II SA 4533/03

II SA 4533/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Czarnecki /sprawozdawca/
Andrzej Wieczorek
Ewa Frąckiewicz /przewodniczący/
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Asesor WSA Andrzej Czarnecki /spr./ Asesor WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi "R." I. K.& R. K. spółka komandytowo – akcyjna z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie: wykreślenia z ewidencji statków rybackich 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w G. z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...]; 2. stwierdza, iż decyzje wymienione w punkcie 1 nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz "R." I. K. & R. K. spółka komandytowo – akcyjna z siedzibą w W., kwotę 275 (dwieście siedemdziesiąt pięć) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w G. decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] na podstawie art. 54 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o rybołówstwie morskim (Dz. U. Nr 129, poz. 1441 ze zm.) i art. 104 kpa, wykreślił z ewidencji statków rybackich kuter [...] nr ewidencyjny [...] uzasadniając, iż statek nie był używany do wykonywania rybołówstwa przez okres dłuższy niż 12 miesięcy.
Orzeczeniem Technicznym z dnia [...] sierpnia 2003 r. o Zdatności do Pływania Polski Rejestr Statków stwierdził, że statek jest bez osób na pokładzie i bez ładunku. Dopuszczono roboty remontowe pod nadzorem.
Od decyzji [...] I. K. & R. K.i spółka komandytowo – akcyjna z siedzibą w W. złożyła odwołanie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W uzasadnieniu spółka podaje, iż w ostatnim okresie eksploatacyjnym wykonywała rybołówstwo przez dokonywanie skupu ryb z burty od innych jednostek. Statek przechodził remont, który obecnie jest na ukończeniu. Uprzednio kuter dokonywał połowów do dnia [...] lipca 2002 r. oraz kolejny raz używany był do rybołówstwa w dniu [...] lipca 2003 r., to jest przed upływem roku. Na dowód skupu ryb z burty spółka przedłożyła fakturę z dnia [...] lipca 2003 r. stwierdzającą skup flądry w ilości łącznej 62 kg oraz fakturę sprzedaży ryby w ilości 50 kg. Odwołująca się spółka wnosiła o cofnięcie decyzji co umożliwi jej dokończenie remontu, gdyż wykreślenie kutra z rejestru postawi spółkę w stan upadłości.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] października 2003 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 54 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o rybołówstwie morskim utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ administracji stwierdza, iż bezspornym jest, że kuter od lipca 2002 r. nie prowadził połowów – nie były składane przez armatora strony dziennika połowowego, a kuter nie wypływał z portu w J. Posiadana przez spółkę licencja połowowa oraz specjalne zezwolenie połowowe uprawnia tego armatora jedynie do połowów organizmów morskich. Tym samym organ administracji uważa, iż skup ryby z burty nie był zgodny z posiadanymi uprawnieniami. Jednocześnie organ administracji podważa twierdzenie spółki, iż w dniu [...] lipca 2003 r. kuter był używany do wykonywania rybołówstwa poprzez dokonywanie skupu organizmów morskich w celach zarobkowych, bowiem z posiadanej dokumentacji wynika, iż statek nie spełniał warunków niezbędnych do wykonywania nim rybołówstwa morskiego. Nie posiadał ważnej karty bezpieczeństwa, a z Orzeczenia Technicznego Polskiego Rejestru Statków z dnia [...] sierpnia 2003 r. o Zdatności do Pływania wynika, że statek nadaje się jedynie do postoju przy nabrzeżu i to bez osób na pokładzie i bez ładunku.
Od decyzji tej spółka złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 9, 77, 80 i 107 kpa) oraz naruszenie prawa materialnego przez nieprawidłową wykładnię ustawy z dnia 6 września 2001 r. o rybołówstwie morskim.
Skarżąca podnosi, iż skup na burtę stanowi, zgodnie z art. 2 pkt 9 wymienionej wyżej ustawy z dnia 6 września 2001 r. wykonywanie rybołówstwa morskiego. W dniu [...] lipca 2003 r. dokonano skupu pilotażowego ryby z łodzi rybackich [...] i [...] w porcie J., na dowód czego przedłożono faktury zakupu i sprzedaży ryby. Niestety ta dalsza działalność została skarżącej uniemożliwiona, z uwagi na postawienie do wolnej burty innego statku. Skarżący uprzednio upewnili się uzyskaną pozytywną opinią z dnia [...] czerwca 2003 r. Morskiego Biura Prawnego i w rozmowie telefonicznej z Głównym Specjalistą ds. Legislacji Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, iż taki skup ryby jest wykonywaniem rybołówstwa morskiego w rozumieniu w/w przepisu.
Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja jest na tyle lakoniczna, iż uniemożliwia stronie polemikę z jej rozstrzygnięciem, czym narusza art. 107 § 3 kpa. Natomiast w ocenie skarżącej decyzja I instancji praktycznie nie zawiera uzasadnienia.
Skarżąca, powołując się na art. 5 ustawy o rybołówstwie morskim, uznaje za nietrafne stwierdzenie organu administracji, iż posiadana przez spółkę licencja i specjalne zezwolenie nie uprawniały jej do skupu organizmów morskich. W rozumieniu skarżącej, ustawa nie przewiduje osobnej licencji czy zezwolenia na połowy i osobnych tych dokumentów na skup organizmów morskich, czego potwierdzeniem, w jej przekonaniu, jest zapis w licencji określający uprawnienie do wykonywania rybołówstwa morskiego zgodnie ze specjalnym zezwoleniem. Skarżąca podnosi, iż statek spółki posiadał ważną licencję, tak jak statki od których skupiono rybę i wszystkie te statki znajdowały się na wodzie, a skup nastąpił przez burtę.
Odnosząc się do wymienionych warunków wykonywania rybołówstwa skarżąca stwierdza, iż karta bezpieczeństwa jako dokument wystawiany przez Urząd Morski potwierdza spełnienie przez statek wymagań technicznych zezwalających na wyjście w morze. Natomiast opinie techniczne Polskiego Rejestru Statków są wydawane na podstawie przeprowadzonych przeglądów technicznych w okresach cyklicznych dla odnowienia klasy. Statek spółki jest w trakcie owego przeglądu. Natomiast PRS nie wypowiada się na temat wykonywania rybołówstwa, magazynowania, czy przetwórstwa ryby, gdyż ocenia jedynie stan techniczny statku. Ostatnie orzeczenie PRS zostało wydane [...] lipca 2003 r. (a nie [...] lipca 2003 r. jak zauważa to skarżąca) i potwierdza pozytywny stan techniczny jednostki. Dopisek: "bez osób na pokładzie, bez ładunku. Dopuszcza się roboty remontowe pod nadzorem" stwierdza jedynie, zdaniem skarżącej, że na jednostce nie powinny znajdować się osoby postronne i nie powinno być zbędnego ładunku. Ten dokument PRS jest traktowany jako karta bezpieczeństwa na postój w porcie. Dalej skarżąca stwierdza, że obecnie nie wydaje się oddzielnych zezwoleń na skup ryby z burty, zezwolenia takie wydawał dawniej Urząd Morski, kiedy jednocześnie podlegało mu rybołówstwo morskie. Skarżąca przyznaje, iż jest przepis o charakterze porządkowym nakazujący uzyskanie zgody portu na przeładunek ze względu na bezpieczeństwo w porcie. Jednakże spółka o tym nie wiedziała, a z uwagi na niewielkie ilości przeładowywanej ryby odstąpiono od ukarania armatora.
Wskazując na powyższe skarżąca stwierdza, iż organ administracji nie dokonał wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, stąd i nie wyjaśnił w zakresie wyczerpującym stanu faktycznego dopuszczając się dowolności w jego ocenie. Nadto powołując w decyzji jedynie podstawę prawną rozstrzygnięcia nie wyjaśnił dlaczego ją zastosował.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wnosił o jej oddalenie.
Odnosząc się do zarzutów skargi organ administracji stwierdza, iż zgodnie z wykładnią językową rybołówstwo morskie, w myśl art. 2 pkt 9 ustawy o rybołówstwie morskim, polega na połowach morskich lub skupie organizmów morskich. Odwołując się zaś do art. 5 ustawy organ stwierdza, iż pomimo tego, że ustawa nie zawiera odrębnych regulacji w zakresie prowadzenia skupu, to w licencji na wykonywanie rybołówstwa morskiego wskazuje się czy obejmuje ona wyłącznie połowy, skup czy łącznie obie działalności. W związku z powyższym, w ocenie organu administracji, wykonywanie rybołówstwa morskiego przez skup organizmów morskich może mieć miejsce w sytuacji, gdy statek posiada wskazane w licencji takie uprawnienie oraz zezwolenie Dyrektora Urzędu Morskiego w G. na prowadzenie punktu skupu ryb, zgodę kapitana portu na przeładunek na wodzie w związku ze skupem ryb oraz świadectwo weterynaryjne uprawniające do prowadzenia skupu ryb. Na dowód powyższego organ administracji powołuje się na Zarządzenie Porządkowe Nr 3 Dyrektora Urzędu Morskiego w G.z dnia 18 lipca 2000 r. Przepisy portowe – Dz. Urz. Wojewody Pomorskiego Nr 78, poz. 474.
Organ podkreśla, iż statek spółki nie posiadał wymienionych uprawnień. Nadto wyjaśnienie PRS odnośnie orzeczenia technicznego wydanego dla statku [...] wskazuje, iż statek był przygotowany do postoju w porcie w celu przeprowadzenia remontu, a nie do wyjścia w morze i wykonywania rybołówstwa morskiego z użyciem statku.
W związku z tym organ stwierdza, iż wykreślenie statku z rejestru nastąpiło skutkiem nie wykonywania rybołówstwa morskiego przez armatora w okres powyżej 12 miesięcy, natomiast powody, dla których nie prowadził tej działalności nie mają znaczenia dla podjętej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje;
Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie:
- ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
(Dz. U. nr 153, poz.1269), zwana u.s.a.,
- ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), zwana p.s.a.,
- ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p.
W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie sądowoadministracyjne toczy się na podstawie tej ustawy.
Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 54 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o rybołówstwie morskim (Dz. U. Nr 129, poz. 1441 ze zm.) – dalej zwanej ustawą - wykreślenie statku rybackiego z ewidencji następuje z urzędu jeżeli statek nie był używany do wykonywania rybołówstwa morskiego przez okres dłuższy niż 12 miesięcy.
Pojęcie rybołówstwa morskiego definiuje art. 2 pkt 9 ustawy jako połów w morzu lub skup organizmów morskich w celach zarobkowych, połów w morzu lub skup organizmów morskich w celach naukowo-badawczych, połów w celach szkoleniowych, połów w celach sportowo-rekreacyjnych, zarybianie, chów, hodowlę ryb i innych organizmów morskich.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, iż w dniu [...] lipca 2003r. armator dokonał skupu ryb z burty z kutrów [...] i [...] w ilości 62 kg, na dowód czego przedłożył stronę dziennika połowowego NR [...]. Okoliczność ta jest zawarta w ustaleniach organu administracji, który jednakże stwierdza, iż skup ryby z burty był niezgodny z posiadanymi uprawnieniami armatora, bowiem statek nie posiadał ważnej karty bezpieczeństwa, a Orzeczenie Techniczne Polskiego Rejestru Statków z dnia [...] lipca 2003 r. określało, iż statek nadaje się do postoju przy nabrzeżu bez osób na pokładzie, bez ładunku z dopuszczeniem do wykonywania na nim robót remontowych.
W ocenie organu więc statek nie spełniał warunków do wykonywania rybołówstwa morskiego. W tej kwestii należy zauważyć, iż organ administracji nie dokonał wyjaśnienia całego stanu faktycznego przez wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego dostępnego w sprawie i dokonanie jego oceny, czym naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa .
Jak wynika z akt sprawy Polski Rejestr Statków wydał w stosunku do kutra [...] Orzeczenie Techniczne o Zdatności do Pływania Nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r. z ważnością do dnia [...] grudnia 2003 r., a więc ważnego także na datę skupu ryb z burty ([...] lipca 2003 r.). W celu podjęcia remontu statku armator wystąpił do PRS o wydanie Orzeczenia Technicznego o Zdatności do Pływania – do postoju przy nabrzeżu, które to orzeczenie otrzymał, co jest w sprawie podnoszone. Dokument ten stanowił dla statku kartę bezpieczeństwa na postój przy nabrzeżu, tym samym zarzut stawiany w zaskarżonej decyzji, że statek nie posiadał żadnej ważnej karty bezpieczeństwa jest nietrafny. Z wyjaśnień PRS wynika, iż dopisek "Bez osób na pokładzie , bez ładunku. Dopuszcza się roboty remontowe pod nadzorem" należy rozumieć, jak wyjaśnia to PRS, że podczas wykonywania prac remontowych na jednostce nie powinny znajdować się osoby postronne, nie powinno być zbędnego ładunku, a prace powinny odbywać się pod nadzorem. Treść tego wyjaśnienia była przytaczana przez skarżącą spółkę, natomiast organ administracji wyprowadza z tego orzeczenia technicznego wniosek o niezdolności statku do rybołówstwa. Otóż należy stwierdzić, iż Orzeczenie Techniczne Polskiego Rejestru Statków nie wypowiada się w tym zakresie z uwagi na fakt, iż organ ten nie zajmuje się określaniem warunków niezbędnych do wykonywania rybołówstwa.
Warunki te określa art. 5 ustawy o rybołówstwie morskim, który stanowi, iż wykonywanie rybołówstwa morskiego przez armatorów (...) wymaga uzyskania licencji i specjalnego zezwolenia połowowego. Odnosząc się do powyższego przepisu należy stwierdzić, iż skarżąca spółka warunki te spełniała – posiadała Licencję z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] oraz Specjalne Zezwolenie Połowowe z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...].
Organ administracji z treści art. 5 ustawy wywodzi, iż dokonywanie skupu ryby z burty dozwolone jest armatorowi posiadającemu odrębną licencję dla tej działalności. Interpretacja taka nie znajduje uzasadnienia w treści ustawy. Zgodnie bowiem z art. 9 ustawy o rybołówstwie morskim licencja zawiera:
1) imię, nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres armatora statku rybackiego,
2) dane dotyczące statku rybackiego:
a) rodzaj statku,
b) międzynarodowy sygnał wywoławczy,
c) oznakę rybacką, nazwę oraz port macierzysty,
d) długość całkowitą statku,
e) moc silnika,
f) pojemność brutto,
3) okres ważności licencji,
4) rodzaj i ilość narzędzi połowowych,
5) numer identyfikacyjny statku rybackiego wpisany do rejestru, o którym mowa w art. 58 ust. 1,
6) rejon połowów.
Jak z powyższego wynika, ustawa nie przewiduje odrębnych licencji na połowy i na skup ryb z burty, lub na obie te działalności łącznie. Także specjalne zezwolenie połowowe nie wprowadza takiego rozróżnienia, albowiem zawiera jedynie: imię, nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres armatora statku rybackiego, określenie organizmów morskich, które mogą być poławiane, kwotę połowową, jeżeli jest wymagana, rejon prowadzenia połowów, rodzaj i ilość narzędzi połowowych i określenie aktywności połowowej statku rybackiego (art. 15 ust. 1 ustawy). Owszem, zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o rybołówstwie morskim, dodatkowego zezwolenia, właściwego okręgowego inspektora rybołówstwa morskiego, wymagają połowy lub skup organizmów morskich w celach naukowo-badawczych albo połowy w celach szkoleniowych, w polskich obszarach morskich, jednakże skarżący, jak wynika z akt sprawy, tej działalności nie prowadził.
W powyższym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dokonywał dodatkowych ustaleń, lecz oparł się na argumentach stron i aktach sprawy.
W zaskarżonej decyzji nie jest to podnoszone, jednakże organ administracji w odpowiedzi na skargę powołuje się dodatkowo na naruszenie przez skarżącą spółkę § 81 ust. 2 oraz § 98 ust. 1 pkt e) Zarządzenia Porządkowego Nr 3 Dyrektora Urzędu Morskiego w G. z dnia 18 lipca 2000r. (Pomor. Nr 78, poz. 474 ze zm.).
Przepis § 81 ust. 2 Zarządzenia stanowi, iż przeładunek towarów na wodzie może być dokonywany tylko za każdorazowym zezwoleniem kapitanatu portu i w miejscach wyraźnie wskazanych, natomiast § 98 ust. 1 pkt e) zabrania bez zezwolenia Dyrektora Urzędu Morskiego w G. urządzania stałych lub ruchomych punktów handlowych oraz sprzedaży napojów alkoholowych na obszarze portu.
Przepisy te mają charakter wyłącznie porządkowy i są przepisami portowymi regulującymi sprawy z zakresu bezpieczeństwa żeglugi i porządku na obszarze morskich portów, leżących w zakresie właściwości terytorialnej Dyrektora Urzędu Morskiego w G. (§ 2 ust. 1 Zarządzenia). Nie są to regulacje określające warunki wykonywania rybołówstwa morskiego, a tym samym złamanie przepisów powyższego Zarządzenia nie może stanowić podstawy do wykreślenia statku rybackiego w trybie art. 54 pkt 2 lit. b) ustawy o rybołówstwie morskim.
Badając wyłącznie legalność zaskarżonych decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym, doszedł do przekonania, iż naruszyły one przepisy postępowania w zakresie wskazanym wyżej oraz przepisy prawa materialnego [art. 54 pkt 2 lit. b) w związku z art. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o rybołówstwie morskim (Dz. U. Nr 129, poz. 1441 ze zm.)], w związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c), art. 152 oraz art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.