II SA 4698/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-10-04
NSAAdministracyjneWysokawsa
bezrobotnystypendium stażowedziałalność gospodarczastatus bezrobotnegozatrudnienieurząd pracykontrolawznowienie postępowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Wojewody odmawiającą przyznania stypendium stażowego, uznając, że skarżący nie mógł być zarejestrowany jako bezrobotny z powodu posiadania zarejestrowanej działalności gospodarczej.

Skarżący W.W. zaskarżył decyzję Wojewody odmawiającą przyznania mu stypendium stażowego. Wojewoda uchylił decyzję Starosty i odmówił przyznania stypendium, uznając, że skarżący nie spełniał przesłanek do rejestracji jako bezrobotny absolwent z powodu posiadania zarejestrowanej działalności gospodarczej, mimo że jej faktycznie nie prowadził w okresie pobierania stypendium. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że samo posiadanie zarejestrowanej działalności gospodarczej wyklucza status bezrobotnego.

Sprawa dotyczyła skargi W.W. na decyzję Wojewody, która uchyliła wcześniejsze decyzje Starosty i odmówiła skarżącemu przyznania stypendium stażowego. Wojewoda oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, wskazując, że skarżący, posiadając zarejestrowaną działalność gospodarczą od lutego 2002 r. (z datą rozpoczęcia od lipca 2002 r.), nie mógł być uznany za bezrobotnego absolwenta w czerwcu 2002 r., kiedy uzyskał ten status i zaczął pobierać stypendium. Skarżący argumentował, że faktycznie nie prowadził działalności gospodarczej w okresie pobierania stypendium, a rozpoczął ją dopiero w maju 2003 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisami ustawy, status bezrobotnego może posiadać osoba, która nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia jej wyrejestrowania. Kluczowe było to, że skarżący nie wyrejestrował swojej działalności gospodarczej, co wykluczało możliwość posiadania statusu bezrobotnego, niezależnie od faktycznego prowadzenia tej działalności. Sąd powołał się na uchwałę NSA z 1996 r. (OPS 5/96), która potwierdzała, że samo posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, bez jej wyrejestrowania, pozbawia statusu bezrobotnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba posiadająca zarejestrowaną pozarolniczą działalność gospodarczą nie może być uznana za bezrobotną, nawet jeśli faktycznie jej nie prowadzi, dopóki działalność ta nie zostanie wyrejestrowana.

Uzasadnienie

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wyłącza z grona bezrobotnych osoby, które podjęły pozarolniczą działalność gospodarczą od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia jej wyrejestrowania. Samo posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, bez jej wyrejestrowania, jest wystarczającą przesłanką do odmowy przyznania statusu bezrobotnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.z.p.b. art. 2 § ust. 1 pkt 2 lit. f

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Status bezrobotnego może posiadać wyłącznie osoba, która nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia jej wyrejestrowania. Samo posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, bez jej wyrejestrowania, wyklucza możliwość posiadania statusu bezrobotnego.

Pomocnicze

u.z.p.b. art. 6 § pkt 6 lit. b

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

u.z.p.b. art. 6c § ust. 2 pkt 2

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 97 § § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Posiadanie zarejestrowanej działalności gospodarczej, nawet nieprowadzonej faktycznie, wyklucza możliwość posiadania statusu bezrobotnego zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, dopóki działalność ta nie zostanie wyrejestrowana.

Odrzucone argumenty

Skarżący argumentował, że nie prowadził faktycznie działalności gospodarczej w okresie pobierania stypendium, co powinno być wystarczające do uznania go za bezrobotnego.

Godne uwagi sformułowania

status bezrobotnego może posiadać wyłącznie osoba, która nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia jej wyrejestrowania już samo sformułowanie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wskazuje, iż osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, musi wykazać nie tylko to, że nie podjęła tej działalności ale także to, że działalności tej nie podjęła do dnia jej wyrejestrowania, co oznacza, iż wykazanie tych okoliczności jest związane z wykreśleniem wpisu z ewidencji.

Skład orzekający

Iwona Dąbrowska

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Grochowska-Jung

sędzia

Joanna Kube

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących statusu bezrobotnego w kontekście posiadania zarejestrowanej działalności gospodarczej, nawet nieprowadzonej faktycznie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z lat 2002-2003 i ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w tym okresie. Może być pomocne w zrozumieniu utrwalonej linii orzeczniczej w tym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak formalne wymogi prawne (zarejestrowana działalność gospodarcza) mogą przeważyć nad faktycznym stanem rzeczy (nieprowadzenie działalności), co jest częstym źródłem problemów dla obywateli i stanowi ciekawy przykład interpretacji przepisów.

Czy zarejestrowana, ale nieprowadzona działalność gospodarcza odbiera Ci status bezrobotnego?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA 4698/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-10-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Grochowska-Jung
Iwona Dąbrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Kube
Sygn. powiązane
I OSK 42/05 - Wyrok NSA z 2005-08-10
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.) Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung Asesor WSA Joanna Kube Protokolant Michał Sułkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2004 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie stypendium stażowego - oddala skargę -
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2003 r., wydaną na podstawie art. 2, art. 6 pkt 6 lit. b, art. 6c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa po rozpatrzeniu odwołania pana W. W. od decyzji Starosty R. z dnia [...] października 2003 r. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odmowy wypłaty stypendium stażowego i orzekł o odmowie przyznania stypendium za okres od dnia [...] grudnia 2002 r. do dnia [...] grudnia 2002 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] października 2003 r. Starosta R. po wznowieniu postępowania decyzją nr [...]orzekł o uchyleniu swojej decyzji z dnia [...] stycznia 2003 r. dotyczącej wypłaty stypendium stażowego za okres od [...] grudnia 2002 r. do [...] grudnia 2002 r. oraz odmówił wypłaty stypendium stażowego. Organ wskazał, że skarżący w dniu [...] czerwca 2002 r. został zarejestrowany w PUP w R. i uzyskał status bezrobotnego absolwenta. Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. przyznano skarżącemu stypendium stażowe. Kolejnymi decyzjami z dnia [...] sierpnia, [...] września, [...] października, [...] listopada, [...] grudnia 2002 r. przyznano skarżącemu stypendium za łączny okres od dnia [...] lipca 2002 r. do dnia [...] listopada 2002 r. W dniu [...]stycznia 2003 r. wydano decyzję płacową o przyznaniu stypendium stażowego za okres od dnia [...] grudnia do dnia [...] grudnia 2002 r. W tym samym dniu orzeczono o nieprzysługiwaniu stypendium z powodu przerwania stażu u pracodawcy. Decyzje te uprawomocniły się. W dniu [...] kwietnia 2003 r. Starosta R. uzyskał informację o prowadzeniu przez skarżącego od dnia [...] lipca 2002 r. pozarolniczej działalności gospodarczej. W związku z powyższym organ uznał, że skarżący na dzień rejestracji w PUP w R. nie spełniał przesłanek z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Po wznowieniu przez organ postępowania wszystkie te decyzje zostały uchylone z wyjątkiem decyzji płacowej z dnia [...] stycznia 2003 r., która to decyzja została następnie uchylona (po wznowieniu postępowania) decyzją z dnia [...] października 2003 r. Organ wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f powołanej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu bezrobotnym może być osoba, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie, z zastrzeżeniem lit. g, nieucząca się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania powiatowym urzędzie pracy, jeżeli (...) nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników, lub zaopatrzenia emerytalnego. W ocenie Wojewody w powołanym przepisie ustawodawca wyłączył spośród grona osób bezrobotnych osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą. W niniejszej sprawie przyjęto bowiem, że zarejestrowanie przez skarżącego w lutym 2002 r. działalności gospodarczej (z datą rozpoczęcia działalności od 1 lipca 2002 r.) i faktyczne jej rozpoczęcie w dniu 15 maja 2003 r. spowodowało, że nie było podstaw prawnych do zarejestrowania skarżącego w charakterze bezrobotnego absolwenta w dniu[...]czerwca 2002 r. i przyznania mu stypendium stażowego. Były zatem – zdaniem organu - podstawy do wznowienia postępowania, a następnie uchylenia decyzji przyznającej skarżącemu stypendium stażowe.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W uzasadnieniu skargi wskazał, że istotnie przez cały okres pobierania stypendium stażowego miał zarejestrowaną działalność gospodarczą, której nie wyrejestrował do momentu rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej. Działalności tej jednak nie prowadził w trakcie pobierania stypendium stażowego, prowadzenie jej rozpoczął bowiem dopiero z dniem [...] maja 2003 r. Wskazał ponadto, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest niezrozumiałe.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej i drugiej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie należy wyjaśnić skarżącemu, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługują na uwzględnienie.
W rozpatrywanej sprawie p. W.W., jak bezspornie ustalono w trakcie postępowania administracyjnego, uzyskał status bezrobotnego absolwenta w dniu [...] czerwca 2002 r. W dniu zaś [...]lipca 2002 r. organ przyznał skarżącemu stypendium stażowe, które wypłacano mu na podstawie kolejnych decyzji płacowych do dnia [...] listopada 2002 r. W dniu [...] stycznia 2003 r. wydano decyzję płacową o przyznaniu stypendium stażowego za okres od dnia [...] grudnia do dnia [...] grudnia 2002 r. W tym samym dniu orzeczono o nieprzysługiwaniu stypendium z powodu przerwania stażu u pracodawcy. Decyzje te uprawomocniły się. W dniu [...] kwietnia 2003 r. Starosta R.uzyskał informację o prowadzeniu przez skarżącego od dnia [...] lipca 2002 r. pozarolniczej działalności gospodarczej. W związku z powyższym organ uznał, że skarżący na dzień rejestracji w PUP w R. nie spełniał przesłanek z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.).
Po wznowieniu przez organ postępowania wszystkie te decyzje zostały uchylone z wyjątkiem decyzji płacowej z dnia [...] stycznia 2003 r., która to decyzja została uchylona (po wznowieniu postępowania) decyzją z dnia [...] października 2003 r. Decyzja ta konwalidowana została przez Wojewodę [...] w ten sposób, że uchylił ją w części dotyczącej odmowy wypłaty stypendium i orzekł o odmowie przyznania stypendium za okres od [...] do [...] grudnia 2002 r. Ten tylko bowiem okres pobierania stypendium stażowego był obecnie przedmiotem wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie, a następnie decyzji z dnia [...] października 2003 r. Decyzje przyznające bowiem skarżącemu status bezrobotnego absolwenta i decyzje płacowe od sierpnia do grudnia 2002 r. uchylone zostały wcześniejszą decyzją z dnia [...] maja 2003 r., która nie jest obecnie przedmiotem badań Sądu.
Faktem jest, co bezspornie zostało wykazane w trakcie postępowania administracyjnego i czego nie kwestionuje skarżący, że działalność gospodarczą zarejestrował w dniu [...] lutego 2002 r., ustalając datę jej rozpoczęcia na dzień [...] lipca 2002 r. Faktem jest również, że działalności tej nie prowadził w okresie pobierania stypendium stażowego. Istota sporu pomiędzy organem a skarżącym sprowadza się jednak nie do faktu nieprowadzenia działalności gospodarczej w okresie pobierania stypendium stażowego, a do okoliczności, że skarżący nie wyrejestrował tej działalności zarówno do momentu rejestracji w charakterze bezrobotnego absolwenta, jak również w trakcie całego okresu pobierania tego stypendium. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.) bezrobotnym może być osoba, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie, z zastrzeżeniem lit. g, nieucząca się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania powiatowym urzędzie pracy, jeżeli (...) nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników, lub zaopatrzenia emerytalnego. A zatem status bezrobotnego może posiadać wyłącznie osoba, która nie podjęła działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji działalności gospodarczej do dnia jej wyrejestrowania. Bezsporne jest, że p. W.W. działalności swojej nie wyrejestrował. Trafnie zatem organ uznał, że skarżący rejestrując się w dniu [...] czerwca 2002 r. nie spełniał wymogów bycia bezrobotnym, bowiem status bezrobotnego może posiadać osoba, która nie prowadzi działalności gospodarczej (nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej). Dopiero w sytuacji wyrejestrowania tej działalności istotne by było czy skarżący taką działalność prowadził będąc bezrobotnym.
W dniu 16 grudnia 1996 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę o sygnaturze akt OPS 5/96 (ONSA z 1997 r. z. 2, poz. 47), zgodnie z którą "osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, może być pozbawiona statusu bezrobotnego w wyniku wznowienia postępowania w sprawie o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych z tego powodu, że jest wpisana do ewidencji działalności gospodarczej, chyba że wykaże, iż nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności (art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - Dz. U. z 1996 r. Nr 47, poz. 211 ze zm.). W uzasadnieniu powyższej uchwały wskazano m. in., że istotą definicji bezrobotnego jest założenie, iż chodzi o osobę, która ma uzyskać prawny status bezrobotnego, nie ma pracy, nie prowadzi innej działalności zarobkowej, a tym bardziej nie jest podmiotem gospodarczym. Już samo sformułowanie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wskazuje, iż osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, musi wykazać nie tylko to, że nie podjęła tej działalności ale także to, że działalności tej nie podjęła do dnia jej wyrejestrowania, co oznacza, iż wykazanie tych okoliczności jest związane z wykreśleniem wpisu z ewidencji. Pogląd wyrażony w tej uchwale w pełni podziela sąd orzekający w niniejszej sprawie.
Tak więc, mając niewyrejestrowną działalność gospodarczą, nie mógł skarżący uzyskać statusu bezrobotnego absolwenta nawet w sytuacji niepodjęcia pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji działalności.
Na marginesie rozważań wskazać należy, że istotnie zarówno uzasadnienie decyzji organu pierwszej, jak i drugiej instancji nie dało jasnej odpowiedzi na temat przyczyn uchylenia przez organ decyzji przyznającej skarżącemu status bezrobotnego absolwenta. Wskazywało raczej jako przyczynę uchylenia decyzji przyznającej skarżącemu status osoby bezrobotnej, prowadzenie przez niego działalności gospodarczej, co jak wykazało postępowanie administracyjne nie miało miejsca. Wadliwe stanowisko organu w tej kwestii nie miało jednakże wpływu na wynik sprawy, albowiem skarżący będąc bezrobotnym posiadał zarejestrowaną działalność gospodarczą i ta okoliczność przesądziła o konieczności wznowienia postępowania, a następnie o uchyleniu decyzji przyznającej skarżącemu stypendium stażowe.
Kierując się powyższymi względami Wojewódzki Sąd Administracyjny, na mocy art. 151 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI