II SA 416/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-05-28
NSAinneŚredniawsa
znak towarowyprawo własności przemysłowejUrząd Patentowyzdolność odróżniającaznak przestrzennydysza gaśniczafunkcjonalnośćochrona prawna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP odmawiającą rejestracji przestrzennego znaku towarowego dla dyszy gaśniczej, uznając ją za pozbawioną cech odróżniających.

Sąd rozpatrzył skargę spółki I. GmbH na decyzję Urzędu Patentowego RP, która utrzymała w mocy odmowę rejestracji przestrzennego znaku towarowego dla dyszy gaśniczej. Skarżąca argumentowała, że znak nie wynika z natury towaru ani nie jest niezbędny do uzyskania efektu technicznego, a także powoływała się na zagraniczne rejestracje. Sąd uznał jednak, że zgłoszony znak jest jedynie funkcjonalnym elementem towaru, pozbawionym cech odróżniających, co uniemożliwia jego rejestrację jako znaku towarowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki I. GmbH z Niemiec na decyzję Urzędu Patentowego RP, która odmówiła rejestracji przestrzennego znaku towarowego przeznaczonego do oznaczania środków do gaszenia ognia, gaśnic i akcesoriów. Urząd Patentowy uznał, że zgłoszony znak w postaci dyszy gaśniczej jest pozbawiony dostatecznych znamion odróżniających i nie posiada bezwzględnej zdolności rejestrowej, ponieważ jego kształt wynika z natury towaru i jest niezbędny do uzyskania efektu technicznego. Skarżąca podnosiła, że znak nie wynika z natury towarów, nie jest niezbędny do uzyskania efektu technicznego, a także powoływała się na zagraniczne rejestracje i dyrektywy UE. Sąd, analizując przepisy ustawy o znakach towarowych z 1985 r., uznał, że zgłoszony znak przestrzenny stanowi funkcjonalną końcówkę, która jest istotnym elementem towaru i warunkuje jego działanie. W związku z tym, znak ten nie nadaje się do odróżnienia towaru od towarów tego samego rodzaju innych przedsiębiorstw i nie spełnia podstawowej cechy znaku towarowego – funkcji oznaczenia pochodzenia. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko Urzędu Patentowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taki znak nie może zostać zarejestrowany, ponieważ jest pozbawiony dostatecznych znamion odróżniających i nie spełnia podstawowej funkcji znaku towarowego, jaką jest oznaczanie pochodzenia towaru.

Uzasadnienie

Zgłoszony znak przestrzenny stanowi element składowy towaru, warunkuje jego funkcję i nie nadaje się do odróżnienia tego samego towaru od towarów innych przedsiębiorstw. Jego kształt wynika z natury towaru i jest niezbędny do uzyskania efektu technicznego, co wyklucza jego rejestrację jako znaku towarowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.z.t. art. 4 § 1

Ustawa o znakach towarowych

Znak towarowy musi posiadać dostateczne znamiona odróżniające, pozwalające na indywidualizację towaru i oznaczenie jego pochodzenia. Kształt towaru, jeśli jest określony jego charakterem lub konieczny dla uzyskania efektu technicznego, nie może być zarejestrowany jako znak towarowy.

u.z.t. art. 7 § 1

Ustawa o znakach towarowych

Znaki pozbawione dostatecznych znamion odróżniających, w tym te informujące jedynie o przeznaczeniu lub funkcji towaru, podlegają odmowie rejestracji.

Pomocnicze

Konwencja Paryska o ochronie własności przemysłowej art. 6 quinquies

Zasada 'telle-quelle' - znak zarejestrowany w kraju pochodzenia może być zgłoszony w innych państwach, ale z zastrzeżeniami, m.in. gdy znak jest pozbawiony znamion odróżniających lub składa się z oznaczeń wskazujących na rodzaj/przeznaczenie towaru.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1-2

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 3 § 1-3

Sądy administracyjne kontrolują legalność rozstrzygnięć administracyjnych.

Ustawa - Prawo własności przemysłowej art. 315 § 3

Zdolność ochronną znaków towarowych zgłoszonych przed 22 sierpnia 2001 r. ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów (ustawy z 1985 r.).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zgłoszony znak przestrzenny jest jedynie funkcjonalną końcówką (dyszą) gaśniczą, która jest niezbędna do prawidłowego działania urządzenia i stanowi element jego natury. Kształt znaku wynika z natury towaru i jest konieczny dla uzyskania efektu technicznego. Znak nie posiada dostatecznych znamion odróżniających, ponieważ jest powszechnie stosowany w pożarnictwie i nie pozwala na indywidualizację pochodzenia towaru. Rejestracja znaku spowodowałaby monopolizację elementu technicznego i utrudnienia w obrocie gospodarczym.

Odrzucone argumenty

Znak nie posiada kształtu wynikającego z natury towarów ani nie jest niezbędny do uzyskania efektu technicznego. Znak korzysta już z ochrony w Stanach Zjednoczonych i Niemczech, gdzie wymagana jest zdolność odróżniająca. Zastosowanie zasady 'telle-quelle' z Konwencji Paryskiej. Urząd Patentowy pominął w swoich rozważaniach cały wnioskowany zakres ochrony znaku. Ocena zdolności wyróżniającej powinna uwzględniać specyficzny krąg odbiorców (profesjonalistów).

Godne uwagi sformułowania

Zdolność rozróżniania jest nieodłączną cechą znaku towarowego. Podstawową przesłanką rejestracji znaku towarowego jest istnienie dostatecznych znamion odróżniających. Element, który warunkuje funkcje wyrobu, nie może być zarejestrowany jako znak towarowy dla danego produktu. Zawładnięcie tego rodzaju oznaczeniem przez wyłącznie jeden podmiot poprzez rejestrację przedmiotowego znaku mogłaby skutkować istotnymi utrudnieniami w obrocie gospodarczym, monopolizacją końcówek gaśniczych.

Skład orzekający

Anna Robotowska

przewodniczący

Grażyna Śliwińska

sprawozdawca

Andrzej Czarnecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zdolności odróżniającej znaków towarowych, zwłaszcza w kontekście elementów funkcjonalnych i technicznych towarów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rejestracji znaku przestrzennego dla elementu technicznego, a nie ogólnych zasad prawa znaków towarowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa własności przemysłowej – rejestracji znaków towarowych, a konkretnie problemu odróżnienia znaku od elementu funkcjonalnego towaru. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Czy funkcjonalna dysza gaśnicza może być znakiem towarowym? Sąd rozstrzyga.

Sektor

bezpieczeństwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA 416/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-05-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-01-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Czarnecki
Anna Robotowska /przewodniczący/
Grażyna Śliwińska /sprawozdawca/
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska, Sędziowie: WSA Grażyna Śliwińska (spraw.), Asesor WSA Andrzej Czarnecki, , Protokolant Aleksandra Borowiec, po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2004 r. sprawy ze skargi I. GmbH w S. (Niemcy) na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2002r. Nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji znaku towarowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2002r. Izba Odwoławcza Urzędu Patentowego utrzymała w mocy decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] grudnia 2000r. odmawiającej rejestracji znaku towarowego przestrzennego przeznaczonego do oznaczania środków (kompozycji) do gaszenia ognia, gaśnic, przewodów dymnych wylotowych, urządzeń do rozpylania płynów dla celów gaśniczych, części i akcesoriów do wyżej wymienionych towarów, zgłoszonego do rejestracji dnia 14 listopada 1997 roku pod numerem [...] przez I. GmbH z siedzibą w Niemczech. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Urząd wskazał art. 44, ust.1 w związku z art. 4 i 7 ustawy z dnia 31 Stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz.U. Nr 5, poz.17 z późn.zm.), jako że wnioskowany znak jest wyłączony spod ochrony, bowiem jest pozbawiony dostatecznych znamion odróżniających, nie posiada bezwzględnej zdolności rejestrowej. Oznaczenie, które może być chronionym znakiem towarowym bezwzględnie musi się nadawać do odróżniania towarów, ponieważ zdolność rozróżniania jest nieodłączną cechą znaku towarowego.
Urząd Patentowy w decyzji odmawiającej rejestracji znaku podnosił, że na etapie zgłoszenia w sprawie przedmiotowej rejestracji wpłynął sprzeciw od Fabryki [...] "F.", SA z T., stwierdzający, że zgłoszony znak nie posiada zdolności odróżniającej, gdyż jest funkcjonalnym i niezbędnym elementem każdego pistoletu impulsowego, służącego do gaszenia pożarów. Z kolei zgłaszający w odpowiedzi na sprzeciw podnosił, że zgłoszone oznaczenie m.in. nie posiada kształtu wynikającego z natury towarów, ani nie posiada kształtu niezbędnego do uzyskania efektu technicznego, co ma być zgodne z Pierwszą Dyrektywą Rady Wspólnoty Europejskiej Nr 89/104/EWG. Powołał się na zasadę telle-quelle, oraz na rejestrację w USA, zaznaczając, że w tych krajach badana już była zdolność rejestrowa i nie stwierdzono przeszkód do rejestracji omawianego oznaczenia.
W motywach uzasadnienia decyzji Urząd wywodził, że podstawową przesłanka rejestracji znaku towarowego jest istnienie dostatecznych znamion odróżniających tj. ogółu cech oznaczenia pozwalających zindywidualizować dany towar na rynku wśród towarów tego samego rodzaju pochodzących z innego źródła. Ta właściwość oznaczenia jest warunkiem spełniania przez znak towarowy funkcji oznaczenia pochodzenia. Zgłoszony znak jest jedynie typową dyszą, wprowadzaną na rynek i używaną przez rozmaite podmioty zajmujące się sprzętem ratunkowo-gaśniczym, elementem na tyle funkcjonalnym, że bez niego nie będzie działać żaden pistolet (prądownica) do gaszenia pożarów. Wskazał, że I. S. z Węgier z pierwszeństwem od 1989-01-04 ujawnił opis
patentu dotyczącego przedmiotowego znaku towarowego. Nie opiera się w ocenie zdolności rejestrowej zgłaszanych do ochrony znaków towarowych na prawodawstwie amerykańskim ani niemieckim, a dyrektywy unijne póki co nie mają zastosowania i może jedynie zastosowana ustawy o znakach towarowych. Dla zgłoszenia nie ma zastosowania zasada telle-quelle, gdyż znak nie posiada w Polsce zdolności odróżniającej. Jest powszechnie stosowany w Polsce w pożarnictwie na rzecz rozmaitych przedsiębiorstw i służb pożarniczych, a kształt jest typowym rozwiązaniem wykorzystującym wielodzielne membrany nadające strumieniowi przepływającej cieczy odpowiednie parametry wynikające z praw hydrauliki (m.in. ciśnienie, kształt i porcjowanie strumienia, siła przepływu, opory, zapobieganie cofaniu strumienia, itd.). Jest to rozwiązanie analogiczne do stworzonych przez naturę zastawek w sercu (trójdzielnej i dwudzielnej) oraz w żyłach u ssaków, a także w prądownicach (nie tylko gaśniczych). Jego rejestracja jest niedopuszczalna, bowiem jej skutkiem mogłoby być utrudnienie w swobodnym dostępie do oznaczeń oczywistych i wynikających z natury rzeczy.
Zawładnięcie tego rodzaju oznaczeniem przez wyłącznie jeden podmiot poprzez rejestrację przedmiotowego znaku mogłaby skutkować istotnymi utrudnieniami w obrocie gospodarczym, monopolizacją końcówek gaśniczych (nie byłoby możliwe skuteczne używanie pistoletów gaśniczych bez takich końcówek), a więc jest niedopuszczalne. Gdyby zgłaszający uzyskał wyłączne prawo używania znaku w obrocie gospodarczym na całym terytorium naszego państwa dla towarów objętych rejestracją, to nikt inny nie mógłby się nim posłużyć, bez naruszenia prawa z rejestracji.
W odwołaniu złożonym do Izby Odwoławczej I. GmbH ze S. powołał pomocniczo dyrektywy unijne, które zostały uwzględnione w nowym Prawie własności przemysłowej. Stanowią one, iż zdolność wyróżniająca analizowanego znaku wynika z następujących okoliczności:
- znak nie posiada kształtu wynikającego z natury towarów, dla których jest przeznaczony,
znak nie posiada kształtu niezbędnego do uzyskania efektu technicznego,
jego kształt nie nadaje towarom znacznej wartości.
Zarzut, iż kształt znaku wynika z natury towarów, dla których jest przeznaczony, w niniejszym przypadku można byłoby postawić tylko wtedy, gdyby nie było możliwe odmienne ukształtowanie wyrobu będącego zarazem znakiem towarowym. Możliwe jest odmienne ukształtowanie końcówki przyrządów gaśniczych. Urząd nie udowodnił, iż zastrzegany kształt jest niezbędny do uzyskania efektu technicznego oraz, że zastrzegany kształt nadaje towarom znaczną wartość.
Zarzucił zaskarżonej decyzji, że:
- Urząd Patentowy pominął w swoich rozważaniach cały wnioskowany zakres ochrony znaku, skupiając się na jego części nie zajmując stanowiska, dlaczego odmowa rejestracji dotyczy również takich towarów, jak środki (kompozycje) do gaszenia ognia, części i akcesoria do wskazanych w wykazie towarów, zawarte w klasie 9;
- znak korzysta już z ochrony w Stanach Zjednoczonych Ameryki i Niemczech,
gdzie bezwzględna zdolność odróżniająca jest wymagana od każdego znaku
towarowego, podobnie jak w Polsce.
W odniesieniu do znaku zarejestrowanego w kraju pochodzenia, wystarczy, zgodnie z art. 6 quinquies Lit. B pkt 2 Konwencji Paryskiej o ochronie własności przemysłowej jakakolwiek, a więc również mała zdolność wyróżniająca :
dopuszczając formę plastyczną (inaczej przestrzenną) jako jedną z postaci
znaku towarowego, ustawodawca nie wskazał warunków, jakie musi ona
spełnić, aby można było uznać jej zdolność wyróżniającą. W rezultacie, pod
rządami tej samej ustawy z 1985 r. Urząd Patentowy początkowo nie uznawał,
co do zasady, zdolności ochronnej znaków będących kształtem towaru, a
następnie zdolność taką dopuścił.
przy ocenie zdolności wyróżniającej znaku znaczenie ma fakt, iż przy
prezentacji wyrobów obok nazwy I. umieszczane jest logo będące
analizowanym znakiem towarowym.
- przy ocenie zdolności wyróżniającej znaku towarowego należy brać pod uwagę krąg odbiorców, dla których znak jest przeznaczony. W niniejszym przypadku nie są to typowe kręgi nabywców dóbr konsumpcyjnych, lecz specyficzna, zawodowa klientela zajmująca się profesjonalnym gaszeniem ognia. Branża, jaką jest "technika gaszenia pożarów" jest branżą, w której niewielu oferentów produkuje urządzenia z zakresu techniki gaszenia ognia i wprowadza je na rynek. Skutkiem tego wyroby poszczególnych przedsiębiorstw są dobrze znane i rozróżniane. Ktoś, kto odpowiada za kupno sprzętu przeciwpożarowego będzie już na wstępie bardzo starannie analizował możliwość zastosowania zaprezentowanej technologii.
- Urząd nie wykazał identyczności z rozwiązaniem z pierwszeństwem od 1989 r.
kiedy został ujawniony opis patentu dotyczący przedmiotowego znaku
towarowego.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania Komisja Odwoławcza Urzędu Patentowego podzieliła pogląd organu I instancji, iż zgłoszony znak przestrzenny zgodnie z art. 4 i 7 nie ma dostatecznych znamion odróżniających w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego i w związku z tym powoływanie się na praktykę odmów częściowych w tym przypadku nie ma zastosowania.
W uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą rejestracji podnosiła, że:
dysza i końcówka pistoletu gaśniczego stanowią to samo: membranową
nasadkę nakładaną na koniec (więc końcówka) wylotu pistoletu gaśniczego,
przez którą wytrysk uje się wodę pod ciśnieniem, po przejściu której strumień
wody zamienia się w mgłę wodną. Jest to dysza powodująca zmianę strumienia
wody.
wskazany przykład innego rozwiązania końcówki nasadowej pochodzi z tego
samego patentu węgierskiego, tyle że strumienie wody uzyskiwane z różnych
końcówek różnią się kształtem.
- każda ochrona jest terytorialna i rozpatrywana jest zgodnie z przepisami
krajowymi. Do ochrony zgłoszona została sama nasadka końcowa bez nazwy
firmy zgłaszającego dlatego tylko ona podlega rozpatrzeniu. Jako element
przestrzenny na pozostałych towarach musiałby występować na przywieszce, a
jako taki odbierany by był przez fachowców nie jako logo lecz dodatkowa
gratyfikacja dla kupującego.
W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego I. zarzuciła naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. naruszenie art. 4 i 7 z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych
poprzez:
- przyjęcie do oceny zdolności ochronnej znaku towarowego takich kryteriów, jakie brane są pod uwagę przy ocenie zdolności ochronnej wynalazku ,
- nieuwzględnienie kręgu odbiorców towarów, dla których znak jest przeznaczony, co ma znaczenie dla oceny zdolności wyróżniającej znaku,
2. naruszenie art. 6 quinquies Konwencji Paryskiej poprzez nieuwzględnienie
dyrektywy nakazującej rejestrację znaku towarowego prawidłowo
zarejestrowanego w kraju pochodzenia, o ile nie zachodzą wymienione w tym
przepisie okoliczności mogące wyłączyć rejestrację, które nie zachodzą, a nadto:
• Skarżąca powołując się na argumenty z odwołania podnosiła dodatkowo, iż w świetle art. 4 u.z.t. znak towarowy posiada zdolność ochronną skoro jedną z jego postaci może być forma plastyczna. Ocenę zdolności wyróżniającej znaku przestrzennego, ułatwiają dyrektywy Rady Europy, znajdujące wyraz w obecnie obowiązującym art. 131 ust. 6 prawa własności przemysłowej, cytowanym w odwołaniu. Z tego względu decyzja została podjęta na podstawie wadliwych przesłanek.
• Bez znaczenia dla oceny zdolności wyróżniającej jest, że jakieś - bo nie
identyczne - końcówki pistoletu gaśniczego są znane z patentu węgierskiego,
ponieważ do znaku towarowego nie ma zastosowania wymóg nowości.
• Kwestionowała, że zgłoszony znak jest powszechnie stosowany w
pożarnictwie w pistoletach gaśniczych, a informacja firmy F. jest
nieudokumentowana. Fakt używania w Polsce podobnych końcówek w
pistoletach gaśniczych - przed datą zgłoszenia znaku towarowego - nie przesądza o braku zdolności ochronnej tego znaku w zgłoszonej postaci.
• Podnosiła, że Urząd Patentowy pominął krąg odbiorców i w tym względzie
nie ustosunkował się do zarzutów Odwołującego. Wątpliwym jest przyjęcie, że
warunki sprzedaży sprzętu są zwykłymi warunkami obrotu gospodarczego, o
których mowa w art. 7 u.z.t. i których istnienie warunkuje zastosowanie tego
przepisu. Skarżący zwrócił uwagę, że sprzedaż jego wyrobów odbywa się za
pośrednictwem katalogów i broszur, o które zwracają się zainteresowani
