II SA/BD 1020/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2005-01-13
NSAAdministracyjneŚredniawsa
warunki zabudowyzagospodarowanie przestrzenneprawo administracyjnepostępowanie administracyjnenaruszenie prawaprawo procesoweudział strondecyzja administracyjnainwestycja budowlana

WSA w Bydgoszczy oddalił skargę na decyzję SKO w B. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. o odmowie uchylenia decyzji ustalającej warunki zabudowy, mimo stwierdzenia naruszenia prawa procesowego.

Sprawa dotyczyła skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. o odmowie uchylenia decyzji ustalającej warunki zabudowy dla pawilonu handlowego. W postępowaniu wznowionym stwierdzono naruszenie prawa procesowego (brak udziału stron), jednak organ nie uchylił decyzji, powołując się na art. 146 § 2 kpa, gdyż mogłaby zapaść jedynie decyzja odpowiadająca w istocie dotychczasowej. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że wada procesowa nie wpłynęła na merytoryczne rozstrzygnięcie, a skarżący nie wykazał naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego ani uzasadnionych interesów chronionych prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2004 r. o stwierdzeniu naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji z dnia [...] 2003 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pawilonu handlowego, ale odmówiła jej uchylenia z powodu wystąpienia okoliczności z art. 146 § 2 kpa. W postępowaniu wznowionym stwierdzono, że pierwotna decyzja o warunkach zabudowy została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ nie zapewniono czynnego udziału właścicielom nieruchomości przylegających do terenu inwestycji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że jest to wada formalna, nie mająca wpływu na merytoryczną prawidłowość decyzji, gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść jedynie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Skarżący J.M. zarzucił naruszenie prawa, brak zapewnienia czynnego udziału stron, utrudniony dostęp do informacji oraz naruszenie konstytucyjnej zasady ochrony własności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, wskazując, że przedmiotem postępowania jest wyłącznie ustalenie warunków zabudowy, a zarzuty dotyczące pozwolenia na budowę lub braku dostępu do informacji wykraczają poza zakres sprawy. Sąd podkreślił, że wada procesowa nie miała wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie, a skarżący nie wykazał naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego ani uzasadnionych interesów chronionych prawem, które czyniłyby wadliwą decyzję o ustaleniu warunków zabudowy. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA dotyczące istoty decyzji o warunkach zabudowy i zakresu ochrony interesów osób trzecich.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie jest zobowiązany do uchylenia decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 kpa).

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wada procesowa w postaci braku zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, mimo jej stwierdzenia, nie musiała skutkować uchyleniem decyzji, jeśli nie wpływała na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy i nie naruszała uzasadnionych interesów prawnych skarżącego. Kluczowe jest, czy wada procesowa miała wpływ na treść materialnoprawną decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

Dz.U. 1994 nr 89 poz 415 art. 42 § 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

k.p.a. art. 146 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.U. Nr 80, poz. 717 art. 54

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 art. 42 § 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Dz.U. Nr 153, poz. 1270 art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego (brak czynnego udziału stron) powinny skutkować uchyleniem decyzji. Naruszenie konstytucyjnej zasady ochrony własności. Utrudniony dostęp do informacji i brak możliwości uczestniczenia w postępowaniu o pozwolenie na budowę.

Godne uwagi sformułowania

nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłoby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej wada procesowa - bez wpływu na prawidłowe ustanowienie przepisów prawa materialnego przedmiot postępowania i zakres ustaleń wynika z art. 54 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie może być szersza niż przedmiot tego postępowania konkretyzacja usytuowanie obiektu budowlanego i zagospodarowania terenu nastąpi dopiero w postępowaniu o pozwolenie na budowę właściciel nieruchomości sąsiedniej ma przymiot strony w takim zakresie, w jakim inwestycja narusza jego uzasadnione prawem chronione interesy Interesów własnych, chronionych prawem, skarżący w istocie rzeczy nie wskazał.

Skład orzekający

Wiesław Czerwiński

przewodniczący sprawozdawca

Wojciech Jarzembski

członek

Małgorzata Włodarska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 146 § 2 kpa w kontekście wznowienia postępowania administracyjnego, zakres ochrony interesów stron w postępowaniu o warunki zabudowy, wykazanie naruszenia prawa materialnego przez stronę skarżącą."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów dotyczących planowania przestrzennego i postępowania administracyjnego. Interpretacja art. 146 § 2 kpa może być różnie stosowana w zależności od specyfiki sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt między stronami w postępowaniu o warunki zabudowy, gdzie wada proceduralna nie zawsze prowadzi do uchylenia decyzji. Jest to ciekawe dla prawników procesualistów i specjalistów od prawa administracyjnego.

Wada procesowa w decyzji o warunkach zabudowy – czy zawsze oznacza uchylenie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 1020/04 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2005-01-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-11-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Małgorzata Włodarska
Wiesław Czerwiński /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Jarzembski
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 597/05 - Postanowienie NSA z 2006-03-07
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 415
art. 42 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA: Wiesław Czerwiński (spr.) Sędzia WSA: Wojciech Jarzembski Sędzia WSA: Małgorzata Włodarska Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2004 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę.
Uzasadnienie
II SA/Bd 1020/04
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] 2004 r., Nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...]2004 r., Nr [...] podjętej po wznowieniu postępowania orzekającej :
1. o stwierdzeniu, że decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...]2003 r., nr [...] znak [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pawilonu handlowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą obejmującą przyłącze: energetyczne, wodociągowo-kanalizacyjne, miejsca parkingowe, komunikację na terenie obejmującym działkę nr [...], [...], [...], [...] przy ul. W. w B. wydana została z naruszeniem prawa,
2. o odmowie jej uchylenia z powodu wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 146 § 2 kpa, a zgodnie z którym nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłoby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Prezydent Miasta B. na wniosek pracowni architektonicznej "A." Sp. z o.o. działającej z upoważnienia L. decyzją z dnia [...]2003 r. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pawilonu handlowego wraz z infrastrukturą obejmującą wyżej wskazane przyłącza. W postępowaniu poprzedzającym wydanie tej decyzji nie brali udziału właściciele z nieruchomości przylegających bezpośrednio do granic terenu planowanej inwestycji tj. p.p. G. R., M. R., J. R., J. M., K. T., M. M., G. M. i G. W.
W oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa wznowiono postępowanie w tej sprawie. Decyzją z dnia [...]2004 r. stwierdzono, że decyzja z dnia [...].2003 r., znak [...] wydana została z naruszeniem prawa, lecz odstąpiono od jej uchylenia z powodu okoliczności, o których mowa wart. 146 § 2 kpa, a mianowicie w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej treści decyzji dotychczasowej. W uzasadnieniu omówiono przyczyny nie zapewnienia czynnego udziału wszystkich zainteresowanych stron, zrelacjonowano przebieg i wyniki przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, które w ocenie organu wykazało jedynie wadliwość procesową - bez wpływu na prawidłowe ustanowienie przepisów prawa materialnego z uwagi na niezmieniony stan faktyczny i prawny oraz odpowiednie dla etapu procesu inwestycyjnego zapewnienie ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie występują okoliczności, o których mowa wart. 146 kpa. Podkreślono, że stwierdzenie organu zawarte w decyzji organu I instancji odnośnie wydania poprzedniej decyzji z naruszeniem prawa dotyczy tylko wady formalnej (procesowej), nie wady materialnej.
Cel postępowania i zakres ustaleń, które należy uwzględnić w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wynika z art. 54 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717). Ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jest etapem wstępnym i ma na celu tylko przesądzenie, czy planowane zamierzenie może być zrealizowane na danym terenie w zgodzie z obowiązującymi przepisami, a zakres ochrony interesów osób trzecich nie może być szerszy niż przedmiot tego postępowania, konkretyzacja usytuowanie obiektu budowlanego i zagospodarowania terenu nastąpi dopiero w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Do tych spraw należy również zbadanie, czy planowana budowa budynku nie spowoduje ograniczenie dopływu światła do sąsiedniej działki i budynku mieszkalnego, a także innych uciążliwości i ograniczeń.
Skarga na powyższą decyzję złożył J. M. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo.
Po przedstawieniu biegu postępowania w tej sprawie wyraził pogląd, że decyzja o warunkach zabudowy wydana po postępowaniu, obciążona jest nadal istotnymi wadami. Mimo to stała się w dniu 6 kwietnia 2004 r. podstawą do wydania decyzji w sprawie pozwolenia na budowę pawilonu handlowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą w granicach działek nr [...], [...], [...] i [...] obr. [...]. Działka nr [...] została wyłączona z postępowania. W ten sposób strony zostały pozbawione udziału w drugim postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę pawilonu handlowego wraz z instalacjami wewnętrznymi. Stan taki w znacznym stopniu utrudnił dostęp do rzetelnych informacji. Niemożliwym do ustalenia przez strony był zakres gruntów objętych postępowaniem administracyjnym.
Powyższe problemy formalne były pomijane lub wręcz ignorowane przez Prezydenta Miasta B. pomimo licznych pism kierowanych w sprawie. W ocenie skarżącego Prezydent Miasta B. nie podjął wszelkich niezbędnych kroków w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyjaśnienia interesu społecznego i słusznego interesu poszczególnych obywateli (art. 7 kpa). Uszczerbku doznała konstytucyjna zasada ochrony własności. Właściciele sąsiednich działek nie mogli uczestniczyć w postępowaniu, następnie nie uzyskali wyczerpujących informacji na temat przedmiotowej inwestycji. Interesy stron nie zostały uwzględnione, w szczególności na skutek wadliwie prowadzonego postępowania administracyjnego strony nie mogły uzyskać pełnej informacji o przedmiotowej inwestycji.
W ocenie skarżącego wady te winny skutkować uchyleniem decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Podniesiono, że decydujące znaczenie w decyzji o warunkach zabudowy ma przebieg linii uwzględniających teren inwestycji a oznaczeniami numeru działki [...] posłużono się w oparciu o dostarczona kopię mapy zasadniczej na podstawie której został sporządzony załącznik graficzny nr 1 do decyzji o warunkach zabudowy. Podział jej na działki [...] i [...] nie nastąpił jakby wynikało z treści skargi po wydaniu decyzji z [...]2003, lecz znacznie wcześniej (w 2000 roku), a ujawnienie z wpisem działki nr [...] na rzecz miasta Bydgoszcz nastąpiło dopiero [...]2004 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
W pierwszej kolejności, ze względu na podnoszone w skardze zarzuty dotyczące różnych postępowań, należy sprecyzować przedmiot rozważań.
Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu i tylko w tych granicach sprawa jest rozpatrywana.
Podnoszony w skardze zarzut nie brania przez strony udziału w postępowaniu administracyjnym był podstawą wznowienia postępowania w tej sprawie. Przedmiotem oceny nie mogą być także zarzuty związane z brakiem dostępu do informacji ani też zarzuty związane z decyzją o pozwoleniu na budowę.
"Granica postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest wyznaczona zakresem sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpływa na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia ,i wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa." (uchwała NSA z 2.12.2002 r. OPS 11/02).
Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa musi wskazywać, że wskazana decyzja nie narusza prawa materialnego, albowiem wadliwość leżąca u podstaw wznowienia postępowania administracyjnego dotyczy przepisów proceduralnych.
W rozpoznawanej sprawie stwierdzono, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, co stanowi naruszenia przepisów proceduralnych.
W takiej sytuacji dalszym zagadnieniem jest ustalenie, czy wada ta miała wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy i czy decyzja narusza uprawnienia skarżącego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie wskazało, że przedmiot postępowania i zakres ustaleń, które należy uwzględnić wynika z art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. (w zw. z art. 64 ust. 1) o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.).
Z kolei art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) określał, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu określa rodzaj inwestycji, warunki wynikające z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli dla danego obszaru plan został uchwalony, warunki zabudowy i zagospodarowania wynikające z przepisów szczególnych, warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich, linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w stosownej skali, okres ważności decyzji.
Ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu następuje na wniosek zainteresowanego. Uzyskaniem decyzji zainteresowany jest przede wszystkim wnioskodawca a wydanie decyzji w tym przedmiocie nie można uzależnić od zobowiązania się wnioskodawcy do spełnienia nie przewidzianych, obowiązującymi przepisami, świadczeń lub warunków.
Na gruncie ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym przyjmowało się, że właściciele sąsiednich nieruchomości mogą mieć przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (np. wyrok NSA z 7.03.2000 r., sygn. IV SA 364/99). Oceniając uprawnienia strony należy mieć na uwadze, po pierwsze - istotę decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z której wynika, że jest ona adresowana do wnioskodawcy, jej rolą jest przesądzenie o dopuszczalności ogólnie określonej inwestycji, w miejscu wskazanym przez inwestora, w świetle ustaleń zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a po drugie, w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu właściciel nieruchomości sąsiedniej ma przymiot strony w takim zakresie, w jakim inwestycja narusza jego uzasadnione prawem chronione interesy (wyrok NSA z 27.06.2001 r. sygn. IV SA 1056/99).
Interesów własnych, chronionych prawem, skarżący w istocie rzeczy nie wskazał.
Zakres ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z natury rzeczy jest mniejszy niż w pozwoleniu na budowę. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich konkretyzuje się w pozwoleniu na budowę.
Należy także mieć na uwadze, że ochrona uzasadnionych interesów stron obejmuje nie interes faktyczny, a interes wynikający z określonych przepisów prawa materialnego. Skarżący nie wskazał normy prawa materialnego, która czyniłaby wadliwą decyzję o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia wskazanych przepisów postępowania, które związane byłyby z tematem zaskarżonej decyzji.
Nie jest trafny zarzut, że uszczerbku doznała konstytucyjna zasada ochrony własności. Abstrahując od faktu, że skarżący nie wskazał na czym ona miała faktycznie polegać, to należy mieć na uwadze, że sam plan zagospodarowania przestrzennego w jakimś sensie ogranicza prawa własności. Plan zagospodarowania przestrzennego kształtuje sposób wykonywania prawa własności, a jego uchwalenie jest wyrazem władztwa planistycznego gminy.
W tej sytuacji skargę, jako niezasadną, należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI