II SA 4850/03

II SA 4850/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Czarnecki /sprawozdawca/
Grażyna Śliwińska
Zdzisław Romanowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
612  Sprawy geodezji i kartografii
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
6 II SA 4898/03 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski sędziowie WSA Grażyna Śliwińska Asesor WSA Andrzej Czarnecki /spr./ Protokolant Arkadiusz Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi K. R. i B. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie: odmowy wprowadzenia zmian w operacie gruntów i budynków uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...]
Uzasadnienie
6 II SA 4850/03-4898/03
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] Starosta [...], na podstawie art. 1, art. 20 ust. 1 i 2, art. 22 ust. 1-3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j. t. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.), § 10 ust. 1 pkt 2, § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.) oraz art. 104 kpa, odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów wsi R. Gm. W. na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] lipca 2003 r. (rep. A Nr [...]) dotyczącego umowy darowizny gruntów o powierzchni ogólnej 11,8268 ha zawartej pomiędzy S. S., B. N., B. R. i K. R.
Umowę darowizny sporządzono na podstawie odpisu z Księgi Wieczystej nr [...], w której jako współwłaściciele gruntów oznaczonych nr nr [...] i [...] o ogólnej pow. 11,8262 ha byli wpisani S. S. i B. R. na podstawie postanowienia spadkowego po F. i M. małż. S.
Przeprowadzone postępowanie wykazało, iż w dacie zakładania ewidencji gruntów wsi R. w 1962 r. F. i M. małż. S. już nie posiadali przedmiotowych działek. Z przedłożonej przez B. R. i B. N. mapy wynika, iż część gruntów parceli nr [...] została zapisana na J. D. (działki nr nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...]) o pow. 2,76 ha kupione przed aktualizacją w 1958 r. Część gruntów została zapisana na J. F. (działki nr nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...]) o pow. 6,09 ha kupione w 1955 r. oraz część gruntów została zapisana na F. S. (działki nr nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...]) także przed aktualizacją. Część gruntów parceli nr [...] została zapisana na F. S. i M. F. (działki nr nr [...], [...], [...] i [...]) także przed aktualizacją. Na powyższe grunty zostały wydane Akty Własności Ziemi Nr Nr [...]; [...] i [...] co dowodzi, jak stwierdził to organ administracji, iż F. i M. małż. S. sprzedali swoje grunty przed założeniem ewidencji a aktem notarialnym dokonano darowizny nieruchomości nie stanowiących własności darczyńcy.
Na tą decyzję B. N. i K. R. złożyli odwołanie. Skarżący zdając sobie sprawę z tego, iż gospodarstwo rolne mogło być przejęte na własność przez inne osoby, uważają jednak, że w takiej sytuacji Księga Wieczysta Nr [...] założona na M. i F. małż. S. powinna być zlikwidowana. Nadto skarżący nie zgadzają się ze stwierdzeniem decyzji, iż nieruchomość o pow. 2,80 ha została sprzedana J. D., ponieważ nie nastąpiło to umową notarialną, a nadto umowa ta miała charakter umowy wstępnej i nabywca nie uregulował całej należności. Co do nieruchomości nr [...] skarżący podnoszą iż do protokółu uwłaszczeniowego nie załączono dobrowolnej umowy kupna sprzedaży zawartej przez małżonków S. z J. F. W związku z powyższym skarżący uważają, że doszło do nieprawidłowości w rozporządzeniu nieruchomościami małżonków S.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] października 2003 r. Nr [...], na podstawie art. 138 §1 kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ administracji stwierdza, iż po wejściu w życie art. 63 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 107, poz. 464 ze zm.) czyli
po dniu 1 stycznia 1992 r. kontrola decyzji administracyjnych wydanych przed dniem 6 kwietnia 1982 r. o nabyciu nieruchomości rolnych przez rolników z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 ze zm.) nie może być przeprowadzana przez organy administracji publicznej. W związku z powyższym roszczenia skarżących nie podlegają rozstrzygnięciu w postępowaniu administracyjnym.
Od decyzji tej K. R. i B. N. złożyli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego twierdząc, iż w oparciu o posiadane dokumenty nadal są właścicielami przedmiotowych nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego przytaczając stan faktyczny i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji wnosił o oddalenie skargi.
Organ stwierdza, iż nie można było wprowadzić żądanych przez skarżących zmian w ewidencji gruntów, z uwagi na fakt, iż aktem notarialnym z dnia [...] lipca 2003 r. Rep. A Nr [...] dokonano darowizny nieruchomości, których darczyńca nie był już właścicielem. Dokumenty, na które powołują się skarżący (wniosek o stwierdzenie nabycia spadku i wypis z Księgi Wieczystej Nr [...]) nie stanowią podstawy do uwzględnienia wniosku skarżących.
Nadto organ w powołaniu się na treść art. 63 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw wskazuje, iż żądań skarżących nie można rozstrzygnąć w postępowaniu administracyjnym.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje;
Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie:
- ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269), zwana u.s.a.,
- ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), zwana p.s.a.,
- ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p.
W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie sądowoadministracyjne toczy się na podstawie tej ustawy.
Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn w niej powołanych.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j. t. Dz. U.z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące (art. 20 wymienionej ustawy):
1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty,
2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych,
3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.
W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także:
1) właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych -inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części,
2) miejsce zamieszkania lub siedzibę osób wymienionych w pkt 1),
3) informacje o wpisaniu do rejestru zabytków,
4) wartość nieruchomości.
Prawa osób i jednostek organizacyjnych do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych oraz umów dzierżawy [ § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454)].
Z powołanych przepisów wynika, iż organ ewidencyjny, jakim jest starosta (art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne) po otrzymaniu dokumentów określonych w § 12 ust. 1 wymienionego rozporządzenia uwidacznia w ewidencji prawa osób wnioskujących o wpis. Przepisy ustawy oraz przepisy rozporządzenia nie przewidują uprawnienia organu ewidencyjnego do oceny czy przedłożone dokumenty, stanowiące podstawę dokonania wpisu do ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia, skutecznie przenoszą prawo czy nie. Zatem ocenie organu nie mogła podlegać skuteczność rozporządzenia dokonanego aktem notarialnym (Rep. A Nr [...]). Przedłożona notarialna umowa darowizny stanowiła wymieniony w § 12 ust. 1 rozporządzenia dokument będący podstawą do zmiany ewidencji i do organu ewidencyjnego należało wykazać w ewidencji zmianę, zgodnie z § 12 ust. 2 wymienionego rozporządzenia.
Organ administracji wykraczając poza posiadany zakres uprawnień, wynikających z ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, oraz przekraczając uprawnienia z rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków ocenił, że umową darowizny darowano grunty nie stanowiące własności darczyńcy. Powyższe stwierdzenie wykracza poza kompetencje organu, a nadto nie powoduje skutków prawnych. Organ administracji nie jest upoważniony do badania skuteczności lub ważności aktów notarialnych, bowiem sprawy tego rodzaju należą do kognicji sądów powszechnych.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji powinien w zakresie posiadanych kompetencji podjąć decyzję w sprawie uwidocznienie w ewidencji praw wnioskodawców i jeżeli dokona stosownych zmian, powinien powiadomić o nich wszystkich zainteresowanych.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.