II SA 3848/02

II SA 3848/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-04-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-11-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Dorota Wdowiak
Zbigniew Rudnicki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6461 Wynalazki
Sygn. powiązane
GZ 128/04 - Postanowienie NSA z 2004-12-15
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Dorota Wdowiak Asesor Andrzej Wieczorek Protokolant Rafał Zientek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Urzędu Patentowego RP – Izba Odwoławcza z dnia [...] października 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek pn. "Elektryczna sieć trakcyjna i sposób jej zasilania" oddala skargę
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] lipca 1996 r. p. J. K. złożył do Urzędu Patentowego RP wniosek o udzielenie patentu na wynalazek niepracowniczy pn. "Elektryczna sieć trakcyjna oraz sposób jej zasilania". Zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2000 r. Urząd, działając na podstawie § 34 pkt 3 oraz § 35 ust. 2 i 3 zarządzenia Prezesa Urzędu Patentowego RP z dnia 23 marca 1993 r. w sprawie ochrony wynalazków i wzorów użytkowych (M.P. Nr 18, poz. 179) oraz w związku z art. 38 ust. 5 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz.U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117) uznał, że rozwiązanie stanowiące przedmiot zgłoszenia nr [...] w zakresie przedmiotowym żądanej ochrony, określonej bardzo ogólnie zastrzeżeniami patentowymi, nie spełnia wymogu nieoczywistości określonego w art. 10 powołanej wyżej ustawy.
Wnioskodawca w piśmie z dnia [...] czerwca 2000 r. nie zgodził się z opinią Urzędu Patentowego i zgłosił własne wyjaśnienia, w których polemizował z rozwiązaniami patentowymi przytoczonymi przez Urząd w piśmie z dnia [...] czerwca 2000 r. W odpowiedzi Urząd Patentowy RP obszernym zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2000 r., opartym na powołanych wyżej przepisach, uznał ponownie, że rozwiązanie stanowiące przedmiot zgłoszenia nr [...] w zakresie przedmiotowym żądanej ochrony, określonej bardzo ogólnie drugą wersją zastrzeżeń patentowych, nie spełnia wymogu nieoczywistości określonego w art. 10 powołanej wyżej ustawy.
Wnioskodawca w piśmie z dnia [...] lipca 2000 r. raz jeszcze podjął próbę udowodnienia, że zgłoszony przez niego wynalazek spełnia wymóg nieoczywistości wymagany przez art. 10 ustawy o wynalazczości.
Decyzją z dnia [...] września, Nr [...], wydaną na podstawie art. 10 powołanej wyżej ustawy oraz § 34 pkt 3 cytowanego rozporządzenia, Urząd Patentowy RP odmówił udzielenia patentu na zgłoszony wynalazek pn. "Elektryczna sieć trakcyjna i sposób jej zasilania". W uzasadnieniu wyjaśniono, że na zgłoszony wynalazek, w zakresie przedmiotowym żądanej ochrony określonej bardzo ogólnie drugą wersją zastrzeżeń patentowych, nie może zostać udzielony patent, ponieważ Urząd Patentowy RP uznał przedmiot zgłoszenia nr [...] za rozwiązanie oczywiste.
Od powyższej decyzji wnioskodawca złożył odwołanie do Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym RP. W jego uzasadnieniu stwierdził m.in., że w zaskarżonej decyzji nie dostrzeżono, iż skład nawierzchni jezdni, drogi lub ulicy według wynalazku [...] jest nowym rozwiązaniem o charakterze technicznym, pełniącym jednocześnie rolę sieci trakcyjnej i nadającej się do stosowania przeważnie na prostych odcinkach tych dróg, z wyłączeniem przejść pieszych, skrzyżowań dróg, dworców. W związku z powyższym decyzja narusza przepisy ustawy o wynalazczości, na które się odwołuje.
Decyzją Urzędu Patentowego RP – Izba Odwoławcza z dnia [...] października 2002 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 245 i 318 ust. 3 ustawy z dnia.30 czerwca 2000 r.- Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508) utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu orzekającego, w zawiadomieniu z dnia [...] lipca i decyzji z [...] września 2000 r. w sposób jednoznaczny zostało wykazane, dlaczego przedmiot zgłoszenia nie spełnia wymogu nieoczywistości.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł wnioskodawca domagając się jej uchylenia. Zdaniem skarżącego, Urząd Patentowy rozpatrując sprawę przedmiotowego patentu nie wyjaśnił dokładnie wszystkich okoliczności faktycznych i nie uwzględnił słusznego interesu skarżącego jako twórcy, a to poprzez odesłanie do znanych rozwiązań technicznych , które – według skarżącego – nie służą jednak do tego samego celu jak wynalazek nr [...].
