II SA 4734/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Urzędu Patentowego RP odmawiającą udzielenia patentu na wynalazek dotyczący zastosowania związków przeciwzapalnych w weterynarii, uznając, że organ nie wykazał w sposób wystarczający braku nieoczywistości wynalazku.
Skarżący domagał się uchylenia decyzji Urzędu Patentowego RP odmawiającej udzielenia patentu na wynalazek dotyczący zastosowania związków o wzorze II w leczeniu stanów zapalnych u zwierząt towarzyszących. Urząd Patentowy uznał wynalazek za oczywisty w świetle stanu techniki, powołując się na znane publikacje dotyczące podobnych związków stosowanych u ludzi. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że Urząd Patentowy nie wykazał w sposób należyty i wyczerpujący zarzutu oczywistości, naruszając tym samym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Sprawa dotyczyła skargi G. [...] (Stany Zjednoczone Ameryki) na decyzję Urzędu Patentowego RP odmawiającą udzielenia patentu na wynalazek dotyczący zastosowania związków o wzorze II w leczeniu stanów zapalnych u zwierząt towarzyszących (psów, kotów, koni). Urząd Patentowy uznał wynalazek za oczywisty w świetle stanu techniki, powołując się na opisy patentowe ujawniające podobne związki stosowane u ludzi i innych ssaków. Skarżący argumentował, że modele zwierzęce (szczury) nie mogą być ekstrapolowane na zwierzęta towarzyszące ani ludzi, a publikacje powołane przez Urząd nie sugerują zastosowania tych związków w weterynarii bez ryzyka skutków ubocznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że Urząd Patentowy nie wykazał w sposób należyty i wyczerpujący zarzutu oczywistości wynalazku. Sąd podkreślił, że Urząd nie przeprowadził analizy porównawczej z najbliższym stanem techniki ani nie ocenił rozwiązania całościowo, ograniczając się do domniemania oczywistości na podstawie zastosowania znanych elementów. Sąd wskazał na naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązku informowania stron i wyczerpującego zbierania dowodów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, Urząd Patentowy RP nie wykazał w sposób wystarczający i wyczerpujący zarzutu oczywistości wynalazku, naruszając tym samym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Urząd Patentowy nie przeprowadził analizy porównawczej z najbliższym stanem techniki ani nie ocenił rozwiązania całościowo, ograniczając się do domniemania oczywistości na podstawie zastosowania znanych elementów. Brak było należytego uzasadnienia zarzutu oczywistości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
u.o.w. art. 10
Ustawa o wynalazczości
Określa przesłanki opatentowania wynalazku: nowość, poziom wynalazczy (nieoczywistość) i zastosowanie w technice. Urząd Patentowy nie wykazał wystarczająco nieoczywistości.
p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję administracyjną w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Naruszona przez brak należytego informowania strony.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych. Naruszony przez enigmatyczne zawiadomienie Urzędu Patentowego.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego. Naruszony przez brak analizy dowodów potwierdzających oczywistość.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego. Naruszony przez arbitralne przyjęcie oczywistości.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji. Naruszony przez zdawkowość i brak konkretów w uzasadnieniu odmowy udzielenia patentu.
p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
p.w.p. art. 315 § ust. 1
Ustawa - Prawo własności przemysłowej
Przepisy dotyczące praw w zakresie wynalazków, istniejące w dniu wejścia w życie ustawy, pozostają w mocy i stosuje się do nich przepisy dotychczasowe.
p.w.p. art. 315 § ust. 2
Ustawa - Prawo własności przemysłowej
Do stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
p.w.p. art. 315 § ust. 3
Ustawa - Prawo własności przemysłowej
Warunki uzyskania patentu ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia.
p.w.p. art. 317
Ustawa - Prawo własności przemysłowej
Postępowanie przed Urzędem Patentowym toczy się w trybie przepisów p.w.p. od dnia jej wejścia w życie.
p.w.p. art. 252
Ustawa - Prawo własności przemysłowej
Urząd Patentowy stosuje przepisy K.p.a., o ile przepisy p.w.p. odmiennie nie regulują danej kwestii.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Urząd Patentowy nie wykazał w sposób wystarczający i wyczerpujący zarzutu oczywistości wynalazku. Modele zwierzęce (np. szczury) nie mogą być automatycznie ekstrapolowane na zwierzęta towarzyszące ani ludzi. Publikacje powołane przez Urząd nie sugerują zastosowania związków o wzorze II w weterynarii bez ryzyka skutków ubocznych. Urząd Patentowy naruszył przepisy K.p.a. poprzez enigmatyczne zawiadomienie i brak należytego uzasadnienia decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Z informacji zawartych w opisie można oczekiwać, że środki te będą skuteczne zarówno dla ludzi jak i dla innych ssaków. Modelu takiego nie można ekstrapolować na zwierzęta towarzyszące ludziom jak również na ludzi. Dla fachowca jest oczywistym sprawdzenie możliwości zastosowania takich związków do leczenia innych ssaków. Urząd Patentowy ograniczył się bowiem do zastosowania swoistego domniemania faktycznego, że skoro w wynalazku zastosowano elementy znanych rozwiązań, tym samym zgłoszony projekt jest oczywisty w świetle stanu techniki.
Skład orzekający
Olga Żurawska-Matusiak
przewodniczący
Anna Robotowska
sędzia
Izabela Głowacka-Klimas
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykładnia pojęcia 'nieoczywistości' wynalazku w postępowaniu patentowym oraz obowiązki informacyjne i uzasadnieniowe Urzędu Patentowego RP."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki prawa patentowego i oceny wynalazków, w szczególności w kontekście zastosowań weterynaryjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonego zagadnienia oceny innowacyjności wynalazku, a konkretnie tego, czy zastosowanie znanych substancji w nowym obszarze (weterynaria) jest oczywiste. Pokazuje to wyzwania w procesie patentowym.
“Czy lek dla ludzi zawsze działa tak samo u zwierząt? Sąd bada oczywistość wynalazku patentowego.”
Dane finansowe
WPS: 700 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA 4734/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Robotowska
Izabela Głowacka-Klimas /sprawozdawca/
Olga Żurawska-Matusiak /przewodniczący/
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie NSA Anna Robotowska asesor WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Protokolant: Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2004 r. sprawy ze skargi G. [...] Stany Zjednoczone Ameryki na decyzję Urzędu Patentowego R.P. z dnia [...] listopada 2004 nr [...] w przedmiocie udzielenia patentu na wynalazek 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] sierpnia 2002 r. 2. zasądza od Urzędu Patentowego R.P. na rzecz G. [...], Stany Zjednoczone Ameryki kwotę 700 (siedemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 3. orzeka o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji
Uzasadnienie
W dniu [...] września 1996r. G. [...], Stany Zjednoczone Ameryki dokonał zgłoszenia w Urzędzie Patentowym RP wynalazku o nazwie "[...]" ( było to wejście w fazę krajową zgłoszenia międzynarodowego).
Zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2002r. Urząd Patentowy RP powiadomił zgłaszającego, że wynalazek ujęty w zgłoszeniu nie spełnia wymogów art. 10 ust. z dnia 19 października 1972r. o wynalazczości (tekst jedn. Dz.U. nr 26 poz. 117 z 1993r.).
Zastosowanie wg zastrzeżenia 1 nie może być opatentowane ponieważ jest oczywiste w świetle znanego stanu techniki.
Z opisów patentowych [...],[...],[...] i [...] znane są środki [...] zawierające związki o wzorze II. Z informacji zawartych w opisie można oczekiwać, że środki te będą skuteczne, zdaniem Urzędu, zarówno dla ludzi jak i dla innych ssaków.
