej symbolem [...]) usytuowanego na działce nr ewid. [...], obręb [...] przy ul. J. w B. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości tj.:
1. zabezpieczenie terenu działki nr ewid. [...], obręb [...] przy ul. J. w B., na której znajduje się budynek (oznaczony na mapie ewidencyjnej symbolem [...]) poprzez skuteczne zamknięcie bramy wjazdowej na teren w/w działki, uniemożliwiające dostęp dla osób postronnych, umieszczenie tablic ostrzegawczych na ogrodzeniu (w miejscach, gdzie jest możliwość wejścia na działkę), informujących o zakazie wstępu na teren w/w nieruchomości,
2. zabezpieczenie budynku mieszkalnego (oznaczonego na mapie ewidencyjnej symbolem [...]) usytuowanego na działce nr ewid. [...], obręb [...] przy ul. J. w B. przed dostępem osób postronnych poprzez zlikwidowanie (zamurowanie, zabicie deskami) otworów okiennych zlokalizowanych w ścianach zewnętrznych kondygnacji parteru i skuteczne zamknięcie otworów drzwiowych zlokalizowanych w ścianach zewnętrznych kondygnacji parteru,
3. odłączenie wszystkich mediów od przedmiotowego budynki, w szczególności instalacji elektrycznej oraz zabezpieczenie wszystkich możliwych złącz oraz luźnych przewodów przed dostępem osób trzecich,
4. zabezpieczenie dachu przedmiotowego budynku plandekami,
5. wypełnienie spękań i ubytków tynku w ścianie frontowej budynku mieszkalnego (oznaczonego na mapie ewidencyjnej symbolem [...]) usytuowanego na działce nr ewid. [...], obręb [...] przy ul. J. w B. oraz w elewacji bocznej przedmiotowego budynku od strony działki nr ewid. [...] obr. [...],
6. naprawę częściowo uszkodzonych i technicznie zużytych elementów dekoracyjnych fasady przedmiotowego budynku od strony ul. J.,
7. pomalowanie elewacji frontowej przedmiotowego budynku mieszkalnego od strony ul. J. oraz elewacji bocznej przedmiotowego budynku od strony działki nr ewid. [...] obr. [...].
Organ w rozstrzygnięciu podał, że pkt 1-3 należy wykonać w terminie do dnia [...] lutego 2023 r., pkt 4 w terminie do dnia [...] marca 2023 r., a pkt 5-7 w terminie do dnia [...] sierpnia 2024 r. Ponadto nakazał, aby powyższe prace zostały wykonane pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane z zachowaniem zasad BHP po uzgodnieniu z Miejskim Konserwatorem Zabytków.
Skarżący działając przez pełnomocnika złożył odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji. Pismem z dnia [...] .03.2023 r., znak: [...], organ I instancji przekazał do organu II instancji uwierzytelnione kserokopie dalszych dokumentów, które wpłynęły do PINB w trakcie postępowania odwoławczego oraz protokoły kontroli z dnia [...].02.2023 r. i z dnia [...].02.2023 r.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją [...] .06.2023 r. [...], działając na podstawie art. 104 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 4, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 2 Pb, w punkcie pierwszym rozstrzygnięcia uchylił decyzję PINB dla Miasta B. z dnia [...] .01.2023 r w części dotyczącej wyznaczonych terminów wykonania nakazanych obowiązków i w tym zakresie orzekł w następujący sposób: pkt 1-3 należy wykonać w terminie do dnia [...] lipca 2023 r., pkt 4 w terminie do dnia [...] sierpnia 2023 r. W punkcie drugim rozstrzygnięcia organ odwoławczy utrzymał w mocy pozostałą część zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy potwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że pismem z dnia [...].02.2023 r. skarżący przekazał do organu I instancji ocenę stanu technicznego oraz przydatności do użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego i gospodarczego zlokalizowanego przy ul. J. w B., sporządzoną w dniu [...].02.2023r. przez mgr inż. [...] (nr upr. [...]), z której wynika, że budynek [...] jest w złym stanie technicznym a jego konstrukcja oraz elementy wykończeniowe w stanie awaryjnym. Ze względów ekonomicznych oraz bezpieczeństwa wskazane jest rozebranie budynku (...). Organ odwoławczy podał, że w dniu [...] .02.2023 r. przedstawiciele PINB dokonali kontroli zabezpieczenia przedmiotowej nieruchomości. Z czynności kontrolujący sporządzili protokół, w którym stwierdzili, że na teren nieruchomości można się dostać przez otwartą furtkę. Część otworów okiennych i drzwiowych na poziomie parteru została zabezpieczona płytami (niektóre w całości inne częściowo). Jeden z otworów okiennych i dwa otwory drzwiowe nie zostały zabezpieczone, co umożliwia wejście do budynku osobom postronnym. W środku budynku znajdowały się rozłożone materace oraz resztki jedzenia mogące świadczyć o tym, że osoby bezdomne z niego korzystają. Kontrolujący stwierdzili, że budynek stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Do protokołu załączyli dokumentację fotograficzną.
Organ odwoławczy powołał się na kolejną kontrolę przeprowadzoną [...] .02.2023 r., przez inspektorów. Z czynności sporządzony został protokół oraz dokumentacja fotograficzna. Podczas kolejnej kontrolujący potwierdzili ustalenia zawarte w protokole kontroli z dnia [...].02.2023 r.
W dniu [...].04.2023 r., do organu odwoławczego wpłynęło postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...].03.2023 r., znak: [...], o uchyleniu postanowienia Miejskiego Konserwatora Zabytków z dnia [...].01.2023 r., znak: [...] i umorzeniu postępowania pierwszej instancji.
PINB dla Miasta B. zwrócił się do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o wydanie uzgodnienia w sprawie rozbiórki przedmiotowego budynku.
W dniu [...] .05.2023 r. do organu II instancji wpłynęło postanowienie po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. z dnia [...] .01.2023 r., znak: [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] .05.2023 r., znak: [...], który działając na podstawie art. 67 ust. 3 i 4 Pb postanowił nie uzgodnić w zakresie ochrony konserwatorskiej prac związanych z rozbiórką budynku przy ul. J. w B. (działka nr [...] obr. [...]).
Organ odwoławczy podał również, że zapewnił stronie zgodnie z art. 10 § 1 Kpa udział w postępowaniu. Strona nie skorzystała z ww. uprawnienia.
W uzasadnieniu stanowiska organ II instancji przytoczył treść art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 Pb. Podał, że z wypisu z rejestru gruntów oraz księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w B., X Wydział Ksiąg Wieczystych wynika, że przedmiotowa nieruchomość stanowi własność R. R., zatem organ I instancji prawidłowo ustalił adresata decyzji.
W ocenie organu odwoławczego ww. budynek mieszkalny wielorodzinny jest w niewłaściwym stanie zarówno technicznym, jak i estetycznym, czym może stwarzać zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska oraz oszpeca otoczenie, w którym się znajduje. Na potwierdzenie stanowiska organ odwoławczy powołał się na ustalenia oględzin przeprowadzonych przez PINB [...].04.2022 r. Organ odwoławczy przytoczył treść ustaleń kontrolnych zawartych w protokole. Dalej podał, że niewłaściwy stan techniczny i estetyczny analizowanego budynku potwierdzają również informacje zawarte w protokole z rocznego przeglądu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. J. w B., opracowanego w dniu [...] .05.2021 r. przez mgr inż. [...] ([...]). Tu również organ odwoławczy przytoczył treść protokołu. Ponadto organ powołał się na przedłożoną przez skarżącego ekspertyzę techniczną z [...].11.2022r. sporządzoną przez mgr inż. [...] ([...]) i przytoczył jej ustalenia.
Organ odwoławczy podał, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym ugruntowany jest pogląd, że przez należyty stan estetyczny obiektu budowlanego należy rozumieć utrzymanie w dobrym stanie elewacji i wyglądu obiektu oraz innych jego elementów, jak też zapewnienie harmonii pomiędzy wyglądem obiektu, a otoczeniem naturalnym i stworzonym przez człowieka. Budynek przy ul. J. w B. nie spełnia ww. kryteriów, bowiem jego elewacja frontowa i elewacja boczna od strony działki nr [...] są zabrudzone. Na elewacji frontowej widoczne są ubytki tynków (widoczne cegły), a elementy dekoracyjne fasady budynku są częściowo uszkodzone i zużyte - wymagają naprawy. W związku powyższym przedmiotowy budynek szpeci swoje otoczenie. Analizowany obiekt nie przystaje również swoją estetyką do otaczającej go zabudowy. W sąsiedztwie przedmiotowego budynku (przy ul. J. w B.) znajdują się odnowione i poddane rewitalizacji kamienice (przy ul. G. nr [...] oraz ul. W.). Na ich tle analizowany budynek należy uznać za zaniedbany. Poza tym przedmiotowy budynek mieszkalny wielorodzinny wpisany jest do gminnej ewidencji zabytków. Wiele obiektów znajdujących się przy ul. J. w B. zostało również wpisanych do rejestru zabytków, w tym J. - budynek Urzędu Wojewódzkiego, [...]- budynek Poczty Głównej, [...]), a także do ww. ewidencji zabytków, tj. J. [...].
Organ odwoławczy podał, że stan techniczny i estetyczny budynku przy ul. J. w B. ma szczególne znaczenie dla estetyki ul. J., która stanowi ważny szlak komunikacyjny miasta B.
Zdaniem organu odwoławczego, PINB prawidłowo nakazał w zaskarżonej decyzji, w pkt 5 wypełnienie spękań i ubytków tynku w ścianie frontowej oraz w elewacji bocznej przedmiotowego budynku mieszkalnego, w pkt 6 naprawę częściowo uszkodzonych i technicznie zużytych elementów dekoracyjnych fasady przedmiotowego budynku od strony ul. J. oraz w pkt 7 pomalowanie elewacji frontowej od strony ul. J. oraz elewacji bocznej od strony działki nr ewid. [...] obr. [...]. Przede wszystkim jednak organ odwoławczy odwołał się do przedłożonej przez właściciela w dniu [...].08.2022 r. ekspertyzy technicznej - zabezpieczenie budynku mieszkalnego przy ulicy J., opracowanej w dniu [...].08.2022 r. przez mgr inż. [...] (nr upr. [...]), z której wynika sposób wykonania zabezpieczeń. Autor opracowania podał, że należy zabezpieczyć teren działki, na którym stoi przedmiotowy budynek poprzez wyraźne oznakowanie terenu, na którym znajduje się budynek, tablicami WSTĘP WZBRONIONY -PRACE REMONTOWE. Tablice należy umieścić na ogrodzeniu w miejscach gdzie jest możliwość wejścia na działkę. Konieczne jest sprawdzenie czy w żadnym pomieszczeniu nie znajduje się jakaś przypadkowa osoba. Bramę wjazdową na działkę doprowadzić do stanu umożliwiającego skuteczne zamknięcie np. na kłódkę. Wszystkie drzwi oraz okna na poziomie umożliwiającym wejście do budynku należy zabezpieczyć poprzez skuteczne zamknięcie lub zabicie ram stolarki deskami. Na budynku w miejscach widocznych umieścić tablice WSTĘP WZBRONIONY- PRACE REMONTOWE. Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo nałożył na właściciela obiektu budowlanego obowiązki.
Wbrew stanowisku Skarżącego organ odwoławczy wykluczył zastosowanie w przedmiotowej sprawie art. 68 Pb. Podkreślił, że przedmiotowy obiekt jest nieużytkowany. W jego ocenie powyższy przepis ma zastosowanie wyłącznie wobec użytkowanych budynków, których stan techniczny stwarza zagrożenie katastrofą budowlaną. Wyjaśnił, że na postawie art. 66 Pb decyzja może być wydawana wielokrotnie w zależności od aktualnego stanu faktycznego w sprawie. Na etapie przedmiotowej sprawy koniecznym jest usunięcie nieprawidłowości powodujących zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi.
Organ odwoławczy wykluczył również zastosowanie art. 67 ust. 1 Pb, z uwagi na brak uzgodnienia rozbiórki obiektu przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w postanowieniu z dnia [...] .05.2023 r. znak: [...].
Organ II instancji wyjaśnił, że istotą nakazu wydanego na podstawie art. 66 ust. 1 Pb nie jest przywrócenie stanu sprzed wystąpienia stwierdzonych okoliczności powodujących zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, lecz doprowadzenie do stanu, w którym zagrożenia te zostaną wyeliminowane.
Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo nakazał w zaskarżonej decyzji w pkt 1 zabezpieczenie terenu działki nr ewid. [...], obręb [...] przy ul. J. w B., na której znajduje się przedmiotowy budynek poprzez skuteczne zamknięcie bramy wjazdowej na teren ww. działki uniemożliwiające dostęp dla osób postronnych, umieszczenie tablic ostrzegawczych na ogrodzeniu (w miejscach, gdzie jest możliwość wejścia na działkę) informujących o zakazie wstępu na teren ww. nieruchomości, w pkt 2 zabezpieczenie budynku mieszkalnego przed dostępem osób postronnych poprzez zlikwidowanie (zamurowanie, zabicie deskami) otworów okiennych zlokalizowanych w ścianach zewnętrznych kondygnacji parteru i skuteczne zamknięcie otworów drzwiowych zlokalizowanych w ścianach zewnętrznych kondygnacji parteru, w pkt 3 odłączenie wszystkich mediów od przedmiotowego budynku, w szczególności instalacji elektrycznej oraz zabezpieczenie wszystkich możliwych złącz oraz luźnych przewodów przed dostępem osób trzecich oraz w pkt 4 zabezpieczenie dachu przedmiotowego budynku plandekami, w celu wyeliminowania zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi.
W ocenie organu odwoławczego organ I instancji nie naruszył przepisów postępowania - art. 7, art. 77, art. 80. Organ odwoławczy wyjaśnił , że przy nakładaniu obowiązków organy nadzoru budowlanego nie dokonują analizy planów, ani możliwości finansowych poszczególnych właścicieli nieruchomości. Poza tym przypomniał o obowiązkach właściciela lub zarządcy budynku wynikających z art. 61 i 62 Pb. Organ odwoławczy stwierdził, że w trakcie postępowania odwoławczego upłynęły niektóre z wyznaczonych terminów na wykonanie nałożonych obowiązków i dlatego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminów i wyznaczył nowe terminy do ich wykonania oraz utrzymał w mocy pozostałą część zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia [...].07.2023 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. [...]na podstawie art. 113 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz.775 ze zm.), sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w decyzji własnej z dnia [...].06.2023 r., znak: [...], w następujący sposób: na stronie 9 decyzji w wierszu 13 od góry: - zamiast: "(...) przy ul. G." - winno być: "(...) przy ul. J.".
Skarżący R. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dn. [...].06.2023r., w której zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 KPA, poprzez nierozważenie całego materiału dowodowego - a w konsekwencji - niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym jej rozpatrzeniem przez Organ i bezprawną odmową wydania decyzji na rozbiórkę. Zdaniem skarżącego organ obarczył tym faktem WKZ, że odmawia on uzgodnienia robót rozbiórkowych, a także błędnie uznał że należy wyremontować nieużytkowany budynek, mimo przedłożonych dwóch niezależnych opinii ekspertów budowlanych, że budynek ten jest przeznaczony do rozbiórki i zagraża życiu i zdrowiu.
2. naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu rażącym w wydanych decyzjach, w tym samym przedmiocie sprawy, tj. bezprawna odmowa rozbiórki budynku mieszkalnego. Skarżący uważa, że uchybienia te miały rażący wpływ na wynik sprawy, gdyż decyzja na rozbiórkę winna zostać wydana, albowiem brak jest podstaw, aby takowej decyzji nie wydać, mając na względzie dwie niezależne opinie ekspertów budowlanych. Opinie te w pełni zasługują na uwzględnienie a polemizowanie organów z ich treścią i ich podważanie, jest nie do przyjęcia, albowiem organy przekroczyły swoje kompetencje i uprawnienia.
3. zdaniem Skarżącego w sprawie prowadzonego postępowania odnośnie rozbiórki nieużytkowanego budynku mieszkalnego, wydano kilka decyzji niezgodnych z wnioskiem właściciela nieruchomości i prowadzonym postępowaniem dot. rozbiórki. Postępowanie było błędnie prowadzone w zakresie przyjętego przez wyżej wymienionych remontu przedmiotowego budynku, na skutek wybiórczego przyjęcia dowodów wg własnego uznania, z całego zgromadzonego materiału dowodowego.
W oparciu o powyższe zarzuty Skarżący wniósł o:
1. skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym - art. 119 pkt 2 P.p.s.a.,
2. stwierdzenie nieważności wydanych dotychczas decyzji przez obie instancje w tym samym przedmiocie sprawy, jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa, bo utrzymujących w mocy decyzje obarczone wadą nieważności a z ostrożności procesowej, na wypadek nieuznania przez Sąd, że powyższe naruszenia praw w całym postępowaniu miały charakter rażący,
3. uchylenie wszystkich decyzji wydanych w całym postępowaniu (kwalifikowane wady prawne), dotyczących żądania wnioskodawcy na okoliczność rozbiórki budynku mieszkalnego, będącego podstawą postępowania wszczętego na wniosek właściciela nieruchomości,
4. stwierdzenie nieważności poprzedzających decyzji, jako wydanych bez podstaw prawnych w odmowie przeprowadzenia uzgodnień oraz rozbiórki nieużytkowego budynku mieszkalnego. Decyzje te związane są z remontem i naprawą ww. budynku, gdzie zgodnie z opiniami dwóch niezależnych ekspertów budowlanych, budynek ten przeznaczony jest do rozbiórki,
5. dopuszczenie akt sprawy jako dowodu uzupełniającego w niniejszej sprawie i rozważenie całego zgromadzonego materiału dowodowego, zamiast wybiórczego, dot. jednej i tej samej sprawy, tj. rozbiórki ww. nieużytkowego budynku mieszkalnego, co jest i winno być tylko przedmiotem sprawy - organ podnosi bowiem inne, nowe okoliczności, żądając napraw i remontu, co jest niezgodne z wnioskiem właściciela i prowadzonym postępowaniem, co do przedmiotu sprawy,
6. dopuszczenie dowodów uzupełniających z dokumentów, opinii dwóch niezależnych ekspertów budowlanych wraz z dodatkowymi uzupełnieniami, wykonanymi na żądania organów, na okoliczność, że budynek mieszkalny jest nieużytkowany, nie nadaje się do remontu, ma naruszoną konstrukcję całej budowli, istnieją pęknięcia i zarysowania murów nośnych, obiekt zagraża życiu, zdrowiu i mieniu, w każdej chwili istnieje ryzyko zagrożenia katastrofą budowlaną, z jednoznacznym wnioskiem, że budynek ten przeznaczony jest do rozbiórki,
7. aby Sąd dokonał oceny sytuacji gdy właściciel budynku w złym stanie technicznym nie zamierza remontować ani odbudowywać obiektu, nakazał prowadzącym postępowanie WINB, PINB w uzgodnieniu z WKZ zakończenie sprawy orzeczeniem rozbiórki, na podstawie art. 67 ust. 1, ust. 3, ust. 4 Prawa budowlanego, zgodnie z orzecznictwem WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 6 października 2022 r. sygn. akt IV SA/Po 519/22.
8. aby Sąd dokonał oceny, nakazał organom zakończenie sprawy i wydał orzeczenie o rozbiórce, również w sytuacji (art. 67 Prawa Budowlanego), kiedy właściciel znajdującego się w nieodpowiednim stanie technicznym obiektu nie ma zamiaru doprowadzać tego obiektu do stanu zgodnego z prawem (orzecznictwo - wyrok WSA w Kielcach z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Ke 721/19).
9. zobowiązanie WKZ, aby zgodnie z art. 67 ust. 1, ust. 3., ust. 4 Pb, jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, wydał postanowienie nakazujące właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Przepis ten wprost wskazuje, że adresatem decyzji nakazującej rozbiórkę w razie stwierdzenia przez organ wymienionej w niej przesłanki, jest właściciel lub zarządca obiektu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2468/16, LEX nr 2384452 czy z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 73/10, LEX nr 1090130).
10. dopuszczenie i rozpoznanie dowodów zawnioskowanych w skardze,
11. zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów zastępstwa wg norm przepisanych,
12. całkowite obciążenie Skarbu Państwa kosztami sądowymi w postępowaniu uproszczonym i odwoławczym.
W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczył stan faktyczny, w którym wskazał, że "(...) przedmiotem postępowania, zgodnie z wnioskiem właściciela nieruchomości, jest wydanie decyzji na rozbiórkę nieużytkowego budynku mieszkalnego przy ul. J. w B., zgodnie z opiniami ekspertów budowlanych stwierdzających, że budynek ten nie nadaje się do remontu, lecz do rozbiórki". Skarżący domaga się wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego. Szczególną moc dowodową skarżący przypisuje dwóm niezależnym opiniom ekspertów budowlanych, sporządzonych na okoliczność złego stanu technicznego nieużytkowego budynku mieszkalnego. Skarżący wskazał, że opinie te zawierają jednoznaczne wnioski o przeznaczeniu obiektu do rozbiórki. Potwierdzają, że budynek nie nadaje się do remontu, grozi zawaleniem, że znajduje się on w złym stanie technicznym, zagraża życiu i zdrowiu ludzi oraz występuje ryzyko katastrofy budowlanej.
W ocenie Skarżącego uchylenie w poz. 1 orzeczenia wyznaczonych terminów oraz podanie nowych terminów w pkt 1, 2, 4, stanowi rażące naruszenie prawa i uchybienie organu, albowiem poz. 1 jest bezprzedmiotowa i w ogóle nie istnieje.
Skarżący wskazał, że w pierwszej wydanej decyzji (zobowiązującej do tych czynności) - [...] z dn. [...].09.2022 r., właściciel nieruchomości wykonał nakazane obowiązki w zakreślonym terminie. Skarżący powołał również jako dowód protokół z wizji lokalnej przeprowadzonej przez PINB w dniu [...].04.2023 r. na okoliczność stanu technicznego ww. budynku i stwierdzenia zabezpieczeń wykonanych przez właściciela, a także dowód z protokołu z wizji lokalnej WINB wraz z WKZ przeprowadzonej [...].05.2023r. na okoliczność stanu technicznego ww. budynku i sprawdzenia zabezpieczeń wykonanych przez właściciela. Ponadto, Skarżący powołał się na zaświadczenie z Państwowej Straży Pożarnej wydane na okoliczność odcięcia przez PSP w dniu [...].06.2022 r. energii elektrycznej i mediów od budynku w czasie pożaru (co stanowi wykonanie nakazu - poz. 3).
W uzasadnieniu skargi Skarżący zarzucił, że decyzje odnośnie przedmiotowej nieruchomości są wydawane wielokrotnie w 2022 r. i 2023 r., powielają przez cały następny okres nowe nakazy do wykonania ww. czynności mimo, że są one usunięte w terminie, zgodnie z nakazem organu. Ponadto, właściciel nieruchomości miał wykonać zobowiązania i zalecenia w uzgodnieniu z Miejskim Konserwatorem Zabytków, który to z niniejszego postępowania został wyłączony przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na wniosek Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Skarżący oświadcza, że stan faktyczny jest ciągle niezmienny a wręcz pogarszający się, gdyż przedmiotowa budowla chyli się ku upadkowi i zagraża katastrofą budowlaną.
Skarżący oświadczył, że odmawia wykonania nakazów organu w pozostałej części, tj. w pkt 5-7 dotyczących naprawy gzymsów, sztukaterii i malowania elewacji na nieużytkowanym obiekcie, który jest przeznaczony do rozbiórki. Wymuszanie tych czynności na właścicielu nieruchomości przez organy stanowi rażące naruszenie prawa i świadczy o niekompetencji ww. organów. Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem WKZ, współdecydującym o rozbiórce i twierdzi, że przedmiotowa nieruchomość nie jest budynkiem wartościowym pod względem historycznym i zabytkowym oraz nie jest "ciekawa ekspozycyjnie z zachowanym przedogrodem". Zdaniem Skarżącego twierdzenia Organu są niezgodne ze stanem rzeczywistym a powoływanie się na ww. okoliczności przez WKZ obecnie ma się nijak do przedmiotowego budynku, który nie stanowi zabytku a objęty jest jedynie formą ochrony konserwatorskiej, co nie jest ze sobą tożsame. Skarżący opisał stan budynku. Zarzucił, że protokół WKZ nie został sporządzony samodzielnie na wizji lokalnej przez WKZ, lecz wspólnie i w porozumieniu z PINB, na roboczo. Wskazał, że okoliczność tą mogą potwierdzić świadkowie, a na żądanie organu odwoławczego, doręczy ich oświadczenia notarialne. Skarżący w skardze zawarł zarzuty przeciwko treści protokołu kontroli przeprowadzonej przez WKZ i postanowieniu [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w T. nr [...] z dn. [...].05.2023 r. W ocenie Skarżącego, budynek nie przedstawia obecnie żadnej wartości historycznej ani zabytkowej, niewpisany jest do rejestru zabytków a powoływanie się na fakt, że jest on ujęty w gminnej ewidencji zabytków (co być może miało kiedyś uzasadnienie), jest obecnie niezgodne ze stanem faktycznym - należałoby bowiem dokonać aktualizacji w ww. ewidencji i ustalić aktualny stan przedmiotowego budynku, a nie powoływać się na ten archiwalny, sprzed lat.
Skarżący wskazał, że traci zaufanie do organów państwa. Liczy na rozpoznanie sprawy - w tym materiału dowodowego w całym prowadzonym postępowaniu i zakończenie sprawy przez orzeczenie co do podstawowego wniosku Skarżącego, tj. nakazanie rozbiórki przedmiotowego budynku. Zdaniem Skarżącego, Sąd winien dokonać oceny i rozważyć zakończenie sprawy orzeczeniem nakazu wykonania rozbiórki, mając na względzie aspekty prawne i orzecznictwo. Stanowisko Skarżący poparł treścią art. 67 ust. 1, ust. 3, ust. 4 Pb.
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Skarżący złożył pismo procesowe z dnia [...].09.2023 r. w odpowiedzi na odpowiedź organu na skargę, w którym podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze wraz z wnioskami i zarzutami. Dalsze podtrzymanie stanowiska Skarżący zawarł w piśmie procesowym z [...] stycznia 2024r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; sąd administracyjny ma obowiązek badania zaskarżonych aktów wyłącznie w zakresie ich legalności, a więc z punktu widzenia ich zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023r. poz. 1634 ze zm.)- dalej: "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Podkreślenia wymaga fakt, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 P.p.s.a.). Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Dowody powołane przez Skarżącego w skardze i kolejnych pismach procesowych znajdują się w aktach postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją. Sąd orzekając na podstawie akt sprawy zapoznał się z dokumentami wskazanymi przez Skarżącego w skardze.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. z [...].06.2023r. [...], którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa organ odwoławczy uchylił w części decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. z dnia [...].01.2023 r., znak: [...], i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B., na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 Prawa budowlanego, wydał decyzję z dnia [...].01.2023 r., znak: [...], którą nakazał skarżącemu - właścicielowi budynku mieszkalnego (oznaczonego na mapie ewidencyjnej symbolem [...]) usytuowanego na działce nr ewid. [...], obręb [...] przy ul. J. w B. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości tj.:
1. zabezpieczenie terenu działki nr ewid. [...], obręb [...] przy ul. J. w B., na której znajduje się budynek (oznaczony na mapie ewidencyjnej symbolem [...]) poprzez skuteczne zamknięcie bramy wjazdowej na teren w/w działki uniemożliwiające dostęp dla osób postronnych, umieszczenie tablic ostrzegawczych na ogrodzeniu (w miejscach, gdzie jest możliwość wejścia na działkę), informujących o zakazie wstępu na teren w/w nieruchomości,
2. zabezpieczenie budynku mieszkalnego (oznaczonego na mapie ewidencyjnej symbolem [...]) usytuowanego na działce nr ewid. [...], obręb [...] przy ul. J. w B. przed dostępem osób postronnych poprzez zlikwidowanie (zamurowanie, zabicie deskami) otworów okiennych zlokalizowanych w ścianach zewnętrznych kondygnacji parteru i skuteczne zamknięcie otworów drzwiowych zlokalizowanych w ścianach zewnętrznych kondygnacji parteru,
3. odłączenie wszystkich mediów od przedmiotowego budynku, w szczególności instalacji elektrycznej oraz zabezpieczenie wszystkich możliwych złącz oraz luźnych przewodów przed dostępem osób trzecich,
4. zabezpieczenie dachu przedmiotowego budynku plandekami,
5. wypełnienie spękań i ubytków tynku w ścianie frontowej budynku mieszkalnego (oznaczonego na mapie ewidencyjnej symbolem [...]) usytuowanego na działce nr ewid. [...], obręb [...] przy ul. J. w B. oraz w elewacji bocznej przedmiotowego budynku od strony działki nr ewid. [...] obr. [...],
6. naprawę częściowo uszkodzonych i technicznie zużytych elementów dekoracyjnych fasady przedmiotowego budynku od strony ul. J.,
7. pomalowanie elewacji frontowej przedmiotowego budynku mieszkalnego od strony ul. J. oraz elewacji bocznej przedmiotowego budynku od strony działki nr ewid. [...] obr. [...].
Ponadto w decyzji orzekł, że: "Pkt 1-3 należy wykonać w terminie do dnia [...] lutego 2023 r., pkt 4 w terminie do dnia [...] marca 2023 r., a pkt 5-7 w terminie do dnia [...] sierpnia 2024 r. Powyższe prace należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane z zachowaniem zasad BHP po uzgodnieniu z Miejskim Konserwatorem Zabytków".
Z kolei organ II instancji w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 kpa w punkcie pierwszym rozstrzygnięcia uchylił z decyzję w części dotyczącej wyznaczonych terminów wykonania nakazanych obowiązków i w tym zakresie wyznaczył terminy wykonania obowiązków w ten sposób , że obowiązki wymienione w pkt 1-3 nakazał wykonać w terminie do dnia [...] lipca 2023 r., a obowiązek w punkcie 4 nakazał wykonać w terminie do dnia [...] sierpnia 2023 r.
W punkcie drugim rozstrzygnięcia organ II instancji utrzymał w mocy pozostałą część zaskarżonej decyzji.
Sąd stwierdza, że treść rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji spełnia dyspozycję art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Organ odwoławczy wydał decyzję merytoryczno-reformacyjną, której treść nie narusza art. 138 § 1 pkt 2 kpa.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2023 r., poz. 682 ze zm.)- dalej jako: "Pb. Zgodnie z przesłanką wymienioną w punkcie 1 ww. przepisu, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Ten sam nakaz stosuje organ w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia (przesłanka z punktu 4 ww. przepisu).
Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, że sporny obiekt budowlany zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska oraz powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia.
Spełnienie powyższych przesłanek potwierdzają zarówno protokoły oględzin przeprowadzonych przez pracowników organu, jak i wyniki przedłożonych ekspertyz i opinii sporządzonych przez osoby uprawnione. Stąd też, zgodnie z wnioskami ekspertyzy, wydając decyzję nakazującą usunięcie w spornym obiekcie stwierdzonych nieprawidłowości, organy nadzoru budowlanego określiły zakres tych prac, jednocześnie oznaczając wymagany przepisem art. 66 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy, termin ich wykonania.
Skarga Skarżącego nie kwestionuje stanu faktycznego tej sprawy, w zakresie złego stanu technicznego budynku i związanymi z tym stanem zagrożeniami, a jedynie kwestionuje podstawę prawną nałożonych obowiązków. Skarżący uważa, że organy powinny zakończyć postępowanie wydaniem decyzji o rozbiórce budynku na podstawie art. 67 Pb. Jednocześnie podtrzymuje stanowisko o występowaniu zagrożenia dla życia i zdrowia. Skarżący swoje twierdzenia opiera na opinii dwóch ekspertów. Uważa, że występuje zagrożenie katastrofy budowlanej, na którą to okoliczność nie wskazał żaden z ekspertów. Poza tym Skarżący nie godzi się na remont i jakiekolwiek czynności naprawcze obiektu pod względem estetycznym. Strona nie podziela nakazu dokonania czynności naprawczych.
