II SA 3809/02

II SA 3809/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-04-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-11-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Robotowska /przewodniczący/
Ewa Frąckiewicz
Grażyna Śliwińska /sprawozdawca/
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska, Sędziowie WSA Ewa Frąckiewicz, WSA Grażyna Śliwińska (spraw.), Protokolant Aleksandra Borowiec, po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi H. T. na decyzję Komendanta Głównego Policji w W. z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia licencji pracownika ochrony oddala skargę
Uzasadnienie
Komendant Wojewódzki Policji w O. decyzją z dnia [...] marca 2000 r. wydał H. T. licencję pracownika ochrony fizycznej drugiego stopnia.
W dniu 20 marca 2002r. organ koncesyjny otrzymał informację o prowadzonym w Komendzie Powiatowej Policji w O. postępowaniu przygotowawczym w sprawie [...], [...], [...] o przestępstwo z art. 191 § 1 kk, gdzie podejrzanym jest H. T., właściciel firmy Ochroniarsko- Detektywistycznej " [...]". Następnie pismem z dnia 24 czerwca 2002r. został zawiadomiony przez Z-cę Komendanta Powiatowego w O. o przedstawieniu H. T. pięciu zarzutów popełnienie przestępstwa z art. 217 § 1 kk, z art. 190 § l kk, z art. 288 § 1 kk i z art. 221 kk.
W następstwie tej informacji pismem z dnia [...] lipca 2002r. Komendant Wojewódzki Policji w O. zawiadomił H. T. o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia posiadania licencji pracownika ochrony fizycznej drugiego stopnia, informując o prawie do przeglądania akt i czynnego udziału w każdym stadium postępowania.
W dniu 8 sierpnia 2002 r. do organu koncesyjnego wpłynęły dwa postanowienia o przedstawieniu zarzutów: z dnia [...] czerwca 2002r. w sprawie [...] i z dnia [...] czerwca 2002r. w sprawie [...] o przestępstwo z art. 191 kk i art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 kk i z art. 224 § 2 kk.
W dniu 14 sierpnia 2002r. Pan H. T. zapoznał się z aktami postępowania administracyjnego i zajął stanowisko na piśmie wnosząc o zgromadzenie materiałów pozwalających na ustalenie stanu faktycznego w sprawach objętych postępowaniem przygotowawczym, któremu zarzucał wiele uchybień.
Organ postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2002r. nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie postępowania dowodowego, uzasadniając swoje stanowisko.
Decyzją z tej samej daty Komendant Wojewódzki w O. zawiesił Panu H. T. uprawnienia wynikające z licencji pracownika ochrony fizycznej drugiego stopnia powołując się na fakt przedstawienia mu zarzutów popełnienia czynów określonych w w/wym. przepisach tj. przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu oraz mieniu, do czego obliguje organ dyspozycja art. 32 ustawy o ochronie osób i mienia.
W odwołaniu złożonym dnia 4 września 2002r. H. T. podnosił, ze zarzuty wobec niego są pomówieniami byłych pracowników. Podnosił, że wnioski przez niego złożone w zakresie postępowania dowodowego powinny być uwzględnione, jako że rzutują na przebieg wyjaśnień.
Komendant Główny Policji nie uwzględnił odwołania, i decyzją z dnia [...] października 2002 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji.
Jako podstawę materialnoprawną decyzji organów obu instancji powołano przepisy art. 32 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. Nr 114, poz. 740 ze zm.). Organ orzekający w sprawie podkreślił, że po uzyskaniu informacji o przedstawieniu zarzutów popełnienia przestępstwa zasadne i konieczne było zawieszenie zainteresowanemu praw wynikających z licencji pracownika ochrony drugiego stopnia. Organ nie oceniał, czy p. T. jest winien, czy popełnił zarzucane mu czyny, ponieważ nie stanowiło to przedmiotu postępowania administracyjnego. Wszystkie okoliczności związane z przebiegiem tych czynów, przyczyny złożenia wniosków o ściganie będą badane i wyjaśniane przez Sąd w postępowaniu karnym i nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia postępowania administracyjnego.
Decyzję Komendanta Głównego Policji H. T. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając ogólnie nieprawdę zarzucanym mu czynom popełnienia. Odnosił się, podobnie jak w odwołaniu - do nieprawidłowości przeprowadzanego dochodzenia i i zwracał do Sadu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu, jaki zaistniał z tytułu nieuzasadnionych oszczerstw i pomówień, wyjaśnienie matactwa nie tylko ze strony byłych pracowników, ale i funkcjonariuszy prowadzących postępowanie.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podkreślając zasadność zawieszenia praw wynikających z licencji w świetle postanowień art. 32 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. Nr 114, poz. 740 ze zm.). Powoływał się na obligatoryjność przepisu i fakt, że organ administracyjny nie oceniał, czy Skarżący jest winien zarzucanych mu czynów, bowiem te okoliczności nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. (Dz.U.02.153.1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U.02.153.1270) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Innymi słowy wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Należy mieć na względzie, iż art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyraża zasadę, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przesłanką materialnoprawną zaskarżonych decyzji jest art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. Nr 114, poz. 740, z 1999 r. Nr 11, poz. 95, z 2000 r. Nr 29, poz. 357, z 2001 r. Nr 4, poz. 23, Nr 27, poz. 298 i Nr 123, poz. 1353 oraz z 2002 r. Nr 71, poz. 656 i Nr 74, poz. 676), na mocy którego komendant wojewódzki policji, w przypadku powzięcia wiadomości o wszczęciu postępowania karnego przeciwko pracownikowi ochrony o przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu, zawiesza prawa wynikające z licencji, do czasu wydania prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie
Jak wynika z treści tego przepisu, zawieszenie uprawnień jest obligatoryjne.
W rozpoznawanej sprawie jest niewątpliwe, że przedstawiono skarżącemu zarzuty popełnienia przestępstw z art. 217 § 1, 190§ 1, 288§ 1, 221, 191 § 2, 157 § 2, 224 § 2 kodeksu karnego. Przepisy te dotyczą przestępstw przeciwko zdrowiu, życiu i mieniu, zatem w rozpoznawanej sprawie organy trafnie przyjęły, że spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 32 ust. 1 ustawy o ochronie osób i mienia, uzasadniająca wydanie decyzji zawieszającej skarżącemu prawa wynikające z licencji.
W tej sytuacji zaskarżonej decyzji (ani decyzji organu pierwszej instancji) nie można postawić zarzutu naruszenia prawa materialnego. Nie można tym decyzjom postawić również zarzutu naruszenia zasad procedury administracyjnej, ponieważ stan faktyczny i prawny sprawy w postępowaniu administracyjnym został przez organy należycie wyjaśniony, a strona mogła ustosunkować się do wszelkich okoliczności wskazanych w postępowaniu.
Ubocznie można dodać, że na zarzuty Skarżącego w znacznej części odpowiada uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 grudnia 2003r. wydanego w sprawie SK 15/02. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego orzekł, że art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. Nr 114, poz. 740, z 1999 r. Nr 11, poz. 95, z 2000 r. Nr 29, poz. 357, z 2001 r. Nr 4, poz. 23, Nr 27, poz. 298 i Nr 123, poz. 1353 oraz z 2002 r. Nr 71, poz. 656 i Nr 74, poz. 676) jest zgodny z art. 22 i art. 42 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 2, art. 32 ust. 1, art. 45, art. 47 i art. 77 Konstytucji i w uzasadnieniu szeroko omawiał istotę tego unormowania i jego cele.
Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, iż "koncesjonowanie działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług ochrony osób i mienia, jak i kontrolowanie tej działalności oraz łączące się z tym obowiązki i uprawnienia komendanta wojewódzkiego policji wiążą się ściśle z charakterem i specyfiką tej działalności. Ochrona osób i mienia realizowana jest bowiem w formie bezpośredniej ochrony fizycznej lub zabezpieczenia technicznego. Pracownikowi ochrony w wykonywaniu zadań ochrony przysługuje szereg praw, w tym m.in. prawo do legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości, stosowanie środków przymusu bezpośredniego, a nawet użycie broni palnej (art. 36). Ochronie mogą też podlegać obiekty ważne dla obronności, interesu gospodarczego państwa, bezpieczeństwa publicznego i innych ważnych interesów państwa (art. 5). Z tego punktu widzenia nie budzi jakichkolwiek wątpliwości wymaganie dawania rękojmi należytego wykonywania zawodu, nie tylko w postaci posiadania odpowiednich kwalifikacji, weryfikacji ich zdolności do pracy na podstawie badań lekarskich i psychologicznych, ale przede wszystkim niekaralności za przestępstwa umyślne. Z uwagi na specyfikę wykonywanej funkcji, wiążącej się z dużym ryzykiem oraz konieczność zagwarantowania zaufania publicznego, zawód pracownika ochrony powinien odznaczać się szczególną przejrzystością, a osoby go wykonujące winne być transparentne i uczciwe. Służy temu m.in. wymóg uzyskania licencji pracownika ochrony pierwszego i drugiego stopnia (art. 26-29 ustawy). W tym też kontekście należy rozpatrywać czasowe zawieszenie praw wynikających z licencji pracownikowi ochrony, przeciwko któremu wszczęto postępowanie karne o przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu (a więc zgodnie z art. 313 k.p.k. przedstawiono zarzuty popełnienia przestępstwa). Ograniczenie wolności działalności gospodarczej należy bowiem uznać nie tylko za dopuszczalne ze względu na ważny interes publiczny, ale również za konieczne dla ochrony wartości wskazanych w art. 31 ust. 3 Konstytucji, a przede wszystkim wolności i praw innych osób".
Należy także podzielić pogląd zawarty w uzasadnieniu w/w wyroku Trybunału, że "czasowe zawieszenie praw wynikających z licencji nie jest także równoznaczne z definitywnym pozbawieniem pracownika ochrony prawa do wykonywania zawodu czy też przedsiębiorcy prawa do prowadzenia w tym zakresie działalności gospodarczej. Na gruncie kwestionowanego przepisu trudno także mówić o jakiejkolwiek formie ustalania naganności zachowania pracownika ochrony.
Przepis ten nakłada bowiem jedynie na komendanta wojewódzkiego policji, po powzięciu określonych w nim wiadomości, obowiązek wydania stosownej decyzji. W sposób oczywisty decyzja teka w żadnej mierze nie wpływa na ocenę winy w postępowaniu karnym, w związku, z którym nastąpiło zawieszenie praw wynikających z licencji." Z kolei "ryzyko związane z uruchomieniem w państwie prawnym procedury karnej w wypadku stwierdzenia popełnienia przestępstwa muszą ponosić wszyscy obywatele w interesie ochrony dobra wspólnego. Dolegliwości stąd wynikające, np. w zakresie dóbr osobistych, ze względu na to, że spowodowane są legalnym działaniem organów władzy publicznej nie mogą być traktowane jako zachowanie rodzące bezwarunkowy obowiązek kompensacyjny po stronie państwa. Należy mieć jednak na uwadze szczególne sytuacje, w których dolegliwość czy uszczerbek wynikają nie tyle z samego faktu toczącego się postępowania karnego, ale wiążą się z następstwami określonymi w innych przepisach prawa i wpływać mogą na sytuację prawną oskarżonego (podejrzanego) oraz ograniczać jego prawa i wolności, np. w sferze działalności gospodarczej."
Omówiony przepis jednoznacznie wymaga do spełnienia przesłanki powzięcie przez organ informacji o wszczęciu postępowania karnego przeciwko pracownikowi ochrony i nie wymaga badania akt karnych w celu zawieszenia praw z licencji. Nie wymaga prowadzenia przez organ własnych ustaleń co do zasadności wszczęcia postępowania karnego.
Z tego względu rozstrzygnięcie organów obu instancji nie narusza obowiązującego prawa, jest oparte o właściwą podstawę faktyczną i prawną i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.,Nr 153, poz.1270) skarga podlega oddaleniu.