II SA 3972/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-12-14
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowykary pieniężneopłaty drogowekarta opłaty drogowejczas pracy kierowcówwykresówkakontrola drogowaWSAprawo administracyjne

WSA w Warszawie uchylił częściowo decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za brak ważnej karty opłaty drogowej, uznając, że prawidłowo wypełniona karta, nawet po upływie terminu 7 dni od zakupu, stanowi dowód uiszczenia opłaty.

Skarżący zostali ukarani karą pieniężną za nieokazanie ważnej wykresówki oraz za wypełnienie karty opłaty drogowej po upływie 7 dni od jej zakupu. Sąd uchylił częściowo zaskarżoną decyzję, uznając, że prawidłowo wypełniona karta opłaty drogowej, nawet jeśli została wypełniona po upływie 7 dni od zakupu, stanowi dowód uiszczenia opłaty. Sąd zakwestionował również podstawę prawną do nakładania kary za brak ważnej wykresówki w sytuacji, gdy pojazd nie był używany w okresie objętym karą.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorców prowadzących sklep meblowy za nieokazanie wykresówki z urządzenia rejestrującego czas pracy kierowcy oraz za wypełnienie karty opłaty drogowej po upływie 7 dni od jej zakupu. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kary, argumentując, że brak wykresówki i opóźnione wypełnienie karty opłaty stanowią naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Skarżący podnieśli, że pojazd był na parkingu i nie był używany w dniu, za który domagano się wykresówki, a karta opłaty drogowej została prawidłowo wypełniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił częściowo zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że prawidłowo wypełniona karta opłaty drogowej, nawet jeśli została wypełniona po upływie 7 dni od zakupu, stanowi dowód uiszczenia opłaty, a przepisy rozporządzenia wprowadzające taki termin ważności są wadliwe i nie znajdują oparcia w ustawie. Sąd podkreślił, że kara pieniężna może być nałożona jedynie za brak dowodu uiszczenia opłaty, a nie za samo opóźnienie w wypełnieniu karty, jeśli karta ta jest prawidłowo wypełniona i stanowi dowód uiszczenia opłaty. W konsekwencji, sąd uchylił decyzje w części ponad kwotę, która została uznana za zasadną, a w pozostałej części oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, prawidłowo wypełniona karta opłaty drogowej, nawet jeśli została wypełniona po upływie 7 dni od daty zakupu, stanowi dowód uiszczenia opłaty, a przepisy rozporządzenia wprowadzające taki termin ważności są wadliwe i nie znajdują oparcia w ustawie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy rozporządzenia wprowadzające termin 7 dni na wypełnienie karty opłaty drogowej od daty zakupu są wadliwe, ponieważ nie znajdują oparcia w ustawie o transporcie drogowym. Brak jest wyraźnego unormowania co do utraty ważności karty po tym terminie, a karta prawidłowo wypełniona stanowi dowód uiszczenia opłaty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

u.t.d. art. 42 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92 § 1 pkt 6

Ustawa o transporcie drogowym

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym § lp. 6 załącznika

Pomocnicze

u.c.p.k. art. 15

Ustawa o czasie pracy kierowców

u.t.d. art. 87 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92 § 1 pkt 10

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 42 § 7

Ustawa o transporcie drogowym

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych art. 4 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych art. 5 § 2 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych art. 5 § 6

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym § lp. 10.8 załącznika

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 206

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowo wypełniona karta opłaty drogowej, nawet po upływie 7 dni od zakupu, stanowi dowód uiszczenia opłaty. Przepisy rozporządzenia wprowadzające termin 7 dni na wypełnienie karty opłaty drogowej od daty zakupu są wadliwe i nie znajdują oparcia w ustawie. Brak podstaw do nałożenia kary za brak wykresówki, jeśli pojazd nie był używany w okresie, za który domagano się okazania wykresówki.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu, że karta opłaty drogowej wypełniona po upływie 7 dni od zakupu traci ważność i nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty. Argumentacja organu, że brak wykresówki stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej.

Godne uwagi sformułowania

"Sąd analizował pod tym kątem skargę [...] zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja [...] jak również poprzedzająca ją decyzja [...] w części nakładającej karę pieniężną [...] narusza prawo." "Kwestią zasadniczą dla zbadania prawidłowości zaskarżonych decyzji jest ustalenie, czy po upływie 7 lub 14 dni od daty nabycia dobowe i siedmiodniowe karty opłat drogowych tracą ważność, nawet jeśli nie zostały w ogóle użyte w powyższych terminach." "W ocenie Sądu podkreślenia wymaga również fakt, że w świetle unormowań przepisów art. 87 i art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym należy uznać, iż karę pieniężną nakłada się na przedsiębiorców za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych." "Sąd nie znajduje podstaw prawnych do przyjęcia, że karta opłaty traci ważność. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że karta taka nie stanowi dowodu uiszczenia opłat, albowiem cyt. rozporządzenie [...] skutku takiego w § 5 ust. 6 nie przewiduje." "Regulacja § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury jest, zdaniem Sądu, wadliwe przez to, że nie znajduje oparcia w ustawie o transporcie drogowym, nie służy jej wykonaniu. Nie mieści się przede wszystkim w granicach delegacji z art. 42 ust 7 ustawy."

Skład orzekający

Olga Żurawska-Matusiak

przewodniczący sprawozdawca

Dorota Wdowiak

sędzia

Grażyna Śliwińska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kart opłat drogowych, ważności tych kart i podstaw do nakładania kar pieniężnych w transporcie drogowym. Podkreślenie wadliwości przepisów wykonawczych nie znajdujących oparcia w ustawie."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przepisów rozporządzeń wykonawczych i ich zgodności z ustawą o transporcie drogowym. Stan faktyczny sprawy może wpływać na zastosowanie w innych przypadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak wadliwe przepisy wykonawcze mogą prowadzić do niesłusznego nakładania kar na przedsiębiorców. Pokazuje również, jak ważne jest dokładne badanie zgodności przepisów z prawem przez sądy administracyjne.

Karta opłaty drogowej wypełniona po terminie? Sąd: To nie powód do kary!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA 3972/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Wdowiak
Grażyna Śliwińska
Olga Żurawska-Matusiak /przewodniczący sprawozdawca/
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2004r. sprawy ze skargi J. K. i S. D. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą Sklep Meblowy "A." z siedzibą we W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2003r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego we W. z dnia [...] lutego 2003r. nr [...] w części ponad kwotę [...] złotych; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. stwierdza, że uchylone decyzję nie podlegają wykonaniu; 4. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżących J.K. i S.D. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą Sklep Meblowy "A." z siedzibą we W. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lipca 2003r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2003r. w przedmiocie nałożenia na J.K. i S.D. kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji podstawę faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowiło nieokazanie 1 szt. wykresówki z urządzenia samoczynnie rejestrującego prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju oraz wypełniona po upływie 7 dniowego terminu karta opłaty za przejazd po drogach krajowych (24 godzinna), zakupiona w dniu [...].02.2003r. Fakt ten został ustalony przez inspekcję podczas kontroli pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], w dniu [...].02.2003r. (g. [...]), prowadzonego przez Pana K.H..
Kontrola odbywała się na drodze krajowej nr [...].
Art. 15 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2001r. Nr 123, poz. 1354 ze zm.) stanowi, że kierowca na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli, przedstawia zapisy z przyrządu kontrolnego za bieżący tydzień i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd.
Stosownie zaś do art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 200lr. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2001r. nr 125, poz. 1371 ze zm.) podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych oraz właśnie zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku.
Wg art. 92 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2001r. nr 125, poz. 1371 ze zm.) kto wykonuje transport drogowy lub przewozu na potrzeby własne nie przestrzegając przepisów o czasie pracy i odpoczynku kierowców oraz nie posiadając zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju podlega karze.
Konsekwencją tego rozwiązania jest przepis lp. 10.8 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz. U. Nr 115, poz. 999, ze zm.), zgodnie z którym karze podlega nieokazanie wykresówek z urządzenia samoczynnie rejestrującego prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju za bieżący tydzień i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierowca prowadził pojazd, przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne - w wysokości [...] zł za każdą wykresówkę.
Biorąc powyższe przepisy pod uwagę organ uznał, iż strona nie przedstawiła niezbitych dowodów na okoliczność niekierowania pojazdem dnia [...] lutego 2003r., a zatem należało w oparciu o te przepisy nałożyć karę pieniężną w wysokości [...] zł.
Nadto Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że zgodnie z międzynarodową praktyką organów kontroli oraz biorąc pod uwagę ewentualne możliwości jakie daje późniejsze od chwili kontroli dostarczenie zaświadczenia przez pracodawcę o nie kierowaniu pojazdem należy uznać, iż tylko dostarczenie tego zaświadczenia w chwili kontroli daje organowi kontroli pewność co do nie kierowania pojazdem w okresie wykazanym w zaświadczeniu. Nietrudno sobie wyobrazić sytuację polegającą na dopuszczaniu takiej praktyki, co doprowadziłby mogło w efekcie, że każdy brakujący dzień na wykresówce byłby w razie konieczności uzupełniony odpowiednim zaświadczeniem ze strony pracodawcy. Starając się przeciwstawić tej praktyce oraz mając na uwadze literę prawa zdaniem organu należy w tym przypadku zaskarżoną decyzję utrzymać.
Zgodnie z art. 42 ust 1 ustawy o transporcie drogowym za przejazd po drogach krajowych przedsiębiorcy wykonujący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne obowiązani są uiszczać opłaty. Następuje to i poprzez nabycie karty opłaty, która podlega wypełnieniu (§ 4 ust 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych). Prawidłowo wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi wyłączny dowód potwierdzający uiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Sposób wypełnienia karty opłaty określa przepis § 5 powołanego powyżej rozporządzenia, który w ust. 2 zezwala na wypełnienie tej karty w części dotyczącej numeru rejestracyjnego oraz terminu ważności przez przedsiębiorcę, w określonym w pkt 1 tego przepisu terminie. Termin ten wynosi dla karty opłaty dobowej siedem dni, od daty wydania karty (§ 5 ust. 2 pkt 1 w/w rozporządzenia).
Zgodnie z art. 92 ust 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym karze podlega przejazd po drogach krajowych pojazdem służącym do wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia tej opłaty. Art. 87 ust 1 cytowanej ustawy zobowiązuje kierowcę do tego, aby mieć przy sobie w chwili przejazdu dowód uiszczenia należności za korzystanie z dróg krajowych.
Zgodnie z lp. 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym karze w wysokości [...] zł. podlega brak w pojedzie wykonującym transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Mając na względzie regulacje prawne przedstawione powyżej oraz stan faktyczny ustalony w trakcie odbywającej się dnia [...] lutego 2003r. Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał nałożoną na stronę karę pieniężną za w pełni uzasadnioną.
W skardze z dnia [...] października 2003r. skarżący J.K. i S.D. podnieśli, iż w dniu za który organ kontrolujący domaga się wykresówki pojazd znajdował się na parkingu przy sklepie meblowym we W.. Nadto zauważyć, że przedstawiony pojazd wykorzystywany jest przez właściciela w sposób okazjonalny i nie posiada jednego stałego kierowcy odpowiedzialnego za zmianę wykresówki w urządzeniu rejestrującym.
Dodatkowo zdaniem skarżących należy stwierdzić, że brak jest podstaw do uogólniania jednostkowej sytuacji w jakiej znalazła się ich firma i twierdzenie, że każdy kto dostarcza oświadczenie, że kierowca nie prowadził danego dnia pojazdu jest podmiotem starającym się wprowadzić organ kontrolujący w błąd. Podzielenie stanowiska organu kontrolującego w praktyce prowadzi do nierówności podmiotów i prowadzi do konstatacji, że tylko organ kontrolujący może ustalać co jest dobrą a co złą praktyką. Nadto strona skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem, że w czasie kontroli pojazdu nie była w posiadaniu wymaganego przez prawo dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Jej zdaniem karta opłaty drogowej seria [...] została prawidłowo wypełniona, przez co została wniesiona opłata za korzystanie z dróg krajowych. Na dowodzie opłaty drogowej brak jest informacji o terminie ważności oraz sankcji za ewentualne wady błędnego wypełnienia karty. Na uwagę wg skarżących zasługuje również fakt, że rozporządzenie regulujące kwestie opłat nie przewiduje w swojej treści możliwości wymiany kart niewypełnionych, a tracących ważność. Brak takiej regulacji naraża podatników na ponoszenie nienależnych podatków, w praktyce pogarszających wyniki finansowe firm.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnoszą co oddalenie skargi podniósł, iż w jego ocenie zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczanie przez przedsiębiorców opłat, w części terminu ważności i numeru rejestracyjnego karta opłaty dobowej może być wypełniona w terminie 7 dni od daty wydania karty opłaty. Przepis ten został wprowadzony do ww. rozporządzenia na mocy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 października 2002 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1577). Zmiana weszła w życie 29 listopada 2002 r., a zatem przed zakupem karty przez skarżącego, który miał miejsce [...] lutego 2003 r.
Skarżący powołuje się na nieznajomość prawa. Okoliczność ta nie może zwalniać go zdaniem organu od odpowiedzialności. Przedsiębiorca jest profesjonalistą od którego można wymagać należytej staranności przy wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej, w tym także znajomości podstawowych przepisów dotyczących jego działalności w zakresie transportu, skoro go wykonuje. Fakt nowelizacji rozporządzenia był powszechnie znany i opublikowany (promulgowany) w przewidziany prawem sposób. Sprawą skarżącego jest takie organizowanie prowadzonej przez siebie działalności, aby obowiązujące przepisy przestrzegać i mieć co do nich wiedzę. Rolą natomiast organów inspekcji jest kontrola ich przestrzegania. Zwrócić tu trzeba uwagę, że decyzje o karach pieniężnych nie mają charakteru uznaniowego, lecz związany.
Nadto wskazał, że uiszczanie opłaty za przejazd po drogach krajowych jest ściśle sformalizowane, ze względu na potrzebę zapewnienia rzeczywistego przestrzegania przez przedsiębiorców tego obowiązku, jak i stworzenia warunków do jego kontroli. Uiszczenie opłaty polega na wykupieniu karty, wypełnieniu jej w sposób i w terminach wskazanych w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych.
Dotyczy to też dobowych kart opłaty drogowej, które mają ściśle określony termin ważności, w którym mogą być wypełnione tak, ażeby mogły być uznane za dowód uiszczenia opłaty.
Kwestię tę reguluje m.in. powołany § 5 ust.2 rozporządzenia, natomiast w zakresie kart wydanych przed 29 listopada 2002 r. przechodni przepis § 2 rozporządzenia z dnia 18 października 2002 r. w sprawie zmiany ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. Terminy te ustanowiono w przepisach o charakterze bezwzględnym i ich niezachowanie powoduje niemożność przeprowadzenia dowodu na okoliczność uiszczenia należnej opłaty.
Ponadto z praktyki organów administracji wynikało, iż przedsiębiorcy starali się obchodzić obowiązek uiszczania opłat drogowych, w taki sposób, że w trakcie wykonywania przewozów karty dobowe, były wykupywane, jednak nie były wypełniane, mimo iż przewozy były w tym czasie wykonywane. Pozwala to na szybkie wypełnienie pól karty opłaty w razie kontroli i tylko na jej użytek. Faktycznie zatem unikano, w ten sposób, wnoszenia opłat za dostęp do infrastruktury drogowej. Z tego powodu, w wyżej powołanej nowelizacji rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat w transporcie drogowym, ustanowiono daleko posunięty rygoryzm dowodowy, w zakresie możliwości udowodnienia faktu wniesienia należnej opłaty na podstawie kart dobowych. Instytucja dowodów formalnych, z którymi mamy tu do czynienia jest istotną gwarancją przestrzegania trudnego do wyegzekwowania i kontroli obowiązku wnoszenia opłat.
W pozostałym zakresie organ podtrzymał wywody zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga J.K. i S.D. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą Sklep Meblowy "A." zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego jak również poprzedzająca ją decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego we W. w części nakładającej karę pieniężną w wysokości [...] złotych narusza prawo.
Kwestią zasadniczą dla zbadania prawidłowości zaskarżonych decyzji jest ustalenie, czy po upływie 7 lub 14 dni od daty nabycia dobowe i siedmiodniowe karty opłat drogowych tracą ważność, nawet jeśli nie zostały w ogóle użyte w powyższych terminach.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ustanawia obowiązek uiszczania opłat drogowych przez przedsiębiorców. Przepis art. 42 tej ustawy ustanawia sam obowiązek uiszczania opłat (ust. l), określa zasady ustalania stawek opłat (ust. 2), jednostki w których opłata może być uiszczana (ust. 3,4 i 5). Art. 42 ust 7 cyt. ustawy zawiera również delegację ustawową dla Ministra właściwego do spraw transportu do określenia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, w drodze rozporządzenia rodzaju i stawek opłaty za przejazd po drogach krajowych - zgodnie z zasadami określonymi w art. 42 ust. 2 ustawy, trybu jej wnoszenia i sposobu rozliczania w razie niewykorzystania, a także wzorów dokumentów potwierdzających wniesienie przedmiotowej opłaty.
Korzystając z tego upoważnienia ustawowego Minister Infrastruktury wydał rozporządzenie z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. W § 2 ust. 1 tego rozporządzenia organ ustalił rodzaje opłat: dobową, siedmiodniową, miesięczną, półroczną i roczną, a w § 2 ust. 2 ustanowił stawki opłat. W § 4 ust. 1 określił tryb wnoszenia opłaty: poprzez nabycie karty opłat, która następnie ma zostać prawidłowo wypełniona według wskazań zawartych w § 5 rozporządzenia. Wzory kart stanowią załączniki do rozporządzenia. Sposób wypełnienia kart określa szczegółowo § 5 rozporządzenia. Używa on m.in. określenia "termin ważności karty". Jak wynika z zestawienia § 5 ust. 2 i § 5 ust. 3 i ust. 4 oraz załączników ustalających wzory kart, określenie "termin ważności karty" oznacza okres, w którym karta może być użyta jako dowód uiszczenia stosownej opłaty. Termin ten określa się przez wpisanie konkretnych dat, a w kartach krótkoterminowych także godzin, w których karta jest ważna. Ten okres to jedna doba - dla kart dobowych, 7 dni - dla kart siedmiodniowych, miesiąc - dla kart miesięcznych, pół roku - dla kart półrocznych oraz rok - dla kart rocznych. Termin ważności kart krótkoterminowych tj. dobowych i siedmiodniowych zgodnie z § 5 ust.2 może być wpisany przez kierowcę. Termin ważności pozostałych kart wpisuje ich dystrybutor. Określone w załącznikach wzory kart zawierają właściwe rubryki odpowiadające wskazanym unormowaniom.
Rozporządzenie to zostało znowelizowane rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 18 października 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 188, poz. 1577). Nowela wprowadziła do § 5 ust. 2 dodatkowe postanowienie, iż karta dobowa, w części dotyczącej numeru rejestracyjnego pojazdu oraz terminu ważności, może być wypełniona w ciągu 7 od dnia wydania (zakupu) karty, zaś karta siedmiodniowa - w ciągu 14 dni. Unormowanie takie ustanawia de facto drugi, dodatkowy termin ważności kart krótkoterminowych. Jednakże, co dzieje się z wykupioną i opłaconą kartą po upływie tych terminów, rozporządzenie nie wyjaśnia. Brak jest również procedur rozliczania tych kart w razie ich niewykorzystania.
Przepis § 5 ust. 6 omawianego rozporządzenia stanowi, że karta niewypełniona lub wypełniona w inny sposób, niż określony w § 5 ustęp 1, 3-5, nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Konieczność wypełnienia i użycia kart w ciągu 7 lub 14 dni od daty zakupu ustanowiona jest w ustępie 2 § 5, tj. w przepisie nie wymienionym w ustępie 6. Należałoby więc przyjąć a contrario, iż karta wypełniona niezgodnie z postanowieniami § 5 ust.2 stanowi jednak dowód wniesienia opłaty drogowej. Dodatkowo należy - zdaniem Sądu - stwierdzić, że warunek wypełnienia kart krótkoterminowych w określonych terminach nie znalazł odzwierciedlenia we wzorach tych kart, które nie zawierają żadnej adnotacji o konieczności użycia kart w określonych terminach od daty ich zakupu lub o utracie ważności po ich upływie. Organy administracji przyjmują, że po upływie terminu 7 lub 14 dni od daty wydania (zakupu) karta traci ważność i nie może być przy jej pomocy skutecznie wniesiona opłata drogowa, mimo prawidłowego wypełnienia karty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekający w niniejszym składzie nie znalazł uzasadnienia dla takiego stanowiska organów administracji obu instancji.
Brak jest w cyt. rozporządzeniu wyraźnego unormowania, co dzieje się z niewykorzystaną kartą po upływie odpowiednio 7 i 14 dni od daty jej zakupu, a ponadto Sąd nie znajduje podstaw prawnych do przyjęcia, że karta opłaty traci ważność. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że karta taka nie stanowi dowodu uiszczenia opłat, albowiem cyt. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. skutku takiego w § 5 ust. 6 nie przewiduje. Zdaniem Sądu skutku utraty ważności karty po upływie wskazanych okresów w żadnym razie nie można domniemywać.
W ocenie Sądu podkreślenia wymaga również fakt, że w świetle unormowań przepisów art. 87 i art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym należy uznać, iż karę pieniężną nakłada się na przedsiębiorców za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Zgodnie zaś z załącznikiem Lp. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz. U. z 2002 r. Nr 115, poz. 999 ze zm.) karę pieniężną w wysokości 4.000,- złotych nakłada się za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.
W rozstrzyganej przez Sąd sprawie w dniu kontroli skarżący posiadał przy sobie (w kontrolowanym pojeździe) prawidłowo wypełnioną kartę dobową opłaty. Karta była wypełniona prawidłowo w sposób uniemożliwiający jej powtórne użycie, a więc "skasowana" dla uiszczenia opłaty za konkretny przejazd.
Jak wskazano wyżej zgodnie z§ 5 ust.6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. karta opłaty niewypełniona lub wypełniona w sposób inny, niż określony w ust. 1 i ust. 3-5, a także zawierająca poprawki nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Z tej przyczyny należy przyjąć, iż w przypadku okazania takiej właśnie karty przez kierowcę w toku kontroli, pracownicy organu zobowiązani są stwierdzić, iż kierowca nie posiada w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty.
W rozpatrywanej sprawie, w przypadku posiadania przez skarżących karty dobowej wypełnionej prawidłowo, lecz po upływie terminu 7-dniowego od daty jej zakupu, należy zdaniem Sądu uznać, iż przepis zał. Lp. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym, nakładającego karę pieniężną w wysokości 4.000,- złotych nie może mieć zastosowania, albowiem tak wypełniona karta nie jest kartą, o której mowa w dyspozycji przepisu § 5 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych.
Podkreślenia wymaga również, iż w ocenie Sądu, wprowadzenie w § 5 ust. 2 rozporządzenia wymogu użycia karty w ciągu 7 dni, dla karty dobowej, od daty jej nabycia nie znajduje uzasadnienia w delegacji ustawowej. W tryb wnoszenia opłat, do czego Minister został upoważniony, nie wpisują się zasady określające czasokres ważności karty. Również w pojęciu - sposób wypełnienia karty - nie mieści się czas w jakim karta winna być wypełniona. Sposobu dotyczą bowiem szczegółowe zasady określone w § 5 ust. 1 i ust 3-5 rozporządzenia. Oczywiście możliwe jest wprowadzenie ograniczeń czasowych użycia zakupionych kart, jednakże takie ograniczenie musi wynikać wprost z ustawy lub wyraźnej delegacji ustawowej. Regulacja § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury jest, zdaniem Sądu, wadliwe przez to, że nie znajduje oparcia w ustawie o transporcie drogowym, nie służy jej wykonaniu. Nie mieści się przede wszystkim w granicach delegacji z art. 42 ust 7 ustawy.
Mając na uwadze ustawową powinność kontrolowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny aktów i czynności z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem, nie może wchodzić w grę sytuacja, w której Sąd swoim orzeczeniem zalegalizowałby praktykę nakładania kar pieniężnych w sytuacjach, w których organy administracji bezzasadnie przyjmują, iż podmiot kontrolowany nie legitymuje się dowodem uiszczenia stosownych opłat za przejazd po drogach krajowych, a nadto zaistniała podstawa do odmowy stosowania powyższego rozporządzenia.
W tym stanie rzeczy zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji musiały zostać w części uchylone, jako wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego wskazanych w art. 87 ust. 1 i art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. W ocenie Sądu naruszenie wspomnianych przepisów miało istotny wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy.
Ze wskazanych wyżej względów stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania uchylonych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku, Sąd oparł się na przepisie art. 152 p.s.a.
Orzekając zwrot kosztów postępowania sądowego Wojewódzki Sąd Administracyjny zastosował się do dyspozycji przepisu art. 206 p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI