II SA 4151/03

II SA 4151/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-11-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-11-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Wdowiak /przewodniczący sprawozdawca/
Grażyna Śliwińska
Stanisław Gronowski
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2004r. sprawy ze skargi U.., R., Holandia na z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia patentu na wynalazek 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2002 r. 2. zasądza od na rzecz U., R., Holandia kwotę 700 (siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 roku nr [...] Urząd Patentowy RP na podstawie art.10 i 26 ustawy z dnia 19 października 1972 roku o wynalazczości w związku z art. 315 ust.3 i art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej, po rozpatrzeniu zgłoszenia oznaczonego numerem [...] dokonanego w dniu [..] kwietnia 1996 roku przez U.. R., Holandia odmówił udzielenia patentu na wynalazek pt. " Matryce do kostek mydła".
Decyzję UP RP z dnia [...] stycznia 2002 roku poprzedziło pismo pełnomocnika U. z dnia [...] kwietnia 2001 roku zawierające rezygnację wnioskodawcy z ubiegania się o ochronę bloku matrycowego /zastrzeżenie od 1 do 6/. Nowa wersja zastrzeżeń eliminowała części dotyczące sposobu zwiększenia liczby wnęk. Wynalazek został ograniczony do jednego przedmiotu tj. "Sposobu wytłaczania kostek mydła lub detergentu". Jednocześnie zastrzeżenia dotyczące sposobu zostały odpowiednio przeredagowane. Wobec rezygnacji zgłaszającego z ubiegania się o ochronę bloku matrycowego /zastrzeżenia 1-6 pierwotnej wersji/ UP RP decyzją z dnia [...] maja 2001 roku nr [...] na podstawie art. 105 §1 i § 2 kpa umorzył postępowanie w sprawie zgłoszenia wynalazku pt. "Matryce do kostek mydła" w części dotyczącej bloku matrycowego i sposobu zwiększania liczby wnęk.
Zawiadomieniem z dnia [...] września 2001 roku UP RP powiadomił zgłaszającego, że wynalazek ujęty w sprecyzowanym zgłoszeniu, nie nadaje się do opatentowania, ponieważ zgłoszone rozwiązanie nie zostało określone przez zespół cech technicznych, odpowiednich dla tej kategorii wynalazku. Zgłaszający nie określił kolejnych czynności, parametrów technologicznych sposobu wytłaczania kostek mydła lub detergentu. Podane w zastrzeżeniach czynności dotyczą jedynie zmian w konstrukcji urządzenia, co nie charakteryzuje rozwiązania w kategorii sposobu postępowania. W odpowiedzi na zawiadomienie zgłaszający przedstawił kolejną zmienioną wersję zastrzeżeń patentowych zwracając uwagę na to, że zastrzeżenia w obecnie proponowanej wersji odnoszą się do "sposobu zmniejszenia ilości materiału do powtórnego wytłoczenia..." nie zaś, jak w wersji poprzedniej, do: "sposobu wytłaczania kostek mydła. Przedmiotowy sposób zmniejszania ilości materiału dotyczy jedynie etapu wytłaczania, co znajduje swój wyraz w nowej redakcji zastrz. 1, zaś wszelkie inne czynności związane z produkcją kostek mydła nie mają związku z wynalazkiem i twórczą koncepcją oszczędności materiału. Zdaniem zgłaszającego wszelkie czynności techniczne konieczne do realizacji wynalazku zawarte są w opisie patentowym a obecna wersja zastrzeżeń 1 określa w sposób jednoznaczny zarówno ogólny charakter sposobu według wynalazku jak i jego cechy znamienne tzn. stosowanie bloku matrycowego, którego wnęki rozmieszcza się ukośnie względem jego osi podłużnej.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2002 roku UP RP podniósł, że nowa wersja zastrzeżeń z dnia [...] stycznia 2002 roku dotyczy efektu, jaki uzyskuje się z zastosowaniem zmodyfikowanej konstrukcji urządzenia. Przeredagowane zastrzeżenie zawiera informacje o cechach konstrukcyjnych urządzenia a tego rodzaju cechy techniczne podaje się w zastrzeżeniach dotyczących projektów zgłaszanych w kategorii urządzenie. W ocenie UP RP projekt nie został określony w zastrzeżeniach patentowych przez właściwy dla danej kategorii zespół cech technicznych.
Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy UP RP decyzją z dnia [...] września 2003 roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem Komisji Odwoławczej zgłaszający nie dokonał zmian odnoszących się do bloku matrycowego pozostawiając w zastrzeżeniu informacje dotyczące konstrukcji, kwestionowane przez urząd.
Na decyzję Izby Odwoławczej UP RP z dnia [...] września 2003 roku skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła U.. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację art. 10 i 26 ustawy o wynalazczości polegającą na bezzasadnym przyjęciu, że ustawowym warunkiem udzielania patentu jest określenie wynalazku przez zespół cech odpowiednich dla jego kategorii, co miało wpływ na sposób załatwienia sprawy, który jest krzywdzący dla skarżącego. Warunek taki nie został zawarty w żadnym z wymienionych przepisów, natomiast UP w żadnym z zawiadomień nie przedstawił ani jednego dowodu, że zgłoszone rozwiązanie pozbawione jest cech nowości, nie ma charakteru technicznego lub nie nadaje się do stosowania. Zgłoszona dokumentacja została sporządzona zgodnie z obowiązującymi przepisami. Opis patentowy zawiera wszystkie niezbędne dane.
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez:
a) naruszenie art. 77 kpa w związku z art. 7 kpa i art. 252 Prawa własności przemysłowej przez brak wszechstronnego dokładnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy,
b) naruszenie art. 11 kpa w związku z art. 107 § 3 kpa przez brak wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierowała się Izba, w szczególności zaskarżona decyzja nie zawiera pełnego uzasadnienia faktycznego, które przyjęła za podstawę swojego rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę UP RP wnosił o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowa argumentację. Dodatkowo zwrócił uwagę na niezasadność zarzutu naruszenia art. 77 kpa. Zdaniem urzędu projekt nie spełniał podstawowego warunku do udzielenia ochrony. Niemożliwym wiec było np. porównanie "sposobu" ze znanym stanem techniki, bo wobec braku w opisie i zastrzeżeniach informacji o czynnościach i parametrach stosowanych w "sposobie", nie było czego porównywać.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W dniu 1 stycznia 2004 roku weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271/. Zgodnie z art. 97 §1 tej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/.
Niniejsza sprawa należy do takiej kategorii spraw i podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2003 roku utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2002 roku, którą odmówiono udzielenia patentu na wynalazek pt. "Matryce do kostek mydła"
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 roku – Prawo własności przemysłowej /Dz.U. nr 49 z 2001r., poz. 508 ze zm./ w art. 315 ust. 3 wyraża zasadę w myśl której zdolność ochronną patentów zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed 22 sierpnia 2001 roku ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. Wobec tego przepisami stanowiącymi podstawę do oceny zdolności ochronnej przedmiotowego patentu są przepisy ustawy z dnia 19 października 1972 roku o wynalazczości.
Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] stycznia 2002 roku naruszają prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 10 ustawy o wynalazczości wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, niewynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące się nadawać do stosowania. Zgłoszenie wynalazku w celu uzyskania patentu dokonuje się przez wniesienie do Urzędu Patentowego podania wraz z opisem wynalazku ujawniającym jego istotę, zastrzeżeniami patentowymi, skrótem opisu i w razie potrzeby rysunku –art. 26 ustawy.
W ocenie Urzędu Patentowego na zgłoszony wynalazek nie może zostać udzielony patent albowiem nie spełnia on warunków z art. 10 i 26 ustawy o wynalazczości. Zgłoszone rozwiązanie nie zostało określone przez zespół cech technicznych odpowiednich dla tej kategorii wynalazku. Projekt został zgłoszony w kategorii sposobu i powinien zawierać informacje o stosowanych surowcach, czynnościach i parametrach.
Tymczasem istota wynalazku polega na takiej modyfikacji bloku matrycowego do wytłaczania kształtek mydła lub detergentu, że zostaje zwiększona wydajność bloku matrycowego przez zwiększenie stosunku jego pojemności do jego długości, przy zachowaniu prawidłowego wypełniania się wnęk umieszczanym w bloku surowcem. Już z opisu wynalazku oraz kolejno przeredagowywanych zastrzeżeń patentowych wynika niezbicie, czego dotyczy wynalazek. Zgodzić się należy ze skarżącym, że Urząd Patentowy nie przeanalizował treści opisu wynalazku. W przedmiotowym wynalazku chodzi przecież o oszczędność materiału przy jednoczesnym wypełnianiu nim formy a nie sposób wytwarzania mydła. Tylko w tym ostatnim surowce, parametry i czynności miałyby znaczenie. W zgłoszonym wynalazku zarówno dla określenia jego przedmiotu jak i realizacji wystarczające jest to, co zastało ujawnione w jego opisie. Wbrew twierdzeniom Urzędu, przeredagowane zastrzeżenia nie są informacją o cechach konstrukcyjnych urządzenia, lecz precyzują "sposób". Skarżąca zgłosiła przecież do ochrony sam sposób uzyskiwania efektu w postaci zwiększonej wydajności bloku matrycowego. Kolejne powiadomienia Urzędu Patentowego dotyczące sposobu były więc bezprzedmiotowe.
Zdaniem skarżącego, zgłoszony wynalazek nadaje się do przemysłowego stosowania. Ma charakter uniwersalny. Może być wykorzystany wszędzie tam gdzie wykorzystuje się podobne technologie do produkcji mydła. Skarżący powołał się przy tym na patent europejski EP 0824581 B1 zgodnie, z którym udzielono patentu na identyczny sposób jak proponowany w niniejszej sprawie. Patent ten nie został unieważniony. Twierdzenie Urzędu, że patent nie nadaję się do stosowania jest przedwczesne zwłaszcza wobec nierozważenia istoty wynalazku. Rację ma skarżący twierdząc, że Urząd nie udowodnił, iż przedmiotowy wynalazek nie nadaje się do stosowania. Bez uzasadnionej podstawy stwierdził, że wnioskodawca nie ujawnił istoty wynalazku.
Reasumując, ma postać wynalazku, w rozumieniu art. 10 ustawy o wynalazczości, zgłoszone rozwiązanie pozwalające na zwiększenie wydajności bloku matrycowego pozostające w związku z ustawieniem w nim wnęk. W takim wypadu, co słusznie podnosi skarżąca, Urząd Patentowy powinien był zbadać, czego nie uczynił, czy przedmiotowe rozwiązanie spełnia pozostałe kryteria przewidziane przepisami art. 10 i 11 ustawy o wynalazczości a więc nowości i oczywistości.
Urząd Patentowy jest związany rygorami procedury administracyjnej. Jego obowiązkiem jest przestrzeganie zasady dochodzenia do prawdy materialnej /art. 7 kpa/, a więc do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Musi więc w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały zebrany materiał dowodowy /art. 77 § 1 i art. 80 kpa/ oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie /art. 107 § 3 kpa/.
Składając odwołanie, od decyzji z dnia [...] stycznia 2002 roku, wnioskodawca złożył nową wersję zastrzeżeń. W takiej sytuacji /zgłaszający zgłasza nowa wersję zastrzeżeń w odpowiedzi na wypowiedzenie Urzędu Patentowego/ Urząd zobowiązany był ustosunkować się do nowej wersji opisu i zastrzeżeń patentowych /wyrok SN 7.10.1981/IV PRN 10/81/. Bezspornym jest, że Urząd tego nie uczynił. Izba Odwoławcza rozpoznając ponownie sprawę w ogóle się nie odniosła do argumentów odwołania, w tym do sprecyzowanej wersji zastrzeżeń, czym naruszyła przepis art. 7 i 77 kpa. Stwierdziła tylko, że przeredagowana wersja zastrzeżeń nie zawiera żadnych zmian a skarżący nie usunął wskazanych usterek. Jest to stwierdzenie gołosłowne. Izba Odwoławcza nie wyjaśniła zasadności powyższego stwierdzenia.
Lakoniczność uzasadnienia decyzji Komisji Odwoławczej i niejasność argumentacji wspierającej utrzymanie w mocy decyzji Urzędu Patentowego wraz z powyższymi rozważaniami w przedmiocie uchybień czynią skargę zasadną.
Powyższe względy uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] stycznia 2002 roku, stosownie do art. 145 § 1pkt 1 lit. c) p.s.a.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.s.a.
Z zaskarżoną decyzja nie wiąże się kwestia wykonalności. Nie zachodzi więc potrzeba orzekania, czy i w jakim zakresie decyzja ta może być wykonana /art. 152 p.s.a/.