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. W uzasadnieniu, powołując się na zgłoszone w rozpatrywanej sprawie zastrzeżenia patentowe w redakcji z dnia [...] czerwca 2000 r.( nr 1 i 4) podniesiono, że w trakcie postępowania w Urzędzie Patentowym , zarówno w Departamencie Badań Patentowych, jak i Izbie Odwoławczej, wskazywano, że część zastrz. 1 i 4 poprzedzające słowo "znamienne", traktowane jako stan techniki, nie zawierają cech technicznych niezbędnych do określenia – odpowiednio - elektrycznej sieci trakcyjnej i sposobu zasilania sieci. Te części zastrzeżeń zawierają jedynie ogólnikowe sformułowania, co powoduje, że zakres znaczeniowy żądanej ochrony obejmuje wiele rozwiązań znanych w literaturze, także podanych w trzech polskich dokumentach patentowych dotyczących kopalnianej sieci trakcyjnej ([...], [...], [...]). Jak przytoczono w decyzji Urzędu Patentowego, z opisu patentowego [...], przepisy górnicze wymagają beznapięciowego stanu sieci trakcyjnej i jej czasowego włączania pod napięciem tylko w chwili przejazdu elektrowozów przez te odcinki. Oznacza to, że czasowe włącznie pod napięcie sieci trakcyjnej tylko w chwili przejazdu elektrowozów nie ma znamion nowości. Jak wskazywano zgłaszającemu w trakcie postępowania, nie ma znaczenia dla oceny istoty rozwiązania technicznego dotyczącego sieci trakcyjnej, czy po równolegle ułożonych szynach tej samej wielkości porusza się elektrowóz, czy też pojazd nazywany samochodem elektrycznym. Urząd Patentowy wskazał przykładowe współczesne szczegółowe rozwiązania odnośnie izolowanego szynoprzewodu opisane w dokumentach patentowych [...], [...]. W zgłoszeniu nie podano żadnych dodatkowych specyficznych szczegółów dotyczących wykonania i używania takich szynoprzewodów. Te okoliczności powodują, że specjalista z dziedziny trakcji elektrycznej, znający stan techniki (w tym przykładowe opisy patentowe) w ramach dokonywania rutynowych prac projektowych doszedłby do ogólnie opisanych w zgłoszeniu [...] rozwiązań dotyczących elektrycznej sieci trakcyjnej oraz sposobu jej zasiania. Tak więc rozwiązanie stanowiące przedmiot zgłoszenia [...] nie spełnia wymogu nieoczywistości określonego w art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W świetle art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 240, poz. 2052). sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, polegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie przepisów tej właśnie ustawy.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
To nie Sąd rozstrzyga o przyjęciu bądź odrzuceniu zgłoszenia określonego wynalazku i o ewentualnym objęciu go ochroną patentową. Natomiast do zadań Sądu należy ocena, czy w toku tego postępowania zostały zachowane właściwe przepisy prawa materialnego oraz przepisy proceduralne.
Zgodnie z art. 10 ustawy z dna 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz.U. z 1993 r. Nr 26, poz.117, z późn. zm.) wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, niewynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące nadawać się do zastosowania. Zgodnie z tym przepisem wynalazek podlegający opatentowaniu powinien spełniać następujące przesłanki:
- posiadać przymiot nowości o charakterze technicznym,
- posiadać poziom wynalazczy (nieoczywistość rozwiązania),
- nadawać się do zastosowania w określonej dziedzinie techniki.
W rozpatrywanej sprawie został zakwestionowany przez Urząd Patentowy zarówno przymiot nowości zgłoszonego wynalazku, jak i jego poziom wynalazczy (brak nieoczywistości w świetle wcześniejszego stanu techniki). Zarzuty te Urząd Patentowy podnosił od momentu zgłoszenia, konsekwentnie, w kolejnych decyzjach odsyłając zgłaszającego do wcześniejszych zgłoszeń i patentów, dotyczących tego samego przedmiotu i podobnych co do zastosowanego sposobu rozwiązania.
Zgodnie z art. 11 powołanej wyżej ustawy o wynalazczości, rozwiązanie uważa się za nowe, jeśli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, nie zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania, w szczególności przez jego publikację, jawne stosowanie lub wystawienie na wystawie publicznej. W konsekwencji nowość rozwiązania stanowi istotę wynalazku. Dla wykazania braku nowości konieczne jest przeciwstawienie zgłoszeniu konkretnego rozwiązania o identycznych w istocie cechach (tak: St. Sołtysiński, A. Szajkowski, T. Szymanek [w:] "Komentarz do prawa wynalazczego", Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1990). W opinii Sądu Urząd Patentowy przeprowadził taki dowód, nie ograniczając się do wskazania, że istotne elementy zgłoszonego wynalazku są znane kilku przytoczonym rozwiązaniom zaliczonym do stanu techniki (patenty [...], [...]), lecz wprost odwołując się do polskich dokumentów patentowych dotyczących kopalnianej sieci trakcyjnej ([...], [...], [...]).
Z kolei oceniając poziom wynalazczy zgłoszonego rozwiązania, Urząd Patentowy trafnie uznał, że przeszkodą dla uznania zgłoszonego pomysłu za wynalazek nadający się do opatentowania jest okoliczność, że wynika on w sposób oczywisty ze stanu techniki. W tym zakresie, inaczej niż przy badaniu nowości (art.11), Urząd mógł się odwołać do całego stanu techniki, stwierdzając wprost, że specjalista z dziedziny trakcji elektrycznej, znający stan techniki (w tym przykładowe opisy patentowe) w ramach dokonywania rutynowych prac projektowych doszedłby do ogólnie opisanych w zgłoszeniu [...] rozwiązań dotyczących elektrycznej sieci trakcyjnej oraz sposobu jej zasilania. Trudno o bardziej dobitne stwierdzenie oczywistości zgłoszonego rozwiązania.
W toku postępowania organ patentowy zwracał też kilkakrotnie zgłaszającemu uwagę, że rozwiązanie nie zostało przedstawione w sposób dostatecznie ujawniający wszystkie istotne dane potrzebne do ustalenia żądanej ochrony. Zgodnie z § 35 powołanego wyżej zarządzenia z dnia 23 marca 1993 r. Urząd Patentowy powinien w takiej sytuacji, po wyznaczeniu zgłaszającemu terminu na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów mogących świadczyć o braku ustawowych warunków do uzyskania patentu, wydać decyzję o odmowie udzielenia patentu. Urząd postąpił zatem zgodne z powołanym przepisem, działając prawidłowo.
W toku postępowania nie stwierdzono również naruszenia przepisów proceduralnych (K.p.a.).
Jak już wyżej wskazano, zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w czasie ich wydania. Jeżeli zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd obowiązany jest skargę oddalić.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak w sentencji wyroku.