II SA/BD 1037/22

II SA/Bd 1037/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-01-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-10-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jarosław Wichrowski
Mariusz Pawełczak
Renata Owczarzak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inspekcja pracy
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1510
art. 235 (1) i 235 (2) ustawy Kodeks pracy
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Inspektor Sanitarny z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2022 r., nr [...], znak: [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T., działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.), art. 5 ust. 1 pkt 4 a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 195), art. 235ą ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1320 z późn. zm.), § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1367 z późn. zm.), orzekł o nie stwierdzeniu u Z. Z. choroby zawodowej - obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem wyrażonym podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz, wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
W uzasadnieniu decyzji orzekający organ I instancji wskazał, że podejrzenie choroby zawodowej pod postacią niedosłuchu o etiologii zawodowej (poz. 21 wykazu chorób zawodowych) zgłosiła Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w T. w dniu [...] czerwca 2020 r. Jako miejsce zatrudnienia lub wykonywania pracy, w którym wystąpiło narażenie zawodowe będące powodem zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej wskazano Zakład Mechaniczny M. L. w T., ul. [...] A - określając przy tym okres narażenia zawodowego: "1972 - nadal".
W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że przebieg pracy zawodowej Z. Z. przedstawiał się następująco: od [...] września 1972 r. do [...] listopada 1988 r. Z. Z. zatrudniony był w Toruńskich Zakładach Urządzeń Okrętowych "[...]" w T.. Ocenę narażenia zawodowego dotyczącą tego okresu zatrudnienia przeprowadzono na podstawie dokumentacji archiwalnej, udostępnionej przez obecnie funkcjonujące T. Zakłady Urządzeń Okrętowych "[...]" Spółka Akcyjna w T.. Ustalono, że Z. Z. zajmował kolejno stanowiska pracy: uczeń zawodu (01.09.1972r.-30.06.1975r.), wycinacz gazowy w Wydziale [...] [wydział montażowy] (01.07.1975r.-23.10.1975r.; [...].11.1977r.-16.05.1980r.); ślusarz w Wydziale [...] (17.05.1980r.-30.09.1981r.; [...].10.1985r.-31.01.1988r.), samodzielny technolog w Wydziale [...] (01.10.1981r.- [...].04.1983r.; [...].08.1983r.-30.09.1985r.); mistrz w Wydziale [...] (01.05.1983r.- [...].08.1983r.) oraz samodzielny technolog w Wydziale PI [wydział mechaniczny] (01.02.1988 r. -30.11.1988 r.). W trakcie zatrudnienia na stanowisku wycinacza gazowego zainteresowany odbywał zasadniczą służbę wojskową (24.07.1975 r.-13.10.1977 r.).
W dokumentacji archiwalnej brak jest informacji dotyczących charakterystyki czynności zawodowych wykonywanych na poszczególnych stanowiskach pracy; brak także danych potwierdzających narażenie na ponadnormatywny hałas w okresie zatrudnienia.
Z. Z. oświadczył, że prace wykonywane przez niego w początkowych latach zatrudnienia polegały na obróbce metalu (wycinanie, przecinanie, frezowanie, szlifowanie, toczenie) i wiązały się z narażeniem na bardzo duży hałas (szczególnie w hali wydziału [...]. Z kolei praca wykonywana na stanowisku samodzielnego technologa miała co prawda charakter biurowy, ale wiązała się z częstą obecnością w halach produkcyjnych i narażeniem na bardzo duży hałas.
W opinii zainteresowanego hałas występujący na stanowiskach pracy Wydziale PI [wydział mechaniczny] był mniejszy niż w Wydziale [...] [wydział montażowy]. Pomiary natężenia hałasu przeprowadzane w latach 1981-1987 na stanowiskach pracy w hali nr [...] w Wydziale [...] wykazywały poziom natężenia hałasu wynoszący od 79 do 86 dB.
Od [...] grudnia 1988 r. do [...] lutego 1993 r. Z. Z. zatrudniony był na stanowisku "starszy technolog - projektant" w Zakładzie Projektowo-Wdrożeniowym CHT "[...]" w T.. Następca prawny - tj. T. Zakłady Urządzeń Okrętowych "[...]" Spółka Akcyjna w T.) - nie dysponuje dokumentacją z okresu zatrudnienia. Z. Z. oświadczył, że pracował w halach produkcyjnych TZUO "[...]", w tym z dużą częstotliwością i w dużych odcinkach czasowych w hali Wydziału [...], gdzie był narażony na bardzo duży hałas w środowisku pracy.
Od [...] marca 1993 r. do [...] sierpnia 2005 r. zatrudniony był w Instytucie Przetwórstwa Tworzyw Sztucznych "[...]" w T., zajmując kolejno stanowiska pracy: specjalista do spraw normowania i kooperacji, zastępca kierownika wydziału NP oraz specjalista ds. kooperacji - technolog. Z. Z. początkowo zatrudniony był w Ośrodku B.-R. M. i U. C. "[...]" w T., przekształconym z dniem [...] stycznia 1999 r. w Instytut Przetwórstwa Tworzyw Sztucznych "[...]".
Od [...] lutego 2006 r. do [...] stycznia 2010 r. Z. Z. zatrudniony był w I. I. M. P. i B. z siedzibą w T., zajmując kolejno stanowiska pracy: zastępca kierownika wydziału/zakładu badawczo-doświadczalnego urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych oraz specjalista ds. kooperacji. Z. Z. początkowo zatrudniony był w Instytucie Przetwórstwa Tworzyw Sztucznych "[...]", który z dniem [...] stycznia 2008 r. - na mocy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 3 października 2007 r. - otrzymał nazwę: "I. I. M. P. i B." z siedzibą w T..
Ocenę narażenia zawodowego dotyczącą powyższych okresów zatrudnienia przeprowadzono na podstawie dokumentacji archiwalnej, przedstawionej przez następcę prawnego - firmę Sieć Badawcza Ł. Instytut Inżynierii i Materiałów Polimerowych i Barwników w T.. Na mocy ustawy z dnia [...] lutego 2019 r. o Sieci Badawczej Ł., z dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. z dniem 1 kwietnia
2019 r., I. I. M. P. i B. (następca prawny Instytutu Przetwórstwa Tworzyw Sztucznych "[...]") stał się Instytutem Sieci i używa nazwy: "Sieć Badawcza Ł. - I. I. M. P. i B.". Na wszystkich ww. stanowiskach pracy zajmowanych przez stronę nie przeprowadzano pomiarów natężenia hałasu, ze względu na brak narażenia na ten szkodliwy czynnik.
Strona oświadczyła, że wykonywana przez niego praca miała charakter biurowy, ale czynności zawodowe obejmowały także wizyty w hali produkcyjnej w celu uzgodnienia z pracownikami projektów, obecność podczas uruchamiania u klientów urządzeń (młyny, wytłaczarki do rur i folii) oraz wyjazdy z pracownikami do usuwania awarii u klientów oraz udzielanie pomocy w przeprowadzanych naprawach urządzeń.
W odczuciu strony, narażenie na hałas w środowisku pracy było dużo mniejsze niż we wcześniejszych miejscach zatrudnienia, tj. w Toruńskich Zakładach Urządzeń Okrętowych "[...]" w T. oraz Zakładzie Projektowo-Wdrożeniowym CHT "[...]" w T..
Od [...] września 2005 r. do [...] lutego 2006 r. Z. Z. zatrudniony był jako kierownik produkcji w firmie "[...]" Spółka z o. o. w L. D.. Ocenę narażenia zawodowego dotyczącą powyższego okresu zatrudnienia przeprowadzono na podstawie dokumentacji archiwalnej, przedstawionej przez następcę prawnego - tj. Przedsiębiorstwo Handlowe "[...] POLSKA" Spółka z o. o. w L. D.. Na stanowisku pracy kierownika produkcji, zajmowanym przez stronę, nie przeprowadzano pomiarów natężenia hałasu, ze względu na brak narażenia na ten czynnik.
Z. Z. oświadczył, że czynności zawodowe kierownika produkcji miały charakter biurowy, ale pomieszczenie pracy usytuowane było bezpośrednio przy hali produkcyjnej, w której pracowały bardzo głośne prasy; biuro oddzielone było od hali ścianą grubości zaledwie 12 cm, a przy biurku znajdowały się drzwi prowadzące bezpośrednio do hali. Ponadto wykonywana praca wymagała okresowej obecności w hali produkcyjnej, z uwagi na uzgodnienia procesu technologicznego.
Od [...] lutego 2010 r. do [...] grudnia 2015 r. Z. Z. zatrudniony był w niepełnym wymiarze czasu pracy (pół etatu) jako technolog w firmie [...].PL s. c. M. L., G. K. w T. (firma zakończyła działalność z dniem
[...] grudnia 2015 r.). Ocenę narażenia zawodowego przeprowadzono na podstawie dokumentacji archiwalnej, udostępnionej przez przechowawcę akt (Zakład Mechaniczny M. L. w L. D.). Ustalono, że czynności zawodowe wykonywane przez Z. Z. na stanowisku technologa obejmowały opracowanie procesu technologicznego, dobór odpowiedniego materiału, obsługę klienta, wykonywanie zleceń. Praca miała charakter biurowy, sporadycznie konieczna była obecność w hali produkcyjnej w celu uzgodnienia z pracownikami zlecenia (ok. 5-6 razy dziennie po kilka minut). Na stanowisku pracy technologa nie przeprowadzano pomiarów natężenia hałasu ze względu na brak narażenia na szkodliwy czynnik.
Od [...] lutego 2015 r. strona zatrudniona jest jako technolog w Zakładzie Mechanicznym M. L. w spadku w L. D.. Po śmierci właściciela, w dniu [...] maja 2020 r. ustanowiono zarząd sukcesyjny (zarządca sukcesyjny: M. L.), a zakład zaczął działać pod nazwą "Zakład Mechaniczny M. L. w spadku". Zakład mechaniczny prowadzi działalność w zakresie obróbki mechanicznej elementów metalowych. Do czynności zawodowych wykonywanych przez stronę na stanowisku technologa należy opracowanie procesu technologicznego, dobór odpowiedniego materiału, obsługa klienta, wykonywanie zleceń. Praca ma charakter biurowy, sporadycznie konieczna jest obecność w hali produkcyjnej w celu uzgodnienia z pracownikami zlecenia (ok. 5-6 razy dziennie po kilka minut). Na stanowisku pracy technologa nie były przeprowadzane pomiary natężenia hałasu ze względu na brak narażenia na ten czynnik. Z. Z. oświadczył, że nie był narażony na hałas w środowisku pracy.
Całość informacji możliwych do uzyskania podczas przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w sprawie podejrzenia choroby zawodowej u Z. Z., została ujęta w sześciu "Kartach oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej" i przekazana w dniu [...] marca 2021 r. do jednostki orzeczniczej I stopnia oraz do stron postępowania.
W dniu [...] kwietnia 2021 r. Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w T. wydała orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u Z. Z. choroby zawodowej - obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2, i 3 kHz.
Z. Z. nie zgodził się z treścią ww. orzeczenia lekarskiego i wystąpił z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce orzeczniczej II stopnia.
W dniu [...] listopada 2021 r. Klinika Chorób Zawodowych i Zdrowia Środowiskowego Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w Łodzi wydała orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u Z. Z. choroby zawodowej - obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2, i 3 kHz.
W dniu [...] grudnia 2021 r. zainteresowany zgłosił pisemne zastrzeżenia do treści ww. orzeczenia lekarskiego.
Orzeczenie lekarskie wydane w wyniku ponownego badania przez instytut badawczy w dziedzinie medycyny pracy jest ostateczne, jednak - mając na uwadze dobro badanego -Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. wniósł do jednostki orzeczniczej II stopnia o zajęcie stanowiska i wydanie opinii uzupełniającej bądź korekty ww. orzeczenia lekarskiego
W opinii uzupełniającej z dnia [...] lutego 2022 r., otrzymanej w dniu 25 lutego
2022 r., jednostka orzecznicza II stopnia podtrzymała swoje stanowisko w sprawie braku podstaw do rozpoznania u Z. Z. choroby zawodowej - obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2, i 3 kHz. Podkreślono, że "ponowna szczegółowa analiza narażenia zawodowego badanego z uwzględnieniem wszystkich wątpliwości pacjenta, nie daje podstaw do rozpoznania wyżej wymienionej choroby zawodowej".
Organ I instancji podkreślił, że w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu jednostek organizacyjnych właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych i nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania choroby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 1998 r., sygn. akt I SA 1520/97).
W odwołaniu od powyższej decyzji Z. Z. zwrócił się z prośbą o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz wyjaśnienie, dlaczego w jego przypadku uszkodzone zostały tylko te częstotliwości słuchu, które uszkadza hałas przemysłowy, a pozostałe mieszczą się w normie.
Strona zakwestionowała miarodajność wyników badań natężenia hałasu przeprowadzanych w T. T. podnosząc, iż ww. badania wykonywane były tuż po przerwie śniadaniowej, a jeszcze przed rozpoczęciem pracy.
Odwołujący podniósł, że pomiary nigdy nie były wykonywane podczas szlifowania bezpośrednio na stanowisku pracy, co w jego ocenie zakłamuje rzeczywiste narażenie na utratę słuchu.
Dodatkowo, w ocenie odwołującego, uszkodzenie słuchu w jego przypadku jest charakterystyczne dla częstotliwości, które powoduje hałas przemysłowy.
Decyzją z dnia [...] września 2022 r., nr [...], znak sprawy: NCP.2332.[...].3.2022 Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając decyzję organ odwoławczy podniósł, iż z analizy kart narażenia zawodowego wynika, że od 2010 r. Z. Z. nie jest narażony na działanie hałasu o natężeniu mogącym powodować uszkodzenie słuchu. Podejrzenie choroby zawodowej pod postacią niedosłuchu o etiologii zawodowej (poz. 21 wykazu chorób zawodowych) zostało zgłoszone przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w T. w dniu [...] czerwca 2020 r., czyli po upływie ponad
10 lat od ustania narażenia na hałas o natężeniach mogących powodować uszkodzenie słuchu.
W materiale dowodowym zgromadzonym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. znajduje się wzmianka dotycząca adnotacji lek. J. A. przeprowadzającego badanie profilaktyczne w dniu 15 lutego
2006 r. o "potrzebie wykonania ponownego audiogramu [...] lutego 2007 r."
Mając na uwadze powyższe oraz działając w zgodzie z art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.), które nakładają na organy administracji publicznej obowiązek oparcia rozeznania o zasadę prawdy obiektywnej z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz rozstrzygania na podstawie całokształtu rzetelnie zebranego materiału dowodowego, Inspektor Sanitarny dnia
[...] kwietnia 2022 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w T. z zapytaniem, czy ww. jednostka orzecznicza dysponuje przedmiotową dokumentacją medyczną.
W odpowiedzi na powyższe, dnia [...] maja 2022 r. do Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w B. wpłynęła kopia karty badania profilaktycznego Z. Z. z dnia [...].02.2006 r.
Inspektor Sanitarny wskazał, że zgodnie z zasadą oficjalności wyrażoną w art. 7 i art. 75 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ administracji publicznej nie może biernie oczekiwać na zgłoszenie dowodów przez stronę, ale jest zobowiązany do podjęcia wszelkich kroków zmierzających do ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Adekwatnie do przytoczonych przepisów, w dniu [...] maja 2022 r. w siedzibie Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w B. przesłuchano Z. Z.. Strona przedstawiła kserokopię dokumentacji medycznej tj.: historię choroby z poradni laryngologicznej C. Sp. z o.o. w T. wraz z audiogramami; wydruk zbiorczy dokumentacji medycznej od [...].02.2015 r. do
[...].03.2020 r. z Lecznicy C. Sp. z o.o. w T. oraz wyniki badań przeprowadzonych w dniu [...].06.2018 r. w Laboratorium Diagnostyka Oddział w T..
W toku podjętej czynności strona zgłosiła zastrzeżenia do treści uzasadnienia orzeczenia lekarskiego z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...]. Z. Z. oświadczył, że wbrew zapisom zawartym w ww. orzeczeniu pierwsze objawy niedosłuchu pojawiły się już w 1983 r. Ponadto strona nie zgodziła się z przedstawionym w dokumencie sformułowaniem, iż w okresie narażenia na hałas i do dwóch lat po jego zakończeniu nie wykonano badań audiometrycznych, czego dowodem są przedłożone podczas przesłuchania audiogramy z 2005 r. Z. Z. podniósł, że w żadnym z dotychczas wydanych orzeczeń nie odniesiono się do zarzutu, że ubytek słuchu u odwołującego jest w częstotliwościach, które uszkadza hałas przemysłowy, z którym strona miała styczność tylko podczas pracy zawodowej.
Dnia [...] czerwca 2022 r. Inspektor Sanitarny wystąpił do jednostki orzeczniczej II stopnia i przekazał zgromadzony materiał dowodowy. Organ II instancji wniósł o wydanie opinii, czy uzupełniony w postępowaniu wyjaśniającym materiał dowodowy może wpłynąć na zmianę rozstrzygnięcia Instytutu Medycyny Pracy im. prof. Nofera w Łodzi z dnia 3 listopada
2021 r., nr [...]. Ponadto Inspektor Sanitarny zwrócił się z prośbą o ustosunkowanie się do ww. wątpliwości strony.
W odpowiedzi na powyższe, dnia [...] lipca 2022 r. do Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w B. wpłynęło pismo Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w Łodzi z dnia [...] lipca 2022 r., w którym podtrzymano w całości treść orzeczenia nr [...] z dnia [...] listopada 2022 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem wyrażonym podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz. Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w Łodzi ponownie szczegółowo przeanalizował dokumentację sprawy wraz z materiałem dowodowym zebranym przez Inspektor Sanitarny. Jednostka orzecznicza II stopnia odniosła się do załączonych do akt sprawy audiogramów wyjaśniając, że w żadnym z nadesłanych audiogramów z lat pracy, w których Z. Z. mógł być okresowo narażony na hałas mogący powodować uszkodzenie słuchu nie zostało spełnione kryterium ilościowe 45 dB, konieczne do rozpoznania choroby zawodowej.
P. z dnia [...] sierpnia 2022 r. strona odniosła się do zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego wskazując, iż Instytut Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera w Łodzi nie ustosunkował się w całości do dodatkowego materiału dowodowego. Zdaniem Z. Z. jednostka orzecznicza II stopnia pominęła okres zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Handlowym [...] [...] Sp. z o.o. w L. D. tj. [...].09.2005 r.-18.02.2006 r., podczas którego w ocenie odwołującego był on narażony na utratę słuchu. Ponadto strona ponownie podniosła kwestię odbytej w terminie [...].07.1975 r.-13.10.1977 r. służby wojskowej w pułku lotniczym w B., podczas której obsługiwała agregat prądotwórczy zasilający reflektor w bezpośredniej bliskości pasa startowego. Hałas wytworzony przy starcie samolotów odrzutowych w ocenie odwołującego był "nie do wytrzymania". Z. Z. ponownie zwrócił uwagę na nieprawidłowe jego zdaniem wykonywanie pomiarów natężenia hałasu w Toruńskich Zakładach Urządzeń Okrętowych "[...]" S.A., w T.. Dodatkowo odwołujący po raz kolejny podniósł kwestię, iż w roku 1983 lekarz zakładowy skierował go do lżejszej pracy z uwagi na słaby słuch oraz uraz kręgosłupa. Jednocześnie, powołując się na orzecznictwo sądowe strona wskazała, iż powstanie choroby zawodowej możliwe jest także w warunkach, w których dopuszczalne normy czynnika nie są przekroczone, gdyż wystarczające jest wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość. Ponadto w ślad za orzecznictwem sądowym, strona podniosła, iż w uznaniu choroby za zawodową decydujące znaczenie ma samo wystąpienie warunków narażających na jej powstanie, a wszelkie nie dające się usunąć wątpliwości, nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika. Odwołujący ponownie odniósł się do faktu, iż podczas konsultacji laryngologicznej w 2015 r. lekarz wskazał, że badania niedosłuchu wskazują na uszkodzenie w zakresie częstotliwości, które uszkadza hałas przemysłowy. Z. Z. wniósł o ponowne wnikliwe przeanalizowanie sprawy.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że art. 235ą ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1510 z późn.zm.) wprowadza dwie przesłanki konieczne do stwierdzenia choroby zawodowej. Zgodnie z ww. przepisem "za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych narażeniem zawodowym". Tym samym nie można przyjąć, iż samo wystąpienie w środowisku pracy czynników należących do etiologii choroby jest wystarczającą przesłanką, by chorobę uznać za zawodową.
Przebieg zatrudnienia Z. Z., zdaniem organu II instancji wskazuje, iż odwołujący mógł być okresowo narażony na działanie hałasu o natężeniach mogących uszkadzać słuch (podczas wizyt na hali produkcyjnej), jednak nie było to narażenie o charakterze ciągłym, które mogłoby być "bezspornie" lub "z wysokim prawdopodobieństwem" związane z działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Podkreślono, iż organy inspekcji sanitarnej związane są ustaleniami orzeczeń lekarskich, a w kompetencjach organu wydającego decyzję w sprawie choroby zawodowej nie leży merytoryczna kontrola opinii lekarskich, ani dokonywanie w tym zakresie własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. Orzeczenie lekarskie wydane przez lekarza jednostki orzeczniczej I lub II stopnia (będącego uprawnionym do rozpoznania choroby zawodowej zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r.) ma walor opinii biegłego i stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej (wyrok NSA z dnia 16 października 2018 r., sygn. akt: II OSK 2454/16).
Wobec powyższego Inspektor Sanitarny oświadczył, że nie ma wątpliwości, iż rzeczywisty stan zdrowia odwołującego jest tożsamy z wynikami badań stanowiącymi podstawę do wydania orzeczeń lekarskich o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u Z. Z.. Niezrozumiałym dla organu II instancji jest argument strony, iż jednostka orzecznicza II stopnia pominęła okres zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Handlowym [...] [...] Sp. z o.o. w L. D. tj. [...].09.2005 r.-18.02.2006 r., podczas którego w ocenie odwołującego był on narażony na utratę słuchu. P. z dnia [...] kwietnia 2022 r. Inspektor Sanitarny zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w T. o udostępnienie dokumentacji medycznej z ww. okresu. W odpowiedzi na powyższe, jednostka orzecznicza I stopnia przekazała kartę badania profilaktycznego Z. Z. z dnia [...] lutego 2006r. Dodatkowo pismem z dnia [...] czerwca 2022 r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w T. potwierdził, iż przekazana dokumentacja medyczna jest kompletna. Ww. karta badania profilaktycznego wraz z całością zgromadzonego w postępowaniu wyjaśniającym materiału została przekazana do Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera w Łodzi.
Zdaniem organu odwoławczego nie ulega zatem wątpliwości, iż jednostka orzecznicza II stopnia dysponowała całością zebranego materiału dowodowego, w tym wynikami badań profilaktycznych z [...] lutego 2006 r., przypadającymi na kwestionowany okres pracy w Przedsiębiorstwie Handlowym [...] [...] Sp. z o.o. w L. D.. Wskazane przez Z. Z. fakty, tj. narażenie na hałas podczas zasadniczej służby wojskowej (24.07.1975 r.-13.10.1977r.) oraz proceduralne nieprawidłowości związane z przeprowadzaniem pomiarów natężenia hałasu w T. Z. O. "[...]" w T. (okres zatrudnienia [...].09.1972 r.-28.02.1993 r.), będące z uwagi na odległe lata niemożliwe do zweryfikowania, nie wpływają na istotę stanowiska jednostek orzeczniczych. Zarówno orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] listopada 2021 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, jak i opinie uzupełniające do ww. orzeczenia (z dnia
[...] lutego 2022 r. i [...] lipca 2022 r.) w ocenie organu II instancji wskazują na brak spełnienia kryterium ilościowego w okresie do 2 lat po ustaniu narażenia na hałas wynoszącego co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz. Podobnie przytoczone orzecznictwo sądowe nie odnosi się do przesłanek powodujących stwierdzenie braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej w rozpatrywanym przypadku.
Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie można przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, a tym bardziej bezspornie, że istnieje związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy niedosłuchem Z. Z., a warunkami pracy lub sposobem wykonywania pracy zawodowej. Wydane w sprawie orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u Z. Z. (poz. 21 wykazu chorób zawodowych) spełnia wszystkie wymogi prawne. Tym samym organ administracji wydający decyzję nie może dokonać rozstrzygnięcia pozostającego w sprzeczności do opinii jednostki będącej uprawnioną do rozpoznania choroby zawodowej.
W skardze do Sądu Z. Z. zarzucił decyzji organu odwoławczego naruszenie następujących przepisów prawa:
. naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 235ą i art. 235˛ K.p. w zw. z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez błędną wykładnię tych przepisów i błędne ustalenie braku choroby zawodowej u skarżącego, mimo że skarżący doznał urazu słuchu w pracy, nigdzie indziej nie był narażony na hałas o częstotliwości przemysłowej, który niewątpliwie spowodował uszkodzenie słuchu ubezpieczonego;
. błędne ustalenie faktyczne organu II instancji poprzez błędne ustalenie, że skarżący nie spełnia przesłanki powstania choroby w związku z pracą zawodową, mimo że nie było innej możliwości, gdyż ubezpieczony wyłącznie w trakcie pracy zawodowej, był narażony na hałas o częstotliwości przemysłowej, który spowodował narażenie słuchu
. naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 235ą i art. 235˛ K.p.w zw. z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez błędną wykładnię tych przepisów i błędne ustalenie, że w okresie do 2 lat od zakończenia pracy nie stwierdzono u skarżącego obustronnego, trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo - nerwowego spowodowanego hałasem wyrażonym podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz, w sytuacji gdy w aktach sprawy znajdują się dokumenty wskazujące na takie rozpoznanie już w 2005 r., które uległo następnie poprawie, poprzez zastosowanie terapii sterydowej;
. naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 235ą i art. 235˛ K.p. w zw. z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez błędną wykładnię tych przepisów, a w szczególności pominięcie przy wykładni przepisu przesłanki : "w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem", organ II instancji tymczasem ignoruje przesłankę wysokiego prawdopodobieństwa, która jest wystarczająca dla ustalenia choroby zawodowej, w sytuacji gdy uraz słuchu skarżącego powstał w warunkach narażenia na hałas przemysłowy, a skarżący wyłącznie w trakcie wykonywania pracy, był narażony na hałas o nasileniu przemysłowym;
. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie w postaci art. 6 k.p.a., w sytuacji, gdy organ nie działał zgodnie z zasadą praworządności, skoro pomija treść przepisów przy wydawaniu decyzji;
. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie w postaci art. 7 kpa w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy, w sytuacji braku działania organu w słusznym interesie obywatela, skoro skarżący doznał urazu słuchu w warunkach hałasu przemysłowego, to niedorzecznością jest brak powiązania tego naruszenia ze szkodliwym działaniem hałasu w miejscu pracy skarżącego;
. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie w postaci art. 7a k.p.a., poprzez niedostrzeżenie przez organ, że istnieją badania słuchu skarżącego z terminu do 2 lat po zakończeniu pracy przez ubezpieczonego oraz faktu, że uszkodzenie słuchu skarżącego nastąpiło w warunkach narażenia na hałas przemysłowy, więc jest przyczynowo - skutkowo powiązane z wykonywaniem pracy przez skarżącego, a zatem organ nie rozstrzygnął istniejących wątpliwości na korzyść obywatela;
. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie w postaci art. 8 k.p.a., poprzez brak prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, w sytuacji braku stosowania przez organ władzy publicznej przepisów w sposób odpowiedni oraz braku ustalenia okoliczności istotnych dla skarżącego, a wynikających wprost z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy.
Uzasadniając podniesione zarzuty, skarżący oświadczył, iż bezsporne między stronami jest, że cierpi on na chorobę w postaci obustronnego, trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo nerwowego spowodowanego hałasem wyrażonym podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt. 3-6 i § 1ą kodeksu. Organy dwóch instancji nie uznały jednak powyższego za chorobę zawodową, z uwagi na brak badań w tym przedmiocie powstałych do 2 lat od zakończenia pracy.
Skarżący w całości zakwestionował powyższe ustalenia podnosząc, że już w 2005r., a więc w terminie określonym przez przepisy miał odpowiednie rozpoznanie, które jednak następnie uległo poprawie w wyniku zastosowanej terapii sterydowej. Obrazują to dołączone audiogramy z 2005 r. Ponadto, skarżący już w 1983 r. był kierowany przez lekarza medycyny pracy, do zajęć, które nie będą obciążać słuchu.
Stosownie do art. 235ą i art. 235˛ K.p. w zw. z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych, stwierdzenie choroby przemysłowej wymaga zaistnienia przesłanki: "w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem". Zdaniem skarżącego, z dokumentacji medycznej ubezpieczonego wynika bezspornie, że choroba ubezpieczonego w postaci obustronnego, trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo - nerwowego spowodowanego hałasem wyrażonym podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz powstała na skutek narażenia na hałas o natężeniu przemysłowym.
Skarżący w żadnej innej sytuacji życiowej nie był narażony na hałas o charakterze przemysłowym, stąd wniosek, że istnieje bardzo wysokie prawdopodobieństwo, graniczące wręcz z pewnością, że uraz skarżącego powstał tylko i wyłącznie w związku przyczynowo - skutkowym z wykonywaną pracą i skarżący spełnia wszelkie przesłanki wymagane do stwierdzenia choroby zawodowej. Znaczenie ma czas pracy w hałasie, bez względu na czas jego trwania. Niewątpliwie, jego zdaniem, w miejscu pracy występował hałas o charakterze przemysłowym, a to właśnie narażenie na taki hałas z pewnością spowodowało uraz skarżącego. W tej sytuacji istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że skarżący wypełnił wszystkie przesłanki wymagane do stwierdzenia choroby zawodowej. W miejscu pracy ubezpieczonego występował hałas o natężeniu aż 85 dB, mimo że wartość progu działania wynosi 80 dB.
Skarżący wskazał, że WSA w Warszawie w wyroku z dnia 31.05.2011 r., w sprawie sygn. akt. VII SA/Wa 283/11 stwierdził, że "Wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość." Nadto warto wskazać również na wyrok NSA z 25.05.2011 r. w sprawie sygn. akt. II OSK 37/11, gdzie NSA wskazał: "Nie ma żadnych podstaw aby możliwość ustalenia, że w środowisku pracy występują warunki szkodliwe dla zdrowia pracownika uzależniona była od przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia. Nie ma także żadnych podstaw aby natężenie działania jakiegoś czynnika ustalać z uwzględnieniem zastosowanych indywidualnych środków ochrony."
Tymczasem w miejscu pracy ubezpieczonego hałas wynosił aż 85 dB, przy jednoczesnym braku postawienia przez ustawodawcę wymogu, aby choroba określona w poz. 21 miała zależeć od przekraczania jakichkolwiek norm.
Powyższe zdaniem skarżącego, prowadzi jednoznacznie do wniosku, że istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo, że niedosłuch skarżącego, powstał w miejscu pracy, w wyniku narażenia na hałas przemysłowy. Jak już było wspomniane, przepisy nie mówią o pewności, lecz o wysokim prawdopodobieństwie lub bezspornie. W przedmiotowej sprawie, skoro niedosłuch powstał w wyniku narażenia na hałas o natężeniu przemysłowym, to można mówić o wysokim prawdopodobieństwie, prawdopodobieństwie tak wysokim, że graniczącym z pewnością.
Ponadto skarżący podkreślił, że przy ocenie choroby zawodowej decydujące znaczenie ma występowanie hałasu w miejscu pracy, bez względu na czas jego trwania. Choroba zawodowa może być wypadkową narażenia na hałas przez wiele lat, u różnych pracodawców. Niewątpliwie również słuch skarżącego jest uszkodzony w zakresie tych częstotliwości, które uszkadza hałas przemysłowy, nie jest zatem jego zdaniem możliwe, aby uszkodzenie słuchu powstało w innych warunkach, w codziennym życiu ubezpieczonego, niezgodne zatem z elementarnymi zasadami logicznego wnioskowania, jest twierdzenie organu I i II stopnia o tym, że nie można uznać z przeważającym prawdopodobieństwem, że to głównie warunki pracy przyczyniły się do niedosłuchu skarżącego. Skoro niedosłuch występuje na częstotliwościach typowych dla hałasu o natężeniu przemysłowym, a skarżący był narażony na taki hałas wyłącznie w miejscu pracy, to nawet nie z wysokim prawdopodobieństwem, a bezspornie należy uznać, że schorzenie skarżącego powstało w miejscu pracy, jest chorobą zawodową.
Organy obu instancji w przekonaniu skarżącego naruszyły również normy prawa procesowego w sposób, który miał wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a w szczególności art. 6 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 kpa oraz art. 10 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przy błędnym zastosowaniu przepisów prawa, jednocześnie przy zaprzeczeniu zasadzie pogłębionego zaufania obywateli do organu, w sytuacji gdy w sytuacji braku działania organu w słusznym interesie obywatela, skoro skarżący doznał urazu słuchu w warunkach hałasu przemysłowego, to niedorzecznością jest brak powiązania tego naruszenia ze szkodliwym działaniem hałasu w miejscu pracy skarżącego.
W ocenie skarżącego organ administracji naruszył w sposób istotny także art. 7a k.p.a. poprzez niedostrzeżenie, że istnieją badania słuchu skarżącego z terminu do 2 lat po zakończeniu pracy przez ubezpieczonego oraz faktu, że uszkodzenie słuchu skarżącego nastąpiło w warunkach narażenia na hałas przemysłowy, więc jest przyczynowo - skutkowo powiązane z wykonywaniem pracy przez skarżącego, a zatem organ nie rozstrzygnął istniejących wątpliwości na korzyść obywatela.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.).
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 poz. 2492) wykazała, że decyzja ta nie narusza wymogów prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. Nr 1634 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każde uchybienie ze strony organu administracji uzasadnia uwzględnienie skargi, a jedynie takie, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
Definicja choroby zawodowej sformułowana została w art. 235ą Kodeksu pracy (Dz.U.2021, poz. 1510), zgodnie z którym, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Stosownie do tego przepisu, o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zatem zachowanie dwóch przesłanek. Pierwsza to zamieszczenie danego schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. 2022r., poz. 1836), druga to ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Jak stanowi art. 235˛ Kodeksu pracy, rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób. Przepis ten określa trzecią przesłankę stwierdzenia choroby zawodowej, tj. udokumentowanie objawów chorobowych w oznaczonym okresie. Rada Ministrów na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy wydała wyżej powołane rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. W § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia określa okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym.
Dla choroby związanej z obustronnym trwałym odbiorczym ubytkiem słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonym podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz, wymienionej pod pozycją 21 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do wskazywanego rozporządzenia, okres ten ustalono na 2 lata. Zatem ustawodawca uzależnił możliwość stwierdzenia choroby zawodowej, w przypadku ustania narażenia zawodowego, od wystąpienia zobiektywizowanych objawów choroby w zamkniętym, wyznaczonym okresie czasu i udokumentowania tego faktu (zob. wyrok WSA z 9 listopada 2010 r., sygn. akt IV SA/GL 300/10; Lex nr 621622). Tym samym, przy uwzględnieniu powyższej normy nie można uwzględnić dokumentacji, która potwierdza wystąpienie jednostki chorobowej po okresie wskazanym przez ustawodawcę od ustania narażenia zawodowego. Samo wystąpienie objawów chorobowych nie upoważnia do stwierdzenia choroby zawodowej lecz wymagane jest "udokumentowane" wystąpienie tych objawów. "Udokumentowanie" może oznaczać zaświadczenie lekarskie lekarza prowadzącego byłego pracownika, kartę informacyjną leczenia szpitalnego lub inny dokument o tym charakterze, który pozwalałby na bezsporne ustalenie wystąpienia objawów choroby (zob. wyrok NSA z 28 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 803/12, Lex nr 1219176, wyrok WSA z 6 maja 2010 r., sygn. akt IV SA/GL 835/09, Lex nr 577708).
W okolicznościach niniejszej sprawy takich jednoznacznych dowodów, które pozostawałyby w opisanym związku czasowym i związku przyczynowo- skutkowym nie ma. Wszelkie zgromadzone dowody zostały poddane ocenie jednostki badawczej.
W materiale dowodowym zgromadzonym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. znajduje się wzmianka dotycząca adnotacji lek. J. A. przeprowadzającego badanie profilaktyczne w dniu 15 lutego
2006 r. o "potrzebie wykonania ponownego audiogramu [...] lutego 2007 r." Na zapytanie o wykonanie takiego badania odpowiedziano, że do Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w B. wpłynęła kopia karty badania profilaktycznego Z. Z. tylko z dnia [...].02.2006 r. Nie ma natomiast wskazanego ponownego wyniku.
W okresie narażenia na hałas i do dwóch lat po jego zakończeniu nie wykonano badań audiometrycznych pozwalających na wypełnienie dyspozycji powołanych przepisów.
Dodatkowo należy wskazać, że z analizy kart narażenia zawodowego wynika, że od 2010 r. skarżący nie jest narażony na działanie hałasu o natężeniu mogącym powodować uszkodzenie słuchu. Podejrzenie choroby zawodowej pod postacią niedosłuchu o etiologii zawodowej (poz. 21 wykazu chorób zawodowych) zostało zgłoszone przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w T. w dniu [...] czerwca 2020 r., czyli po upływie ponad 10 lat od ustania narażenia na hałas o natężeniach mogących powodować uszkodzenie słuchu.
Skarżący podniósł, że w żadnym z dotychczas wydanych orzeczeń nie odniesiono się do zarzutu, że ubytek słuchu u odwołującego jest w częstotliwościach, które uszkadza hałas przemysłowy, z którym strona miała styczność tylko podczas pracy zawodowej. Ta okoliczność jak też wszystkie inne podnoszone przez skarżącego były poddane ocenie Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera w Łodzi . Organ występował o wydanie opinii uzupełniającej a także zgłaszał wszelkie okoliczności wskazywane przez skarżącego w celu poddania ich profesjonalnej i specjalistycznej ocenie. Nie można więc postawić organowi zarzutu pominięcia zgłaszanych dowodów czy pozostawienia ich bez poddania fachowej weryfikacji.
W wyniku opinii uzupełniającej jednostki orzeczniczej II stopnia stwierdzono, odnosząc się do załączonych do akt sprawy audiogramów, że w żadnym z nadesłanych audiogramów z lat pracy, w których Z. Z. mógł być okresowo narażony na hałas mogący powodować uszkodzenie słuchu nie zostało spełnione kryterium ilościowe 45 dB, konieczne do rozpoznania choroby zawodowej.
Zdaniem skarżącego, jednostka orzecznicza II stopnia pominęła okres zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Handlowym [...] [...] Sp. z o.o. w L. D. tj. [...].09.2005 r.-18.02.2006 r.
Zgłoszony zarzut nie znajduje jednak potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, że jednostka orzecznicza II stopnia pominęła okres zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Handlowym [...] [...] Sp. z o.o. w L. D. tj. [...].09.2005 r.-18.02.2006 r., podczas którego w ocenie odwołującego był on narażony na utratę słuchu.
P. z dnia [...] kwietnia 2022 r. Inspektor Sanitarny zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w T. o udostępnienie dokumentacji medycznej z podanego okresu. W odpowiedzi na powyższe, jednostka orzecznicza I stopnia przekazała kartę badania profilaktycznego z dnia [...] lutego 2006 r. Dodatkowo pismem z dnia [...] czerwca 2022 r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w T. potwierdził, że przekazana dokumentacja medyczna jest kompletna. Karta badania profilaktycznego wraz z całością zgromadzonego w postępowaniu wyjaśniającym materiału, została przekazana do Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera w Łodzi. Nie ma zatem uzasadnionych podstaw do kwestionowania, że jednostka badawcza była pozbawiona tych dokumentów.
Organ stanowczo stwierdził, że jednostka orzecznicza II stopnia dysponowała całością zebranego materiału dowodowego, w tym wynikami badań profilaktycznych z [...] lutego 2006 r., przypadającymi na kwestionowany okres pracy w przedsiębiorstwie Handlowym [...] [...] Sp. z o.o. w L. D..
Strona podniosła też kwestię narażenia na hałas podczas (w terminie [...].07.1975r.-13.10.1977 r.) służby wojskowej w pułku lotniczym w B., gdy skarżący obsługiwał agregat prądotwórczy zasilający reflektor w bezpośredniej bliskości pasa startowego.
Wskazane przez skarżącego fakty, tj. narażenie na hałas podczas zasadniczej służby wojskowej (24.07.1975 r.-13.10.1977 r.) oraz proceduralne nieprawidłowości związane z przeprowadzaniem pomiarów natężenia hałasu w T. Z. O. "[...]" w T. (okres zatrudnienia [...].09.1972r.-28.02.1993 r.), z uwagi na odległe lata było niemożliwe do zweryfikowania i nie wpływa na istotę stanowiska jednostek orzeczniczych.
Raz jeszcze należy jednak podkreślić, że samo wystąpienie w środowisku pracy czynników należących do etiologii choroby nie jest wystarczającą przesłanką, by chorobę uznać za zawodową. Zasadnicze jednak znaczenie ma zgromadzenie odpowiedniego materiału dowodowego, a ten z uwagi na znaczny upływ czasu jest znikomy i nie pozwala na dostateczną weryfikację twierdzeń strony.
Przebieg zatrudnienia skarżącego wskazuje, że z pewnością był on okresowo narażony na działanie hałasu o natężeniach mogących uszkadzać słuch (podczas wizyt na hali produkcyjnej), jednak nie było to narażenie o charakterze ciągłym, które mogłoby być "bezspornie" lub "z wysokim prawdopodobieństwem" związane z działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, a jeśli tak to znaczny upływ czasu nie pozwala na potwierdzenie tych okoliczności. Skarżący z upływem lat zajmował stanowiska i wykonywał czynności, które nie były związane z narażeniem na szkodliwe oddziaływanie hałasu, a wcześniejszy okres zatrudnienia nie pozwala na wykazanie związku stwierdzonego schorzenia z warunkami pracy.
Jak zasadnie stwierdził organ, w gestii organu wydającego decyzję w sprawie choroby zawodowej nie leży merytoryczna kontrola opinii lekarskich, ani dokonywanie w tym zakresie własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. Orzeczenie lekarskie wydane przez lekarza jednostki orzeczniczej I lub II stopnia (będącego uprawnionym do rozpoznania choroby zawodowej zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r.) ma walor opinii biegłego i stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej.
Organ prowadzący postępowanie nie może jej odrzucić. Organ administracji nie jest też upoważniony, jak podkreślił, do dokonywania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, która mogłaby prowadzić do odmiennego rozpoznania czy zaklasyfikowania schorzenia. Orzeczenie lekarskie stanowi bowiem jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. Organy inspekcji sanitarnej mogą więc odstąpić od ustaleń lekarskich wyłącznie wtedy, gdy ustalenia te budzą wątpliwości w świetle pozostałych zgromadzonych dowodów. Innymi słowy, skoro organy administracji publicznej nie mogą samodzielnie czynić ustaleń wymagających wiadomości specjalnych, to są związane orzeczeniami lekarskimi (Wyrok NSA z 21.01.2021 r., II OSK 1408/18, LEX nr 3124099). Sąd podziela także pogląd, że nie jest uprawnionym do poddawania analizie materiału dowodowego z medycznego punktu widzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z 19 marca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2429/06 i wyrok WSA w Warszawie z 5 listopada 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 256/08, Wyrok WSA w Gliwicach z 22.09.2022 r., III SA/Gl 483/22, LEX nr 3419289)
Zarówno orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] listopada 2021 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, jak i opinie uzupełniające do ww. orzeczenia (z dnia [...] lutego 2022 r. i [...] lipca 2022 r.) w ocenie organu II instancji wskazują na brak spełnienia kryterium ilościowego w okresie do 2 lat po ustaniu narażenia na hałas wynoszącego co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz.
Zasadnie zatem organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie można przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, a tym bardziej bezspornie, że istnieje związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy niedosłuchem Z. Z., a warunkami pracy lub sposobem wykonywania pracy zawodowej.
Jak już zostało wyżej podniesione – wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych nie jest równoznaczne z rozpoznaniem choroby.
Zgodnie z wykazem chorób zawodowych, rozpoznanie zawodowego uszkodzenia narządu słuchu może nastąpić w okresie zatrudnia i do dwóch lat od zaprzestania pracy w narażeniu na ponadnormatywny hałas.
Rozpoznanie choroby zawodowej (art. 235˛ K.p.) może nastąpić w późniejszym okresie od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym niż okres ustalony w wykazie chorób zawodowych - stanowiącym załącznik do rozp. RM 2009 - pod warunkiem, że w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych wystąpiły objawy chorobowe i objawy te są udokumentowane (por. wyrok NSA z 3 marca 2015 r., II OSK 1872/13, CBOSA).
Zgodnie bowiem z § 6 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia, orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania wydaje się na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Narażenie zawodowe podlega ocenie, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu do czynników chemicznych i fizycznych - rodzaj czynnika, wartość stężeń lub natężeń i średni czas narażenia zawodowego - § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.
Należy także podkreślić, że w trakcie postępowania organy administracyjne w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy i podjęły wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak również w sposób wyczerpujący uzasadniły swoją decyzję.
W ocenie Sądu organ ustalił istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, zaś wnioski wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zostały dokonane zgodnie z zasadami oceny dowodów określonymi w art. 80 k.p.a.
Ponadto organ II instancji dokonał powtórnej oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i w sposób odpowiadający wymogom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a. przedstawił okoliczności oraz fakty, które spowodowały uznanie, że decyzja organu pierwszej instancji odpowiada prawu. Również postępowanie dowodowe w celu wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia przesłanek zaistnienia choroby zawodowej zostało przeprowadzone przez organy administracji zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a., która wymaga ażeby organ administracji publicznej dokonał ustaleń zgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy.
Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze. Zgodnie z tym przepisem, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd ocenia sprawę na podstawie materiału dowodowego, którym dysponował organ w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z audiogramów i opinii biegłego, które w istocie miałyby zmierzać do poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie. Tymczasem należy podkreślić, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd nie ustala stanu faktycznego sprawy, nie prowadzi postępowania dowodowego, a jedynie kontroluje ustalenia faktyczne dokonane przez właściwe organy. W judykaturze wskazuje się, że celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. jest ocena, czy organy prawidłowo ustaliły ten stan i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. Zatem postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy administracyjnej, w tym ustalania jej stanu faktycznego (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 sierpnia 2016 r., II OSK 2747/14, LEX nr 2119358).
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.