II SA 3808/02

Naczelny Sąd Administracyjny2005-01-18
NSAAdministracyjneŚredniansa
przywrócenie terminuuzasadnienie wyrokubrak winystarannośćpostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjnekoncesjaprawo procesoweNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku, uznając urlop za niewystarczającą przesłankę braku winy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku, uznając urlop strony za niewystarczający do usprawiedliwienia braku winy w uchybieniu terminu. Strona skarżąca wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie Konstytucji RP z powodu niepełnego pouczenia o skutkach niestawiennictwa na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając obiektywny miernik staranności wymagany od strony i brak obowiązku szczegółowego pouczania o terminach składania wniosków o uzasadnienie.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które oddaliło wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku. Sąd pierwszej instancji uznał, że przebywanie strony na urlopie nie stanowi wystarczającej podstawy do usprawiedliwienia braku winy w uchybieniu terminu, podkreślając konieczność dołożenia szczególnej staranności przez stronę. Strona skarżąca w zażaleniu podniosła zarzut naruszenia art. 74 ust. 4 Konstytucji RP, argumentując, że pouczenie o skutkach niestawiennictwa na rozprawie było niepełne i wprowadzało w błąd, co skutkowało utratą prawa do uzyskania uzasadnienia wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, zważył, że kryterium braku winy wymaga obiektywnego miernika staranności. Sąd uznał, że urlop nie wykluczał możliwości złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, np. poprzez pocztę lub inne osoby. Podkreślono również, że Sąd nie miał obowiązku szczegółowego pouczania strony o terminie i sposobie składania wniosku o uzasadnienie, a zarzut naruszenia Konstytucji RP uznał za niezasadny, wskazując, że wspieranie działań obywateli nie może polegać na akceptowaniu naruszeń prawa procesowego. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przebywanie na urlopie nie wyklucza możliwości dokonania czynności procesowej, takiej jak złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, i nie stanowi wystarczającej przesłanki do uznania braku winy w uchybieniu terminu.

Uzasadnienie

Sąd stosuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Strona mogła nadać pismo na poczcie lub zlecić to innym osobom.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (8)

Główne

PPSA art. 87 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kryterium braku winy jako przesłanka przywrócenia terminu.

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA.

PPSA art. 197 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA.

Pomocnicze

PPSA art. 86 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu.

PPSA art. 93

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Brak obowiązku szczegółowego pouczania o terminie i sposobie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia.

PPSA art. 140 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Brak możliwości udzielenia wskazówek co do sposobu i terminu wniesienia środka odwoławczego przez przewodniczącego w przypadku nieobecności strony na rozprawie.

PPSA art. 183

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA.

Konstytucja RP art. 74 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego wspierania działań obywateli na rzecz ochrony środowiska.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Urlop nie stanowi wystarczającej przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Strona powinna dołożyć szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd nie ma obowiązku szczegółowego pouczania o terminie i sposobie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Wspieranie działań obywateli nie może polegać na akceptowaniu naruszenia prawa procesowego.

Odrzucone argumenty

Postanowienie narusza art. 74 ust. 4 Konstytucji RP z powodu niepełnego pouczenia o skutkach niestawiennictwa na rozprawie. Niekompletność pouczenia skutkowała utratą prawa do uzyskania uzasadnienia wyroku.

Godne uwagi sformułowania

obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy przebywanie strony skarżącej na urlopie nie wykluczało dokonania czynności procesowej w postaci wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wspieranie działań o jakich mowa w tym przepisie nie może bowiem polegać na akceptowaniu naruszenia prawa procesowego

Skład orzekający

Jan Bała

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia braku winy w kontekście przywrócenia terminu procesowego, obowiązki informacyjne sądu wobec stron."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku w postępowaniu administracyjnosądowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje standardowe podejście sądów do kwestii przywracania terminów procesowych i wymagań stawianych stronom w zakresie staranności, co jest istotne dla praktyków prawa.

Urlop nie usprawiedliwia braku staranności w postępowaniu sądowym – NSA wyjaśnia zasady przywracania terminów.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
GZ 158/04 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-01-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Bała /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6060 Poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 183
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] - Okręgu Dolnośląskiego we Wrocławiu od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 listopada 2004 r. sygn. akt 6 II SA 3808/02 oddalającego wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi [...] na decyzję Ministra Środowiska z dnia 18 października 2002 r. sygn. akt DG/p/TK/487/5732/2002 w przedmiocie koncesji na rozpoznanie złoża melafiru [...] postanawia: oddalić zażalenie U Z A S A D N I E N I E Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 2 listopada 2004 r. oddalił wniosek [...] o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku tegoż Sądu z dnia 26 lipca 2004 r. sygn. akt 6 II SA 3808/02. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu o jakim mowa w art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W szczególności za taką okoliczność uprawdopodobniającą brak winy nie może być uznana przerwa urlopowa. Strona tak powinna zorganizować sobie pracę, aby taka przerwa nie miała wpływu na jej działalność. O terminie zaś rozprawy [...] był prawidłowo zawiadomiony. Nie składał wniosku o odroczenie rozprawy, a jedynie powiadomił Sąd, iż nie stawi się na termin rozprawy. W zażaleniu na powyższe postanowienie [...] – Okrąg Dolnośląski domagał się uchylenia tego postanowienia i przywrócenia terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku, zarzucając, iż postanowienie to narusza art. 74 ust. 4 Konstytucji RP. W uzasadnieniu zażalenia podano, iż w zawiadomieniu o terminie rozprawy pouczono ich o skutkach niestawiennictwa w sposób niepełny i wprowadzający w błąd, gdyż zabrakło pouczenia, że w przypadku oddalenia skargi tracą po 7 dniach prawo do uzyskania uzasadnienia wyroku. Na skutek niekompletności pouczenia przyjęli, że będzie im doręczone uzasadnienie wyroku i na to uzasadnienie czekali. Zdaniem skarżącego, gdyby zostali pouczeni odnośnie negatywnych skutków, to wnioskowaliby o przełożenie terminu rozprawy i w terminie wystąpiliby o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Kryterium braku winy o jakiej mowa w art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie stwierdził, iż przebywanie strony skarżącej na urlopie nie wykluczało dokonania czynności procesowej w postaci wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Strona mogła bowiem nadać takie pismo na poczcie w miejscowości, w której przebywała w czasie urlopu lub za pośrednictwem innych osób. W sprawie jest bezsporne, że o terminie rozprawy, na której został wydany wyrok – strona została prawidłowo zawiadomiona. Stąd też powinna się interesować dalszym przebiegiem postępowania. Wbrew zaś zarzutom skarżącego, w zawiadomieniu o terminie rozprawy Sąd nie miał obowiązku pouczenia strony o terminie i sposobie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, gdyż taki wymóg nie wynika z treści art. 93 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi zaś na to, że strona skarżąca nie była obecna na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku, przewodniczący nie mógł jej udzielić wskazówek co do sposobu i terminu wniesienia środka odwoławczego (art. 140 § 1 omawianej ustawy). W końcu nie można podzielić poglądu, iż zaskarżone postanowienie narusza art. 74 ust. 4 Konstytucji RP, zgodnie z którym władze publiczne wspierają działania obywateli na rzecz ochrony i poprawy stanu środowiska. Wspieranie działań o jakich mowa w tym przepisie nie może bowiem polegać na akceptowaniu naruszenia prawa procesowego, a oprócz tego w zaskarżonym postanowieniu Sąd w żadnym wypadku nie mógł się wypowiadać w kwestiach merytorycznych dotyczących zasadności skargi. Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu na mocy art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 powołanej na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Uzasadnienie
P O S T A N O W I E N I E
Dnia 18 stycznia 2005 r.
Naczelny Sąd Administracyjny
w składzie:
Sędzia NSA Jan Bała
po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2005 r.
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej
zażalenia [...] - Okręgu Dolnośląskiego we Wrocławiu
od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 2 listopada 2004 r. sygn. akt 6 II SA 3808/02
oddalającego wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku
w sprawie ze skargi [...]
na decyzję Ministra Środowiska
z dnia 18 października 2002 r. sygn. akt [...]
w przedmiocie koncesji na rozpoznanie złoża melafiru [...]
postanawia: oddalić zażalenie
U Z A S A D N I E N I E
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 2 listopada 2004 r. oddalił wniosek [...] o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku tegoż Sądu z dnia 26 lipca 2004 r. sygn. akt 6 II SA 3808/02.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu o jakim mowa w art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W szczególności za taką okoliczność uprawdopodobniającą brak winy nie może być uznana przerwa urlopowa. Strona tak powinna zorganizować sobie pracę, aby taka przerwa nie miała wpływu na jej działalność. O terminie zaś rozprawy [...] był prawidłowo zawiadomiony. Nie składał wniosku o odroczenie rozprawy, a jedynie powiadomił Sąd, iż nie stawi się na termin rozprawy.
W zażaleniu na powyższe postanowienie [...] – Okrąg Dolnośląski domagał się uchylenia tego postanowienia i przywrócenia terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku, zarzucając, iż postanowienie to narusza art. 74 ust. 4 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu zażalenia podano, iż w zawiadomieniu o terminie rozprawy pouczono ich o skutkach niestawiennictwa w sposób niepełny i wprowadzający w błąd, gdyż zabrakło pouczenia, że w przypadku oddalenia skargi tracą po 7 dniach prawo do uzyskania uzasadnienia wyroku. Na skutek niekompletności pouczenia przyjęli, że będzie im doręczone uzasadnienie wyroku i na to uzasadnienie czekali. Zdaniem skarżącego, gdyby zostali pouczeni odnośnie negatywnych skutków, to wnioskowaliby o przełożenie terminu rozprawy i w terminie wystąpiliby o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Kryterium braku winy o jakiej mowa w art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej.
Zarówno w nauce postępowania administracyjnego, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie stwierdził, iż przebywanie strony skarżącej na urlopie nie wykluczało dokonania czynności procesowej w postaci wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Strona mogła bowiem nadać takie pismo na poczcie w miejscowości, w której przebywała w czasie urlopu lub za pośrednictwem innych osób. W sprawie jest bezsporne, że o terminie rozprawy, na której został wydany wyrok – strona została prawidłowo zawiadomiona. Stąd też powinna się interesować dalszym przebiegiem postępowania. Wbrew zaś zarzutom skarżącego, w zawiadomieniu o terminie rozprawy Sąd nie miał obowiązku pouczenia strony o terminie i sposobie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, gdyż taki wymóg nie wynika z treści art. 93 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi zaś na to, że strona skarżąca nie była obecna na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku, przewodniczący nie mógł jej udzielić wskazówek co do sposobu i terminu wniesienia środka odwoławczego (art. 140 § 1 omawianej ustawy).
W końcu nie można podzielić poglądu, iż zaskarżone postanowienie narusza art. 74 ust. 4 Konstytucji RP, zgodnie z którym władze publiczne wspierają działania obywateli na rzecz ochrony i poprawy stanu środowiska. Wspieranie działań o jakich mowa w tym przepisie nie może bowiem polegać na akceptowaniu naruszenia prawa procesowego, a oprócz tego w zaskarżonym postanowieniu Sąd w żadnym wypadku nie mógł się wypowiadać w kwestiach merytorycznych dotyczących zasadności skargi.
Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu na mocy art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 powołanej na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI