II SA 4457/03

II SA 4457/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Wdowiak /sprawozdawca/
Grażyna Śliwińska
Olga Żurawska-Matusiak /przewodniczący/
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie : Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Protokolant: Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi J. GmbH Niemcy na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lipca 2003r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego uchyla zaskarżoną decyzję
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2003 roku nr [...] Urząd Patentowy RP w trybie postępowania spornego, po rozpoznaniu wniosku "J." GmbH z Niemiec przeciwko P. S. "[...]" w [...] o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego słownego JOOL nr [...] na podstawie art. 9 ust.1 pkt 1 i art. 29 oraz art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 roku oznakach towarowych /Dz.U. nr 5, poz. 17 ze zm./ w zw. z art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej /tekst jednolity Dz.U nr 119, poz. 1117/ oraz art. 98 kpc w związku z art. 256 ust.2 p.w.p.:
1. oddalił wniosek,
2. przyznał P. S. "[...]" w [...] od GmbH z Niemiec kwotę 900.00 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zdaniem Urzędu Patentowego RP wnioskodawca "J." GmbH z Niemiec nie wykazał, aby zarejestrowanie znaku towarowego JOOL nr [...] nastąpiło z naruszeniem art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 roku o znakach towarowych niedopuszczalna jest rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzić w błąd odbiorców, co do pochodzenia towarów. Przy ocenie zdolności rejestrowej znaku należy brać pod uwagę podobieństwo /jednorodzajowość/ towarów oraz podobieństwo oznaczeń. Tylko łączne spełnienie tych dwóch warunków skutkuje odmową rejestracji znaku, przy czym nie każde podobieństwo skutkuje taką odmową. Wymaga się podobieństwa takiego stopnia, żeby w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mogło ono powodować wprowadzenie odbiorców w błąd, co do pochodzenia towarów. Ważne znaczenie przy ocenie zdolności rejestrowej znaku towarowego ma także ocena warunków obrotu gospodarczego, w którym znak funkcjonuje.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Urząd Patentowy nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku.
Zdaniem wnioskodawcy jednorodzajowość towarów w porównywanych znakach jest bezdyskusyjna. Znak towarowy JOOL jest przeznaczony do oznaczenia takich samych bądź tego samego rodzaju towarów, co znak towarowy JOOP!, tj. do oznaczenia odzieży oraz usług, w wyniku świadczenia, których otrzymuje się towary tego samego rodzaju tj., "usług krawieckich" oraz pozostałych usług także zbliżonych do usług krawieckich. W ocenie Urzędu Patentowego ta bezdyskusyjność odnosi się do odzieży albowiem hafciarstwo, malowanie na materiałach i wyrobach włókienniczych nie jest związane wyłącznie z odzieżą.
Bezsporne jest także, zdaniem wnioskodawcy, podobieństwo oznaczeń. Ostatnia, różna litera w obu znakach, nie ma istotnego znaczenia dla zdolności odróżniającej porównywanych oznaczeń.
Urząd Patentowy RP dokonując oceny podobieństwa obu oznaczeń uznał, iż nie są takie same. Końcowe litery obu oznaczeń "P" i "L" różnią się wyraźnie graficznie i fonetycznie, co w przypadku jednosylabowego wyrazu wyrazy te różnicuje jako całość zarówno pod względem wizualnym jak i fonetycznym. Porównywane oznaczenia różnicuje nie tylko ostatnia litera oznaczeń, ale również nietypowe dla zapisu wyrazów /słów/ zwiększone odstępy między literami a także znak wykrzyknika na końcu oznaczenia wnioskodawcy. Gdyby jednak przyjąć, że pomiędzy porównywanymi oznaczeniami istnieje pewne podobieństwo to nie jest to podobieństwo, które może wprowadzić odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów sygnowanych tymi oznaczeniami. Różne są bowiem warunki obrotu gospodarczego w jakich funkcjonują porównywane znaki towarowe. Odzież oznaczana znakiem JOOP! jest sprzedawana w ekskluzywnych sklepach, zaś odzież oznaczana znakiem JOOL jest sprzedawana w małych sklepikach i na targowiskach. Inna jest zatem klientela i różne miejsca zbytu towarów.
Także zarzut naśladownictwa nie jest trafny albowiem znak JOOL jest używany przez uprawnionego na długo na długo przed datą zarejestrowania znaku JOOP!. Wnioskodawca nie wykazał, od kiedy używa w Polsce przedmiotowego znaku towarowego. Czyniąc zarzut uprawnionemu z rejestracji znaku towarowego JOOL dotyczący wykorzystania renomy znaku JOOP!, nie wskazał żadnych faktów ani nie przedstawił żadnych dowodów, które świadczyłyby o tym, że znak towarowy JOOP! jest znakiem towarowym renomowanym.
Na decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] lipca 2003 roku skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył J. GmbH z Niemiec wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucając jej naruszenie prawa materialnego a w szczególności art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 roku o znakach towarowych przez błędna jego interpretację i niewłaściwe zastosowanie polegające. Zdaniem skarżącego oba oznaczenia są myląco podobne. Świadczą o tym trzy pierwsze, tożsame litery. Ich identyczność ma znaczenie dla wizualnego podobieństwa, zwłaszcza zastosowanie obok siebie dwóch liter OO . Także przy wymowie słychać przede wszystkim właśnie trzy pierwsze litery. One powodują, że ostatnie stają się bezdźwięczne. Oba słowa nie mają znaczenia w języku polskim, co potwierdza dodatkowo podobieństwo znaków. Również twierdzenie Urzędu Patentowego RP o funkcjonowaniu znaku w różnych warunkach obrotu gospodarczego, jako mające znaczenia dla wprowadzenia w błąd odbiorców nie jest trafne. Towary obu firm są sprzedawane detalicznie. Tak przecież zawsze być nie musi. Prawo ochronne na znak towarowy daje prawo korzystania z niego na terytorium całego kraju, bez wyznaczania miejsc sprzedaży. Również uprawniony nie wykazał, aby znak towarowy JOOL nie został utworzony dla naśladowania znaku towarowego JOOP! Zwłaszcza, że znak towarowy JOOL został zgłoszony w UP w wiele lat po znaku JOOP!. O renomie znaku decyduje przede wszystkim ogół pozytywnych wyobrażeń konsumentów o wyrobach oznaczonych danym znakiem i siła jego atrakcyjności.
W odpowiedzi na skargę Urząd patentowy RP wnosił o jej oddalenie. Podkreślił, że Urząd oddalił wniosek przede wszystkim ze względu na to, że uznał, iż podobieństwo oznaczeń porównywanych znaków towarowych nie jest tego rodzaju żeby mogło wprowadzić w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W dniu 1 stycznia 2004 roku weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271/. Zgodnie z art. 97 § 1 tej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/.
Niniejsza sprawa należy do takiej kategorii spraw i podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lipca 2003 roku oddalającą wniosek "J." GmbH z Niemiec o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego słownego JOOL nr [...].
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 roku – Prawo własności przemysłowej /Dz.U. nr 49 z 2001r., poz. 508 ze zm./ w art. 315 ust. 3 wyraża zasadę w myśl której zdolność ochronną znaków towarowych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed 22 sierpnia 2001 roku ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. Wobec tego, przepisami stanowiącymi podstawę do oceny zdolności ochronnej przedmiotowego znaku towarowego są przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1985 roku o znakach towarowych.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17), w myśl którego niedopuszczalna jest rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców, co do pochodzenia towarów. Stosownie do tego przepisu, przeszkodę do rejestracji stanowi prawo z rejestracji znaku towarowego z wcześniejszym pierwszeństwem. Niedopuszczalna jest rejestracja znaków towarowych, gdyby w jej wydaniu powstało prawo, którego zakres pokrywałby się, chociaż częściowo, z zakresem prawa z rejestracji, z wcześniejszym pierwszeństwem. Czy obydwa znaki towarowe są podobne, rozstrzyga się na podstawie kryterium niebezpieczeństwa wprowadzania w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów.
Na niedopuszczalne wprowadzanie w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów składa się podobieństwo towarów i podobieństwo oznaczeń.
W doktrynie uznaje się, iż badając podobieństwo oznaczeń należy uwzględnić ogólne wrażenie, jakie porównywane oznaczenia wywierają na odbiorcę, dla którego decydujące znaczenie mają zbiorcze elementy porównywanych oznaczeń. Należy pamiętać, iż odbiorca kieruje się przy wyborze towaru jedynie pewnymi przewodnimi elementami oznaczeń, z pominięciem odrębnych rozbieżności (M. Kępiński - Niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do źródła pochodzenia towarów w prawie znaków towarowych).
Biorąc powyższe kryteria pod uwagę sąd uznał skargę za zasadną a podniesiony zarzut naruszenia prawa materialnego za trafny.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, zdaniem sądu, że obydwa znaki przeznaczone są do oznaczania towarów tego samego rodzaju. Ta kwestia została jednoznacznie rozstrzygnięta przyznaniem przez uprawnionego z rejestracji, na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, faktu jednorodzajowości towarów. To przyznanie wątpliwości nie budzi. Wymaga podkreślenia, że "jednorodzajowość" towarów, o której mowa w ustawie o znakach towarowych, nie może być interpretowana jako ich "identyczność". O jednorodzajowości towarów decyduje przede wszystkim to, czy nabywcy mogą sądzić, że towary wytwarzane są przez to samo przedsiębiorstwo (zob. M. Kępiński, jw., s. 33-34), Z pewnością taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej. Rację ma przecież skarżący twierdząc, że znak towarowy JOOL jest przeznaczony do oznaczania takich samych bądź tego samego rodzaju towarów co znak towarowy JOOP!. Został bowiem zarejestrowany w klasie 25-odzież i 40-usługi, przy czym usługi to także krawieckie lub do nich zbliżone.
Wbrew twierdzeniom organu, oba znaki; słowno-graficzny JOOP! i słowny JOOL są do siebie podobne tak w płaszczyźnie wizualnej jak i fonetycznej. Decydują o tym trzy pierwsze litery każdego ze znaków. Są one identyczne i to on przykuwają uwagę odbiorcy. Zwłaszcza czynią to dwie tożsame środkowe litery. Każdy z wyrazów kończy inna spółgłoska. "P" jest spółgłoską bezdźwięczną zaś "L" dźwięczną. Przy wymowie spółgłoska L traci dźwięczność. Decyduje o tym z pewnością sposób wymowy każdego z oznaczeń. Wbrew twierdzeniom uprawnionego z rejestracji oznaczenie JOOP! nie wymawia się akcentując poszczególne litery lecz łącząc je ze sobą, podobnie jak oznaczenie JOOL. Oznaczenie JOOP! wymawia się jako słowo a nie jako poszczególne litery. Naturalnym jest wymowa poszczególnych liter jako słowa, jeżeli jest to tylko możliwe. Poszczególne litery w słowie JOOP nie są oddzielone kropkami, co sugerowałoby wymowę słowa jako poszczególnych liter. Znak JOOL został zarejestrowany jako znak słowny co oznacza, że słowo może być używane w różny sposób, w tym przy pomocy wielkich liter. Także wykrzyknik nie identyfikuje słowa ale samo słowo. Fakt, że każde z oznaczeń nie ma znaczenia w języku polskim zwiększa podobieństwo słowa JOOL do słowa JOOP.
Niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd co do pochodzenia jest wypadkową podobieństwa towarów i znaków. Oba elementy łączą się ze sobą ściśle i przeciętny odbiorca, dokonując wyboru towarów, w toku porównywania znaku towarowego /towaru i oznaczenia/ nie rozdziela ich.
Zdaniem Urzędu Patentowego takie niebezpieczeństwo w niniejszej sprawie nie istnieje albowiem różne są warunki obrotu gospodarczego w jakich funkcjonują porównywane znaki towarowe. Nie sposób zgodzić się z argumentacją Urzędu. Zwykłe warunki obrotu gospodarczego to nic innego jak zwykłe warunki ekonomiczne. To oznacza, że obrotu gospodarczego nie można dzielić na ten w małych sklepach i bazarach oraz w sklepach ekskluzywnych. W gospodarce wolnorynkowej funkcjonują wszystkie rodzaje działalności. Ważne jest natomiast, że towary obu firm są sprzedawane detalicznie co nie wyklucza przecież wzajemnego przenikania. Klientela też może ulec zmianie. Słusznie zauważa skarżący, że prawo ochronne na znak towarowy daje prawo korzystania z niego w dowolny sposób, na terytorium całego kraju, bez wyznaczania miejsc w których może być wykonywana lub w których wykonywanie być nie powinno.
Poza sporem jest, że znak towarowy JOOP! został zgłoszony do ochrony na wiele lat przed znakiem towarowym JOOL. Sprzedaż wyrobów z tym znakiem odbywa się w ekskluzywnych sklepach co sugeruje wysoką jakość towarów. Miejsce sprzedaży, jakość towarów, klientela to przecież okoliczności dowodzące renomy znaku, jego atrakcyjności. W takiej sytuacji istnieje niebezpieczeństwo wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów.
Wbrew twierdzeniom uprawnionego nie mógł on nabyć wtórnej zdolności rejestrowej skoro ma pierwotną, która to okoliczność nie budzi wątpliwości.
Urząd Patentowy RP oddalił wniosek J. GmbH z Niemiec o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego słownego JOOL ze względu na to, że uznał, iż podobieństwo porównywanych oznaczeń nie jest tego rodzaju, że mogło wprowadzić w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Tym samym, w ocenie Urzędu, nie zaistniały przesłanki przewidziane art. 9 ust. 1 pkt 1, 29 i 30 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 roku o znakach towarowych.
Mając powyższe rozważania na uwadze i na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1) a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uchylił zaskarżoną decyzję albowiem stwierdził naruszenie prawa materialnego a mianowicie art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 roku o znakach towarowych, które miało wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnym przyjęciu, że podobieństwo znaków towarowych JOOL i JOOP! nie jest tego rodzaju, że mogłoby wprowadzić w błąd odbiorców, co do pochodzenia towarów.