W skardze skarżący zarzucił organowi brak podstaw do nałożenia obowiązków ujętych w punktach od 1 do 4 decyzji organu I instancji. Podniósł w treści skargi, że nakaz w tym zakresie został wykonany. Skarżący na poparcie stanowiska o wykonaniu punktów 1,2 i 4 powołał jako dowód: Protokół z wizji lokalnej PINB w dn. [...].04.2023 r. (w aktach sprawy) na okoliczność stanu technicznego ww. budynku i stwierdzenia w dniu [...].04.2023 r. zabezpieczeń wykonanych przez właściciela, a także Dowód: Protokół z wizji lokalnej WINB wraz z WKZ w dniu [...].05.2023 r. (w aktach sprawy) na okoliczność stanu technicznego ww. budynku i sprawdzenia w dniu [...].05.2023 r. zabezpieczeń wykonanych przez właściciela. Natomiast, na poparcie stanowiska o wypełnieniu nakazu zawartego w punkcie 3 decyzji organu I instancji skarżący powołał jako dowód Zaświadczenie z Państwowej Straży Pożarnej (w aktach sprawy) na okoliczność odcięcia przez PSP w dniu [...].06.2022 r. energii elektrycznej i mediów od budynku w czasie pożaru.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącego o wykonaniu nałożonych na niego obowiązków w dniu wydania decyzji organu I instancji. Należy podkreślić, że organ I instancji wydał decyzję w dniu [...].01.2023 r. Jeszcze po wydaniu tej decyzji nie były wykonane nakazy zawarte w punktach od 1 do 4 decyzji pierwszoinstancyjnej. Brak wykonania obowiązków potwierdza kontrola przeprowadzona przez inspektorów [...].02.2023 r. Kontrolujący sprawdzili zabezpieczenia przedmiotowej nieruchomości. Z protokołu kontroli wynika, że na teren nieruchomości można się dostać przez otwartą furtkę. Część otworów okiennych i drzwiowych na poziomie parteru została zabezpieczona płytami (niektóre w całości inne częściowo). Jeden z otworów okiennych i dwa otwory drzwiowe nie zostały zabezpieczone, co umożliwia wejście do budynku osobom postronnym. W środku budynku znajdowały się rozłożone materace oraz resztki jedzenia mogące świadczyć o tym, że osoby bezdomne z niego korzystają. Budynek stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Z czynności kontrolujący wykonali dokumentację fotograficzną, która potwierdza w całości stwierdzony stan w protokole kontroli.
Podczas kolejnej kontroli [...].02.2023 r., kontrolujący potwierdzili ustalenia zawarte w protokole kontroli z [...].02.2023 r. i w tym wypadku wykonana została dokumentacja fotograficzna. Powyższe ustalenia dowodzą o niewykonaniu obowiązków.
Sąd nie kwestionuje treści zaświadczenia wydanego przez Państwową Straż Pożarną wydanego na okoliczność odcięcia w dniu [...].06.2022 r. energii elektrycznej i mediów od budynku w czasie pożaru. Niemniej, Sąd uważa, że obowiązek nałożony w punkcie 3 decyzji organu I instancji, zobowiązujący Skarżącego do odłączenia wszystkich mediów od przedmiotowego budynku, w szczególności instalacji elektrycznej oraz zabezpieczenie wszystkich możliwych złącz oraz luźnych przewodów przed dostępem osób trzecich, jest uzasadniony. Dokumentacja fotograficzna załączona do protokołu z kontroli przeprowadzonej [...] lutego 2023 r. potwierdza, że nie dokonano zabezpieczeń w powyższym zakresie.
Dodać również należy, że opis zabezpieczeń został zawarty w Ekspertyzie technicznej z [...] sierpnia 2022 r. autorstwa mgr inż. [...] [...], w której zawarty został Opis zabezpieczenia przedmiotowego budynku. Ekspert zalecił zabezpieczyć teren działki, na którym stoi przedmiotowy budynek poprzez wyraźne oznakowanie terenu, na którym znajduje się budynek, tablicami WSTĘP WZBRONIONY - PRACE REMONTOWE. Tablice należy umieścić na ogrodzeniu w miejscach gdzie jest możliwość wejścia na działkę. Konieczne jest sprawdzenie czy w żadnym pomieszczeniu nie znajduje się jakaś przypadkowa osoba. Bramę wjazdową na działkę doprowadzić do stanu umożliwiającego skuteczne zamknięcie np. na kłódkę. Wszystkie drzwi oraz okna na poziomie umożliwiającym wejście do budynku należy zabezpieczyć poprzez skutecznie zamknięcie lub zabicie ram stolarki deskami. Na budynku w miejscach widocznych umieścić Tablice WSTĘP WZBRONIONY - PRACE REMONTOWE. Należy odłączyć od budynku wszystkie media, a w szczególności instalację elektryczną oraz zabezpieczyć wszystkie możliwe złącza oraz luźne przewody przed dostępem osób trzecich. Powstałe po pożarze dachu zniszczenia należy usunąć. Dach przed wykonaniem remontu zabezpieczyć plandekami tak, aby wody opadowe nie zalewały i nie niszczyły konstrukcji oraz wnętrza budynku. We wnioskach końcowych ekspert stwierdził, że budynek nie jest w stanie technicznym zapewniającym dalsze jego użytkowanie oraz zagraża zdrowiu oraz życiu ludzi. Należy bezzwłocznie zabezpieczyć budynek oraz działkę przed dostępem osób trzecich. Powyższa ekspertyza została sporządzona już po zdarzeniu, jakim był pożar 28 czerwca 2022 r. Oznacza to, że nakaz zawarty w zaskarżonej decyzji znajduje poparcie nie tylko w protokołach kontroli sporządzonych przez PINB, ale również w powyższej ekspertyzie.
Wbrew stanowisku Skarżącego nie doszło w przedmiotowej sprawie do wydania dwukrotnie decyzji w tym samym zakresie, ponieważ decyzja organu I instancji z [...] .09.2022 r., znak: [...], wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 Pb, o nakazaniu właścicielowi budynku mieszkalnego usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości została w całości uchylona decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].12.2022 r., znak: [...] i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W ocenie Sądu, bez wpływu na legalność zaskarżonej decyzji pozostaje stanowisko Skarżącego, że nie wykona on obowiązków wymienionych w punkcie od 5 do 7 decyzji organu I instancji. W ramach sądowej kontroli aktu administracyjnego Sąd bada czy organ działał na podstawie przepisów prawa, nakładając na adresata decyzji obowiązki. Nie bada natomiast tego czy strona wykona nałożony obowiązek. Podnoszona okoliczność wykracza poza granice sprawy. Po myśli z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Natomiast odnośnie zasadności nałożenia na Skarżącego obowiązków na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 4 Pb, Sąd podziela stanowisko organów orzekających w przedmiotowej sprawie.
Zauważyć należy, że wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zostało poprzedzone w dniu [...] .04.2022 r kontrolą PINB co do stanu technicznego budynku mieszkalnego (oznaczonego na mapie ewid. symbolem [...]) położonego w B. przy ul. J. działka nr ewid. [...] obr. [...] oraz budynku oznaczonego symbolem [...] działka nr ewid. [...] obr. [...]. Z ustaleń inspektorów wynika, że obiekt oszpeca swym wyglądem otoczenie, ponieważ elewacja frontowa i boczna od strony działki nr ewid. [...] obr. [...] są zabrudzone. Na elewacji frontowej widoczne są spękania i ubytki tynków, miejscowo gołe cegły. Elewacja od strony podwórza ceglana, zabrudzona, wymaga wyczyszczenia. Na elewacji frontowej znajdują się elementy dekoracyjne - częściowo uszkodzone i technicznie zużyte - wymagają naprawy.
Kontrolujący stwierdzili również, że budynek jest niezamieszkały, otwory drzwiowe, otwarte na oścież, częściowo powybijane szyby w oknach. Wejście od zewnątrz do piwnicy (od strony podwórza) otwarte i niczym niezabezpieczone. Na terenie kontrolowanej nieruchomości od strony podwórza znajduje się budynek oznaczony na mapie ewid. symbolem [...], większość górnej kondygnacji przedmiotowego budynku [...] (dach i ściany konstrukcji drewnianej) zawalone. Inspektorzy wskazali, że oba ww. budynki stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi - teren działki i same budynki niezabezpieczone i dostępne dla osób postronnych. Ustalenia kontroli w zakresie wystąpienia przesłanek z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 4 Pb kontrolujący potwierdzili dołączoną do protokołu dokumentacją fotograficzną.
W ocenie Sądu, powyższe ustalenia kontrolne ponad wszelką wątpliwość dowodzą, że obiekty w dniu kontroli zagrażały życiu, zdrowiu, bezpieczeństwu oraz oszpecały wyglądem otoczenie. Ustaleniom organu nie zaprzecza również sam Skarżący w zakresie złego stanu budynku i związanymi z tym zagrożeniami. Skarżący nie podziela natomiast zasadności poprawienia estetyki obiektu w nakazach ujętych w punktach od 5 do 7 rozstrzygnięcia organu I instancji.
Sąd zwraca w tym miejscu uwagę, że zawiadomieniem z dnia [...].04.2022 r. PINB dla Miasta B. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego (oznaczonego na mapie ewidencyjnej symbolem [...]), usytuowanego na działce nr ewid. [...] obr. [...] przy ul. J. w B., mogącego zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi i powodującego swym wyglądem oszpecenie otoczenia. Oznacza to, że postępowanie w przedmiotowej sprawie organ wszczął z urzędu wyłącznie w oparciu o przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 4 Pb, a nie sugerowany przez Skarżącego przepis art. 67 Pb.
Powyżej przedstawione okoliczności potwierdzają, że postępowanie organ wszczął z urzędu, a nie na wniosek strony. Odpowiada to treści art. 72a Pb, który stanowi, że postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 62 ust. 3, art. 66 ust. 1, art. 67 ust. 1, art. 68 oraz art. 71a ust. 4, wszczyna się z urzędu.
Z uwagi na powyższe okoliczności, Sąd nie podziela stanowiska Skarżącego, że w niniejszej sprawie, przedmiotem postępowania, zgodnie z wnioskiem właściciela nieruchomości, jest wydanie decyzji na rozbiórkę nieużytkowego budynku mieszkalnego przy ul. J. w B., zgodnie z opiniami dwóch ekspertów budowlanych stwierdzających, że budynek ten nie nadaje się do remontu, lecz do rozbiórki. Postępowanie w przedmiotowej sprawie nie mogło z racji art. 72a Pb być prowadzone na wniosek.
Sąd podkreśla ponadto, że zagrażający życiu, zdrowiu i bezpieczeństwu stan budynku potwierdzają przeglądy techniczne i ekspertyzy. W rocznym przeglądzie technicznym budynku mieszkalnego przy ul. J. w B. mgr inż. [...] [...] stwierdził we wnioskach końcowych, że budynek nie jest w stanie technicznym zapewniającym dalsze jego użytkowanie oraz zagraża zdrowiu oraz życiu ludzi. Autor opracowania wskazał, że należy bezzwłocznie zabezpieczyć budynek oraz działkę przed dostępem osób trzecich. Termin następnej kontroli okresowej rocznej został wyznaczony na maj 2023 r., a pięcioletniej na maj 2025 r. Podobnie stan budynku przedstawia wspomniana już wcześniej Ekspertyza techniczna z [...] sierpnia 2022 r. mgr inż. [...], która zawiera "Opis zabezpieczeń". We wnioskach końcowych autor ekspertyzy stwierdził, że budynek nie jest w stanie technicznym zapewniającym dalsze jego użytkowanie oraz zagraża zdrowiu oraz życiu ludzi. Należy bezzwłocznie zabezpieczyć budynek oraz działkę przed dostępem osób trzecich.
Tak samo "Ocena techniczna budynku mieszkalnego" z dnia [...] listopada 2022 r - autorstwa mgr inż. [...], upr. Bud. Nr [...] w specjalności konstrukcyjno- budowlanej, sporządzona na zlecenie właściciela w punkcie 4.0. zawiera: "Ocenę stanu technicznego budynku". Autor oceny stwierdził, że budynek jest w złym stanie technicznym. Na ścianach zewnętrznych występują liczne pęknięcia i uszkodzenia. Ściany są zagrzybione w znacznym stopniu zawilgocone, widoczne ślady pleśni, odczuwalna w budynku woń zgnilizny - brak izolacji przeciwwilgociowej ścian powoduje podciąganie wody gruntowej przez mury i fundamenty, na wskutek pożaru do którego doszło 28.06.2022 r. mury zostały poddane działaniu wysokiej temperatury co dodatkowo osłabiło ich nośność. Stropy międzykondygnacyjne zawilgocone, przegnite elementy nośne stropów - strop nad parterem w wielu miejscach zapadnięty, ugięty - grozi zawaleniem. Widoczna znaczna degradacja biologiczna konstrukcji drewnianej stropów oraz konstrukcji drewnianej dachu. Konstrukcja dachu budynku naruszona, w części budynku nadpalona na wskutek pożaru, do którego doszło 28.06.2022 r. Krokwie poddane działaniu wysokiej temperatury w wielu miejscach zwęglone niespełniające wymogów jakim powinny podlegać elementy konstrukcyjne - konstrukcja dachowa grozi zawaleniem. Na wskutek pożaru i zawalenia się części dachu nastąpiło zalanie budynku wodą opadową jak i wodą, która dostała się do budynku w trakcie akcji gaśniczej. Pokrycie dachu nieszczelne, zacieki i przecieki wody do budynku następujące przez wiele lat, doprowadziły do nasiąknięcia elementów konstrukcji dachu, ścian i stropów. Warstwy podłogowe, wypełnienie stropów drewnianych, warstwy wykończeniowe ścian -wszystkie te elementy nasiąknięte są wodą co spowodowało utratę ich właściwości izolacyjnych, jak i funkcjonalnych czy też użytkowych. Balkon znajdujący się na froncie budynku od wielu lat grozi zawaleniem - na chwilę obecną jest tylko doraźnie zabezpieczony. Stolarka okienna i drzwiowa zupełnie zdegradowane, ramiaki drewniane przegnite, połamane, brak oszklenia, okuć - stolarka nie spełnia żadnych obecnie obowiązujących wymogów. Wszystkie instalacje budynku zostały zniszczone, wyrwane przewody elektryczne, uszkodzenia pionów kanalizacyjnych, podejść kanalizacyjnych, wywiewek dachowych. Budynek przez dziesiątki lat nie był poddany żadnym pracom konserwacyjnym czy też remontowym, przez lata następowała jego degradacja zarówno wewnątrz jak i na zewnątrz budynku.
Mając na uwadze powyższe autor oceny stwierdził się że: Obiekt nie spełnia wymagali podstawowych w zakresie bezpieczeństwa konstrukcji. Obiekt nie spełnia wymagań podstawowych w zakresie bezpieczeństwa użytkowania. Obiekt nie spełnia wymagań podstawowych w zakresie możliwości utrzymania jego właściwego stanu technicznego. Brak jest możliwości utrzymania czy też odtworzenia możliwości utrzymania właściwego stanu technicznego budynku. Obiekt w związku z tym, że nie spełnia żadnych warunków podstawowych a dodatkowo stanowi zagrożenie dla życia i mienia osób w nim przebywających należy w trybie pilnym przeznaczyć do rozbiórki. Autor wskazał, że odwlekanie w czasie rozbiórki budynku prowadzić będzie do dalszej jego degradacji, brak jest przesłanek ekonomicznych czy też technicznych wskazujących na możliwość remontu budynku. Również i ten ekspert zalecił zabezpieczenie obiektu, podając, że: "Do czasu rozbiórki budynek należy zabezpieczyć przed dostępem osób postronnych". We wnioskach końcowych autor opracowania stwierdził się, że budynek kwalifikuje się do rozbiórki.
Kolejna ocena stanu technicznego oraz przydatności do użytkowania budynku mieszkalnego, wielorodzinnego i gospodarczego z [...] listopada 2022 r. autorstwa mgr inż. [...] wskazuje w punkcie 1. Dane ogólne oraz opis konstrukcji i elementów wykończeniowych budynku 1.1 Opis przedmiotu opracowania: Przedmiotem opracowania jest ocena stanu technicznego dotycząca przydatności do użytkowania przedmiotowego budynku mieszkalnego. Ekspert podał, że Decyzją Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. z dnia [...] września 2022 r. nakazano zabezpieczenie całego budynku wraz z budynkiem gospodarczym przyległym do mieszkalnego. W tym miejscu Sąd zauważa, że opinia odnosi się do decyzji, która została usunięta z obrotu prawnego poprzez jej uchylenie przez organ II instancji decyzją z [...] grudnia 2022 r. Autor opracowania opisał zły stan budynku, który poparł dokumentacją fotograficzną. Podał, że celem opracowania jest ustalenie stanu technicznego przydatności przedmiotowego budynku do użytkowania. We wnioskach i zaleceniach biegły wskazał, że budynek jest w dużej części w stanie złym oraz posiada awaryjne części konstrukcji nośnych oraz wykończeniowych. Ze względów ekonomicznych oraz bezpieczeństwa wskazane jest rozebranie budynku.
Bezsporne jest, że powyższe opinie nie tylko potwierdzają to, że obiekt nie był właściwie zabezpieczony, ale stwarza też realne zagrożenie dla życia i zdrowia z uwagi na zły stan techniczny.
W związku z powyższymi opiniami wyrażonymi w stanowisku osób uprawnionych należy wyprowadzić niewątpliwie jeden spójny wniosek, że obiekt zagraża życiu, zdrowiu, bezpieczeństwu i wymaga zabezpieczenia przed dostępem osób trzecich. Budynek nie nadaje się do użytkowania, ale też nie jest użytkowany. Powyższe opracowania potwierdzają prawidłowość działania organu w zastosowaniu przez organ art. 66 ust. 1 pkt 1 P.b.
W tym miejscu należy podkreślić, że w opiniach sporządzonych przez ekspertów na zlecenie skarżącego został określony ich cel sporządzenia. Ocena techniczna budynku mieszkalnego mgr inż. [...], upr. Bud. Nr [...] w specjalności konstrukcyjno- budowlanej z dnia [...] listopada 2022 r. została sporządzona na zlecenie właściciela. Ocena ta jest dokumentem prywatnym. Biegły nie stwierdził, że stan budynku grozi katastrofą budowlaną, podał jedynie, że budynek kwalifikuje się do rozbiórki. W opinii zabrakło natomiast stanowiska, czy nie ma przeszkód prawnych do jego rozbiórki. Ekspert w powyższym zakresie nie wypowiedział się.
Z kolei ocena stanu technicznego oraz przydatności do użytkowania budynku mieszkalnego, wielorodzinnego i gospodarczego mgr inż. [...] [...] z [...] listopada 2022 r. określa, że przedmiotem opracowania jest ocena stanu technicznego dotycząca przydatności do użytkowania budynku. Błędnie jej autor wskazał, że dotyczy ona budynku przy ul. F. Podstawą do wykonania jej opracowania była umowa z inwestorem, co oznacza, że jest ona również dokumentem prywatnym. Sąd zauważa, że nie ma znaczenia ocenianie w tej sprawie przydatności obiektu do użytkowania. Stan techniczny budynku nie jest sporny. Obiekt jest nieużytkowany, a jego stan techniczny z uwagi na bezpieczeństwo życia i zdrowia wymaga zabezpieczeń naprawczych na podstawie art. 66 Pb. Sąd nie kwestionuje, że opisane w ocenach technicznych elementy budynku grożą zawaleniem. Nie jest natomiast zrozumiałe, z uwagi na stan techniczny obiektu, że biegły sporządził opinię celem potwierdzenia stanu rzeczywistego - czy obiekt nadaje się do użytkowania. Opinia nie zawiera natomiast stanowiska, czy z uwagi na stan budynku grozi katastrofa budowlana. Natomiast względy ekonomiczne nie podlegają ocenie organu PINB.
Opinie zgromadzone w toku postępowania zalecają we wnioskach przeznaczenie obiektu do rozbiórki. Nawet, jeżeli Skarżący złożył do organu wniosek o zastosowanie art. 67 ust. 1, ust. 3, ust. 4 P.b. w ramach wszczętego z urzędu postępowania przez organ na podstawie art. 66 Pb, to organ wyraźnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że postępowanie w przedmiotowej sprawie nie było prowadzone w oparciu o ten przepis i nie miał on zastosowania w niniejszej sprawie.
Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy w postaci protokołów kontroli i oględzin, ocen stanu technicznego, protokołu kontroli rocznej i ekspertyzy oraz dokumentacji fotograficznej zgromadzonej w przedmiotowej sprawie potwierdza kierunek wszczętego w sprawie przez organ postępowania, że obiekt zagraża życiu, zdrowiu i bezpieczeństwu oraz szpetnie oddziałuje na otoczenie. Wobec powyższego prawidłowo organ nakazał Skarżącemu wykonać czynności zabezpieczające.
Należy zauważyć, że skarżący oświadczył w pismach procesowych, że nie ma zamiaru remontować obiektu. Stanowisko skarżącego potwierdza brak wykonywania obowiązków ustawowych wynikających z art. 61 Pb, które ciążą na właścicielu obiektu. Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany:
1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2;
2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.
Sąd zwraca uwagę, że nawet jeżeli obiekt został dotknięty pożarem w dniu 28.06.2022 r., to okoliczność ta nie zwalnia Skarżącego, jako właściciela budynku mieszkalnego, z obowiązku zapewnienia z dochowaniem należytej staranności, bezpiecznego użytkowania obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: np. silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, pożary, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.
Zły stan techniczny budynku wywołany wieloletnimi zaniedbaniami właściciela obiektu nie zwalnia go z ustawowego obowiązku wynikającego z art. 61 Pb. Z kolei stwierdzenie zagrożenia dla życia i zdrowa, niebezpieczeństwa i oszpecenie obiektu stanowiło podstawę do zastosowania przez organ art. 66 Pb, którym organ jest związany. W przypadku wystąpienia którejkolwiek z przesłanek organ nie kieruje się uznaniem administracyjnym.
W przedmiotowej sprawie uzasadnione było zabezpieczenie terenu działki nr ewid. [...], obręb [...] przy ul. [...] w B., na której znajduje się budynek (oznaczony na mapie ewidencyjnej symbolem [...]) poprzez skuteczne zamknięcie bramy wjazdowej na teren ww. działki uniemożliwiające dostęp dla osób postronnych, umieszczenie tablic ostrzegawczych na ogrodzeniu (w miejscach, gdzie jest możliwość wejścia na działkę), informujących o zakazie wstępu na teren ww. nieruchomości. Zabezpieczenie budynku przed dostępem osób postronnych poprzez zlikwidowanie (zamurowanie, zabicie deskami) otworów okiennych zlokalizowanych w ścianach zewnętrznych kondygnacji parteru i skuteczne zamknięcie otworów drzwiowych zlokalizowanych w ścianach zewnętrznych kondygnacji parteru. Odłączenie wszystkich mediów od przedmiotowego budynku, w szczególności instalacji elektrycznej oraz zabezpieczenie wszystkich możliwych złącz oraz luźnych przewodów przed dostępem osób trzecich. Zabezpieczenie dachu przedmiotowego budynku plandekami.
Powyższe zabezpieczenia wynikają z opisu zabezpieczeń zawartych Ekspertyzie technicznej z [...] sierpnia 2022 r. mgr inż. [...] [...].
Sąd stwierdza, że nakazy dotyczące punktu 1-4 rozstrzygnięcia organu I instancji znajdują oparcie w art. 66 ust. 1 pkt 1 Pb. Z uwagi na zagrożenie życia, zdrowia i bezpieczeństwa. Z kolei pozostałe nakazy zwarte w punktach od 5 do 7 znajdują oparcie w art. 66 ust. 1 pkt 4 Pb, z uwagi na to, że budynek powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia. Organ przedstawił stanowisko w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które Sąd uznaje za przekonujące i nie ma potrzeby ponownego przytaczania treści uzasadnienia decyzji organu II instancji w tym miejscu. Zarówno stan zabrudzenia elewacji frontowej i elewacji bocznej od strony działki nr [...] oraz ubytki tynków (widoczne cegły) elewacji frontowej, częściowo uszkodzone i zużyte elementy dekoracyjne fasady budynku potwierdzają oszpecenie otoczenia w sąsiedztwie odnowionej i zrewitalizowanej zabudowy oraz obiektów wpisanych do rejestru zabytków i do gminnej ewidencji zabytków na mocy Zarządzenia Prezydenta Miasta B. nr [...] w sprawie założenia gminnej ewidencji zabytków Miasta B. Poza tym, działania naprawcze polegające na wykonaniu nakazu spowoduje poprawę estetyki obiektu od strony ul. J., która tak jak to ujął organ odwoławczy jest jednym z głównych szlaków komunikacyjnych B.
W ocenie Sądu, zmiana przez organ odwoławczy w decyzji organu I instancji terminu wykonania obowiązków była uzasadniona.