W odpowiedzi na zawiadomienie zgłaszający pismem z dnia [...] lipca 2002r. wyjaśnił, że publikacja [...] przedstawia zastosowanie związku do leczenia stanów zapalnych u ludzi. Użyteczność tę potwierdzono standardowo in vivo na modelach szczurzych. Jednakże modelu takiego nie można ekstrapolować na zwierzęta towarzyszące ludziom jak również na ludzi. W jednej z publikacji ("[...]" [...]) informowano: "większość z "NSAID", które są stosowane w weterynarii, są lekami przeznaczonymi dla ludzi i które nie okazały się bezpieczne i skuteczne w zastosowaniu dla psów. Rzeczywiście do roku 1997 nie-steroidowe leki przeciwzapalne (NSAID) nie były zatwierdzone do podawania w weterynarii przez amerykańskie Ministerstwo d/s. Żywności i Leków. Tak więc przez Radcę wskazana publikacja [...] nie informuje : stosowaniu związków o wzorze II, jakie zastrzega się w przedmiotowym zgłoszeniu, do leczenia zwierząt towarzyszących, zwłaszcza psów, kotów i koni.
Należy również zauważyć, że sposób działania farmaceutycznie aktyw-nych związków może być. i często jest różny u różnych gatunków i chociaż jest dobrze znane, iż badania na szczurach są użyteczne w przewidywaniu działania leku na ludzi, to nie można tego samego powiedzieć o modelach szczurzych i przewidywać działanie związku na inne zwierzęta.
Ponadto, chociaż pozostałe trzy powołane przez Radcę publikacje ujaw-niają podstawione pirazole, to nie czynią one wynalazku oczywistym w oparciu o powyższe argumenty, ponieważ nie ujawniają one ani nie sugerują związków
według obecnego wynalazku z następujących powodów. Po pierwsze, fakt iż pewne pirazole są użyteczne w leczeniu chorób, nie oznacza, że wszystkie pirazole są użyteczne w leczeniu tych chorób. Po drugie, w dacie zgłoszenia obecnego wynalazku nie było sugestii ani też motywacji do połączenia wskaza-nych publikacji ani nie było racjonalne prawdopodobieństwo powodzenia w za-stosowaniu podstawionych pirazoli w terapii weterynaryjnej.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002r. Urząd Patentowy RP na podstawie art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972r. o wynalazczości odmówił udzielenia patentu na wynalazek Pt. "[...]". W uzasadnieniu Urząd Patentowy RP wyjaśnił między innymi, że z opisów patentowych [...],[...],[...] i [...] znane są kompozycje przeciwzapalne zawierające związki o wzorze II.
Zgłaszający uważa, że opis [...] przedstawia zastosowanie związku do leczenia stanów zapalnych u ludzi. Uważa, że użyteczność potwierdzona standardowo na szczurach nie może być ekstrapolowana na zwierzęta towarzyszące ludziom jak również ludzi.
Zgodnie z Polskim Słownikiem Medycznym, 1981,1160 środek leczniczy stanowi każda substancja, które może być użyta m. in. do leczenia człowieka lub zwierzęcia. Właśnie z uwagi na podobieństwo organizmu ludzkiego i zwierzęcego próby skuteczności środków leczniczych prowadzone są na zwierzętach Związki stosowane w zgłoszeniu były znane do leczenia stanów zapalnych u ludzi. Dla fachowca jest oczywistym sprawdzenie możliwości zastosowania takich związków do leczenia innych ssaków. Zgłaszający wypróbował tę możliwość i uzyskał efekty zgodne z oczekiwaniami. Z informacji zawartych w opisie nie wynika, że Zgłaszający napotkał na jakieś niespodziewane trudności, które pokonał albo, że zastosował jakieś nieoczywiste środki techniczne przy wytwarzaniu samego leku. Nie wykazał również, że organizm kota czy psa pod względem metabolizmu leku różni się w zdecydowany sposób od człowieka.
Zgłaszający odwołał się od decyzji Urzędu nadsyłając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i o uchylenie decyzji z dnia [...] sierpnia 2002r. i przekazanie w/w zgłoszenia Zespołowi Badań Patentowych do ponownego rozpatrzenia, argumentując, że publikacja [...], na którą powołał się Urząd, przedstawia zastosowanie związku do leczenia stanów zapalnych u ludzi, a użyteczność tę potwierdzono standardowo na modelach szczurzych.
Decyzją z dnia [...] listopada 2003r. Urząd Patentowy RP utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał między innymi, że wiadomo, że prawie wszystkie związki i kompozycje lecznicze są testowane na modelach zwierzęcych takich jak myszy, szczury, króliki , koty i psy. Nowsze metody standaryzacji leków w tym niesterydowych środków przeciw zapalnych testowane są na liniach komórkowych czy tkankach. Wszystkie te badania na zwierzętach są użyteczne w przewidywaniu ich działania na ludziach, a więc z natury rzeczy muszą też być bezpieczne dla zwierząt.
Działanie środka przeciwzapalnego zależy od wielu czynników, wśród których należy wymienić wagę, płeć, cechy konstytucyjne zwierząt jak i rodzaj metabolizmu, rodzaju zapalenia i miejsca występowania tegoż zapalenia. O ile psy i koty są zwierzętami z natury mięsożernymi z elementami wszystkożerności, o tyle konie jako zwierzęta typowo trawożerne posiadają inny rodzaj metabolizmu, a więc mogą inaczej reagować na podawanie niesterydowych środków przeciwzapalnych. Rodzaj i miejsce występowania zapaleń mogą różnie reagować na zastosowane środki przeciwzapalne. Inne jest zapalenie zewnętrznych powłok organizmu, inne są typy zapaleń organów wewnętrznych, a inne zapalenia stawów czy kości. Również rodzaj, dawka i sposób podawania niesterydowych środków przeciwzapalnych może mieć wpływ na ich skuteczne zastosowanie w lecznictwie w tym i w weterynarii.
W rozpatrywanym zgłoszeniu ani w opisie ani w przykładach wykonania nie wykazano szczególnie korzystnych, do jednoznacznego stosowania niesterydowych środków przeciwzapalnych w weterynarii
Opisane wyniki badań dotyczą testów również na modelach szczurzych- test karageninowy obrzęku poduszeczki łapy szczura, test przeciwbólowy szczura oraz ocenę aktywności ludzkiej COX i COX II. Brak jest więc poparcia działania w zgłoszeniu, przez konkretne dane biologiczne na zwierzętach innych niż modele szczurze i ludzka COX i COX II, co nie jest zgodne z kierunkiem wskazywanym przez publikację "Dialog report " z dnia [...].02.97 (cyt. Pismo Zgłaszającego z dnia [...] października 2002r. str.2 wiersz 12 "modelu takiego nie można ekstrapolować na zwierzęta towarzyszące ludziom jak również ludzi") a powoływaną w trakcie korespondencji przez Zgłaszającego.
Zdaniem zespołu orzekającego przedstawione przez Zgłaszającego argumenty, jak również zamieszczone testy biologiczne, nie mogły oddalić zarzutu oczywistości rozwiązania dotyczącego zastosowania związków o wzorze II do leczenia zapalenia lub schorzenia związanego z zapaleniem u zwierząt towarzyszących ludziom wybranych spośród psów, kotów i koni. Zgłaszający bowiem nie przedstawił żadnych badań porównawczych, wyników badań klinicznych różniących możliwość stosowania niesterydowych środków przeciwzapalnych według wynalazku u ludzi i w weterynarii, a jak sam zauważa (patrz powyżej) nie można takiego modelu ekstrapolować na zwierzęta towarzyszące ludziom.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła G. [...] Stany Zjednoczone Ameryki zwana dalej skarżącym.
W skardze domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Decyzji zarzuciła:
1. Rażące naruszenie prawa materialnego tj. art. 10 ustawy z dnia 19 paź-dziernika 1972 roku o wynalazczości i §35 ust 1p.2 zarządzenia Prezesa UP RP poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;
2. Błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu skarżący podał między innymi, że Urząd Patentowy RP postawiwszy zarzut braku nieoczywistości rozwiązania wg wynalazku nie podał merytorycznego uzasadnienia swego stanowiska ograniczając się jedynie do wskazania przeciwstawionych patentów, twierdząc że "Z opisów patentowych [...],[...],[...] i [...] znane są środki przeciwzapalne zawierające związki o wzorze II. Z informacji zawartych w opisie można oczekiwać że środki te będą skuteczne zarówno dla ludzi jak i dla innych ssaków", nie podał konkretnie o jakie informacje chodzi, w którym z wymienionych opisów są one zawarte, i w jaki sposób z tych informacji wypływa oczywistość zgłoszonego rozwiązania. Co więcej, informacje te nie zostały skonkretyzowane w decyzji Urzędu jak i w decyzji Izby Odwoławczej, zarzut braku nieoczywistości zgłoszonego rozwiązania jest, zdaniem Zgłaszającego, niedostatecznie uzasadniony. Ponadto, w decyzji z dnia [...] sierpnia 2002r. Urząd przedstawił nowe zarzuty w oparciu o nowy materiał w postaci Słownika Medycznego, co do których Zgłaszający nie miał możliwości wypowiedzieć się przed wydaniem przez Urząd decyzji odmawiającej udzielenia patentu.
Po drugie, Zgłaszający nie może się zgodzić z poglądem, że wynalazek pt: " [...]" według zgłoszenia nr [...], nie nadaje się do opatentowania.
Zdaniem Zgłaszającego literatura dotycząca zapalenia i związków przeciwzapalnych ([...], 1989. wskazująca że stosowanymi środkami przeciwzapalnymi są aspiryna i fenylobutazon), nie jest wprost wystarczająca do wskazania, że związki użyte według publikacji [...] mogłyby być stosowane w weterynarii bez poważnych skutków ubocznych, najczęściej stosowanymi środkami przeciwzapalnymi są aspiryna i fenylobutazon.
Publikacja ta przedstawia zastosowanie związku do leczenia stanów zapalnych u ludzi. Użyteczność tę potwierdzono standardowo in vivo na modelach szczurzych.
Jednakże modelu takiego nie można ekstrapolować na zwierzęta towarzyszące ludziom, jak również na ludzi. W jednej z publikacji ("[...]"[...].02.97) informowano: "większość z "NSAID", które są stosowane w weterynarii, stanowią leki przeznaczone dla ludzi i które nie okazały się bezpieczne i skuteczne w zastosowaniu dla psów. Rzeczywiście do roku 1997 nie-steroidowe leki przeciwzapalne (NSAID) nie były zatwierdzone do podawania w weterynarii przez amerykańskie Ministerstwo d/s. Żywności i Leków. Tak więc wskazana przez Radcę publikacja [...] nie informuje o stosowaniu związków o wzorze II, jakie zastrzega się w przedmiotowym zgłoszeniu, do leczenia zwierząt towarzyszących, takich jak psy, koty i konie.
Należy również zauważyć, że sposób działania farmaceutycznie aktywnych związków może być, i często jest, różny u różnych gatunków i chociaż jest dobrze znane, iż badania na szczurach są użyteczne w przewidywaniu działania leku na ludzi, to nie można tego samego powiedzieć o modelach szczurzych i przewidywać działania związku na inne zwierzęta.
Ponadto, chociaż pozostałe trzy powołane przez Radcę publikacje ujaw-niają podstawione pirazole, to nie czynią one wynalazku oczywistym w oparciu o powyższe argumenty, ponieważ nie ujawniają one, ani nie sugerują związków według obecnego wynalazku z następujących powodów. Po pierwsze, fakt iż pewne pirazole są użyteczne w leczeniu chorób, nie oznacza, że wszystkie pirazole są użyteczne w leczeniu tych chorób. Po drugie, w dacie zgłoszenia obecnego wynalazku nie było sugestii ani też motywacji do połączenia wskazanych publikacji, ani nie było racjonalne prawdopodobieństwo powodzenia w zastosowaniu podstawionych pirazoli w terapii weterynaryjnej.
W decyzji Urząd arbitralnie stwierdził, że "Związki stosowane w zgłoszeniu były znane do leczenia stanów zapalnych u ludzi. Dla fachowca jest oczywistym sprawdzenie możliwości zastosowania takich związków do leczenia innych ssaków." Stanowisko powyższe świadczy o tym, że Urząd nie wziął pod uwagę argumentów zawartych w wyżej wspomnianym piśnie (patrz [...]). Urząd nie przedstawił również żadnych dowodów potwierdzających słuszność swej tezy i uzasadniających podjętą decyzję. Trudno uznać za taki dowód cytowaną definicję środka leczniczego podaną w Polskim Słowniku Medycznym, ponieważ nie wynika z niej, iż ten sam środek może służyć do leczenia człowieka i zwierzęcia. Potwierdzeniem tego jest stanowisko prezentowane przez Izbę Odwoławczą, która w zaskarżonej decyzji stwierdza, że różne zwierzęta mogą różnie reagować na zastosowane środki przeciwzapalne.
Należy także zauważyć, że gdyby stanowisko Urzędu było słuszne, to wystarczyłoby przeprowadzać badania nad lekami na jednej grupie zwierząt i ekstrapolować na pozostałe grupy oraz na ludzi i na odwrót Jednakże praktyka wskazuje, że takie stanowisko nie zawsze jest słuszne i poparte doświadczeniami, o czym świadczy cytowana w naszym piśmie publikacja "[...]", zaś badania na zwierzętach o których wspomina Urząd, wymagają potwierdzenia w badaniach klinicznych.
Ponadto skarżący stwierdził, że byłby skłonny ograniczyć zakres ochrony do zastosowania leku zawierającego związki w ilościach 1-100 mg, przy dawce klinicznej wynoszącej 0,1-10 mg/kg wagi ciała do leczenia bólu i zapaleń u psów.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu podał między innymi, że Urząd wskazał opisy patentowe, z których znane były środki przeciwzapalne zawierające związki o wzorze II, zdaniem Urzędu wykazał on, że powyższy wynalazek mógł być zrealizowany i zastosowany przy pomocy przeciętnej wiedzy właściwej dla znawcy.
Zgłaszający nie przedstawił żadnych badań porównawczych, wyników badań klinicznych różniących możliwość stosowania niesterydowych środków przeciwzapalnych według wynalazku u ludzi i w weterynarii, a jak sam zauważył nie można takiego modelu ekstrapolować na zwierzęta towarzyszące ludziom.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W świetle art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).
Zgodnie z art.l § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania jest na skarga na decyzję Urzędu Patentowego RP w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek o nazwie "[...]".
Sporny wynalazek został zgłoszony w Urzędzie Patentowym w dniu [...] września 1996 r. przed wejściem w życie ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. -Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508 ze zm.), zwanej p.w.p. Ustawa ta weszła w życie w dniu 22 sierpnia 2001 r. Stosownie do art. 315 ust. 1 p.w.p. prawa w zakresie wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów zdobniczych, topografii układów scalonych, znaków towarowych oraz projektów racjonalizatorskich, istniejące w dniu wejścia w życie ustawy, pozostają w mocy. Do praw tych stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 315 ust. 2 p.w.p. do stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W świetle zaś art. 315 ust. 3 p.w.p. ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego, znaku towarowego albo topografii układów scalonych w Urzędzie Patentowym. Zatem, w świetle powyższych przepisów, ocena zdolności patentowej spornego wynalazku podlega przepisom ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości. Ponadto, co wymaga podkreślenia, z chwilą wejścia w życie przepisów p.w.p. postępowanie przed Urzędem Patentowym toczy się w trybie tych przepisów (art. 317 p.w.p.). Urząd Patentowy przy wydawaniu decyzji, tak pierwszo jak i drugoinstancyjnej, miał zatem obowiązek stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile danej kwestii przepisy p.w.p. odmiennie nie regulowały (art. 252 p.w.p.).
Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza min., że Urząd Patentowy R.P. jest obowiązany do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art.8 k.p.a.). Ma obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art.9 k.p.a.). Jest obowiązany zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz zgłoszonych żądań. Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art.77 i 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107§ 3 k.p.a.
Przepis art. 10 ustawy o wynalazczości określa przesłanki jakie powinien spełniać wynalazek podlegający opatentowaniu, a mianowicie:
• posiadać przymiot nowości o charakterze technicznym,
• posiadać poziom wynalazczy (nieoczywistość rozwiązania),
• nadawać się do zastosowania w określonej dziedzinie techniki.
W sprawie nie jest kwestionowane przez Urząd Patentowy posiadanie przez sporny wynalazek przymiotu nowości o charakterze technicznym. Natomiast Urząd Patentowy, jak to już wskazano, podważył poziom wynalazczy rozwiązania zgłoszonego do ochrony. Zgłoszony wynalazek w ocenie wspomnianego organu w sposób oczywisty wynika ze znanego stanu techniki. Stanowisko Urzędu Patentowego w tym zakresie kwestionował skarżący.
W zawiadomieniu z dnia [...] lutego 2002r. Urząd Patentowy RP, wydanym na podstawie art. 49 ust 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. prawo własności patentowej (Dz. U. nr 119 poz. 1117 z 2003r.), stwierdził, że zebrane dowody mogą świadczyć o istnieniu przeszkód do uzyskania patentu powołując się na fakt w stanie techniki znane są opisy patentów [...],[...],[...],[...], z których znane są środki przeciwzapalne, zawierające związek o wzorze II. Z informacji zawartych w opisie można, zdaniem Urzędu oczekiwać, że środki te będą skuteczne zarówno dla ludzi jak i innych ssaków.
Tego typu enigmatyczne zawiadomienie stoi, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprzeczności z art. 9 k.p.a., który nakazuje organom administracji w sposób należyty i wyczerpujący informować stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Przez co nastąpiło naruszenie przepisów k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Urząd Patentowy nie wskazał w sposób jasny na czym ma polegać oczywistość tego wynalazku.
Również decyzja I i II instancyjna nie uzasadniają w sposób należyty, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, oczywistości przedmiotowego wynalazku do czego Urząd Patentowy RP był obowiązany zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a.
Mimo wysoce skomplikowanych zagadnień technicznych obrazujących istotę wynalazku, zastosowania w nim procesów technologicznych, przynajmniej nie w pełni opisanych w literaturze przedmiotu, a także uzyskania możliwości wykorzystania wynalazku w weterynarii, co dotyczy w szczególności zastosowanie środków przeciwzapalnych zawierających związki o wzorze II do leczenia stanów zapalnych u zwierząt, w zaskarżonej decyzji ograniczono się jedynie do zdawkowego stwierdzenia, że zgłoszony projekt zawiera znane elementy- środków przeciwzapalnych zawierających związki o wzorze II, co czyni go tym samym oczywistym w świetle znanego stanu techniki. Takie uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwala na skontrolowanie prawidłowości stanowiska Urzędu Patentowego.
Urząd Patentowy RP w ogóle nie rozważył, czy pod wzór II, znany ze stanu techniki, dokonywane są te same podstawienia związków chemicznych co w przeciwstawionych publikacjach, czy wskazane w opisie wynalazku na str.212 dawki leku są prawidłowe, czy też za ogólne. Znanym jest ogólnie fakt, że w kompozycjach zmiana nawet niewielka (mniejsza domieszka wagowa substancji) może spowodować nieoczywiste skutki- efekty.
Istotnym mankamentem decyzji, zarówno pierwszo jak i drugoinstancyjnej, jest w swej istocie uchylenie się Urzędu Patentowego od powinności rozpatrzenia zgłoszonego wynalazku pod kątem jego nieoczywistości w świetle stanu techniki. Urząd Patentowy ograniczył się bowiem do zastosowania swoistego domniemania faktycznego, że skoro w wynalazku zastosowano elementy znanych rozwiązań, tym samym zgłoszony projekt jest oczywisty w świetle stanu techniki. Urząd arbitralnie stwierdził, że związki stosowane w zgłoszeniu były znane do leczenia stanów zapalnych u łudzi. Zdaniem Urzędu dla fachowca jest oczywistym sprawdzenie możliwości zastosowania takich związków do leczenia innych ssaków. Na poparcie czego Urząd nie przedstawił żadnych dowodów. Wprost przeciwnie w decyzji Izby Odwoławczej sam Urząd stwierdza, że różne zwierzęta mogą różnie reagować na podane środki przeciwzapalne. Takie uzasadnienie mogłoby być jeszcze zrozumiałe, gdyby spornemu wynalazkowi postawiono zarzut braku nowości. Natomiast wspomniana argumentacja jest niewystarczająca dla uzasadnienia odmowy udzielenia patentu, gdy wynalazkowi stawia się zarzut braku spełnienia przesłanki nieoczywistości.
Przechodząc do spornej kwestii poziomu wynalazczego omawianego wynalazku brak jest obiektywnych w tej mierze kryteriów. Stwarza to konieczność dokonywania ustaleń na okoliczność poziomu wynalazczego wynalazku w oparciu o kryteria w dużej mierze subiektywne.
Metodą zmierzającą do ustalenia, czy wynalazek spełnia kryterium nieoczywistości jest ustalenie najbliższego stanu techniki, jako jednej lub kilku publikacji, na tle których specjalista najłatwiej doszedłby do wynalazku. Następnie formułuje się problem techniczny, poprzez określenie cech zastrzeganego wynalazku, które nie występują w najbliższym stanie techniki. Zabieg ten pozwala na ocenę postępu technicznego wnoszonego przez wynalazek. W rezultacie, w wyniku powyższych ustaleń, udziela się odpowiedzi na pytanie, czy specjalista znający najbliższy stan techniki, przy rozpatrywaniu problemu technicznego zastosowanego w wynalazku miałby możliwość bez dokonań twórczych, w sposób zawodowo rutynowy, dojść do zastrzeganego rozwiązania. Taką metodykę przyjęto na gruncie Konwencji o patencie europejskim w wytycznych EPO (zob. Stanisław Vasina, Zdolność patentowa wynalazku w europejskim prawie patentowym ze szczególnym uwzględnieniem przesłanki poziomu wynalazczego; "Wynalazczość i Ochrona Własności Intelektualnej", Regulacje w dziedzinie własności przemysłowej pod redakcją Alicji Adamczak, Zeszyt 26). W zaskarżonej decyzji nie przeprowadzono takiej analizy.
W literaturze (zob. Stanisław Sołtysiński [w:] Stanisław Sołtysiński, Andrzej Szajkowski, Tadeusz Szymanek, Komentarz do prawa wynalazczego; Instytut Prawa Przedsiębiorstw S.A. Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1990, s. 36-39) podnosi się również, że pomysły agregaty i kompozycje, będące kompilacją znanych składników, należy oceniać całościowo. Zarzut oczywistości powinien być stawiany całemu rozwiązaniu, a nie tylko jego poszczególnym elementom, gdyż nawet połączenie znanych urządzeń czy metod postępowania może wymagać wkładu wynalazczego.
W tym stanie sprawy, uznając zasadność skargi, zaskarżona decyzja podlega uchyleniu (art. 145 § 1 pkt 1 litera c p.s.a.)
O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI