II SA 4634/03

II SA 4634/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-11-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Frąckiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Borowiecki
Zdzisław Romanowski
Sygn. powiązane
II OSK 444/05 - Wyrok NSA z 2006-01-19
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Zdzisław Romanowski, Asesor WSA Piotr Borowiecki, , Protokolant: Arkadiusz Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2004 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2003 r. r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonywania rybołówstwa oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2003 roku, nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wstrzymał wykonanie rybołówstwa morskiego Panu T. K.-armatorowi statku rybackiego [...], na okres 3 miesięcy.
Powyższa decyzja została wydana w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.
W dniu [...] lipca 2003 roku starszy inspektor rybołówstwa morskiego, Pan M. J., przeprowadził w morzu kontrolę statku rybackiego [...], którego armatorem jest T. K., kapitanem kontrolowanego statku był Pan M. S.
W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że w czasie rejsu rozpoczętego w dniu [...] lipca 2003 r. z portu [...] dokonano połowu dorsza - 2227 kg w relacji pełnej ( 74 skrzynki po 25 kg dorsza patroszonego z głową) oraz storni 825 kg (33 skrzynki po 25 kg. Kapitan statku M. S. podjął decyzję o przekazaniu złowionego dorsza na cele charytatywne, o czym umieszczono informację w protokole kontroli.
W dzienniku połowowym nie wykazano złowionego dorsza, lecz jedynie stornię.
W tym stanie rzeczy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi z powołaniem się na art. 11 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o rybołówstwie morskim (DZ. U. Nr 129 poz. 1441 z późniejszymi zmianami) wstrzymał wykonanie rybołówstwa morskiego T. K. na okres 3 miesięcy albowiem jako armator prowadził on na statku rybackim [...] ukierunkowane połowy dorsza w okresie ochronnym.
Okres ochronny dla dorsza ustanowiony jest w terminie od dnia [...] czerwca do dnia [...] sierpnia zgodnie z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 kwietnia 2002r. w sprawie gatunków organizmów morskich, dla których ustanawia się okresy lub wymiary ochronne (Dz. U. Nr 55, poz. 487 z późn. zm.). Okoliczność, iż armator prowadził ukierunkowane połowy wynika z § 20 rozporządzenia Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z dnia 16 lipca 2002 roku w sprawie szczegółowych warunków wykonywania rybołówstwa morskiego (Dz. U. Nr 121 poz. 1038 z póżn. zm.) zgodnie z którym przy prowadzeniu ukierunkowanych połowów ryb określonego gatunku, przyłów ryb innych gatunków nie może przekroczyć 20 % masy ryb będących celem połowów ukierunkowanych, zaś przy prowadzeniu ukierunkowanych połowów śledzia lub szprota przyłów dorsza nie może przekroczyć 3% masy złowionych ryb. Stosownie natomiast do § 21 ust 1 w/w rozporządzenia, jeżeli po wybraniu sieci stwierdzi się, że ilość ryb danego gatunku przekracza dopuszczalną wielkość przyłowu, należy natychmiast zaprzestać używania tej sieci lub zmienić łowisko.
W rozpatrywanym przypadku połowy prowadzone były przy użyciu włoka o prześwicie oczka 130 mm, dozwolonym zarówno przy prowadzeniu połowów dorsza jaki płastug (§ 4 w/w rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków wykonywania rybołówstwa morskiego). Jednakże proporcja pomiędzy ilością złowionej storni i ilością złowionego dorsza oraz brak działań, o których mowa wyżej, pozwalają stwierdzić, że dorsz nie był jedynie przyłowem lecz celem prowadzonych połowów.
Poza tym w dzienniku połowowym wpisano jedynie stornię i to wskazuje na celową próbę ukrycia w dokumentach dorsza złowionego w czasie obowiązującego dla tego gatunku okresu ochronnego.
Decyzji z dnia [...] września 2003r. nadany został rygor natychmiastowej wykonalności na mocy art. 11 ust 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o rybołówstwie morskim (Dz. U. Nr 129 poz. 1441 z póżn. zm.).
T. K. nie godząc się z decyzją z dnia [...] września 2003r. wnioskiem z dnia [...] października 2003r. zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniósł, iż w decyzji z dnia [...] września 2003r. zachodzi błąd co do osoby, albowiem nie odróżniono armatora od kapitana statku, który bezpośrednio kieruje statkiem a zatem ustalenie, iż T. K. prowadził ukierunkowane połowy organizmów morskich w okresie ochronnym jest całkowicie błędne. W tym przedmiocie skarżący powołał się na przepisy kodeksu morskiego zawierające definicję armatora i kapitana statku.
Dalej T. K. zarzucił, że w decyzji nie podano, od kiedy następuje wstrzymanie wykonania rybołówstwa, skoro zdarzenie nastąpiło w dniu [...] lipca 2003r.- to od zdarzenia liczą się terminy, a nie od wydanej decyzji, w-sentencji której nie podano od kiedy należy liczyć termin 3 miesięcy, na jaki wstrzymuje się wykonanie rybołówstwa morskiego i w związku z tym T. K. stwierdził, że decyzja jest wadliwa w świetle art. 104 i 107 kpa.
Po rozpatrzeniu wniosku T. K. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją nr [...] z dnia [...] października 2003r. utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] września 20O3r. Odnosząc się do argumentów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ powołując się na definicję armatora, zawartą w art. 7 ustawy z dnia 18 września 200lr.- Kodeks morski (Dz. U. nr 138 poz. 1545 z późń. zm.) oraz na definicję kapitana z art. 53 § 1 i 54 § 1 zdanie pierwsze w/w Kodeksu morskiego stwierdził, że kapitan kieruje pracą statku, ale nie działa on we własnym imieniu w zakresie wykonywania rybołówstwa morskiego, które należy do armatora statku stosownie do art. 4 ust 1 ustawy z dnia 6 września 200lr. o rybołówstwie morskim (Dz. U. Nr 129 poz. 1441 z późń. zm.). W tym celu armator powinien uzyskać licencję na dany statek i specjalne zezwolenie połowowe ( art. 5, art. 6 ust 2 cytowanej wyżej ustawy o rybołówstwie morskim).
Okoliczność, iż kapitan statku M. S. poniósł konsekwencje administracyjno-prawne nie wyklucza zastosowania wobec armatora T. K. sankcji w postaci wstrzymania wykonania rybołówstwa morskiego. Nałożenie na M. S. kary pieniężnej w wysokości 20 000 złotych decyzją Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w [...] z dnia [...] sierpnia 2003r. znak [...] był zupełnie inny przepis tj. art. 76 ust 1 pkt 12 ustawy o rybołówstwie morskim zgodnie z którym, kto narusza przepisy o wykonywaniu rybołówstwa morskiego przez poławianie organizmów morskich w okresie ochronnym oraz ich skup w morzu, wprowadzanie do obrotu, magazynowanie, wyładowywanie i transport podlega karze pieniężnej do wysokości nieprzekraczającej dwudziestokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Zgodnie z § 3 pkt 12 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o wykonywaniu rybołówstwa morskiego (Dz. U. Nr 116 poz. 1006) wysokość kary pieniężnej za w/w naruszenie art. 76 ust 1 pkt 12 wynosi od 1 000 złotych do 41 000 złotych.
Odnosząc się do wniosków formalnych podnoszonych przed T. K., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podniósł, iż w kwestionowanej decyzji zachowane są wszystkie wymagane art. 107 kpa elementy. Zgodnie z art. 109 § 1 kpa decyzje doręcza się stronom na piśmie. Doręczenie decyzji następuje z zachowaniem zasad doręczania pism uregulowanych w art. 39-49 kpa. Kwestionowana decyzja została doręczona T. K. za zwrotnym poświadczeniem odbioru przez pocztę w dniu [...] października 2003r. W związku z tym wskazany w rozstrzygnięciu decyzji termin 3 miesięcy, na jaki wstrzymano wykonanie rybołówstwa morskiego należy liczyć od dnia doręczenia decyzji stronie, gdyż skutki prawne decyzja wywołuje od chwili doręczenia.
Na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2003r. T. K. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] września 2003r. i zasądzenia od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił rażące naruszenie art. 7 kpa i 104 kpa w związku z art. 107 kpa w powiązaniu z art. 11 ust 1 pkt 1 i ust 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o rybołówstwie morskim (Dz. U. Nr 129 poz. 1441) odnośnie
1. wstrzymania wykonania rybołówstwa morskiego Panu T. K. - armatorowi statku rybackiego [...] na okres 3 miesięcy w związku z błędem co do osoby, gdyż armator w rozumieniu art. 75 Kodeksu morskiego i art. 76 Kodeksu morskiego nie ponosi odpowiedzialności za czyny z winy kapitana kutra rybackiego [...] M. S. wedle art. 82 Kodeksu morskiego i następnych i dlatego toczy się postępowanie wobec kapitana, a nadto zaskarżona decyzja jest niewykonalna w związku z tym, że sentencja decyzji nie podaje terminu, od którego zaczyna biec 3 miesięczny zakazany termin połowów
2. braku w zaskarżonej decyzji w sentencji rozstrzygnięcia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, co czyni również decyzję dotkniętą wadą niewykonalności.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo zwrócił uwagę, że skarżący powołuje się na definicje kapitana i armatora zawarte w przepisach ustawy z dnia 1 grudnia 1961 roku- Kodeks morski (Dz. U. z 1998r. Nr 10 poz. 36 z późń. zm.), która straciła moc z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 18 września 2001r. Przepisy wprowadzające ustawę- Kodeks morski (Dz. U. Nr 138 poz. 1546). Na datę wydania decyzji obowiązywała już ustawa z dnia 18 września 2001r.- Kodeks morski (Dz. U. Nr 138 poz. 1545z późń. zm).
W dniu [...] października 2004r. wpłynęło do Sądu pismo zawierające dowody w postaci dokumentów, dołączonych do niniejszego pisma, dotyczących odpowiedzialności jaką poniósł kapitan statku w związku z ukierunkowanym połowem dorsza w okresie ochronnym a także oświadczenie kapitana statku z dnia [...] lipca 2003r., świadczące o braku winy po stronie armatora T. K.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważy, co następuje:
Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie:
- ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), zwana usa
- ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), zwana ppsa
- ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271), zwana pwup.
Jednocześnie uchylona została ustawa z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74 poz. 368 z późń. zm.). która obowiązywała w dacie wniesienia skargi w niniejszej sprawie.
W świetle art. 97 § 1 pwup sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy wojewódzkie na postawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie ppsa.
Zgodnie z art. 1 § 1 usa Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle powołanego wyżej artykułu kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Po rozpoznaniu skargi T. K. przy uwzględnieniu przepisów wyżej wymienionych, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż nie jest ona zasadna, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi i poprzedzająca ją decyzja tegoż organu z dnia [...] września 2003r. odpowiadają prawu tj. zostały wydane zgodnie z prawem materialnym i nie zawierają uchybień procesowych, na które powołuje się skarga T. K. Przede wszystkim należy wskazać, że zarzuty skargi pokrywają się z zarzutami, które podniósł skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i co do których organ szczegółowo ustosunkował się w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2003r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w całości podzielił argumenty Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zawarte w uzasadnieniach obu decyzji.
W niniejszej sprawie podstawą materialnoprawną wydania decyzji w sprawie był art. 11 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 200 lr. o rybołówstwie morskim (Dz. U. Nr 129 poz. 1441 z późń. zm.), stosujący sankcję wobec armatora statku w sytuacji, gdy prowadził on ukierunkowane połowy organizmów morskich w okresie ochronnym lub obwodzie ochronnym w postaci wstrzymania wykonywania przez niego rybołówstwa przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na okres do 6 miesięcy. Zgodnie z przepisami art. 4 ust 1, art. 5, art. 6 ust 2 ustawy z dnia 6 września 200lr. o rybołówstwie morskim (Dz. U. Nr 129 poz. 1441 z późń. zm.) wykonywanie rybołówstwa morskiego należy do armatora, który winien uzyskać licencję na statek rybacki i stosowne zezwolenie połowowe. Tak, więc organ administracyjny prawidłowo zastosował wobec T. K. przepis art. 11 ust 1 pkt 1 ustawy o rybołówstwie morskim. Odpowiedzialność armatora na podstawie tego przepisu jest odpowiedzialnością prawnoadministracyjną i jest niezależna od jego winy, dlatego też skarżący nie może skutecznie powoływać się na wyłączną winę kapitana statku, który za swoje działanie poniósł odpowiedzialność na podstawie art. 76 ust 1 pkt 12 ustawy o rybołówstwie morskim.
W świetle powyższego skarżący nietrafnie powołuje się na naruszenie przez organ administracyjny art. 11 ust 1 pkt 1 ustawy o rybołówstwie morskim. Zarzutu skarżącego w tym względzie nie potwierdzają również przepisy aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 18 września 2001 roku- Kodeks morski (Dz. U. Nr 138poz. 1545 z późń. zm.). Zgodnie z art. 7 tej ustawy armatorem jest ten, kto we własnym imieniu uprawia żeglugę statkiem morskim własnym lub cudzym. Natomiast kapitan statku stosownie do art. 53 § 1 Kodeksu morskiego sprawuje kierownictwo statku i wykonuje funkcje określone przepisami, a zgodnie z art. 54 § 1 zdanie pierwsze jest on z mocy prawa przedstawicielem armatora i zainteresowanych ładunkiem z zakresie zwykłych spraw związanych z wykonywaniem żeglugi oraz zwykłym zarządem statkiem i ładunkiem. W świetle tych uregulowań, jak słusznie podniósł Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kapitan statku kieruje pracą statku, a nie uprawia we własnym imieniu żeglugi statkiem morskim.
W związku z pozostałymi zarzutami skarżącego należy podnieść, iż organ administracyjny przy orzekaniu kierował się dyrektywami wynikającymi z art. 7, 77 § 1, 107 § 1 kpa. Wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, iż uzasadnienie jest integralną częścią każdej decyzji. Tak, więc okoliczność, iż stwierdzenie o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności znajduje się w uzasadnieniu nie powoduje, wbrew twierdzeniom skarżącego, że decyzje dotknięte są wadą niewykonalności.
Sąd podzielił również stanowisko organu odnośnie terminu, od którego rozpoczyna bieg 3-miesięczny termin, na jaki wstrzymano wykonanie rybołówstwa T. K. Zgodnie z art. 109 § 1 kpa decyzję doręcza się stronom na piśmie w formie przewidzianej w art. 39-49 kpa. Z faktem doręczenia decyzji związane są skutki materialne i procesowe. Skoro w samej decyzji nie określono dokładnie dnia, od którego rozpoczyna bieg 3-miesięczny termin, należy przyjąć, iż dniem tym jest dzień prawidłowego doręczenia skarżącemu decyzji wydanej w I instancji, skoro decyzji tej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
Z tych wszystkich względów skoro argumenty skargi Sąd uznał za nietrafne, skargę T. K. należało oddalić, stosownie do art. 151 ppsa.