W sytuacji, gdy zakres robót budowlanych, których wykonanie jest konieczne, aby zostały usunięte stwierdzone nieprawidłowości, w istocie sprecyzowanych w nakazie wydanym na podstawie art. 66, obejmuje roboty wymagające pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, adresat decyzji zobowiązany do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, przed przystąpieniem do wykonania decyzji, czyli podjęcia robót budowlanych, obowiązany jest uzyskać wymaganą dla danych robót decyzję o pozwoleniu na budowę bądź dokonać wymaganego zgłoszenia.
W przedmiotowej sprawie prace dotyczące frontu budynku uzależnione są od konserwatora zabytków. Postanowieniem nr [...] z [...] maja 2023 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków, na podstawie art. 6 ust. 1, pkt 1 lit. c, art. 22 ust. 5 pkt 2, art. 7 pkt 4, art. 96 ust. 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 840) art. 106 i 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm. ) art. 67 ust. 3 i ust. 4 ustawy Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 z zm.); -w związku z wystąpieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. z dnia [...] kwietnia 2023 r. (data wpływu do urzędu [...] kwietnia 2023 r.), w sprawie uzgodnienia prac związanych z rozbiórką budynku głównego frontowego przy ul. J. w B. (działka nr [...] obręb [...]) nie uzgodnił w zakresie ochrony konserwatorskiej prac związanych z rozbiórką budynku przy ul. J. w B. (działka nr [...] obręb [...]). Przedmiotowy budynek ujęty jest w gminnej ewidencji zabytków miasta B. przyjętej Zarządzeniem Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...].08.2015 roku oraz ujęty jest w wojewódzkiej ewidencji zabytków województwa [...]. Ponadto, budynek objęty jest ustawową formą ochrony konserwatorskiej w postaci ustaleń w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego "[...]" zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] kwietnia 2010 r.(Publikacja: Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...] czerwca 2010 r.). Przedmiotowy budynek powstał pod koniec XIX wieku, przedstawia cechy klasycyzujące. Jest budynkiem wartościowym pod kątem historycznym i zabytkowym oraz ciekawy ekspozycyjnie z zachowanym przedogrodem. Zgodnie z treścią art. 6 ust 1 pkt. 1 lit. c Ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami dzieła architektury i budownictwa podlegają ochronie i opiece bez względu na stan zachowania. Oceniając dopuszczalność rozbiórki obiektu zabytkowego brano pod uwagę ewentualny rozmiar zniszczeń zabytku, który podawałby utratę wartości historycznej, artystycznej i naukowej, przyczyniając się do podjęcia decyzji o jego rozbiórce. Podczas wizji lokalnej dnia [...] maja budynku przy ulicy [...] w B., pracownicy Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków stwierdzili, że przedmiotowy budynek zachował najistotniejsze cechy: jego plan, bryłę, wygląd zewnętrzny oraz kształt dachu. Ponadto podczas oględzin obiektu sporządzono protokół, w którym opisano stan zachowania elementów architektury, w tym stolarki okienno- drzwiowej.
Do wniosku PINB dla Miasta B. dołączono dwie oceny stanu technicznego. Ocena stanu technicznego i przydatności do użytkowania autorstwa mgr inż. [...] z dnia [...] listopada 2022 r. Przedstawione opracowanie wskazało, że celem jest ocena możliwości użytkowania przedmiotowego budynku. We wnioskach wskazano zły i awaryjny stopień ale tylko niektórych elementów konstrukcyjnych. Podstawowym jej celem, jak sam autor przytoczył, jest ocena możliwości użytkowania przedmiotowego budynku. We wnioskach wskazano zły i awaryjny stopień elementów konstrukcyjnych. W tabeli przedstawionej w ocenie stanu technicznego stan zły to taki, którego elementy budynku (nie cały budynek) mają uszkodzenia i ubytki i wymagany jest kompleksowy remont. Awaryjny to stopień do likwidacji. Ekspert jako awaryjne zaliczył miedzy innymi powłoki malarskie i stolarki, które w większości w ocenie wyłącznie z perspektywy konserwatorskiej w budynkach historycznych można naprawić i odtworzyć. Jako awaryjny zakwalifikował również dach gdzie w szczegółach napisano jednak, że konstrukcja nie wykazuje cech zużycia. Konstrukcja dachu jak sam napisał w swej ocenie ekspert nie wykazuje cech zużycia, posiada zawilgocenia, a jej stan spowodowany jest brakiem remontów, podobnie jak innych elementów budynku.
Druga ocena stanu technicznego autorstwa mgr inż. [...] z [...] .11.2022 r. we wniosku końcowym informuje, że biorąc pod uwagę wiek budynku i jego stan techniczny kwalifikuje go do rozbiórki, a stan techniczny ocenia jako zły. Po analizie rzeczonych ocen stanu technicznego stwierdzono, że ww. przesłanki i wnioski w nich zawarte nie są przesłankami przeważającymi o losie budynku w kontekście jego rozbiórki. Stan awaryjny dotyczy głównie konstrukcji dachu, który to powinien zostać poddany remontowi po tym jak został częściowo spalony, tak by go zabezpieczyć, oraz wymienić najbardziej zniszczone elementy więźby dachowej, by uniknąć dalszej degradacji obiektu zabytkowego.
Należy w tym miejscu podkreślić, że podstawą do wyburzenia obiektu objętego ochroną konserwatorską może być jedynie taka degradacja, która doprowadziła do utraty wartości zabytkowych i jednocześnie powoduje, że naprawa jest niemożliwa. Rachunek ekonomiczny nie może być podstawą do wyburzenia zabytkowego budynku.
W ocenie służb konserwatorskich zły i awaryjny stan niektórych tylko elementów konstrukcyjnych budynku nie jest argumentem do jego rozbiórki. Nie został zakwalifikowany jako katastrofa budowlana, dlatego elementy więźby dachowej, stolarek czy spękań tynku można, poddać remontowi po wcześniejszym uzgodnieniu technologii, prac remontowych ze służbami konserwatorskimi.
Skarżącemu, zgodnie z pouczeniem zawartym w powyższym postanowieniu przysługiwało prawo zaskarżenia do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Wobec powyższego brak jest podstaw prawnych do oceny prawidłowości wydanego przez konserwatora postanowienia zarówno przez organ, jak i obecnie przez sąd.
Skarżący mógł stanowisko wyrażone w powyższym postanowieniu zwalczać w postępowaniu ubocznym prowadzonym przed konserwatorem zarówno co do protokołu kontroli sporządzonego przez ten organ, jak i co do samego postanowienia o nieuzgodnieniu rozbiórki obiektu.
Sąd zauważa, że postanowienie z [...] maja 2023 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków, nr [...] jest dokumentem urzędowym i w rozumieniu art. 76 § 1 kpa korzysta ze szczególnej mocy dowodowej. Przepis ten stanowi, że dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Przepisy § 1 nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu. Skarżący nie skorzystał jednak z tego prawa.
Decyzja wydana na podstawie art. 66 P.b. nie tworzy dla właściciela obiektu lub jego zarządcy nowych obowiązków, tylko precyzuje ustawowe obowiązki i umożliwia egzekwowanie ich wykonalności.
Ponadto, w przypadku obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków nie ma zastosowania art. 67 ust. 1 Prawa budowalnego, dający podstawę do orzeczenia nakazu rozbiórki nieużytkowanego lub niewykończonego obiektu budowlanego, który nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia (art. 67 ust. 2 Prawa budowalnego), a w stosunku do obiektów budowlanych niewpisanych do rejestru zabytków, a objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzję, o której mowa w ust. 1, organ nadzoru budowlanego wydaje po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Są to jedyne przypadki uregulowane w ustawie - Prawo budowlane, w których przewidziany jest wprost obowiązek uzyskania decyzji konserwatora zabytków lub uzgodnienia z konserwatorem zabytków. Przepis art. 66 Prawa budowlanego nie zawiera takiej regulacji. W wyroku z dnia 8 lutego 2019 r., VII SA/Wa 148/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że decyzja wydawana w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego jest decyzją wydaną w postępowaniu nakazowym, charakteryzującym się koniecznością podejmowania niezwłocznych działań przez organy nadzoru budowlanego. Oczekiwanie na wyrażenie zgody przez inne organy administracji publicznej wydłużyłoby działania organów nadzoru budowlanego.
Nieuzasadnione są również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 kpa, poprzez nierozważenie całego materiału dowodowego.
Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że postępowanie przed organem odwoławczym zostało przeprowadzone z naruszeniem wskazanych przepisów prawa procesowego.
Z powyższych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI