II SA 4372/03

II SA 4372/03 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-05-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-11-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Piotr Borowiecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6462 Wzory użytkowe
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. M. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2003 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na wzór użytkowy postanawia: - skargę odrzucić -
Uzasadnienie
Skarżący E. M. wniósł w dniu [...] listopada 2003 r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2003 r., nr [...], w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na wzór użytkowy "Zintegrowany system walutowy euro", wnosząc jednocześnie o zwolnienie od kosztów sądowych.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został pozostawiony bez rozpoznania zarządzeniem referendarza sądowego z dnia [...] maja 2004 r.
Od powyższego zarządzenia wniesiony został sprzeciw, a w konsekwencji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy.
Na powyższe postanowienie Sądu skarżący E. M. złożył zażalenie, które Naczelny Sad Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 26 lipca 2004 r., sygn. akt GZ 40/04, stwierdzając w uzasadnieniu tego orzeczenia, iż skarżący nie przedstawił okoliczności potwierdzających zasadność żądania w zakresie przyznania prawa pomocy.
W związku z wydanym przez NSA postanowieniem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pismem z dnia 16 sierpnia 2004 r., wydanym na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI WSA w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2004 r. - wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100,- złotych w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało prawidłowo doręczone skarżącemu w dniu 23 sierpnia 2004 r.
W dniu [...] września 2004 r. skarżący E. M. ponownie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] października 2004 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy.
W dniu [...] listopada 2004 r. skarżący na powyższe postanowienie złożył sprzeciw.
W związku ze skutecznym wniesieniem sprzeciwu postanowienie referendarza sądowego z dnia [...] października 2004 r. utraciło moc, zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy z dnia [...] września 2004 r. został rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż strona skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia [...] września 2004 r. nie podniosła żadnych nowych okoliczności, które wpływałyby na zmianę oceny sytuacji majątkowej skarżącego. W ocenie Sądu również w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego z dnia [...] października 2004 r. strona nie wskazała jakichkolwiek okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy.
Powyższe postanowienie zostało prawidłowo doręczone skarżącemu w dniu 21 stycznia 2005 r. z pouczeniem o przysługującym prawie do wniesienia zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Z uwagi na wniesienie zażalenia na w/w postanowienie WSA w Warszawie z dnia [...] stycznia 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 marca 2005 r., sygn. akt GZ 14/05, oddalił zażalenie. W uzasadnieniu NSA stwierdził, iż skarżący E. M. nie wykazał, by w okresie pomiędzy zakończeniem wcześniejszego postępowania w przedmiocie prawa pomocy, a wydaniem postanowienia WSA w Warszawie z dnia [...] stycznia 2005 r., względnie wniesieniem zażalenia, jego sytuacja materialna uległa istotnej zmianie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wszystkie wskazywane przez stronę okoliczności zachodziły już wcześniej, zaś podnoszona - jako nowa okoliczność kwestia braku dodatkowych dochodów – nie zmieniała wcześniej wymienionych przesłanek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej także p.p.s.a.), osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane:
1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z kolei art. 220 § 3 p.p.s.a. stanowi, iż skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.
Na gruncie kodeksu postępowania cywilnego za utrwalony w praktyce sądowej uznano pogląd Sądu Najwyższego, że złożenie w czasie biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powoduje przerwanie biegu tego terminu i w razie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych termin do uiszczenia opłaty sądowej biegnie na nowo od chwili doręczenia ponownego wezwania do jej uiszczenia.
Przedstawiony pogląd odnosi się do sytuacji procesowych normalnych, typowych. Zwracano bowiem w orzecznictwie Sądu Najwyższego uwagę, iż powyższe stanowisko umożliwia przewlekanie procesu przez stronę, wskutek stałego ponawiania wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych po każdym doręczeniu wezwania do uiszczenia opłaty (por. np.: orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 2 listopada 1962 r., sygn. akt II CZ 121/62, OSPiKA 1963, z. 11, poz. 284.).
Aby zapobiec tego rodzaju działaniom w orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażono trafny pogląd, że "z przymiotu prawomocności postanowienia w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych wypływa obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu i faktu tego nie zmienia obowiązek ponownego wezwania jej do uiszczenia opłaty - ze wskazaniem kwoty oraz skutków jej nieuiszczenia. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu" (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 144/02, Wokanda 2003/11/29).
Reasumując, należy przyjąć, że nie przerywa biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który został złożony po prawomocnym oddaleniu uprzednio złożonego wniosku w tym przedmiocie, jeżeli nie zachodzą nowe okoliczności uzasadniające odmienną ocenę możliwości poniesienia kosztów sądowych przez stronę. Dla wywołania przez ponownie złożony wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych skutku w postaci przerwania biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej nie można przy tym uznać za wystarczające samo powołanie się przez stronę na nowe okoliczności, ale okoliczności te rzeczywiście muszą wystąpić. Ustaleń w tym względzie dokonuje sąd rozpoznając wniosek o ponowne zwolnienie od kosztów sądowych. Konsekwencją oddalenia tego wniosku wobec ustalenia, że nie wystąpiły nowe okoliczności, jest stwierdzenie, iż wniosek ten nie przerwał terminu do uiszczenia opłaty sądowej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 1999 r., sygn. akt I CKN 1064/97, OSNC 1999/9/153; podobnie /w:/ postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 1999 r., sygn. akt I CKN 1461/98, OSNC 1999/11/196, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 1994 r. sygn. akt III SA 811/94, nie publik.).
Mając na uwadze fakt, iż instytucja "przyznania prawa pomocy" zawarta w ustawie prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest wzorowana na instytucji "zwolnienia od kosztów sądowych" w postępowaniu cywilnym, zaś przepisy dotyczące wezwania do uiszczenia wpisu oraz skutków jego nieziszczenia są jedynie zmodyfikowanym odpowiednikiem przepisów postępowania cywilnego (zawartych w ustawie z dnia 13 sierpnia 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - t.j. Dz.U. z 2002 r., Nr 9, poz. 88 ze zm.), zastosowanie w drodze analogi rozwiązań ukształtowanych w procedurze cywilnej do postępowania sądowoadministracyjnego jest w pełni uzasadnione.
W sprawie niniejszej skarżący E. M. po uprawomocnieniu się pierwszego postanowienia oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy został wezwany pismem z dnia [...] sierpnia 2004 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Powyższe wezwanie zostało prawidłowo doręczone skarżącemu w dniu [...] sierpnia 2004 r. Strona skarżąca w dniu [...] września 2004 r. ponownie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został rozpoznany prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 stycznia 2005 r., w którym Sąd odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Stwierdzić zatem należy, że wniosek skarżącego z dnia [...] września 2004r. nie przerwał terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, który upłynął w dniu 30 sierpnia 2004 r.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 w zw. z art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.