II SA/BD 1019/24

II SA/Bd 1019/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Joanna Janiszewska - Ziołek /przewodniczący/
Katarzyna Korycka
Mariusz Pawełczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędziowie: sędzia WSA Katarzyna Korycka asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2025 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2024 r. w przedmiocie przyjęcia [...] oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Decyzją z dnia 22 lipca 2024 r. Rektor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu (z upoważnienia którego działał Dyrektor Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Academia Rerum Socialium Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu), działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018r., poz. 2096 – dalej: "k.p.a."), art 200 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2018r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 478 ze zm. – dalej "p.s.w.i.n."), uchwały Nr 6 Senatu UMK z dnia 23 stycznia 2024 r. w sprawie warunków i trybu rekrutacji kandydatów do Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, postanowił nie przyjąć P.P. (dalej: "skarżący", "strona", "kandydat") do Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Academia Rerum Socialium Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu w roku akademickim 2024/2025.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w procesie rekrutacji skarżący otrzymał w stadium pierwszym uwzględniającym materiały w przedłożonej dokumentacji 8 pkt oraz w stadium drugim w rezultacie przeprowadzonej rozmowy kwalifikacyjnej, która dotyczyła projektu badań stanowiących podstawę rozprawy doktorskiej oraz sylwetki naukowej 6 pkt. W rezultacie kandydat uzyskał jedynie 14 pkt, co dawało niską pozycję na liście rankingowej.
2. Pismem z dnia 22 sierpnia 2024 r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, iż w jego ocenie, przedłożone przez niego dokumenty zostały ocenione w sposób stronniczy, co może sugerować brak obiektywizmu w analizie przedstawionych dokumentów. Może to oznaczać, że nie uwzględniono wszystkich istotnych aspektów sprawy oraz zbagatelizowano argumenty bez należytego uwzględnienia całości materiału dowodowego. Taka ocena może budzić wątpliwości co do rzetelności i bezstronności procesu decyzyjnego, a także wpływać na poczucie sprawiedliwości.
3. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Rektor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu decyzją z dnia 5 września 2024 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że Rektor stwierdził, iż skarżący w terminie przewidzianym przez Zarządzenie nr 34 Rektora UMK z dnia 18 marca 2024 r. złożył kompletny wykaz dokumentów wymaganych ww. uchwałą nr 6 Senatu UMK z dnia 23 stycznia 2024 r. Komisja Kwalifikacyjna po zapoznaniu się
z przedłożonymi dokumentami przeprowadziła w dniu 16 lipca 2024 r. rozmowę
z Kandydatem. Po jej zakończeniu Komisja uwzględniając materiały zawarte
w dokumentacji oraz treść samej rozmowy przyznała Kandydatowi łącznie 14 pkt. Po otrzymaniu decyzji o nieprzyjęciu do szkoły doktorskiej Kandydat złożył wniosek
o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ przedstawił stanowisko Komisji Kwalifikacyjnej odnośnie wniosków Kandydata z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Odnośnie zarzutu kandydata o preferowaniu przy przyjęciu do Szkoły Doktorskiej ARS "świeżych magistrów" Komisja Kwalifikacyjna podkreśliła, że stosuje obiektywne i równe dla wszystkich kandydatów kryteria oceny. Komisja zapoznała się szczegółowo z dokumentacją złożoną przez każdego z kandydatów, dokonywała też oceny jakości przedstawionego projektu badawczego. Osiągnięcia wynikające z dokumentacji, w tym opublikowane artykuły naukowe z zakresu nauk prawnych, a także jakość projektu badawczego były podstawowymi kryteriami przyznawania punków. Organ podkreślił, że kandydat nie przedstawił jednak do oceny Komisji żadnej wartościowej publikacji o charakterze naukowym, stąd też na etapie ponownego rozpoznania sprawy nie można było przyznać wyższej liczy punktów, niż została przyznana na etapie postępowania kwalifikacyjnego. Ponadto poważne zastrzeżenia budziła jakość przedstawionego przez kandydata projektu badawczego. Został on ujęty w sposób mało precyzyjny i niezwykle chaotyczny.
4. W obszernej skardze do sądu administracyjnego na decyzję Rektora z dnia 5 września 2024 r. skarżący wniósł o jej uchylenie oraz o uznanie za niezgodne z prawem przyjęte przez Senat UMK zasady przyjęcia na studia doktorskie i o ponowne rozpatrzenie sprawy o przyjęcie do szkoły doktorskiej.
W treści skargi skarżący zakwestionował uchwałę nr 6 Senatu UMK z dnia 23 stycznia 2024 r. oraz poprzednich podnosząc, że nie formułuje ona uczciwych i obiektywnych mierników tzw. oceny predyspozycji pracy badawczej i naukowej. Skarżący zarzucił także przyznanie zbyt małej liczby punktów z tytułu wskazanych przez niego ukończonych studiów podyplomowych (które omówił szczegółowo w skardze), złożenia petycji do Parlamentu Europejskiego i Komisji Europejskiej Unii Europejskiej, składanych do Polskiej Akademii Nauk w Warszawie analiz i komentarzy do artykułów prasowych, uczestnictwa w konferencjach naukowych. W skardze została także zakwestionowana dokonana przez organ ocena przedstawionego przez skarżącego projektu badawczego. Kandydat w treści skargi przedstawił skrócony zapis projektu badawczego stanowiący podstawę pracy doktorskiej oraz skrócony zapis życiorysu naukowego. Ponownie podkreślił, że postępowanie kwalifikacyjne było prowadzone w sposób stronniczy, co mogło wpłynąć na jego wynik i rzetelność oceny kandydatów. Brak obiektywizmu mógł skutkować nierównym traktowaniem uczestników, nieuwzględnienie wszystkich istotnych okoliczności lub preferencyjnym podejściem do wybranych osób. Takie działania podważają wiarygodność procesu i mogą rodzić wątpliwości co do jego transparentności oraz zgodności z zasadami sprawiedliwej rekrutacji.
5. W odpowiedzi na skargę Rektor UMK wniósł o jej oddalenie wskazując, że wydane w toku postępowania decyzje oparte są o prawidłowo zastosowane przepisy prawa powszechnie obowiązującego oraz regulacje wewnętrzne funkcjonujące w UMK w Toruniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
6. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 - dalej: "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Po zbadaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
7. Materialnoprawną podstawę wydanych w postępowaniu rekrutacyjnym decyzji o odmowie przyjęcia kandydata do szkoły doktorskiej stanowiły przepisy art. 200 p.s.w.n. oraz uchwały określającej zasady rekrutacji do szkoły doktorskiej.
Zgodnie z treścią art. 200 ust. 1 p.s.w.n. do szkoły doktorskiej może być przyjęta osoba, która posiada tytuł zawodowy magistra, magistra inżyniera albo równorzędny, albo osoba, o której mowa w art. 186 ust. 2 p.s.w.n. Rekrutacja do szkoły doktorskiej odbywa się w drodze konkursu na zasadach określonych przez senat albo radę naukową (ust. 2). Zgodnie z upoważnieniem ustawowym zawartym w art. 200 ust. 2 p.s.w.n. zasady konkursu w badanej sprawie określa uchwała Nr 6 Senatu UMK w Toruniu z 23 stycznia 2024 r. w sprawie warunków i trybu rekrutacji kandydatów do Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Zgodnie z tą uchwałą postępowanie kwalifikacyjne na miejsca w Szkole Doktorskiej ma charakter konkursowy (§ 6 ust. 1), postępowanie kwalifikacyjne składa się z dwóch stadiów: analizy dokumentacji oraz rozmowy kwalifikacyjnej (§ 1 ust. 2 załącznika do Uchwały – "Ramy postępowania kwalifikacyjnego rekrutacji na podstawowe miejsca stypendialne do Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Academia Rerum Socialium Uniwersytetu Mikołaja Kopernika" – dalej: "Ramy postępowania"). Postępowanie kwalifikacyjne prowadzi Komisja Kwalifikacyjna, której skład określono w § 2 Ram postępowania.
Szczegółowe kryteria oceny określone zostały w § 5 Ram postępowania, w którym za dokumenty najważniejsze z perspektywy postępowania kwalifikacyjnego uznano: życiorys naukowy, pisemną opinię (bądź opinie) o predyspozycjach do pracy naukowej sporządzoną przez opiekuna pracy magisterskiej lub/i przygotowana przez innego nauczyciela akademickiego lub pracownika badawczego, charakteryzującą/e dotychczasowe pole badawcze kandydata i podejmowana przez kandydata problematykę pracy doktorskiej oraz projekt prac badawczych stanowiących podstawę rozprawy doktorskiej, ze szczególnym uwzględnieniem wybranego problemu naukowego. W § 5 Ram postępowania wskazano także na konieczność przedstawienia kopii trzech publikacji kandydata wzmiankowanych w życiorysie naukowym jako najważniejsze. Zasady punktacji zostały natomiast określone w § 6 Ram postępowania, zgodnie z którym w stadium analizy dokumentacji może być przyznane do 50 punktów. W drugim stadium jakim jest rozmowa kwalifikacyjna kandydat może również uzyskać do 50 punktów przy czym do 20 punktów za jakość naukową projektu badawczego, do 10 punktów za potencjalny wpływ projektu badawczego, do 10 punktów za wykonalność projekty badawczego i do 10 punktów za kwalifikacje kandydata nieocenione w stadium pierwszym. Ponadto jak wynika również z powołanej regulacji uśredniona punktacja członków Komisji z każdego stadium jest następnie sumowana. Suma punktów decyduje o miejscu na liście rankingowej.
Zestawiając przywołane wyżej regulacje z poczynionymi ustaleniami w zakresie przypisanej skarżącemu punktacji należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W kontrolowanej sprawie pozostaje poza sporem fakt uzyskania przez skarżącego w całym postępowaniu kwalifikacyjnym 14 punktów, gdy tymczasem jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy listy rankingowej ostatni z przyjętych na studia doktoranckie kandydatów uzyskał 65 punktów. W aktach postępowania znajduje się protokół z przebiegu rozmowy i wyników analizy dokumentacji, którego treść potwierdza ilość punktów wskazanych w zaskarżonej decyzji. Z protokołu tego wynika również, że podczas rozmowy skarżący nie przedstawił ani swojej sylwetki, ani nie zaprezentował merytorycznie projektu badawczego. Jego wypowiedź była chaotyczna, mimo próśb kierowanych ze strony członków komisji o skupienie się na planach badawczych, kandydat unikał wypowiedzi na ten temat. W ocenie komisji kwalifikacyjnej za podstawie prezentacji skarżącego można było jedynie przypuszczać, że pragnie w swoich badaniach rozważać zasadność przywrócenia kolegiów do spraw wykroczeń, ale wypowiedź miała charakter niezwykle ogólny i w istocie stanowiła pozamerytoryczną próbę oceny funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości w Polsce.
Należy podkreślić, że celem postępowania rekrutacyjnego jest wskazanie najlepszych kandydatów do kształcenia w szkole doktorskiej, poprzez sprawdzenie ich predyspozycji w drodze oceny ich dotychczasowych doświadczeń, osiągnięć naukowych, projektu badawczego, rozmowy kwalifikacyjnej. Ocena taka dokonywana jest w oparciu o posiadaną wiedzę oraz doświadczenie członków komisji. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do weryfikacji i podważenia oceny merytorycznej kandydata dokonanej w postępowaniu konkursowym przez komisję rekrutacyjną. Oznacza to, że sąd administracyjny nie może ingerować w wysokość przyznanej punktacji, która jest wynikiem subiektywnych ocen komisji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 lipca 2021 r. sygn. II SA/Sz 304/21, wyrok WSA we Wrocławiu z 27 maja 2021 r. sygn. IV SA/Wr 176/21). Zarzuty skarżącego dotyczą tej właśnie sfery tj. sposobu oceny jego kandydatury przez komisję, w szczególności oceny wagi przedstawionego przez niego problemu prawnego (naukowego) oraz metod badawczych. Jak wyżej wskazano – Sąd nie jest uprawniony do kontroli tej sfery postępowania konkursowego.
Formułując zarzut braku przypisania w postępowaniu konkursowym należytej rangi studiom podyplomowym skarżący w istocie kwestionuje nie sam przebieg tego konkretnego postępowania konkursowego, ale zasady tegoż postępowania, którymi musieli kierować się członkowie Komisji Konkursowej oraz organ. Ustalenie zasad rekrutacji do szkoły doktorskiej leży w gestii senatu (art. 200 ust. 2 p.s.w.n.), a nie rektora uczelni wyższej. Odnośnie zasad rekrutacji ustawodawca zastrzegł jedynie, że ma ona przybierać formę konkursu. Ustalone przez senat uczelni zasady konkursu określane są w zakresie nieunormowanym w przepisach p.s.w.n. Rozwiązanie to mieści się w ramach autonomii szkół wyższych gwarantowanej przez Konstytucję RP w art. 70 ust. 5, który stanowi, że szkołom wyższym zapewnia się autonomię na zasadach określonych w ustawie, czego wyrazem jest również samodzielności przy kształtowaniu procesu rekrutacyjnego (por. wyrok WSA w Poznaniu z 24 czerwca 2021 r. sygn. IV SA/Po 149/21). Ustalanie zatem czy i jaką wagę należy przywiązywać w procesie rekrutacyjnym do faktu ukończenia przez kandydata studiów podyplomowych – należy do sfery autonomii uczelni. Wskazany zarzut skarżącego jest zatem niezasadny.
Odnosząc się zaś do zarzutów dotyczących uchwały nr 6 Senatu UMK z dnia 23 stycznia 2024 r. iż nie formułuje ona uczciwych i obiektywnych mierników tzw. oceny predyspozycji pracy badawczej i naukowej wskazania wymaga, że brak jest przepisu prawa, który dopuszczałby kontrolę legalności uchwały z art. 200 ust. 2 p.s.w.n.
8. Reasumując stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie zasady konkursowego charakteru postępowania kwalifikacyjnego nie zostały naruszone. Skarżący nie uzyskał w postępowaniu rekrutacyjnym wymaganej ilości punktów i tym samym nie spełnił warunku przyjęcia do szkoły doktorskiej. Organ ustalił w tym zakresie istotne okoliczności stanu faktycznego, przytoczył treść przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie, prawidłowo je interpretując. Wobec tego Sąd nie znalazł żadnych podstaw do kwestionowania stanowiska organu.
Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.