II SA/Bd 104/05

II SA/Bd 104/05 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2005-04-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-01-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /sprawozdawca/
Małgorzata Włodarska /przewodniczący/
Wojciech Jarzembski
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie w części
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 48  ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Asesor WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie w części dotyczącej stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu G. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w części dotyczącej wezwania do wstrzymania użytkowania, 2. w pozostałej części oddala skargę, 3. stwierdza nieważność postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu G. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w części dotyczącej wezwania do wstrzymania użytkowania, 4. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w części dotyczącej stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu G. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w części dotyczącej wezwania do wstrzymania użytkowania.
Uzasadnienie
II SA/Bd 104/05
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...] 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu G. wezwał P. L. do wstrzymania użytkowania postawionego przez niego, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, kiosku, a ponadto do dostarczenia w terminie do 3 grudnia 2004 r.:
1) zaświadczenia Prezydenta Miasta T. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo w przypadku braku takiego planu - ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
2) oświadczenia o prawie do dysponowania terenu na cele budowlane,
3) inwentaryzacji budowlanej kiosku wraz z orzeczeniem technicznym o możliwości jego bezpiecznego użytkowania lub projektu budowlanego niezbędnych zmian i przeróbek celem doprowadzenia kiosku do stanu zgodnego z prawem wraz z uzgodnieniami z przewidywanymi prawem instytucjami i organami,
4) zaświadczenia o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane oraz
5) inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej.
Wydając postanowienie Inspektor Powiatowy ustalił, iż plastikowy, w połowie przeszklony i posiadający cztery gumowe koła kiosk został postawiony przy ul. G. w T. na początku sierpnia 2004 r. w ten sposób, że posadowiono go na czterech płytach betonowych oraz dwóch warstwach bloczków betonowych nie związanych zaprawą. Kiosk jest wyposażony w instalację elektryczną poprowadzoną napowietrzenie od pawilonu handlowego. Inwestor – P. L. nie posiada dokumentacji tj. opisu konstrukcji kiosku oraz dokumentu uprawniającego do ruchu drogowego. Kiosk jest użytkowany, pomimo że nie wystąpiono o pozwolenie na budowę. Powyższe ustalenia oraz okoliczność, iż przedmiotowy obiekt nie jest wymieniony w art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego jako obiekt nie wymagający pozwolenia na budowę, uzasadniają zdaniem Inspektora Powiatowego wydanie wspomnianego postanowienia.
W zażaleniu strona zarzuciła, iż organ pierwszej instancji nie uwzględnił wyjaśnień właścicielki gruntu odnośnie jej zgody na postawienie kiosku. Ponadto kiosk nie jest związany trwale z gruntem, posiada koła oraz światła pozwalające na przemieszczenie go w dowolne miejsce, wobec czego jest obiektem tymczasowym, którego ustawienie stosownie do art. 29 ust.1 pkt 12 w związku z art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane nie wymaga wydania pozwolenia na budowę.
Postanowieniem z dnia [...] 2004 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził niedopuszczalność wniesionego zażalenia.
W uzasadnieniu Inspektor Wojewódzki podzielił zdanie organu pierwszej instancji, iż kiosk został postawiony bez wymaganej ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, albowiem w zawartym w art. 29 Prawa budowlanego zestawieniu obiektów i robót, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę nie ujęto kiosku. Mając na względzie sposób postawienia kiosku Inspektor uznał, iż powoduje on stałe związanie obiektu z gruntem, co potwierdza też złożone w trakcie oględzin oświadczenie skarżącego, iż bloczki betonowe mają uniemożliwić przesunięcie kiosku na inny teren. Nie można traktować kiosku jako obiektu tymczasowego, gdyż zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego obiekty takie podlegają rozbiórce nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, którego to zgłoszenia skarżący nie złożył.
Stwierdzając zatem ewidentną samowolę budowlaną organ pierwszej instancji działając na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego słusznie wstrzymał użytkowanie wspomnianego kiosku oraz nałożył obowiązek przedłożenia w określonym terminie przewidzianych przepisami dokumentów.
Inspektor Powiatowy niewłaściwie jednak pouczył stronę, iż służy jej zażalenie, albowiem uprawnienie takie nie wynika z art. 48 Prawa budowlanego, a stosownie do art. 141 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego na wydane w toku postępowania postanowienie stronom służy zażalenie, o ile przepis tak stanowi. Wobec tego zgodnie z art. 142 Kpa postanowienie powyższe będzie podlegało zażaleniu tylko w odwołaniu od decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. L. zarzucił, iż postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego narusza art. 7 w związku z art. 124 § 2 Kpa poprzez dopuszczenie do ponoszenia przez stronę negatywnych konsekwencji prawnych wynikających z wadliwego pouczenia o przysługujących środkach odwoławczych oraz narusza art. 77 Kpa poprzez zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ustaleń sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym, przy czym ustalenia te zostały zawarte w postanowieniu nie rozpatrującym sprawy merytorycznie co do jej istoty. Ponowił zawarty w zażaleniu zarzut, iż organ administracji (tym razem Inspektor Wojewódzki) nie uwzględnił wyjaśnień właścicielki gruntu odnośnie jej zgody na postawienie kiosku. Zdaniem skarżącego organ II instancji błędnie wywiódł z jego oświadczenia złożonego w trakcie oględzin, że przyznał, iż unieruchomił kiosk, przez co stał się on trwale związany z gruntem. Uniemożliwienie przesunięcia kiosku miało na celu tylko zabezpieczenie przez próbą poruszenia kiosku przez osoby trzecie, co nie zmienia to faktu, że kiosk nie jest trwale związany z gruntem, posiada bowiem koła oraz światła pozwalające na przemieszczenie go w dowolne miejsce.
W skardze skarżący ponowił także podnoszony w zażaleniu zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 12 w związku z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego poprzez uznanie, iż ustawienie tymczasowych obiektów budowlanych, do których mocą ustawy zaliczany jest również kiosk, wymaga pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest w części uzasadniona.
Zaskarżone postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu G., które w swojej sentencji zawiera dwa rozstrzygnięcia tj. wzywa skarżącego do zaprzestania użytkowania kiosku oraz wzywa skarżącego do dostarczenia dokumentów.
Zdaniem Sądu w kwestii drugiego ze wskazanych rozstrzygnięć organu I instancji stanowisko Inspektora Wojewódzkiego o niedopuszczalności zażalenia jest zasadne. Jak wskazuje art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, do podstawowych obowiązków organów nadzoru budowlanego należy wydawanie decyzji administracyjnych w sprawach określonych ustawą, a zatem do postępowań prowadzonych przez te organy będzie miał zastosowanie Kodeks postępowania administracyjnego (art. 1 pkt 1 tegoż Kodeksu). Skoro stosownie do art. 141 § 1 Kpa zażalenie na postanowienie przysługuje tylko w wówczas, gdy kodeks tak stanowi, słusznie organ II instancji ocenił, iż nawet pomimo mylnego pouczenia nie jest dopuszczalne zażalenie na przewidziane w art. 48 ust. 2 postanowienie wzywające stronę postępowania do przedstawienia odpowiednich dokumentów. Skargę w tej zatem części należało oddalić (pkt 2 wyroku).
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dostrzegł natomiast, że rozstrzygnięcie organu I instancji o "wezwaniu do zaprzestania użytkowania kiosku" nie ma podstawy prawnej, powinno zatem być wyeliminowane z obrotu prawnego. Wskazanego rozstrzygnięcia nie przewiduje bowiem ani art. 40 ust. 2 Prawa budowlanego, ani żaden inny przepis tej ustawy. Możliwość wydania postanowienia o "wstrzymaniu użytkowania" obiektu budowlanego (a nie "wezwaniu do wstrzymania użytkowania") została wprawdzie przewidziana w art. 71a ust. 1 pkt 1 ustawy, jednakże rozstrzygnięcie to jest przewidziane jedynie w przypadku stwierdzenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, a więc nie może być podejmowane w ramach postępowania mającego na celu ewentualną "legalizację" samowoli budowlanej. Ustawodawca w toku tego postępowania nie przewidział możliwości wstrzymywania użytkowania legalizowanego obiektu. Nie wyklucza to możliwości, żeby organy nadzoru budowlanego "przy okazji" prowadzenia tego postępowania, w ramach odrębnego postępowania mogły zbadać i rozważyć wydanie w drodze decyzji (a nie postanowienia) zakazu użytkowania obiektu, o ile zachodzą przesłanki określone w art. 66 ustawy.
Ze względu na powyższe stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 pkt c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PSA), należało orzec o uchyleniu tej części zaskarżonego postanowienia (pkt 1 wyroku) oraz wstrzymać jego wykonanie (pkt 4 wyroku).
Jednocześnie w celu zapewnienia możliwości końcowego załatwienia sprawy dotyczącej użytkowania obiektu, mając na względzie przewidzianą przez art. 135 PSA możliwość działania w odniesieniu do wszystkich aktów wydanych w postępowaniu prowadzonym w granicach sprawy, oraz stwierdzając, jak wyżej wykazano, zaistnienie przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 2 PSA stwierdził nieważność postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w tej jego części, która dotyczyła wezwania skarżącego do wstrzymania użytkowania kiosku.