nabywcy. Odbiorcami są profesjonaliści doskonale zorientowani w branży,
gdzie jest niewielu producentów wyrobów, dla których znak jest przeznaczony,
co znacznie zwiększa jego siłę wyróżniającą. Zastosowanie ma tu zatem zasada
telle-quelle, z której wynika, że znak o niewielkiej nawet zdolności
wyróżniającej posiadający rejestracje w kraju pochodzenia, winien być
zarejestrowany również w Polsce.
• Ponadto Skarżący zarzucił, ze Urząd Patentowy nie przeprowadził żadnego
postępowania wyjaśniającego na okoliczność rzeczywistego lub zamierzonego
sposobu używania znaku.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy powołał dotychczasowe argumenty, domagając się oddalenia skargi. Podnosił, iż ustawa przewiduje bezwzględną niedopuszczalność rejestracji znaku na podstawie art. 7 w/w ustawy, jeżeli znak jest jedynie niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania przedmiotem, którego funkcja i postać wynika z natury rzeczy, jak to ma miejsce dokładnie w przedmiotowym przypadku. Nie jest to charakterystyczne urządzenie (cały wyrób), a tylko część wymienna nakładana na urządzenie służące do gaszenia ognia dla uzyskania pożądanego strumienia wody celem skutecznego gaszenia przy minimalnym wykorzystaniu środka gaśniczego. Dokładny opis zawarty jest w załączonym Węgierskim patencie Nr [...] z 4 stycznia 1989 r.
Wskazał, iż art. 4 u.z.t. mówi o tym, że znakiem towarowym może być forma plastyczna, jednak art. 7, ust. 1 ogranicza rejestrację tylko do znaków które mają dostateczne znamiona odróżniające. Art. 6 quinquies ust. A pkt. 1 Konwencji Paryskiej mówi wprawdzie, że każdy znak towarowy prawidłowo zarejestrowany w Państwie pochodzenia będzie mógł być zgłoszony i chroniony w takiej samej postaci, jak w państwach będących członkami Związku, z zastrzeżeniami, ponieważ: ust. B pkt. 2 mówi, że można odmówić rejestracji znaków towarowych, wymienionych w niniejszym artykule, jeżeli są one pozbawione jakichkolwiek znamion odróżniających, albo jeżeli są one złożone wyłącznie z oznaczeń lub wskazówek, które w handlu mogą służyć do oznaczenia rodzaju, jakości, ilości, przeznaczenia, wartości, miejsca pochodzenia produktów lub czasu ich wytwarzania bądź też są zwykle używane
w mowie potocznej lub w uczciwych i stałych zwyczajach handlowych w Państwie, w którym wnosi się o ochronę.
Wybranie na logo jednego elementu urządzenia służącego do gaszenia ognia w tym przypadku nie daje możliwości odróżnienia firmy, a jedynie spowodowałaby monopolizację na ten rodzaj dyszy i zubożenie możliwości gaśniczych urządzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153, poz.1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.02.153.1269) oraz art. 3 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U.02.153.1270) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, Sąd nie orzeka co do istoty sprawy danego przypadku, stanowiącego przedmiot postępowania administracyjnego, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Ustawa - Prawo własności przemysłowej w art. 315 ust. 3 wyraża zasadę, że zdolność ochronną znaków towarowych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed 22 sierpnia 2001 r. ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. Wobec tego przepisami stanowiącymi podstawę do oceny zdolności rejestracyjnej przedmiotowego znaku towarowego przestrzennego są przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.).
Analizując pod tym kątem skargę, trzeba stwierdzić, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przesłanką materialnoprawną wydanej decyzji jest art. 4 w związku z art. 7 u.z.t. Pierwszy z tych przepisów (§1 art. 4) definiując znak towarowy określa go jako oznaczenie połączone z towarem w sposób pozwalający odróżnić towar lub usługi określonego przedsiębiorstwa od towaru i usług tego samego rodzaju innych przedsiębiorstw. Znakiem tym może być m.in. forma plastyczna,
przestrzenna (§2), przy czym oznaczenie nie może mieć kształtu towaru, jeżeli kształt ten jest określony charakterem towaru, jeżeli jest konieczny dla uzyskania jego właściwości technicznych.
"Właściwe rozumienie art. 4 pozwala stwierdzić, że może on być samodzielną podstawą odmowy rejestracji w tych przypadkach, gdy nie ma znaku jako samodzielnego bytu. (R.Skubisz, WP 1997, Prawo znaków towarowych. Komentarz. Str. 33-37) Znak towarowy jako dobro niematerialne obejmuje ogół wyobrażeń odbiorców o towarze i związanych z nim świadczeniach pochodzących z abstrakcyjnie lub imiennie wskazanego źródła. Zatem konieczną cechą znaku towarowego podlegającego ochronie jest funkcja oznaczenia pochodzenia. Samo oznaczenie nie jest znakiem towarowym, ale staje się nim z chwilą związania go z towarem w sposób pozwalający indywidualizować go na podstawie jego pochodzenia. (...)" Wymieniona wyżej literatura wskazuje, że:
1/ "oznaczenie jest elementem odrębnym (samodzielnym) w stosunku do wyróżnionego towaru. Nie jest to równoznaczne z fizyczną rozdzielnością oznaczenia i towaru. Oznaczenie to może być składnikiem produktu. W każdym jednak wypadku odbiorcy powinni mieć możność co najmniej pojęciowego rozdzielenia towaru od oznaczenia. Element, który warunkuje funkcje wyrobu (...), nie może być zarejestrowany jako znak towarowy dla danego produktu (...). 2/ oznaczenie nie musi pozostawać w fizycznym związku z towarem, ale granice możliwej rozdzielności wyznacza opinia odbiorców, którzy powinni łączyć oznaczenie z towarem.
3/ musi nadawać się do odróżniania towarów realizując podstawową cechę znaku towarowego, zdolność odróżniania towaru poprzez jego funkcje w obrocie." W ocenie autora wskazanego komentarza nie mogą być rejestrowane oznaczenia mające kształt towaru, jeżeli ten kształt jest określony charakterem towaru, jeżeli jest konieczny dla uzyskania jego własności technicznych(...). Wyróżniający charakter znaku polega na wyposażeniu znaku w takie cechy, które w świadomości uczestników obrotu gospodarczego w sposób niebudzący wątpliwości wskazują, że towar w ten sposób oznaczony pochodzi od określonego, tego samego przedsiębiorstwa, (pogląd zawarty w wyroku NSA w Warszawie z dnia 2002.03.22, sygn.akt II SA 3847/01, M.Prawn. 2002/10/436).
Mając na względzie powyższe rozważania teoretyczne możnaby przyjąć, iż odmowa rejestracji mogła nastąpić w oparciu o art. 4 u.z.t jako samodzielnej przesłanki.
Pozostaje bowiem poza sporem, że zgłoszony do rejestracji znak przestrzenny stanowi funkcjonalną końcówkę - nakrętkę istotną dla rozproszenia wody i stanowi element składowy towaru zgłaszającego: środków do gaszenia ognia, gaśnic, przewodów dymnych, urządzeń do rozpylania płynów dla celów gaśniczych, części i akcesoriów do wymienionych towarów nie objętych innymi klasami. Nakrętka ta stanowi końcówkę, membranową
nasadkę nakładaną na koniec, która samoistnie do niczego nie służy, ale stanowi element sprzętu gaśniczego objętego wykazem towarów Skarżącego i ma wiele zastosowań, także w ogrodnictwie.
Z tego względu należało podzielić pogląd Urzędu Patentowego, iż zgłoszony znak przestrzenny w formie membranowej nakrętki stanowi element składowy towaru, warunkuje jego funkcję i nie nadaje się do odróżnienia tego samego towaru innego przedsiębiorstwa. Nie może być zatem zarejestrowany jako znak towarowy dla wskazanych produktów, bo nie spełnia koniecznej cechy znaku towarowego - funkcji oznaczenia pochodzenia w obrocie i nie ma właściwości odróżniających, o których mowa w art. 4 ust.1 ustawy o znakach towarowych.
Powołany przez organ pomocniczo art. 7 u.z.t. w ust.1 wymienia przesłankę, która jest już statuowana w art. 4 ust.1 u.z.t. Literalne brzmienie ust.2 art.7 u.z.t. wymienia z kolei przykładowo oznaczenia pozbawione dostatecznych znamion odróżniających, gdy m.in. znak informuje jedynie o przeznaczeniu, bądź o funkcji lub przydatności towaru, bądź innym podobnym oznaczeniu nie dającym wystarczających podstaw odróżniających pochodzenia towaru.
Odnosząc się do argumentów Skarżącego, wybiórczo interpretuje on art. 4 u.z.t., powołując się na ust. 2, pomijając zasadę wyrażoną w ust.1 tego przepisu. Tym samym nie wykazuje przesłanek pozytywnych, które w świetle ust.1 decydują o tym, że wskazana w zgłoszeniu forma plastyczna nadaje się do odróżniania towarów jego firmy od towarów tego samego rodzaju innej firmy. W tym właśnie celu organ przeciwstawił stosowany juz patent węgierski i wskazał na powszechnie stosowaną w pożarnictwie membranę o wskazanym kształcie, a wykorzystywaną w towarach i usługach innych firm prowadzących podobną działalność.
Należy podzielić pogląd Urzędu Patentowego, iż wybranie na logo jednego elementu urządzenia służącego do gaszenia ognia w tym przypadku nie daje możliwości odróżnienia firmy, a jedynie spowodowałaby monopolizację na ten rodzaj dyszy. Zgłoszenie podlegało rozpatrzeniu w zakresie wskazanym do ochrony przez zgłaszającego, który objął nim tylko element składowy towaru -samą nasadkę końcową bez nazwy swojej firmy. Ponieważ wnioskowany znak ma nadawać się do odróżniania towarów Skarżącej od towarów tego samego rodzaju innej firmy, to nie można ocenić jako "bez znaczenia" dla oceny zdolności odróżniającej faktu, że końcówki pistoletu gaśniczego są znane z patentu węgierskiego od 1989r. Skoro są one znane i stosowane w pożarnictwie, to udzielenie ochrony na znak towarowy przestrzenny obejmujący taką końcówkę jako formę plastyczną, stanowiącą istotny element towaru znajdującego zastosowanie w pożarnictwie, wchodzi w skład towarów tego samego rodzaju innych firm i nie odróżni towarów Skarżącej od towarów tego samego rodzaju innej firmy. Nie można zatem podzielić jej stanowiska, iż fakt używania w Polsce podobnych końcówek w pistoletach gaśniczych - przed
datą zgłoszenia znaku towarowego - nie przesądza o braku zdolności ochronnej tego znaku w zgłoszonej postaci.
W takiej sytuacji zwykłymi warunkami obrotu gospodarczego (o których mowa w art. 7 ust.l u.z.t.) w branży, gdzie jest niewielu producentów wyrobów - są faktyczne warunki sprzedaży tego sprzętu, gdzie kręgiem odbiorców towarów jest wąski krąg wyspecjalizowanych nabywców, doskonale zorientowanych profesjonalistów, dla których przedstawiony znak towarowy stanowi element sprzętu do gaszenia. Znak towarowy zamiast zwiększyć siłę wyróżniającą towaru wprowadzałby w błąd nabywców co do jego pochodzenia, sugerując, że tego typu nasadki są wyłącznie domeną sprzętu Skarżącej. Ocena dostatecznych znamion odróżniających znaku towarowego musi być dokonywana przy uwzględnieniu towarów i usług, do których oznaczania przeznaczony jest dany znak.( vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 2001.12.14, sygn.akt II SA 3446/01, ONSA 2003/1/27)
Takiej sytuacji wyraźnie zapobiega art. 6 quinquies Konwencji Paryskiej na który powołuje się Skarżąca (i wynikająca z niego zasada "telle-guelle"). Mówi on, że każdy znak towarowy prawidłowo zarejestrowany w Państwie pochodzenia będzie mógł być zgłoszony i chroniony w takiej samej postaci, jak w innych Państwach będących członkami Związku, ale z zastrzeżeniami. Tylko w wymienionych w ust.B wypadkach można odmówić rejestracji znaków towarowych lub ją unieważnić, a wśród nich w pkt 2 Konwencja wymienia sytuację kiedy są one pozbawione jakichkolwiek znamion odróżniających albo jeżeli są one złożone wyłącznie np. z oznaczeń lub wskazówek, które w handlu mogą służyć do oznaczenia rodzaju towarów czy przeznaczenia.
Z tego względu Sąd nie podzielił argumentów Skarżącej co do zastosowania zasady telle-quelle, bowiem nie można przyjąć, że zgłoszony znak posiadający rejestrację w kraju pochodzenia ma niewielką nawet zdolność wyróżniającą.
Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa, skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.,Nr 153,poz.l270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI