II SA 4851/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-12-01
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
świadczenie przedemerytalnestaż pracydecyzja ostatecznatermin odwołaniapostępowanie administracyjnenieważność decyzjiZUSurząd pracyprawo pracy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o stwierdzeniu nieważności decyzji przyznającej świadczenie przedemerytalne, z powodu rozpatrzenia odwołania wniesionego po terminie.

Skarżąca K.W. otrzymała decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji przyznającej jej świadczenie przedemerytalne, ponieważ nie spełniała wymaganego stażu pracy. Odwołanie od tej decyzji złożyła po terminie. Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej utrzymał decyzję Wojewody w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Ministra, uznając, że rozpatrzenie odwołania wniesionego po terminie stanowi rażące naruszenie prawa.

Sprawa dotyczyła prawa do świadczenia przedemerytalnego dla Pani K.W. Po tym, jak Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił zaliczenia okresu pracy chałupniczej do stażu pracy, Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Starosty przyznającej świadczenie przedemerytalne, wskazując na niespełnienie wymaganego 30-letniego okresu zatrudnienia. Skarżąca złożyła odwołanie od decyzji Wojewody po upływie ustawowego terminu. Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Wojewody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę, stwierdził nieważność decyzji Ministra. Sąd uznał, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co skutkuje niedopuszczalną weryfikacją decyzji ostatecznej. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organy administracji są związane procedurą administracyjną, a decyzja ostateczna może być wzruszona tylko na ściśle określonych zasadach. Rozpatrzenie odwołania po terminie, bez przywrócenia go, jest niedopuszczalną weryfikacją decyzji ostatecznej, co uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi i stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 119 § pkt. 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o wykonalności wyroku.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa.

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez sąd.

k.p.a. art. 129 § § 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Określa termin do wniesienia odwołania.

k.p.a. art. 58

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje kwestię przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

k.p.a. art. 16 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Definiuje pojęcie decyzji ostatecznej.

u.o.z.p.b. art. 37 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Określa warunki nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Reguluje przejście spraw do właściwych wojewódzkich sądów administracyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozpatrzenie odwołania wniesionego po terminie stanowi rażące naruszenie prawa.

Odrzucone argumenty

Minister podtrzymał stanowisko o braku prawa do świadczenia przedemerytalnego z powodu niespełnienia wymaganego stażu pracy.

Godne uwagi sformułowania

Rozpatrzenie zaś odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Oznacza to bowiem niedopuszczalną weryfikacje w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, korzystającej z cech trwałości, o jakiej mowa w art. 16 § 1 kpa.

Skład orzekający

Iwona Dąbrowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważność decyzji ostatecznych i konsekwencje proceduralne związane z uchybieniem terminów w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozpatrzenia odwołania po terminie bez jego przywrócenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczową zasadę postępowania administracyjnego dotyczącą terminów i konsekwencji ich uchybienia, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Nieważność decyzji administracyjnej z powodu przekroczenia terminu na odwołanie – kluczowa lekcja z orzecznictwa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA 4851/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Dąbrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Skarżony organ
Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Iwona Dąbrowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi K.W. na decyzję Ministra, Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie prawa do świadczenia przedemerytalnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości,
Uzasadnienie
Pani K. W. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. w dniu [...] stycznia 2003 r. i decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. Starosta Powiatu P. orzekł o przyznaniu skarżącej od dnia[...]stycznia 2003 r. prawa do świadczenia przedemerytalnego.
W dniu [...] lutego 2003 r. Powiatowy Urząd Pracy złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. Inspektorat Nr [...] wniosek wraz z dokumentami sprawy p. K. W. w celu wydania decyzji ustalającej wysokość emerytury.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. odmówił wyliczenia emerytury dla celów wypłaty świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że nie uznał okresu pracy chałupniczej od dnia [...] czerwca 1976 r. do[...]października 1987 r. bowiem przedłożone przez skarżącą dokumenty nie wskazują ażeby osiągnęła ona w tym czasie zarobki w wysokości co najmniej 50% najniższego wynagrodzenia obowiązującego w danym okresie. Z wyliczeń Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat Nr [...] zawartych w decyzji wynika, że łączny okres zatrudnienia skarżącej wynosi 24 lata, 8 miesięcy i 17 dni.
W związku z powyższym Powiatowy Urząd Pracy w P. zwrócił się w dniu [...] lipca 2003 r. do Wojewody [...] z wnioskiem z o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Powiatu P. z dnia [...]stycznia 2003 r., przyznającej p. K.W. prawo do świadczenia przedemerytalnego.
Wojewoda [...] uwzględnił wniosek PUP w P. i decyzją z dnia [...] września 2003 r. stwierdził nieważność decyzji Starosty Powiatu P. z dnia [...] stycznia 2003 przyznającej p. K. W. prawo do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 37 k ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiety i 35 lat dla mężczyzny. Wojewoda [...] wskazał, że z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat Nr [...] wynika, że łączny okres zatrudnienia skarżącej wynosi 24 lata, 8 miesięcy i 17 dni co powoduje, że skarżąca nie spełnia przestanek ustawowych niezbędnych do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] stycznia 2003 r.
Skarżąca otrzymała tę decyzję w dniu 19 września 2003 r. zaś odwołanie od niej złożyła, za pośrednictwem Powiatowego Urzędu Pracy w P., w dniu 6 października 2003 r.
Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. utrzymał decyzję w mocy.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego p. K. W. wniosła o zmianę decyzji i zaliczenie jej brakującego okresu zatrudnienia do stażu pracy.
W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić skarżącej, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Stosowanie zaś do art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga okazała się zasadna. W rozpatrywanej sprawie Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. rozpoznał odwołanie skarżącej od decyzji Wojewody [...]. Wskazać należy, że skarżąca otrzymała decyzję Wojewody Mazowieckiego w dniu 19 września 2003 r., odwołanie zaś od niej złożyła, za pośrednictwem Powiatowego Urzędu Pracy w P. w dniu 6 października 2003 r., a zatem po upływie terminu przewidzianego w art. 129 § 2 kpa.
Wskazać należy, że organy administracji publicznej podejmujące decyzje administracyjne związane są rygorami procedury administracyjnej, określającej ich obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania Ze względu na pewność i trwałość statusu prawnego strony, zwłaszcza gdy nabyła ona uprawnienie, decyzja ostateczna może być wzruszona tylko na zasadach określonych w rozdziałach 12 lub 13 działu II k.p.a. Wprawdzie w art. 58 przewidziana jest możliwość przywrócenia terminu m.in. również do wniesienia odwołania, ale jest ona uwarunkowana prośbą zainteresowanego, który obowiązany jest uprawdopodobnić, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1), przy czym sama możliwość wniesienia takiej prośby jest warunkowana terminem, którego przywrócenie jest niedopuszczalne (§ 2 i 3). Wszystkie te ograniczenia i uwarunkowania mają służyć m.in. ochronie praw nabytych na podstawie decyzji ostatecznej i organ administracji jest obowiązany mieć tę ochronę na względzie w każdym wypadku wszczynania postępowania w sprawie wzruszenia takiej decyzji.
Rozpatrzenie zaś odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Oznacza to bowiem niedopuszczalną weryfikacje w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, korzystającej z cech trwałości, o jakiej mowa w art. 16 § 1 kpa (zob. uchwala siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 1998 r., OPS 11/98 -ONSA z 1999r. Nr l poz. 4).
Decyzja zatem Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2003 r., która wydana została po rozpatrzeniu odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został stronie przywrócony obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Takie naruszenie prawa uzasadnia stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 119 pkt. 1 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270ze zm.) orzekł jak w sentencji. O wykonalności wyroku orzeczono na podstawie art. 152 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI