II SA 4729/03

II SA 4729/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-11-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Robotowska
Izabela Głowacka-Klimas
Olga Żurawska-Matusiak /przewodniczący sprawozdawca/
Sygn. powiązane
II GSK 108/05 - Wyrok NSA z 2005-09-07
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia (spr.) Sędziowie : Asesor Izabela Głowacka-Klimas NSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2004r. sprawy ze skargi K. F. i P. K. – "[...]" Spółka cywilna na z dnia [...] listopada 2003r. nr [...]       w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę
Uzasadnienie
Dnia [...] listopada 2001r. do Urzędu Patentowego RP wpłynęło podanie K. F. i P. K.o – wspólników spółki cywilnej "[...]" o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy. W imieniu zgłaszających działał rzecznik patentowy W. J. Wobec nieuiszczenia w wyznaczonym terminie opłaty za zgłoszenie.
Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] lutego 2002r. umorzył postępowanie w sprawie zgłoszenia znaku towarowego "[...]". Od decyzji tej odwołał się rzecznik patentowy W. J., uzasadniając swój wniosek o uchylenie powyższej decyzji okolicznością, iż zgłaszający uiścił opłatę w terminie. Dokonał tego dnia [...] stycznia 2002r., czyli przed upływem terminu, albowiem wezwanie do opłaty za zgłoszenie wpłynęło w dniu [...] grudnia 2001r. Do odwołania dołączył kopię potwierdzenia dokonania opłaty. Z uwagi na fakt, iż kopia ta była nieczytelna, dnia [...] czerwca 2003r. został zobowiązany do nadesłania czytelnej kserokopii uiszczonej opłaty za zgłoszenie lub wyciągu bankowego.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie rzecznik patentowy W. J. dnia [...] października 2003r. wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu od opłaty zgłoszeniowej, wskazując w jego uzasadnieniu, iż nie został odnaleziony oryginał dowodu wpłaty, którego kopia została dołączona do odwołania, a także iż ustalono, że dyspozycja z dnia [...] stycznia 2002r. pomimo potwierdzenia nie została, z niewyjaśnionych przyczyn, wykonana przez Bank. Wymienione okoliczności, w ocenie rzecznika, wskazują, iż zgłaszający tkwił w błędzie co do prawidłowego uiszczenia opłaty.
Decyzją z dnia [...] listopada 2003r. Izba Odwoławcza Urzędu Patentowego utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
W jej obszernym uzasadnieniu wskazano, iż załączona do wniosku z dnia [...] kwietnia 2002r. kopia dokonania wpłaty dotyczy opłaty za zgłoszenie znaku towarowego z napisem "[...]" nr [...] dokonane w imieniu A. w W., które reprezentował również rzecznik patentowy W. J.
Uznano, iż fakt niewniesienia w wyznaczonym terminie opłaty za zgłoszenie przedmiotowego znaku towarowego jest bezsporny. Ustawodawca przewidział możliwość przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności, której niespełnienie spowodowało umorzenie postępowania, ale tylko w szczególnej sytuacji.
Stosownie do art. 225 ust. 3 ustawy "Prawo własności przemysłowej", o ile zostanie wydana decyzja o umorzeniu postępowania na podstawie art. 223 ust. 4w/w ustawy uchybienie terminu może być uwzględnione, jeżeli zgłaszający (pełnomocnik), dopełniając czynności, dla której określony był termin, uprawdopodobni we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, iż uchybienie nastąpiło bez jego winy.
W przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione łącznie ustawowe przesłanki warunkujące uchylenie zaskarżonej decyzji. Składając w dniu [...] kwietnia 2002r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rzecznik nie dopełnił czynności, dla której dokonania został wyznaczony termin, zgodnie z art. 223 ust. 2 w/w ustawy. Dopiero w dniu [...] października 2003r. składając wniosek o przywrócenie uchybionego terminu pełnomocnik załączył dowód wniesienia w tym dniu zaległej opłaty za przedmiotowe zgłoszenie.
Nie wykazał również, aby postępował z należytą starannością osoby dbającej o swój interes, albowiem nie wykorzystał możliwości, które daje mu obowiązujące prawo, aby odwrócić niekorzystne skutki, wynikające z niewykonania dyspozycji przez bank. Zgłaszający mógł dowiedzieć się o niewykonaniu przez bank dyspozycji w dacie otrzymania z banku wyciągu z rachunku z ustalonym saldem i stwierdziwszy, iż tak operacja nie została wykonana, powinien był zgłosić to bankowi w w/w terminie, który w jednoznaczny sposób wyjaśniłby dlaczego dyspozycja nie została zrealizowana albo z opóźnieniem dyspozycję by wykonał.
O braku opłaty za zgłoszenie przedmiotowego znak towarowego pełnomocnik zgłaszającego dowiedział się ostatecznie w dacie doręczenia mu tj. [...] lutego 2002r. zaskarżonej decyzji. Wtedy również nie podjął działań zmierzających do wyjaśnienia zaistniałej sytuacji i uzupełnienia braków.
W ocenie Urzędu Patentowego celem uprawdopodobnienia braku swej winy pełnomocnik powinien był uwiarygodnić stosowaną argumentację swoją staranność oraz fakt, iż przeszkoda do dokonania czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin, była od niego niezależna i istniała cały czas. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony (pełnomocnika zgłaszającego) do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności i wykazaniu, iż dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W przedmiotowej sprawie, zdaniem Urzędu Patentowego, ani zgłaszający, ani pełnomocnik nie wykazali okoliczności, których nie można było przezwyciężyć przy wykazaniu zwykłej staranności i dlatego brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2003r. wniósł rzecznik patentowy W. J., podnosząc w niej, iż wydana w dniu [...] listopada 2003r. decyzja odnosi się wyłącznie do wniosku z [...] kwietnia 2003r., a nie uwzględnia wniosku z [...] października 2003r. Wywiódł, że wniosek ten jako zaskarżalny, powinien być oddalony stosownym postanowieniem bądź decyzją. W jego ocenie decyzja z [...] listopada 2003r. jest co najmniej przedwczesna, bowiem np. w wyniku przywrócenia terminu do wniesienia opłaty za zgłoszenie znaku towarowego postępowanie w sprawie [...] powinno być umorzone jako bezprzedmiotowe, natomiast oddalenie wniosku o przywrócenie terminu nie mogłoby stanowić uzasadnienia prawnego do utrzymania w mocy decyzji z [...] lutego 2002r. Nadto skarżący podniósł, iż Izba Odwoławcza Urzędu Patentowego ustosunkowując się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do jego wniosku o przywrócenie terminu zaprezentowała wyjątkowo rygorystyczne stanowisko, z którym skarżący się nie zgadza. Zdaniem skarżącego zostały naruszone ogólne przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności przepis art. 6 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP w znacznym zakresie odwołał się do argumentacji zaprezentowanej w zaskarżonej decyzji, wskazując ponownie w oparciu o jakie przepisy rozpoznawane były wnioski skarżącego. Wobec treści skargi wskazano, iż złożenie wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty za zgłoszenie, po wydaniu decyzji umarzającej postępowanie z powodu niedopełnienia tej czynności, jest spóźnione.
W przedmiotowej sprawie argumenty zawarte w tym wniosku brane były pod uwagę jako mające uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu. Biorąc pod uwagę obowiązujące przepisy, Urząd nie podzielił poglądu skarżącego, iż wniesiony dnia [...] października 2003r. wniosek o przywrócenie terminu jako zaskarżalny powinien być załatwiony poprzez wydanie stosownego aktu administracyjnego.
Na terminie rozprawy 19 listopada 2004r. pełnomocnik skarżącego ograniczył zarzuty skargi do zbyt rygorystycznego ocenienia przez Urząd Patentowy przesłanek stanowiących o nieuiszczeniu opłaty w terminie. Wyjaśnił, iż uznając że opłata jest dokonana oparł się jedynie na oświadczeniu klienta, nie przeprowadzając weryfikacji przesłanego mu nieczytelnego dowodu wniesienia opłaty, a także, iż w imieniu tegoż klienta dokonywał w tym samym okresie kilku zgłoszeń i mimo to nie ustalał, na który numer zgłoszenia została wniesiona opłata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W grę wchodzi więc zatem jedynie kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów uznać należy, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Jak wynika z art. 252 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. "Prawo własności przemysłowej" (Dz. U. z 2003r. nr 119 poz. 1117) w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie do postępowania przed Urzędem Patentowym stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
Z uwagi na fakt, iż kwestie związane z uchybieniem i przywróceniem terminu są szczegółowo unormowane we wskazanej powyżej ustawie, w sprawie niniejszej znajdują zastosowanie jedynie przepisy tej ustawy.
Zgodnie z ust. 1 art. 225 p.w.p. termin do uiszczenia opłaty może być przywrócony na wniosek zgłaszającego, jeżeli w ciągu 2 miesięcy od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, nie później jednak niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym termin ten upłynął, uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
W sprawie niniejszej wniosek o przywrócenie terminu został złożony z uchybieniem powyższych terminów, gdyż od [...] stycznia 2002r., tj. od końca terminu do opłaty zgłoszenia do [...] października 2003r. tj. zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu, upłynęło ponad 6 miesięcy, w ciągu których z wnioskiem należało wystąpić. Nie mógł on być też rozpoznany, tak jak tego domagał się skarżący, albowiem przed datą jego złożenia tj. [...] lutego 2002r. wydano decyzję o umorzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie z powodu nieuiszczenia opłaty.
W takiej sytuacji zastosowanie znajduje ust. 3 art. 225 p.w.p., zgodnie z którym decyzja o umorzeniu postępowania z powodu nieuiszczenia opłaty może zostać uchylona na wniosek zgłaszającego o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy i po jednoczesnym uiszczeniu opłaty.
Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, nazwany odwołaniem, został złożony przez pełnomocnika zgłaszającego dnia [...] kwietnia 2002r. We wniosku tym nie uprawdopodobnił on braku winy w uchybieniu terminu do dokonania opłaty, nadto nie uiścił jednocześnie z nim zaległej opłaty.
Już tylko z powodu nieuiszczenia zaległej opłaty brak było podstaw do uchylenia decyzji o umorzeniu postępowania.
Zgodzić się bowiem należy ze stanowiskiem Urzędu Patentowego, iż przesłanki wynikające z ust. 3 art. 225 p.w.p. winny być spełnione łącznie, tj. winna być wniesiona zaległa opłata i uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu. Niespełnienie jednej z nich sprawia, iż okoliczność czy druga z przesłanek została spełniona czy też nie jest bez znaczenia.
Urząd Patentowy RP dokonał jednak analizy zachowania i zgłaszającego i jego pełnomocnika w kontekście braku winy, przyjmując, iż wniosek o przywrócenie terminu stanowi uzupełnienie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w zakresie uprawdopodobnienia, iż uchybienie nastąpiło bez ich winy.
Urząd swoje stanowisko szeroko uzasadnił i dokonując analizy przedstawionej argumentacji, nie można zgodzić się ze skarżącym, że urząd "zaprezentował wyjątkowo rygorystyczne stanowisko". Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w ust. 3 art. 225 p.w.p. wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu określonych czynności. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy.
Brak winy nie występuje, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, przy czym zaniedbanie dokonania określonej czynności przez pełnomocnika musi być traktowane jako zaniedbanie samej strony.
Mając powyższe, ugruntowane w doktrynie i orzecznictwie stanowisko na uwadze należy podzielić pogląd Urzędu Patentowego, iż w przedmiotowej sprawie ani zgłaszający, ani pełnomocnik nie wykazali okoliczności, których nie można było przewidzieć i przezwyciężyć przy wykazaniu zwykłej staranności.
W ocenie Sądu ani zgłaszający ani pełnomocnik nie postępowali z należytą starannością osoby dbającej o swój interes. Potwierdzają to wyjaśnienia pełnomocnika złożone na rozprawie, gdy przyznał on, że nie dokonywał weryfikacji nieczytelnego dowodu wpłaty nadesłanego przez klienta, w sytuacji gdy zgłaszający w tym samym okresie dokonał także kilku innych zgłoszeń w Urzędzie Patentowym. Taka postawa profesjonalnego pełnomocnika nie świadczy o dochowaniu należytej staranności. Również zachowanie zgłaszającego, który nadesłał pełnomocnikowi nieczytelny dokument, a nadto nie dokonywał weryfikacji operacji bankowych zwłaszcza, gdy zapadła decyzja o umorzeniu postępowania wobec nieuiszczenia opłaty, pozwala na ocenę, iż także on nie działał z należytą starannością o jakiej mowa powyżej.
Zgodnie z powołanym powyżej przepisem ocena braku winy pozostawiona została do uznania Urzędu Patentowego.
Zdaniem Sądu ocena ta została przeprowadzona przez Urząd wnikliwie i znajduje ona pełne potwierdzenie w zaistniałych okolicznościach. Skoro zatem nie zaistniały przesłanki wskazane w ust. 3 art. 225 p.w.p. pozwalające na uchylenie decyzji o umorzeniu postępowania z powodu nieuiszczenia opłaty uznać należy, iż Urząd Patentowy nie naruszył prawa zaskarżoną decyzją utrzymującą w mocy decyzję z [...] lutego 2002r.
W tym stanie sprawy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu, stosownie do przepisu art. 151 p.s.a.