II SA 4537/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-12-01
NSAAdministracyjneWysokawsa
pas drogowyzajęcie pasainteres prawnystrona postępowaniak.p.a.decyzja administracyjnauchylenie decyzjiumorzenie postępowaniadrogi publiczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że spółka 'P.' S.A. nie była stroną postępowania w sprawie zajęcia pasa drogowego.

Sprawa dotyczyła skargi Usługowej Spółdzielni 'U.' na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich i umorzyła postępowanie w sprawie zajęcia pasa drogowego. WSA uchylił decyzję SKO, stwierdzając, że spółka 'P.' S.A., mimo zawarcia umowy dzierżawy, nie posiadała interesu prawnego, aby być stroną w postępowaniu dotyczącym zezwolenia na zajęcie pasa drogowego przez spółdzielnię.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Usługowej Spółdzielni 'U.' na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2003 r., która uchyliła decyzję Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w W. z dnia [...] lutego 2003 r. i umorzyła postępowanie w przedmiocie zmiany decyzji w trybie art. 132 k.p.a. Sprawa wywodziła się z decyzji zezwalającej spółdzielni na zajęcie pasa drogowego, następnie stwierdzającej jej wygaśnięcie z powodu zawarcia umowy dzierżawy przez spółkę 'P.' S.A. Sąd uznał, że SKO błędnie przyjęło, iż spółka 'P.' S.A. jest stroną postępowania, ponieważ posiadała jedynie interes faktyczny, a nie prawny, wynikający z umowy dzierżawy. Brak interesu prawnego oznaczał, że spółka nie musiała wyrażać zgody na zmianę decyzji w trybie art. 132 k.p.a. W konsekwencji WSA uchylił decyzję SKO, uznając, że Dyrektor ZDM miał prawo uchylić swoją wcześniejszą decyzję bez zgody spółki 'P.' S.A., a SKO powinno umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., a nie uchylać decyzję organu I instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka posiadająca jedynie umowę dzierżawy gruntu, który jest pasem drogowym, nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zezwolenia na zajęcie tego pasa drogowego przez inny podmiot. Posiada jedynie interes faktyczny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że interes prawny musi być oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego, przyznającym stronie indywidualne i aktualne korzyści. Dzierżawca gruntu, nie będąc jego właścicielem ani wieczystym użytkownikiem, ma prawa na rzeczy cudzej i jedynie interes faktyczny, a nie prawny. Argumenty dotyczące utrudnień w procesie inwestycyjnym należą do interesu faktycznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia WSA.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

SKO uchyliło decyzję Dyrektora ZDM i umorzyło postępowanie.

k.p.a. art. 127 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozpatrzenie odwołania przez SKO.

k.p.a. art. 132 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dyrektor ZDM uchylił swoją decyzję.

u.d.p. art. 39 § ust. 3

Ustawa o drogach publicznych

Zarzut naruszenia przez Dyrektora ZDM.

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia przez Dyrektora ZDM.

k.p.a. art. 61 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia przez Dyrektora ZDM.

k.p.a. art. 162 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dyrektor ZDM stwierdził wygaśnięcie decyzji.

k.p.a. art. 133

Kodeks postępowania administracyjnego

Przekazanie odwołania organowi II instancji.

k.p.a. art. 134 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi.

Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przejście spraw z NSA do WSA.

Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania.

k.p.a. art. 132 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymóg zgody drugiej strony na zmianę decyzji.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania odwoławczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka 'P.' S.A. nie posiadała interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Dyrektor ZDM miał prawo uchylić własną decyzję w trybie art. 132 k.p.a. bez zgody podmiotu niebędącego stroną.

Odrzucone argumenty

Argumentacja SKO, że spółka 'P.' S.A. była stroną postępowania i jej zgoda była wymagana na zmianę decyzji Dyrektora ZDM. Argumentacja spółki 'P.' S.A. o posiadaniu interesu prawnego i utrudnieniach w procesie inwestycyjnym.

Godne uwagi sformułowania

interes prawny to interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego spółka 'P.' S.A. ma jedynie interes faktyczny, a nie prawny, brak jest bowiem po stronie tej spółki prawa podmiotowego do przedmiotowej nieruchomości, takiego jak prawo własności lub wieczyste użytkowanie.

Skład orzekający

Halina Emilia Święcicka

sędzia

Piotr Borowiecki

sprawozdawca

Stanisław Gronowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów posiadania interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście praw na rzeczy cudzej i interesu faktycznego vs. prawnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia pasa drogowego, ale zasady dotyczące interesu prawnego są uniwersalne w postępowaniu administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa jasno rozgranicza interes prawny od faktycznego, co jest kluczowe w wielu postępowaniach administracyjnych. Pokazuje, jak błędna ocena statusu strony może prowadzić do uchylenia decyzji.

Kiedy dzierżawa gruntu nie daje prawa do bycia stroną w sądzie? Kluczowa różnica między interesem prawnym a faktycznym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA 4537/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Halina Emilia Święcicka
Piotr Borowiecki /sprawozdawca/
Stanisław Gronowski /przewodniczący/
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2004r. sprawy ze skargi Usługowej Spółdzielni U. siedzibą w W. na Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. . z dnia [...] października 2003r., Nr [...] w przedmiocie zajęcia pasa drogowego uchyla zaskarżoną decyzję
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2003 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.(dalej także: SKO w W. lub Kolegium) – działając m.in. na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. – po rozpatrzeniu odwołania spółki "P." S.A. z siedzibą w W. od decyzji Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w W. (dalej także: Dyrektor ZDM) z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...], uchylającej decyzję tego organu z dnia [...] grudnia 2002 r., Nr [...], - uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Dyrektora ZDM i umorzyło postępowanie w przedmiocie zmiany decyzji w trybie art. 132 k.p.a.
Z akt sprawy wynika, iż decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r., Nr [...], Dyrektor Zarządu Dróg Miejskich w W. zezwolił skarżącej Usługowej Spółdzielni "U." z siedzibą w W. na zajęcie pod parking odcinka pasa drogowego drogi powiatowej (ul. [...] odc. [...]. ul. K.) o pow. [...] m2, na okres od dnia [...].10.2002 r. do dnia [...].01.2004 r.
Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r., Nr [...], Dyrektor Zarządu Dróg Miejskich w W. – działając na podstawie przepisu art. 162 § 1 k.p.a. – stwierdził wygaśnięcie w/w decyzji Dyrektora ZDM z dnia [...] sierpnia 2002 r., Nr [...], wobec jej bezprzedmiotowości, ustalając jednocześnie kwestię należnych opłat do dnia [...].10.2002 r. obciążających skarżącą Usługową Spółdzielnię "U.". W uzasadnieniu organ stwierdził, iż decyzja z dnia [...] sierpnia 2002 r. stała się bezprzedmiotowa od dnia [...] listopada 2002 r. Dyrektor ZDM powołał się na umowę dzierżawy zawartą w dniu [...] października 2002 r. pomiędzy Zarządem Mienia Skarbu Państwa z siedzibą w W. a spółką "P." S.A. obejmującą między innymi teren zajmowany przez skarżącą spółdzielnię. W związku z powyższym Dyrektor ZDM uznał, iż od dnia obowiązywania tej umowy, tj. od dnia [...] listopada 2002 r., należało stwierdzić wygaśnięcie decyzji Dyrektora ZDM z dnia [...] sierpnia 2002 r.
W dniu [...] stycznia 2003 r. odwołanie od decyzji Dyrektora ZDM z dnia [...] grudnia 2002 r. złożył pełnomocnik skarżącej Usługowej Spółdzielni "U.". Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości strona skarżąca zarzuciła decyzji Dyrektora ZDM rażące naruszenie dyspozycji art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., rażące naruszenie art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.), jak również rażące naruszenie art. 10 § 1 i art. 61 § 4 k.p.a. W uzasadnieniu pełnomocnik strony skarżącej odnośnie zarzutu naruszenia przepisu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. podniósł, iż Dyrektor ZDM wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2002 r. pominął, że bezprzedmiotowość decyzji administracyjnej nie jest jedyną przesłanką uzasadniającą wydanie decyzji w trybie w/w przepisu. W ocenie strony skarżącej wygaśnięcie decyzji Dyrektora ZDM z dnia [...] sierpnia 2002 r. nie nakazywał żaden przepis prawa, nie leżało to w interesie społecznym lub – w szczególności – w interesie strony, a więc nie zostały wyczerpane ustawowe przesłanki nakazujące organowi administracji podjęcie działań zmierzających do wycofania decyzji z obrotu prawnego w oparciu o przepis art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Strona skarżąca uznała, że wygaśnięcie decyzji leżało jedynie w partykularnym interesie nastawionej na zysk spółki kapitałowej "P." S.A., której nieruchomość zajmowana przez skarżącą Usługową Spółdzielnię "U." jest niezbędna w realizacji komercyjnej inwestycji polegającej na budowie pawilonów handlowych, nie mającej nic wspólnego z interesem społecznym i sprzecznej co więcej z ustaleniami planu miejscowego. Stwierdzenie wygaśnięcia w/w decyzji z dnia [...] sierpnia 2002 r. nie leżało również w interesie skarżącej spółdzielni, która była jedyną stroną postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji Dyrektora ZDM z dnia [...] sierpnia 2002 r. zezwalającej na zajęcie pasa drogowego. Strona skarżąca uznała również, iż podpisanie umowy dzierżawy nieruchomości zajmowanej przez skarżącą spółdzielnię nie stanowi dowodu na bezprzedmiotowość decyzji z dnia [...] sierpnia 2002 r., a ponadto może być uznane za obejście obowiązujących przepisów ustawy o drogach publicznych.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej Usługowej Spółdzielni "U." decyzją z dnia [...] lutego 2003 r., Nr [...], Dyrektor Zarządu Dróg Miejskich w W. – działając na podstawie przepisu art. 132 § 1 k.p.a. – uchylił w całości swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] grudnia 2002 r., Nr [...], w sprawie wygaśnięcia decyzji Dyrektora ZDM z dnia [...] sierpnia 2002 r. W uzasadnieniu organ uznał, iż odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie.
W dniu [...] marca 2003 r. odwołanie od decyzji Dyrektora ZDM z dnia [...] lutego 2002 r. złożyła spółka "P." S.A. z siedzibą w W. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora ZDM, jako niezgodnej z prawem, w/w spółka handlowa - powołując się na zawartą umowę dzierżawy z dnia [...] października 2002 r. – stwierdziła, iż działania Usługowej Spółdzielni "U." mające na celu przedłużenie procesu inwestycyjnego na spornym terenie, a co za tym idzie przedłużenie własnej działalności, należy uznać za działania naruszające interes prawny i ekonomiczny inwestora i z tej przyczyny nie powinny zasługiwać na uwzględnienie. Spółka "P." S.A. podkreśliła, że ZDM w W. nie jest właścicielem terenu, zaś Usługowa Spółdzielnia "U." korzystając nadal z terenu i nie ponosząc z tego tytułu żadnych opłat działa bezumownie, albowiem nie podpisała z "P." S.A. - mimo wezwań w tym zakresie – żadnej umowy.
W wyniku rozpatrzenia odwołania spółki "P." S.A. od w/w decyzji Dyrektora ZDM w W. z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zaskarżoną w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzją z dnia [...] października 2003 r., Nr [...] – działając m.in. na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. –uchyliło w całości decyzję Dyrektora ZDM z dnia [...] lutego 2003 r. i umorzyło postępowanie w przedmiocie zmiany decyzji w trybie art. 132 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji SKO w W. – powołując się na postanowienia przepisu art. 132 k.p.a. – stwierdziło, że wniesienie odwołania przez jedną stronę, jak to miało miejsce w ocenie Kolegium w niniejszej sprawie, może być przesłanką do wydania przez organ I instancji nowej decyzji, ale tylko za zgodą drugiej strony. Natomiast w przypadku braku takiej zgody organ I instancji jest obowiązany przekazać odwołanie organowi II instancji zgodnie z art. 133 k.p.a. SKO w W. uznało wobec tego, iż bezpodstawne było wydanie przez Dyrektora ZDM decyzji z dnia [...] lutego 2003 r. na podstawie art. 132 k.p.a., skoro druga strona, tj. spółka "P." S.A. nie wyrażała i nie wyraża zgody na zmianę decyzji Dyrektora ZDM z dnia [...] grudnia 2002 r. Tym samym należało – w ocenie SKO w W. – uchylić decyzję organu I instancji jako niezgodną z przepisem art. 132 k.p.a. i umorzyć postępowanie w przedmiocie zmiany decyzji z dnia [...] grudnia 2002 r. w tym trybie.
W dniu [...] listopada 2003 r. pełnomocnik skarżącej Usługowej Spółdzielni "U." zaskarżył w/w decyzję SKO w W. z dnia [...] października 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego strona skarżąca zarzuciła decyzji SKO w W. rażące naruszenie art. 134 k.p.a. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony skarżącej podniósł, iż w jego ocenie Usługowa Spółdzielnia "U." była jedyną stroną postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji Dyrektora ZDM z dnia [...] sierpnia 2002 r. zezwalającej skarżącej na zajęcie pasa drogowego, jak i pozostałych postępowań administracyjnych przeprowadzonych w tej kwestii. Stronami tej decyzji nie była - zdaniem skarżącej spółdzielni – ani spółka "P." S.A., ani tym bardziej ZDM w W. W związku z tym należy uznać – w ocenie pełnomocnika strony, że odwołanie od decyzji Dyrektora ZDM z dnia [...] lutego 2003 r. zostało wniesione przez jednostkę nie mającą legitymacji do wniesienia środka odwoławczego. Skarżąca spółdzielnia podniosła, że "P." S.A. jest podmiotem, który nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji, a zatem SKO w W. powinno na podstawie art. 134 k.p.a. wydać postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania. W ocenie pełnomocnika skarżącej spółdzielni uchylenie przez organ II instancji zaskarżonej decyzji Dyrektora ZDM z dnia [...] lutego 2003 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i umorzenie postępowania w przedmiocie zmiany decyzji w trybie art. 132 k.p.a. należy uznać za rażące naruszenie przepisów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. SKO w W. podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podniosło, iż bezpodstawne było wydanie przez Dyrektora ZDM w W. decyzji z dnia [...] lutego 2003 r. na podstawie przepisu art. 132 k.p.a., skoro druga strona, tj. "P." S.A. nie wyrażała i nie wyraża zgody na zmianę decyzji z dnia [...] grudnia 2002 r. Zdaniem SKO w W. nie można podzielić zarzutu skargi, że Usługowa Spółdzielnia "U." była jedyną stroną niniejszego postępowania, skoro od dnia [...] listopada 2002 r. spółka "P." S.A. stała się dzierżawcą przedmiotowego terenu, a więc posiada interes prawny do bycia stroną w tym postępowaniu.
Z przesłanych przez organ odwoławczy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie akt administracyjnych wynika ponadto, iż w dniu [...] października 2003 r. SKO w W. wydało decyzję Nr [...], na podstawie której, po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika Usługowej Spółdzielni "U." od decyzji Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w W. z dnia [...] grudnia 2002 r. – działając m.in. na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. – uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Dyrektora ZDM z dnia [...] grudnia 2002 r., Nr [...], i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji wskazał, że ustalenia organu I instancji są słusznie kwestionowane przez stronę, zaś zaskarżona decyzja narusza art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 10 § 1 i art. 61 § 4 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Strona skarżąca wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu [...] listopada 2003 r., a więc zgodnie z cytowanym przepisem ustawy sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Jak stanowi przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga Usługowej Spółdzielni "U." zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2003 r., Nr [...], narusza przepisy postępowania administracyjnego wskazane w art. 28 k.p.a. w zw. z art. 132 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu SKO w W. dopuściło się obrazy wspomnianych przepisów k.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie, iż spółka handlowa "P." S.A. jest stroną postępowania zakończonego decyzją Dyrektora ZDM z dnia [...] lutego 2003 r. uchylającą wcześniejszą decyzję tego organu z dnia [...] grudnia 2002 r. i przyjęcie tym samym, iż winna ona wyrazić stosowną zgodę, o której mowa w przepisie art. 132 § 2 k.p.a.
Na mocy zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2003 r. Kolegium uchyliło decyzję Dyrektora ZDM z dnia [...] lutego 2003 r. uznając, że zgody na zastosowanie przepisu art. 132 k.p.a. i stwierdzenie wygaśnięcia wcześniejszej decyzji tego organu z dnia [...] grudnia 2002 r. nie wyraziła inna strona tego postępowania, tj. "P." S.A., przez co Dyrektor ZDM naruszyć miał przepis art. 132 k.p.a.
Według Sądu brak było jakichkolwiek podstaw prawnych do uznania przez SKO w W., że wspomniana decyzja Dyrektora ZDM z dnia [...] lutego 2003 r. została wydana z naruszeniem przepisu art. 132 k.p.a.
W niniejszej sprawie SKO w W. wadliwie – zdaniem Sądu - uznało, iż w/w spółka handlowa, jako dzierżawca nieruchomości zajętej przez Usługową Spółdzielnię "U.", posiada przymiot strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a., w postępowaniu administracyjnym dotyczącym kwestii wyrażenia zgody na zajęcia pasa drogowego przez skarżącą spółdzielnię. Organ odwoławczy bezpodstawnie przyjął, iż spółka "P." S.A. wykazała w przedmiotowym postępowaniu interes prawny.
Zgodnie z przepisem art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Jedyną przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego jest to, czy legitymuje się interesem prawnym lub obowiązkiem, ze względu na który żąda czynności organu lub którego dotyczy postępowanie.
Pojęcie interes prawny, użyte w przepisie art. 28 k.p.a., rozumiane w bezpośrednim znaczeniu tego pojęcia oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie interes prawny, w rozumieniu omawianego przepisu k.p.a., to interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. O istnieniu interesu prawnego decydują, w myśl ugruntowanych poglądów orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści (vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 1390/98). Również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 1998 r., sygn. akt II SA 1104/98, Sąd ten przyjął, iż pojęcie strony może być wyprowadzone tylko z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza więc ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Zdaniem Sądu od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji (tak również: /w:/ wyr. NSA w Warszawie z dnia 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83). Niewątpliwie szczególnymi cechami interesu prawnego jest po pierwsze bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu a wspomnianą normą prawa administracyjnego, na której budowany jest interes prawny. Oznacza to, że interes prawny mają tylko te z podmiotów, których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego, a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu. Drugą szczególną cechą interesu prawnego jest jego realność, interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (podobnie /w:/ wyroku NSA w Warszawie z dnia 19 marca 2002 r., sygn. akt IV SA 1132/00 oraz cyt. tam orzecznictwo i literatura).
Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga więc – zdaniem Sądu, ustalenia owego związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego.
Zdaniem Sądu należy zauważyć, iż spółka "P." S.A. nie jest ani właścicielem, ani użytkownikiem wieczystym spornej nieruchomości. Jest tylko dzierżawcą tych gruntów na podstawie umowy dzierżawy, a więc ma prawa na rzeczy cudzej. Oznacza to, że w/w spółka handlowa ma jedynie interes faktyczny, a nie prawny, brak jest bowiem po stronie tej spółki prawa podmiotowego do przedmiotowej nieruchomości, takiego jak prawo własności lub wieczyste użytkowanie. Wskazane przez tą spółkę w odwołaniu od decyzji Dyrektora ZDM z dnia [...] lutego 2003 r. okoliczności, dotyczące utrudnień związanych z procesem inwestycyjnym, nie mogą mieć wpływu na ocenę istnienia interesu prawnego, albowiem tego rodzaju argumenty dotyczą wyłącznie interesu faktycznego.
Zdaniem Sądu spółka "P." S.A. odwołując się od w/w decyzji Dyrektora ZDM z dnia [...] lutego 2003 r. nie wykazała w tym postępowaniu, iż służy jej wspomniany interes prawny, albowiem nie wskazała normy prawa, z której dla skarżącej spółki handlowej wynikałyby bezpośrednio określone prawa lub obowiązki.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego należy w konsekwencji uznać, iż Dyrektor ZDM, opierając się na zasadnych argumentach powołanych w odwołaniu przez skarżącą Usługową Spółdzielnię "U.", miał prawo uchylić na podstawie art. 132 k.p.a. swą wcześniejszą decyzję z dnia [...] grudnia 2002 r., bez zwracania się o wyrażenie zgody przez podmiot niebędący stroną tego postępowania, tj. przez spółkę "P." S.A.
Zdaniem Sądu w wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez spółkę "P." S.A. od decyzji Dyrektora ZDM z dnia [...] lutego 2003 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zobowiązane było uznać, iż w/w spółka nie ma przymiotu strony postępowania, i na tej podstawie podjąć w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego. W tym miejscu Sąd pragnie jedynie zauważyć, iż – wbrew twierdzeniom strony skarżącej – SKO w W. nie powinno orzec w formie postanowienia o niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 k.p.a., z uwagi na brak legitymacji po stronie podmiotu wnoszącego odwołanie, lecz winno umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Wprawdzie można spotkać w doktrynie poglądy o konieczności zastosowania w takiej sytuacji przepisu art. 134 k.p.a. (tak np. A. Wróbel /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Kantor Wydawniczy Zakamycze, 2000 r.), niemniej w piśmiennictwie oraz orzecznictwie sądowym przeważa pogląd (podzielany przez skład orzekający w niniejszej sprawie), że stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (vide: uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r., sygn. akt OPS 16/98; także również /w:/ wyroku NSA w Warszawie z dnia 10 marca 1986 r., sygn. akt III SA 1377/86, ONSA z 1989 r., nr 1, poz. 11; podobnie: B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2004 r., s. 602).
W ocenie Sądu należy w kontekście całokształtu materiału zgromadzonego w toku niniejszego postępowania stwierdzić jedynie, iż zupełnie niezrozumiałe jest wydanie przez SKO w W. decyzji z dnia [...] października 2003 r., Nr [...], na podstawie której Kolegium uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Dyrektora ZDM z dnia [...] grudnia 2002 r., Nr [...], i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, skoro w/w decyzja z dnia [...] grudnia 2002 r. została już wcześniej wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją Dyrektora ZDM z dnia [...] lutego 2003 r. Z uwagi na fakt, iż obydwie strony nie podnosiły w toku postępowania kwestii wydania tej decyzji, Sąd uznał, iż nie miała ona jakiegokolwiek wpływu na wynik niniejszej sprawy i ocenę prawną zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Nr [...].
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w sentencji orzeczenia, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI