II SA 872/91
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby, uznając, że mógł on skutecznie wycofać swój wniosek o zwolnienie, nawet po wydaniu rozkazu personalnego, ale przed jego uprawomocnieniem.
Policjant B. B. złożył raport o zwolnienie ze służby, a następnie próbował go wycofać, twierdząc, że zrobił to pochopnie. Organ pierwszej instancji wydał rozkaz personalny o zwolnieniu, a organ drugiej instancji zmienił jedynie datę zwolnienia. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że policjant miał prawo wycofać swój wniosek, a postępowanie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, ponieważ stosunek służbowy policjanta jest stosunkiem administracyjno-prawnym, a nie cywilnoprawnym, co wyklucza stosowanie art. 61 k.c. wprost.
Sprawa dotyczyła skargi B. B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie zwolnienia ze służby. Policjant złożył raport o zwolnienie ze służby, motywując to nabyciem uprawnień emerytalnych. Następnie, poinformowany o wydaniu rozkazu personalnego, próbował wycofać swój raport, twierdząc, że napisał go pochopnie i nie miał czasu na zastanowienie. Organ pierwszej instancji uznał, że oświadczenie woli o zwolnieniu dotarło do adresata i zostało przyjęte, a jego cofnięcie nie jest skuteczne w świetle art. 61 k.c. Organ drugiej instancji uchylił rozkaz w części dotyczącej daty zwolnienia, ustalając ją na późniejszy termin, ale utrzymał w mocy decyzję o zwolnieniu. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że stosunek służbowy policjanta jest stosunkiem administracyjno-prawnym, a nie cywilnoprawnym, co wyklucza bezpośrednie stosowanie art. 61 k.c. Sąd podkreślił, że policjant miał prawo wycofać swój wniosek o zwolnienie, a po jego skutecznym cofnięciu postępowanie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące formy rozkazu personalnego i braku upoważnienia do jego wydania przez zastępcę komendanta, uznając je za nieistotne w kontekście naruszenia prawa materialnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, policjant może skutecznie wycofać swój raport o zwolnienie ze służby, a po jego skutecznym cofnięciu postępowanie w sprawie zwolnienia powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe.
Uzasadnienie
Stosunek służbowy policjanta jest stosunkiem administracyjno-prawnym, a nie cywilnoprawnym, co wyklucza bezpośrednie stosowanie art. 61 k.c. do oceny skuteczności cofnięcia wniosku. Policjant ma prawo wycofać swój wniosek do momentu uzyskania przez decyzję waloru ostateczności, a organ administracji nie może oceniać jego woli.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego mającego wpływ na wynik sprawy.
u.o. Policji art. 32 § ust. 1 - 3
Ustawa o Policji
Właściwość organów w sprawach zwolnienia ze służby policjanta; forma rozstrzygnięcia (decyzja).
u.o. Policji art. 41 § ust. 1 - 3
Ustawa o Policji
Podstawy obligatoryjnego i fakultatywnego zwolnienia policjanta ze służby; art. 41 ust. 3 jako podstawa zwolnienia na wniosek policjanta.
u.o. Policji art. 45
Ustawa o Policji
Właściwość organów w przedmiocie zwolnienia ze służby.
Pomocnicze
k.p.a. art. 110
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ jest związany decyzją od daty jej wydania, chyba że przepisy stanowią inaczej.
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość zawieszenia postępowania w celu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny.
k.p.a. art. 107 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Elementy formalne decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 130 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Wstrzymanie wykonania decyzji w przypadku wniesienia odwołania.
k.p.a. art. 200
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania sądowego.
k.p.a. art. 205 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania sądowego.
k.c. art. 61
Kodeks cywilny
Skuteczność oświadczenia woli złożonego innej osobie.
p.w.u.p. art. 97
Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przejście spraw do właściwych wojewódzkich sądów administracyjnych.
u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określenie, w jakim zakresie decyzja podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Policjant miał prawo wycofać swój raport o zwolnienie ze służby, ponieważ stosunek służbowy policjanta jest stosunkiem administracyjno-prawnym, a nie cywilnoprawnym, co wyklucza stosowanie art. 61 k.c. wprost. Po skutecznym cofnięciu wniosku o zwolnienie, postępowanie w sprawie zwolnienia stało się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone. Decyzja o zwolnieniu policjanta ze służby powinna być wydana w formie decyzji administracyjnej, a nie rozkazu personalnego.
Odrzucone argumenty
Organ uznał, że cofnięcie oświadczenia woli o zwolnieniu nie było skuteczne w świetle art. 61 k.c., ponieważ doszło do adresata po złożeniu raportu. Organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję o zwolnieniu, zmieniając jedynie datę.
Godne uwagi sformułowania
Stosunek służbowy policjanta jest stosunkiem charakterze administracyjno- prawnym, powstałym wyniku mianowania, będącego jednostronnym aktem administracyjnym. Ustawa o Policji nie zawiera przy tym klauzuli generalnej dopuszczającej stosowanie w sprawach dotyczących stosunku służbowego policjanta a nie uregulowanych jej przepisami, przepisów innych ustaw a w szczególności kodeksu cywilnego... Po cofnięciu wystąpienia (wniosku o zwolnienie) postępowanie w sprawie zwolnienia staje się bezprzedmiotowe i powinno ulec umorzeniu. O tym, czy dane pismo jest decyzją nie decyduje jego nazwa a treść.
Skład orzekający
Anna Lechowska
przewodniczący sprawozdawca
Krystyna Józefczyk
sędzia
Joanna Zdrzałka
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa policjanta do wycofania wniosku o zwolnienie ze służby w stosunku służbowym administracyjno-prawnym, odrębność tego stosunku od stosunków cywilnoprawnych i prawa pracy, a także kwestie formalne związane z wydawaniem decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji policjanta i ustawy o Policji, jednak zasady dotyczące stosunku administracyjno-prawnego i możliwości wycofania wniosku mogą mieć zastosowanie analogiczne w innych służbach mundurowych lub stosunkach prawnych o podobnym charakterze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między stosunkiem prawnym administracyjnym a cywilnoprawnym i jak wpływa to na prawa stron. Pokazuje również, że nawet w sprawach dotyczących zwolnienia ze służby, istnieją mechanizmy pozwalające na korektę decyzji.
“Czy policjant może zmienić zdanie w sprawie zwolnienia ze służby? Sąd Administracyjny odpowiada!”
Dane finansowe
WPS: 240 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySA/Rz 1284/03 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2004-01-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-08-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Anna Lechowska /przewodniczący sprawozdawca/ Joanna Zdrzałka Krystyna Józefczyk. Symbol z opisem 619 Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy Hasła tematyczne Policja Sygn. powiązane OSK 260/04 - Wyrok NSA z 2004-05-20 Skarżony organ Komendant Policji Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 110 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 97 § 1 pkt 4, art. 107 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 1990 nr 30 poz 179 art. 32 ust. 1 - 3, art. 41 ust. 1 -3, art. 45 Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 200, art. 205 § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lechowska /spr./ delegowany do WSA Sędzia WSA Krystyna Józefczyk Asesor WSA Joanna Zdrzałka Protokolant: ref.-stażysta Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] lipca 2003 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza na rzecz skarżącego B. B. od Komendanta Wojewódzkiego Policji kwotę 240 zł /dwieście czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie SA/Rz l284/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Komendant Wojewódzki Policji - po rozpatrzeniu odwołania B. B., policjanta Komendy Powiatowej Policji od rozkazu personalnego Nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. wydanego przez Komendanta Powiatowego Policji w sprawie zwolnienia ze służby w Policji - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji i w tym zakresie orzekł o zwolnieniu go z dniem 31 lipca 2003 r. a zakresie w pozostałym decyzję tę utrzymał w mocy. W jej podstawie prawnej powołał art.138 § l pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U.Nr 98, poz. 1071 z 2000r.) Z uzasadnienia tej decyzji i akt postępowania w sprawie wynika, że opisanym wyżej rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. sprostowanym postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r., Komendant Powiatowy Policji zwolnił -w oparciu o art.41 ust.3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 o Policji (tekst jednolity Dz. U. 2002 r. Nr 7, poz. 58 ) B. B. ze służby w Policji z dniem 30 czerwca 2003 r. W motywach decyzji wskazał, iż podstawę wydania tego rozkazu personalnego stanowił raport B. B. z dnia 13 czerwca 2003 r. w którym prosił o zwolnienie ze służby w Policji, w związku z nabyciem uprawnień emerytalnych. W dniu 18 czerwca 2003 r. B. B. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji z pismem o wycofanie i anulowanie swego raportu z dnia 13 czerwca 2003 r. z tej przyczyny, że raport ów napisał pochopnie, jako że nie dano mu szansy, ani czasu na głębsze zastanowienie się nad podjęciem decyzji. W odpowiedzi został poinformowany, że zgodnie art.61 kodeksu cywilnego złożone przezeń oświadczenie woli o zwolnieniu ze służby dotarło do adresata i zostało przyjęte, czego efektem był wydany w dniu [...] czerwca 2003 r. rozkaz personalny o zwolnieniu go ze służby w Policji. Nie może być ono zatem skuteczne. B. B. złożył odwołanie od opisanego rozkazu personalnego z dnia [...] czerwca 2003 r. do Komendanta Wojewódzkiego Policji z wnioskiem o przeniesienie go na równorzędne stanowisko do innej jednostki organizacyjnej Policji. Zarzucił w nim, że wobec złożenia prośby o wycofanie wcześniejszego oświadczenia woli jest ono bezskuteczne a postępowanie w sprawie zwolnienia go ze służby należy umorzyć. Odwołujący podniósł także, że raport o zwolnienie ze służby napisał w poczuciu odpowiedzialności za nieszczęśliwy wypadek - utonięcie uczestniczki spotkania towarzyskiego, w którym brał udział. Organ II instancji decyzją opisaną na wstępie uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia odwołującego ze służby w Policji i ustalił nową datę zwolnienia na 31 lipca 2003 r. zaś w pozostałym zakresie utrzymał go mocy . W motywach tego rozstrzygnięcia podniósł, że rozkaz ów został wydany zgodnie z prośbą odwołującego. Znajduje on oparcie w art. 41 ust.3 ustawy o Policji. Raport odwołującego z dnia 13 czerwca 2003 r. stanowi pisemne zgłoszenie wystąpienia ze służby, które należy zrealizować w terminie do 3 miesięcy od daty jego złożenia. Wspomniany przepis art. 41 ust.3. ustawy stanowi bowiem, że policjanta zwalnia się ze służby w terminie 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Jest to nałożony ustawą obowiązek organu. Nie zmienia tego faktu prośba odwołującego z dnia 18 czerwca 2003 r. o wycofanie i anulowanie raportu o zwolnienie . Kierując się zapisem art. 61 k.c. należy bowiem stwierdzić, że odwołanie oświadczenia woli, tj. raportu z dnia l 3 czerwca 2003 r. byłoby skuteczne tylko wówczas, gdyby doszło do adresata jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej, a nie później, co miało miejsce w tym przypadku . Oznacza to, że Komendant Powiatowy Policji miał prawo i podstawę zwolnić odwołującego ze służby. Zaskarżony rozkaz personalny jest natomiast obciążony wadą formalnoprawną w świetle art. 130 § l i 2 kpa . Nie może on podlegać wykonaniu w dniu 30 czerwca 2003 r. ponieważ wniesione przez w terminie odwołanie wstrzymuje jego wykonanie. Wspomniany przepis art. 130 § l kpa stanowi bowiem, że decyzja nie podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, Termin ten należy liczyć od dnia doręczenia decyzji. Skoro rozkaz personalny Nr [...] o zwolnieniu został doręczony w dniu 24 czerwca 2003 r. to jego realizacja nie może nastąpić przed upływem terminu do wniesienia odwołania. Doręczenie tego rozkazu w dniu 24 czerwca 2003 r. powoduje, że przysługujący policjantowi termin 14 dni do wniesienia odwołania realizuje się po dniu 30 czerwca 2003 r., a zatem już po zwolnieniu go ze służby, natomiast prawo do zaskarżania decyzji w drodze odwołania policjant posiada tylko w czasie pozostawania w służbie. Organ II instancji zaznaczył że choć zdarzenie ze skutkiem śmiertelnym ( utonięcie obywatelki Ukrainy ) z udziałem odwołującego, który w tym dniu winien pełnić służbę, będące przedmiotem postępowania przygotowawczego w Prokuraturze Rejonowej w J. mogło mieć wpływ na złożenie przezeń wniosku o zwolnienie, to jednak organ I instancji nie wywierał nań w tym zakresie żadnej presji Skargę na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył B. B. wnosząc o uchylenie rozstrzygnięć obu instancji. Rozstrzygnięciom tym zarzucił naruszenie art. 45 ust. 3 w zw. z art. 32 a także art. 32 ust 2 i 3 ustawy o Policji, poprzez użycie niedopuszczalnej formy rozkazu personalnego, zamiast decyzji i wydanie go przez organ nieuprawniony, jak również naruszenie art. 61 kc poprzez przyjęcie poglądu, iż skarżący nie mógł skutecznie cofnąć oświadczenia woli w przedmiocie zwolnienia ze służby, choć odwołanie tegoż oświadczenia złożył on przed zapoznaniem się z oświadczeniem woli organu o zwolnieniu go ze służby. W motywach skargi rozwinął te zarzuty i wyjaśnił, że w dniu 11 czerwca 2003 r. wraz z innym funkcjonariuszem Policji był uczestnikiem spotkania towarzyskiego, w trakcie którego doszło do utonięcia jednej z kobiet biorących w nim udział. Na skutek m.in. nacisku przełożonych napisał raport z wnioskiem zwolnienie ze służby. W tym czasie pozostawał w leczeniu i korzystał ze zwolnienia lekarskiego. Uznając, że raport ów złożył pod wpływem emocji i nacisku, w dniu 18 czerwca 2003 r. złożył oświadczenie o jego cofnięciu. Mimo jego złożenia otrzymał w dniu 24 czerwca 2003 r. datowany na 16 czerwca 2003 r. ale nadany listem poleconym w dniu 22 czerwca 2003 r. rozkaz personalny o zwolnieniu go ze służby. W odpowiedzi na swoje pismo otrzymał pismo Komendanta Powiatowego Policji, że jego wniosek cofający raport o zwolnieniu nie może być uwzględniony, z powodu wcześniejszego wydania rozkazu personalnego o zwolnieniu. Rozkaz ów nie znajduje oparcia w prawie, bowiem z art. 32 ust. 2 i 3 ustawy o Policji wynika, że rozwiązanie stosunku służbowego policjanta następuje w drodze decyzji. W kwestii decyzyjnej formy tego rozwiązania wypowiedział się NSA w wyroku wydanym w sprawie II SA 872/91 ( ONSA 1993 r. Nr l, póz. 8 ). Rozkaz ów został podpisany przez Zastępcę Komendanta Powiatowego Policji, choć z art. 32 ust. l i 45 ustawy wynika, że organem uprawnionym do jego wydania był tylko Komendant Powiatowy Policji. W rozkazie nie wskazano podstawy umocowania Zastępcy Komendanta do wydania rozkazu w jego zastępstwie. W ocenie skarżącego, te wady rozkazu personalnego oraz okoliczność , iż złożył odwołanie swego oświadczenia woli o zwolnieniu ze służby przed zapoznaniem się ze wspomnianym rozkazem, uzasadniają uznanie postępowania w sprawie za dotknięte wadą nieważności i uwzględnienie skargi. Na rozprawie, pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę, dodatkowo zarzucając, że pogląd organu o zastosowaniu kodeksu cywilnego w sprawie jest niekonsekwentny, jako że nie badał on zarzutu skarżącego, ze jego wniosek o zwolnienie ze służby dotknięty jest wadami oświadczenia woli. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych - z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.w.u.p., sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone (a do takich należy sprawa niniejsza) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 wspomnianej ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), zwanej skrótem u.s.a. stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i miedzy tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola ta wykonywana jest co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz. 1270), zwanej dalej w skrócie p.s.a. stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną (§ 1). Ustawa z dnia z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58) nie zawiera odmiennych w stosunku do określonych w art. 1 § 2 u.s.a uregulowań, co do zakresu kontroli sądu administracyjnego, stąd zaskarżona decyzja została poddana ocenie w aspekcie zgodności z prawem. W jej następstwie Sąd doszedł do konkluzji, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W sprawie jest niesporne, że w dniu 13 czerwca 2003 r. skarżący złożył wniosek - nazwany przezeń raportem - o zwolnienie go z Policji, w związku z nabyciem uprawnień emerytalnych, umotywowany względami osobistymi. Decyzją datowaną na dzień [...] czerwca 2003 r. organ I instancji zwolnił go ze służby z dniem 30 czerwca 2003 r., w oparciu o przepis art. 41 ust. 3 cytowanej ustawy o Policji. Decyzja ta została doręczona skarżącemu dniu 24 czerwca 2003 r. Jeszcze przed jej doręczeniem , a więc przed upływem terminu, od którego zgodnie z zapisem art. 110 kpa. organ ten był nią związany, skarżący złożył kolejny raport, doręczony organowi w dniu 18 czerwca 2003 r., w którym prosił o wycofanie poprzedniego raportu. W jego motywach wskazał, że raport o zwolnienie złożył pochopnie, gdyż nie została mu dana szansa, ani czas na głębsze zastanowienie się nad podjęciem decyzji o wystąpieniu ze służby. Między stronami nie budzi kontrowersji okoliczność, iż zgłoszenie wystąpienia pozostawało w związku ze zdarzeniem utonięcia obywatelki Ukrainy, podczas spotkania towarzyskiego udziałem skarżącego. Wobec negatywnego stanowiska organu I instancji odnośnie cofnięcia wniosku o zwolnienie, skarżący złożył odwołanie od decyzji o zwolnieniu, motywując je cofnięciem wniosku, co w jego ocenie obligowało do uznania zwolnienia go ze służby za bezskuteczne i umorzenia postępowania w tym przedmiocie. Organ II instancji w istocie nie uwzględnił odwołania, bowiem uchylił zaskarżoną nim decyzję tylko w części dotyczącej terminu zwolnienia, zmieniając go na dzień 31 lipca 2003 r. a pozostałym zakresie utrzymał ją w mocy. W decyzji wyraził pogląd , bliżej jednak nie umotywowany, że cofnięcie wniosku o zwolnienie ze służby jest bezskuteczne, z uwagi sprzeczność z zapisem art. 61 kc, jako że doszło ono do wiadomości organu I instancji już po złożeniu raportu o zwolnienie ze służby. Sąd poglądu tego nie podziela. Stosunek służbowy policjanta jest stosunkiem charakterze administracyjno- prawnym, powstałym wyniku mianowania, będącego jednostronnym aktem administracyjnym. Jest on regulowany wspomnianą wyżej ustawą o Policji a decyzje o jego nawiązaniu i rozwiązaniu są decyzjami administracyjnymi zapadłymi w wyniku postępowania administracyjnego. Stosunki te nie są stosunkami pracy w rozumieniu przepisów kodeksu pracy (patrz: wyrok NSA z dnia 5 czerwca 1991 r. II S.A. 35/91 ONSA 1991 Nr 3-4 poz. 64 i z dnia 14 lipca 1999 r. II S.A. 443/99 Komputerowy Zbiór orzecznictwa "LEX" Nr 47386). Ustawa o Policji nie zawiera przy tym klauzuli generalnej dopuszczającej stosowanie w sprawach dotyczących stosunku służbowego policjanta a nie uregulowanych jej przepisami, przepisów innych ustaw a w szczególności kodeksu cywilnego, regulującego stosunki cywilnoprawne (art. 1 kc) oparte na zasadzie autonomiczności i równorzędności podmiotów tych stosunków, jak również kodeksu pracy. Oznacza to, że stosowanie norm prawa cywilnego lub prawa pracy w obrębie tych stosunków wymaga wyraźnego zapisu ustawowego. Zapisy takie w ustawie występują (art. 79 - szczególne uprawnienia kobiet policjantów przewidziane w przepisach prawa pracy dla pracownic, art.78 - traktowanie okresu służby policjanta, jako pracy o szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów emerytalno- rentowych), Zapisów takich brak natomiast w tych uregulowaniach ustawy, które dotyczą zwolnienia policjanta ze służby. W tej kwestii zawiera ona przede wszystkim regulacje materialno- prawne i precyzuje nieliczne wymogi formalne, mające zastosowanie do wszystkich lub tylko niektórych rodzajów zwolnienia oraz określa pośrednio formę rozstrzygnięcia o zwolnieniu (decyzja). Po myśli bowiem art. 32 ust. 2 ustawy od decyzji wydanych miedzy innymi w sprawie zwolnienia ze służby służy odwołanie do wyższego przełożonego . Podobnie określa rozstrzygnięcie w tej kwestii art. 45 ustawy. Właściwość organów w przedmiocie zwolnienia ze służby wynika art. 32 ust. 1 w zw. z art. 45 ustawy. Zwolnienie policjanta ze służby może mieć charakter obligatoryjny (art. 41 ust. 1) bądź fakultatywny (41 ust. 2). Szczególny rodzaj obligatoryjnego zwolnienia ze służby przewiduje art. 41 ust. 3 ustawy stanowiący materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji. Podług niego policjanta zwalnia się ze służby w terminie do trzech miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Jest to odmienny od pozostałych, przypadek zwolnienia, bowiem ustanawia on wyłączne uprawnienie policjanta, stanowiące przeciwwagę do określonych w art. 41 ust. 1 i 2 władczych uprawnień przełożonych . Jedyną przesłanką zwolnienia w tym trybie (art. 43 ust. 3), której istnienie obliguje organ do wydania decyzji o zwolnieniu jest istnienie wniosku (pisemnego wystąpienia ze służby). Wniosek ów powinien być w ocenie Sądu aktualny w dacie wydania decyzji ostatecznej. Skoro bowiem ustawodawca nie wyłączył uprawnienia policjanta składającego wniosek o zwolnienie do wniesienia odwołania od decyzji o zwolnieniu w tym trybie, to przy braku odmiennych uregulowań w ustawie i nie wyłączeniu zasad rządzących postępowaniem administracyjnym, brak jest podstaw do przyjęcia niedopuszczalności jego cofnięcia. W postępowaniu tym zasadą jest rozstrzyganie sprawy podług stanu prawnego i faktycznego z daty wydania decyzji ostatecznej , chyba że odmiennie stanowią przepisy prawa materialnego, będące podstawą rozstrzygnięcia (patrz: wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 1988 r. IV SA 451/88, B. Adamiak J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz Wyd. C. H. Beck str. 533). Zgodnie z nią organ odwoławczy, jako organ o charakterze reformatoryjnym, podejmując decyzję winien uwzględniać zmiany, które nastąpiły w stanie faktycznym i prawnym po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej. Stosując tę zasadę do postępowania w sprawie zwolnienia policjanta ze służby w oparciu o art. 41 ust. 3 przyjąć należy, że procesowa możliwość wydania decyzji o zwolnieniu ze służby, istnieje tylko wtedy, gdy pisemne wystąpienie ze służby (wniosek) jest aktualne. Po cofnięciu wystąpienia (wniosku o zwolnienie) postępowanie w sprawie zwolnienia staje się bezprzedmiotowe i powinno ulec umorzeniu. Uprawnienie do cofnięcia wniosku, podobnie jak uprawnienie do jego złożenia stanowi wyłączne prawo policjanta a zatem zarówno jedno jak i drugie nie może podlegać ocenie organu w aspekcie jego skuteczności. Granicą dla złożenia oświadczenia o cofnięciu wystąpienia ze służby jest moment uzyskania przez decyzję waloru ostateczności, tj., upływu terminu do wniesienia odwołania lub wydania decyzji w postępowaniu odwoławczym. Stanowisko Sądu w tej mierze znajduje wsparcie w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 1995 r. II SA 399/95 nie publ., jak również z dnia 14 grudnia 2000 r. II SA/Lu 71/00, OSP 2002/4/51, czy SA/Rz 2946/01. Te ostatnie dotyczą wprawdzie wystąpienia ze służby funkcjonariuszy Służby Więziennej, jednak zbieżność regulacji prawnych dotyczących rodzaju zwolnienia ze służby uzasadnia powołanie się na te orzeczenia. Sąd nie podziela natomiast poglądów wyrażonych w doktrynie ; patrz glosa krytyczna A. Zielińskiego do wspomnianego wyroku z dnia 14 grudnia 2000 r., publikowana j.w., jak również w wyrokach NSA z dnia 13 września 1999 r. II SA 1091/99, 10 sierpnia 1998 r. II SA 685/98, 21 czerwca 1999 r. II SA 712/99 powołanych w tej glosie a także z dnia 5 lipca 2001 r. II SA 593/01 publ. Zbiór orzecznictwa komputerowego "LEX" Nr 77683, bowiem jego zdaniem, przy braku wyraźnego przepisu w ustawie o Policji nie ma podstaw do odstąpienia od zasady uwzględniania zmiany stanu faktycznego w toku postępowania administracyjnego i poddawania woli funkcjonariusza w zakresie wystąpienia ze służby ocenie organu administracji. Przyjęcie stanowiska w tych wyrokach prezentowanego, że brak w tejże ustawie regulacji dotyczących oceny skuteczności oświadczenia woli o wystąpieniu ze służby uprawnia do stosowania w tym zakresie kodeksu cywilnego, wymagałoby dopuszczenia bezpośredniego stosowania w stosunkach administracyjno prawnych uregulowań z innej gałęzi prawa, odnoszących się do odmiennych stosunków prawnych, choć ich stosowanie nawet w drodze analogii budzi kontrowersje w doktrynie (patrz: A. Zieliński, w powołanej wyżej glosie). Niezależnie od powyższego, zauważyć wypadnie, że wiążąca ocena skuteczności, a w dalszej konsekwencji także i wad oświadczenia woli i nie może należeć do organu administracji w toku postępowania administracyjnego. Dokonanie oceny w postępowaniu administracyjnym, czy wniosek o wystąpienie ze służby dotknięty jest taka wadą wymagałoby zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa dla rozstrzygnięcia tej kwestii - jako zagadnienia wstępnego - przez sąd powszechny. Nadto należy pamiętać, że oświadczenia woli w stosunku służbowym policjanta występują nie tylko w związku z wystąpieniem ze służby. Oświadczenia takiego wymaga skorzystanie z innych uprawnień policjanta, jak np.: prawo do przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej, do pomocy finansowej na nabycie lokalu, do równoważnika za remont lokalu, czy za jego brak . Dopuszczalność cofnięcia wniosku w tych sprawach do daty wydania decyzji ostatecznej nie budzi kontrowersji a jego cofniecie przed tą datą powoduje umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Pogląd Sądu w sprawie nie oznacza aprobaty dla wykorzystywania uprawnienia z art. 41 ust. 3 ustawy dla uniknięcia odpowiedzialności dyscyplinarnej, co niejednokrotnie stoi u podstaw wniosku (wystąpienia ze służby). Jeśli bowiem nawet pominąć przejściowe, choć obowiązujące w dacie wydania decyzji, uregulowania art. 41 ust. 3 a i 3b, (określające odmiennie, niż w ust. 3 datę zwolnienia w przypadku wszczęcia postępowania dyscyplinarnego), to przepisy ustawy nie stoją na przeszkodzie wszczęciu takiego postepowania w przypadku zgłoszenia wystąpienia ze służby. Ewentualne natomiast umorzenie postępowania dyscyplinarnego może się łączyć wyłącznie z ostateczną decyzją o zwolnieniu ze służby a więc z datą, w której nie jest już możliwa realizacja uprawnienia do cofnięcia wniosku o zwolnienie. Odnosząc się do zarzutu skargi, że nie wykazanie upoważnienia Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji do podpisania skargi z upoważnienia Komendanta Powiatowego stanowi o nieważności zaskarżonej decyzji, Sąd zauważa, że decyzja administracyjna nie jest nieważna tylko z tego powodu (patrz: wyrok NSA z dnia 11 października 1996 r. III RN 8/96, OSNP 1997/9/144). O nieważności decyzji może przesądzić jedynie faktyczny brak takiego upoważnienia. Z mocy bowiem art. 268 a kpa organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważnić pracowników kierowanej jednostki, między innymi do wydawania decyzji administracyjnych. Sąd odstąpił od wyjaśniania kwestii , czy Zastępca Komendanta Powiatowego Policji dysponował takim upoważnieniem, wobec uznania, że zaskarżona decyzja - z wykazanych wyżej przyczyn - narusza prawo materialne (art. 41 ust. 3 ustawy o Policji) w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy. Odnośnie zarzutu, że decyzja I instancji narusza przepisy art. 32 ust. 2 i 3 w zw. z art. 45 ustawy o Policji poprzez użycie do jej wydania formy rozkazu , Sąd wyjaśnia, że o tym, czy dane pismo jest decyzją nie decyduje jego nazwa a treść. Zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa, pisma zwierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania pełnej formy przewidzianej w art. 107 § 1 kpa, jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji. Do elementów takich należy zaliczyć: oznaczenie organu wydającego akt, wskazanie jego adresata, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji (patrz: wyrok NSA z dnia 20 lipca 1981 r. SA 1163/81 OSPiKa z 1982 r. Nr 9-10, poz. 169). Użycie niewłaściwej nazwy dla rozstrzygnięcia zawierającego wymagane elementy decyzji nie stanowi naruszenia prawa, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Z przytoczonych wyżej względów, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W postępowaniu ponownym organ II instancji rozpatrzy odwołanie od decyzji I instancji, uwzględniając poglądy prawne Sądu wyrażone w wyroku, w szczególności, co do skutków cofnięcia przez skarżącego pisemnego wystąpienia ze służby w Policji. Koszty postępowania, obejmujące wynagrodzenia adwokata, który zastępował skarżącego na rozprawie, Sąd zasądził na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §2 p.s.a Z uwagi na wykonanie zaskarżonej decyzji, Sąd odstąpił od określenia, w jakim zakresie podlega ona (nie podlega) wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 tej ustawy).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI