II SA/BD 1040/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA oddalił skargę Gminy Miasto na decyzję SKO odmawiającą zmiany terminu wykonania prac związanych z przywróceniem stosunków wodnych, uznając, że nie została spełniona kluczowa przesłanka zgody wszystkich stron postępowania.
Gmina Miasto wnioskowała o zmianę ostatecznej decyzji nakazującej przywrócenie stosunków wodnych na gruncie, domagając się przedłużenia terminu wykonania prac do końca 2024 roku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło zmiany, ponieważ nie wszystkie strony postępowania wyraziły na to zgodę, co jest wymogiem z art. 155 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy utrzymał w mocy decyzję SKO, stwierdzając, że brak zgody choćby jednej strony uniemożliwia zmianę ostatecznej decyzji, a zarzuty skargi były niezasadne.
Sprawa dotyczyła skargi Gminy Miasto na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję SKO odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji z 2022 roku. Decyzja z 2022 roku nakazywała Gminie Miasto wykonanie prac związanych z przywróceniem stosunków wodnych na gruncie w określonym terminie. Gmina wnioskowała o przedłużenie tego terminu do końca 2024 roku, argumentując, że prace te zostały uwzględnione w planowanej inwestycji "Słodowo 2". SKO odmówiło zmiany decyzji, ponieważ zgodnie z art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), zmiana decyzji ostatecznej wymaga zgody wszystkich stron postępowania. W tej sprawie jedna ze stron nie wyraziła zgody na przedłużenie terminu, a brak odpowiedzi pozostałych stron został potraktowany jako brak zgody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zgodził się ze stanowiskiem SKO. Sąd podkreślił, że wszystkie przesłanki z art. 155 k.p.a. muszą być spełnione kumulatywnie, a kluczowa przesłanka zgody wszystkich stron nie została zrealizowana. Sąd uznał, że organ prawidłowo zinterpretował brak odpowiedzi na wezwanie jako brak zgody, a zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych były niezasadne, ponieważ nie zaistniały warunki do ich merytorycznego rozpatrzenia. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę Gminy Miasto, uznając decyzję SKO za prawidłową.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może zmienić ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a., jeśli nie wszystkie strony postępowania wyraziły na to zgodę.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 155 k.p.a., zmiana decyzji ostatecznej wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanek, w tym zgody wszystkich stron postępowania. Brak zgody choćby jednej strony uniemożliwia zmianę decyzji, nawet jeśli pozostałe przesłanki (interes społeczny, brak sprzeczności z przepisami) byłyby spełnione.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten reguluje możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, wskazując na konieczność zgody stron, brak sprzeczności z przepisami szczególnymi oraz przemawianie za tym interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie.
Pomocnicze
k.p.a. art. 16 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja decyzji ostatecznej.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 127 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądowej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o oddaleniu skargi.
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs § ust. 3
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie przesłanki zgody wszystkich stron postępowania na zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) przez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego. Naruszenie przepisów prawa materialnego (ustawa o finansach publicznych, ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych) przez ustalenie zbyt krótkiego terminu wykonania prac.
Godne uwagi sformułowania
Przesłanki te muszą zostać spełnione kumulatywnie. Ustalenie, iż przynajmniej jedna ze stron postępowania nie wyraża zgody na wnioskowaną zmianę decyzji, co do zasady bezprzedmiotowym czyni badanie dalszych przesłanek dopuszczalności zmiany decyzji. Zgoda strony musi zostać wyrażona przez złożenie oświadczenia woli przez stronę w sposób niebudzący wątpliwości. Brak wyraźnej zgody w sytuacji, gdy wezwanie do jej wyrażenia określa konsekwencje braku odpowiedzi na to wezwanie uzasadnia twierdzenie o niespełnieniu przesłanki z art. 155 kpa.
Skład orzekający
Renata Owczarzak
przewodniczący
Anna Klotz
członek
Jerzy Bortkiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 155 k.p.a. w kontekście konieczności uzyskania zgody wszystkich stron na zmianę decyzji ostatecznej oraz dopuszczalności traktowania braku odpowiedzi na wezwanie jako braku zgody."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany decyzji administracyjnej, gdzie wymagana jest zgoda wszystkich stron.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę postępowania administracyjnego dotyczącą zmiany decyzji ostatecznych i znaczenia zgody stron, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Koniec z domniemaniem zgody: Sąd wyjaśnia, jak uzyskać zgodę na zmianę decyzji administracyjnej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 1040/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2024-03-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-08-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Anna Klotz Jerzy Bortkiewicz /sprawozdawca/ Renata Owczarzak /przewodniczący/ Symbol z opisem 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 775 art. 155 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 marca 2024 r. sprawy ze skargi Gminy Miasto [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej przywrócenia stosunków wodnych na gruncie oddala skargę. Uzasadnienie U z a s a d n i e n i e: Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Włocławku, zwane dalej również: "Kolegium" decyzją z dnia 8 maja 2023 r., na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775), zwanej dalej: "kpa", odmówiło zmiany decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia 24 czerwca 2022 r. Znak: KO.411.963.2022 w przedmiocie zmiany stosunków wodnych na gruncie spowodowanych nawiezieniem znacznej ilości ziemi i gruzu na działkę o numerze geodezyjnym [...] obręb [...] bezpośrednio graniczącą z działką [...] oraz [...] obręb [...] [...]. Kolegium ww. decyzją odmówiło wnioskowi Gminy Miasta Włocławek, zwanej dalej: również "skarżącą", zmiany ww. decyzji Kolegium z 24 czerwca 2022 r. znak: KO.411.963.2022 w zakresie przedłużenie terminu wykonania nakazanych Gminie Miasto Włocławek prac związanych z przywróceniem stosunków wodnych na działkach nr [...] obręb [...] [...], poprzez przedłużenie terminu wykonania tych prac z nakazanego terminu do 30 czerwca 2023 r. do nowego terminu do 31 grudnia 2024 r. Jak wynika z uzasadnienia decyzji Kolegium z dnia 8 maja 2023 r., przyczyną odmowy wnioskowi był brak zgody na zmianę ww. terminu przez strony postępowania. Powyższe rozstrzygnięcie Kolegium oparło o następujące ustalenia i rozważania: Decyzją z dnia 24 czerwca 2022 r. Znak: KO.411.963.2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Włocławku, po rozpoznaniu sprawy z odwołania Gminy Miasto Włocławek od decyzji Wójta Gminy Włocławek z dnia 28 kwietnia 2022 r. w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruncie spowodowanych nawiezieniem znacznej ilości ziemi i gruzu na działkę o numerze geodezyjnym [...] obręb [...] bezpośrednio graniczącą z działką [...], [...] oraz [...] obręb [...] [...], uchyliło zaskarżoną decyzję i nakazało Gminie Miasto Włocławek wykonanie określonych prac, ustalając termin ich wykonania na dzień [...] marca 2023 r. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2023 r., skarżąca zwróciła się do Kolegium o zmianę powołanej decyzji Kolegium w zakresie przedłużenie terminu wykonania nakazanych G. W. prac związanych z przywróceniem stosunków wodnych na działkach nr [...] obręb [...] [...]. Wskazała, że zakres nakazanych w przedmiotowej decyzji prac został kompleksowo uwzględniony w planowanej przez Gminę Miasto Włocławek inwestycji pn.: "Słodowo 2" dotyczącej rozbudowy parku na Słodowie. Podano, że termin opracowania dokumentacji dla przedmiotowej inwestycji został wyznaczony do dnia 30 czerwca 2023 r. Mając powyższe na uwadze skarżąca zwróciła się o przedłużenie terminu wykonania nakazanych Gminie Miasto Włocławek prac, będących przedmiotem powołanej decyzji do dnia 31 grudnia 2024 r. Kolegium zwróciło się do stron postępowania zakończonego decyzją Kolegium z dnia 24 czerwca 2022 r. o przesłanie jednoznacznego stanowiska w sprawie, czy wyrażają zgodę na zmianę decyzji we wnioskowanym zakresie i zawarcie w niej zapisu - " Ustala się termin wykonania czynności określonych w ust. 1 na dzień 31 grudnia 2024 r.". Podano, że odpowiedź zawierającą jednoznaczne stanowisko na temat proponowanej zmiany - zgoda czy brak zgody na tę zmianę - należy przedłożyć Kolegium w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Pouczono, że brak odpowiedzi w wyznaczonym terminie Kolegium potraktuje jako brak zgody na wnioskowaną zmianę. W wyznaczonym terminie odpowiedzi udzieliła jedna ze stron - J. W., nie wyrażając zgody na zmianę terminu realizacji inwestycji i tym samym na zmianę ostatecznej decyzji. Pozostałym stronom także skutecznie doręczono zawiadomienie i mając na uwadze treść zawiadomienia, brak ich odpowiedzi w wyznaczonym terminie należy potraktować jako brak zgody na wnioskowaną zmianę. Kolegium zważyło, co następuje: Na podstawie art. 155 kpa, organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są następujące przesłanki: a) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, b) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, c) za uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Przesłanki te muszą zostać spełnione kumulatywnie. Ustalenie, iż przynajmniej jedna ze stron postępowania nie wyraża zgody na wnioskowaną zmianę decyzji, co do zasady bezprzedmiotowym czyni badanie dalszych przesłanek dopuszczalności zmiany decyzji określonych w art. 155 kpa. W przedmiotowej sprawie nie jest możliwa wnioskowana zmiana decyzji w przedmiocie zmiany stosunków wodnych z uwagi na brak zgody wszystkich stron na zaproponowaną zmianę. Skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazała, że Gmina Miasto Włocławek podjęła już czynności zmierzających do realizacji nakazanych prac a ich szeroki zakres został kompleksowo uwzględniony w planowanej przez Gminę Miasto Włocławek inwestycji pn.: "Słodowo 2" dotyczącej rozbudowy parku na Słodowie, której termin realizacji przewidziano do dnia 31 grudnia 2024 r. W związku z powyższym, wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem nowego terminu realizacji decyzji, tj. do dnia 31 grudnia 2024r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Włocławku decyzją z dnia 24 lipca 2023 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 155 kpa, utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia 8 maja 2023r. Powyższe rozstrzygnięcie – po przytoczeniu dotychczasowego stanu faktycznego - organ oparł o następujące ustalenia i rozważania: Zgodnie z art. 155 kpa, aby uchylić lub dokonać zmiany decyzji należy zbadać spełnienie następujących warunków: 1) czy decyzja jest ostateczna, 2) czy wszystkie strony postępowania wyrażają zgodę na zmianę decyzji, 3) czy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie decyzji ostatecznej, 4) czy interes społeczny lub słuszny interes stron przemawia za zmianą decyzji. Analiza ww. warunków wykazała: Ad 1), decyzja Kolegium z dnia 24 czerwca 2022r. znak: KO 411.963. 2022 posiada przymiot ostateczności. Ad 2), w spornej sprawie nie wystąpiła przesłanka w postaci wyrażenia zgody na zmianę decyzji ostatecznej przez wszystkie strony postępowania. Poza skarżącą pozostałe strony nie wyraziły zgody na postulowaną zmianę decyzji za wyjątkiem jednej strony, która w piśmie z dnia 21 marca 2023r. zgodę wyraziła. Jednak pozostałe strony nie udzieliły jakiejkolwiek odpowiedzi na zawiadomienie Kolegium z dnia 9 marca 2023r. o zajęcie i przekazanie stanowiska w przedmiocie zgody na zmianę decyzji we wnioskowanym zakresie. Akta sprawy zawierają dowody na prawidłowe doręczenie stronom zawiadomienia z dnia 9 marca 2023r., które w zakreślonym terminie ( tj. 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia) nie udzieliły jakiejkolwiek odpowiedzi. Wobec braku regulacji dopuszczającej wyrażenie zgody przez milczenie strony nie można uznać za możliwe dorozumiane bądź domniemane wyrażenie zgody na uchylenie lub zmianę decyzji w trybie art. 155 kpa. Zgoda strony musi zostać wyrażona przez złożenie oświadczenia woli przez stronę w sposób niebudzący wątpliwości (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 12 maja 2009 r., I OSK 896/08; wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 maja dnia 7 maja 2010 r., I SA/Wa 2/10; wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 października 2011 r., II SA/Łd 874/11; wyrok WSA w Lublinie z 22 stycznia 2013 r., II SA/Lu 749/12; wyrok WSA w Opolu z dnia 4 lipca 2013 r.; II SA/Op 227/13 ). Jeżeli którakolwiek ze stron postępowania nie złoży oświadczenia, z którego jednoznacznie będzie wynikała zgoda na zmianę decyzji w zakresie, w jakim prowadzone jest postępowanie, należy uznać, że nie jest spełniona podstawowa przesłanka z art. 155 kpa (P.M. Przybysz, Komentarz do art. 155 k.p.a., Lex/el., teza 18). Ad 3) i 4), w odniesieniu do pozostałych przesłanek z art. 155 kpa, tj. brak sprzeczności wnioskowanej zmiany decyzji z przepisami szczególnymi oraz zbadaniu, czy interes społeczny lub słuszny interes stron przemawia za zmianą decyzji, brak było podstaw do badania ich spełnienia, w sytuacji, gdy nie budzi wątpliwości, iż nie została spełniona przesłanka w postaci zgody stron postępowania na zmianę decyzji. Przesłanki z art. 155 kpa, muszą zostać spełnione łącznie, co w sprawie nie zachodzi. W skardze złożonej do Sądu, skarżąca zaskarżyła ww. w całości, której zarzuciła: 1/ naruszenie przepisów prawa procesowego tj.: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa,, przez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszelkich istotnych okoliczności sprawy, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym przyjęciem przez Kolegium, że Gmina Miasto Włocławek jest w stanie wykonać czynności określonych w pkt. 1 decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia 24 czerwca 2022 r. znak: KO.411.963.2021 w terminie do dnia 31.03.2023 r.; 2/ naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art 4, art. 10 oraz art. 44 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1270), w związku z art. 4, art. 10, art. 11 oraz art. 17 ust. 1ba, ust.1 bc, ust. 1c, ust. 1 d, ust. 2 ustawy z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 289), przez wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów o dyscyplinie finansów publicznych polegających na ustaleniu zbyt krótkiego terminu uniemożliwiającego dokonanie stosownych zmian w projekcje budżetu Gminy Miasto Włocławek, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało wydaniem decyzji zakreślającej niemożliwy do zrealizowania termin wykonania czynności wskazanych w pkt. 1 decyzji samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia 24 czerwca 2022 r. znak: KO.411.963.2021 w terminie do dnia 31.03.2023 r. W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia 24 lipca 2023 r. i o uwzględnienie wskazanego przez nią nowego terminu realizacji decyzji, tj. do dnia 31 grudnia 2024 r. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs˛ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz.U. z 2021r., poz. 2095 ze zm.). Zgodne z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Przed wydaniem wyroku umożliwiono stronie wypowiedzenie się w sprawie. Skarga okazała się niezasadna. Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej zwaną: "p.p.s.a.", nie potwierdza, aby w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu materialnemu, oraz prawu procesowemu, w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji. Sprawa dotyczy skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 lipca 2023 r utrzymującą w mocy decyzję własną organu z dnia 8 maja 2023 r., o odmowie zmiany decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia 24 czerwca 2022 r. Znak: KO.411.963.2022 w przedmiocie zmiany stosunków wodnych na gruncie spowodowanych nawiezieniem znacznej ilości ziemi i gruzu na działkę o numerze geodezyjnym 4/6 obręb Włocławek bezpośrednio graniczącą z działką [...] oraz [...] obręb [...] Włocławek. Zgodnie z art. 16 § 1 kpa, decyzją ostateczną jest decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaś zmiana takiej decyzji może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Kodeksowe regulacje dotyczące trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji ostatecznej zawierają rozdziały 12 i 13 działu II kpa (wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, jej zmiana, uchylenie, bądź stwierdzenie jej nieważności). W niniejszej sprawie skarżąca zwróciła się do Kolegium z wnioskiem z 2 lutego 2023 r., o zmianę decyzji tego organu z dnia 24.06.2022 r., w trybie art. 155 kpa, w zakresie przedłużenia terminu wykonania nakazanych skarżącej prac związanych z przywróceniem stosunków wodnych. W myśl właściwie zastosowanego w niniejszej sprawie art. 155 kpa, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Jak stanowi zdanie drugie powołanego przepisu, wzruszenie to następuje w drodze decyzji w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji. Spór w niniejszej sprawie sprawdził się do oceny, czy w zastanym stanie faktycznym wypełnione zostały przesłanki umożliwiające wzruszenie decyzji ostatecznej w drodze postępowania nadzwyczajnego, o który mowa w art. 155 kpa. Wskazać należy, że, jak słusznie stwierdziło Kolegium, tylko kumulatywne spełnienie przesłanek z art. 155 kpa, umożliwia organowi wydanie rozstrzygnięcia zmieniającego lub uchylającego decyzję ostateczną. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione wszystkie wymienione wyżej przesłanki, dlatego rozstrzygnięcie organu utrzymujące w mocy decyzję o odmowie zmiany decyzji ostatecznej uznać trzeba za prawidłową. Analizując przesłankę nabycia przez skarżąca prawa, należy uznać, że skarżąca spełnia to kryterium. Przepisom art. 155 podlegają nie tylko decyzje uprawniające, lecz także decyzje zobowiązujące. Pogląd, że strona nabywa prawa także z decyzji zobowiązującej, jest utrwalony w doktrynie i orzecznictwie sądowym, w tym w wyroku NTA z 27.01.1932 r., L. rej. 7168/29, zgodnie z którym "przez prawa nabyte w rozumieniu art. 99 Post. Adm. rozumieć należy wszelkiego rodzaju prawa, a więc także prawa, które powstają przez prawomocne orzeczenie właściwej władzy, że na danej osobie nie ciąży sporny obowiązek. Prawem nabytym będzie zatem również powstałe przez prawomocne orzeczenie władzy prawo do wykonania ciążącego na stronie obowiązku w rozmiarach określonych przez to orzeczenie, nie zaś według normy wyższej". W wyroku SN z 12.12.1997 r., III RN 92/97, OSNAPiUS 1998/10, poz. 290, stwierdzono, że ostateczna decyzja administracyjna, która nakłada na stronę określone obowiązki, może być uchylona lub zmieniona w trybie art. 155 (vide: E. Iserzon [w:] Komentarz, 1970, s. 260; J. Borkowski [w:] Komentarz, 1996, s. 690). Należy mieć na uwadze, że powyższy podział decyzji na uprawniające i zobowiązujące jest konwencjonalny, w praktyce bowiem mogą pojawiać się decyzje o charakterze mieszanym, tj. decyzje ostateczne uprawniająco-zobowiązując (vide: Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego (vide: Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, opublikowano: LEX/el. 2024). W niniejszej sprawie nie została jednak spełniona przesłanka zgody strony. Zgoda strony nie dotyczy tylko zgody strony zgłaszającej wniosek o zmianę decyzji w trybie art. 155 kpa. NSA w wyroku z 27.11.2000 r., IV SA 816/99, LEX nr 53385, sformułował następujące wyjaśnienie: "Weryfikacja w trybie art. 155 kpa, decyzji ostatecznej może nastąpić, jeśli wyraża na to zgodę strona, jednak warunek ten nie jest ograniczony tylko do zgody strony, która na podstawie tej decyzji nabyła prawo, ale obejmuje również te strony postępowania, których praw czy obowiązków dotyczy decyzja. Podnieść należy, iż nie zawsze występuje tożsamość stron postępowania zakończonego decyzją ostateczną z kręgiem stron postępowania opartym o treść art. 155 kpa, zmierzającym do zmiany decyzji ostatecznej, na podstawie której strona nabyła prawo i organ administracji każdorazowo w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego i prawnego musi oceniać, jaki jest krąg osób, którym przysługuje status strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie wymienionego przepisu, i zbadanie, czy wyrażają one zgodę na zmianę decyzji" (por. też wyroki NSA: z 23.05.2000 r., IV SA 890/98, LEX nr 54735; z 13.05.2010 r., II OSK 820/09, LEX nr 597885; z 12.05.2010 r., II OSK 787/09, LEX nr 597859; Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, opublikowano: LEX/el. 2024). W ocenie Sądu organ słusznie zakwalifikował jako strony postępowania właścicieli i współwłaścicieli nieruchomości, których dotyczy decyzja Kolegium z 24 czerwca 2022 r. Znak: KO.411.963.2022. Bezspornym jest, że ww. właściciele byli stronami postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia na skarżącą obowiązków w związku ze zmianą stosunków wodnych na gruncie. Mając na uwadze powyższe nie budziło także wątpliwości Sądu, że zmiana ostatecznej decyzji Kolegium z dnia 24 czerwca 2023 r., uzależniona była od wyrażenia przez strony postępowania zakończonego tą decyzją, zgody na jej zmianę. Przesłanka wyrażenia zgody na wzruszenie decyzji ostatecznej wynika, jak wcześniej wskazano, wprost z przepisu art. 155 kpa. Sąd podziela stanowisko orzecznictwa sądowoadministracyjnego, iż zgoda, o której mowa w art. 155 kpa, powinna być wyrażona w sposób jasny, konkretny, nie może być dorozumiana, bądź domniemana (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt II OSK 399/14; z dnia 17 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 666/12; z dnia 26 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2601/13; z dnia 26 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2873/13; dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że zastosowany przez organ w wezwaniu z dnia 9 marca 2023 r., o zajęcie stanowiska w zakresie wyrażenia zgody na zmianę decyzji, rygor polegający na potraktowaniu braku odpowiedzi na wezwanie o wyrażenie zgody w przewidzianym terminie (14 dni) za brak tej zgody, uznać należy za prawidłowy i wystarczający środek służący poznaniu stanowiska strony. Brak wyraźnej zgody w sytuacji, gdy wezwanie do jej wyrażenia określa konsekwencje braku odpowiedzi na to wezwanie uzasadnia twierdzenie o niespełnieniu przesłanki z art. 155 kpa. Przeciwny pogląd, tj. oczekiwanie od strony wystosowania, przykładowo, dokumentu z oświadczeniem woli, iż nie wyraża zgody na wzruszenie decyzji, czy też oczekiwanie od niej takiego oświadczenia w jakiejkolwiek innej formie, po pierwsze, nie miałoby umocowania w obowiązujących przepisach prawa, a po drugie, byłoby nieracjonalne z racji na ekonomikę postępowania. Prowadziłoby bowiem do zablokowania czynności organu w postępowaniu z racji na oczekiwanie na aktywność strony, której to aktywności przepis prawa nie przewiduje. Zgodzić należy się ze skarżącą, iż zarówno zgody, jak i braku zgody nie można domniemywać. W odniesieniu jednak do ustalonego przez Kolegium stanu faktycznego w decyzji z 24 lipca 2023 r., organ błędnie ustalił, że w oświadczeniu strony postępowania z 21.03.2023 r. (które dotyczyło J. W.), wyraziła ona zgodę na zmianę decyzji. W istocie oświadczyła, że zgody nie wyraża. Byłą ten jednak nie miał znaczenia dla wyniku sprawy, skoro nie występowała sytuacja zgody wszystkich stron na zmianę decyzji. Pozostałe bowiem strony nie wyraziły swej woli w tym zakresie, więc należało przyjąć, że zgody nie wyraziły. Biorąc pod uwagę powyższe, nie nastąpiło niespełnienie wszystkich przesłanek art. 155 kpa, niezbędnych do zmiany decyzji Kolegium z 24 czerwca 2023 r. i dlatego też skarga okazała się niezasadna. Z tego też powodu zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogły okazać się skuteczne, ponieważ w ogóle nie zachodziły warunki do ich rozważania. Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia przepisów postępowania, ponieważ wbrew twierdzeniom skargi, organ zebrał i rozważył wystarczająco cały materiał dowodowy. Choć dopuścił się błędnego ustalenia, że J. W. wyraziła zgodę na zmianę decyzji, to błąd ten, jak już wyjaśniono nie miał wpływu na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono o oddaleniu skargi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI