II SA 3804/02

II SA 3804/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-11-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Czarnecki
Grażyna Śliwińska /przewodniczący sprawozdawca/
Stanisław Gronowski
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spraw.) Sędziowie: NSA Stanisław Gronowski Asesor WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Kinga Płociak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie wpisu na listę aplikantów adwokackich oddala skargę.
Uzasadnienie
Okręgowa Rada Adwokacka w [...] uchwałą z dnia [...] marca 2002r. powołując się na § 8 Regulaminu w sprawie zasad funkcjonowania okręgowych rad adwokackich w związku z § 2 pkt. 2 Regulaminu w sprawie aplikacji adwokackiej i egzaminu adwokackiego - w wyniku przeprowadzonego konkursu odmówiła I. S. przyjęcia w poczet aplikantów [...] Izby Adwokackiej.
Pani I. S. odwołała się do Naczelnej Rady Adwokackiej w [...], zarzucając m.in., iż Komisja Konkursowa w trakcie konkursu rozszerzyła jego zakres o ocenę dyplomu zakończenia studiów oraz znajomość języków obcych, zmieniła ilość osób przyjętych na aplikację z 4 do 6, zwiększając liczbę miejsc, jak i podnosiła brak ustawowego upoważnienia dla Okręgowej Rady Adwokackiej dla ustalania limitu miejsc na aplikację adwokacką.
Naczelna Rada Adwokacka w [...] uchwałą z dnia [...] sierpnia 2002r. pozostawiła odwołanie bez uwzględnienia.
Na skutek odwołania Zainteresowanej, Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] października 2002r. Nr [...] uwzględnił je, uchylił zaskarżone uchwały i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Okręgowej Radzie Adwokackiej w [...] powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Podzielił zarzuty odwołującej co do niezrozumiałej oceny (punktacji) udzielonych w trakcie rozmowy kwalifikacyjnej odpowiedzi na poszczególne pytania, z uwagi na to, że w uzasadnieniu oceny komisja jednomyślnie oceniła kandydatkę jako wyróżniającą się wśród egzaminowanych i wysłuchano ją ze szczególnym zainteresowaniem. Taka ocena pozostawała w sprzeczności z liczbą otrzymanych 45 punktów na 53 możliwych ( przy czym 8 punktów przysługiwało za ocenę na dyplomie i znajomość języków obcych). Zdaniem Ministra Sprawiedliwości wysoka ocena kandydatki jako osoby poważnej i dojrzałej, w pełni spełniającej wymagania stawiane kandydatom na aplikację adwokacką winna skutkować pozytywne rozstrzygnięcie jej wniosku o wpis. Tak wysoka ocena przydatności zainteresowanej do zawodu adwokata winna być szczegółowo rozważona i oceniona, w szczególności o wskazanie dlaczego uznano, że nie ma ona wpływu na rozstrzygniecie wniosku o wpis. Organ powołał się na obowiązek jaki spoczywał na ORA w [...] co do rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77§ 1 kpa) i wszechstronnej jego oceny (art. 80 kpa), których to naruszenia przepisów się dopatrzył. Z powyższych względów wskazał na konieczność uchylenia obu uchwał, a następnie w sposób niekonsekwentny w stosunku do powyższego uzasadnienia, które wskazywało wyłącznie na zakres ponownej oceny kandydatki i prawidłowe uzasadnienie uchwały, w dalszej jego części stwierdził, że celem uchylenia jest ponowienie postępowania konkursowego.
Wobec takiego uzasadnienia rozstrzygnięcia na posiedzeniu ORA w dniu [...] grudnia 2002r. podjęto uchwałę o ponownym dopuszczeniu Skarżącej do konkursu.
Pani I. S. zaskarżyła decyzję Ministra Sprawiedliwości do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając naruszenie przepisów:
- art. 138 § 1 pkt 2 kpa - z uwagi na to, że nie przewiduje on uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia,
art 138 § 2 kpa - przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie
poprzez przyjęcie, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, ponieważ takie przesłanki nie zachodzą w niniejszej sprawie
art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów
zawartych w odwołaniu Skarżącej i takie sformułowania uzasadnienia decyzji, które uniemożliwiają jednolitą interpretację. .
W obszernym uzasadnieniu skargi podnosiła brak przesłanek do przekazania sprawy do ponownego rozpoznania skoro nie jest konieczne rozpatrzenie sprawy w całości lub znacznej części, natomiast zachodzi potrzeba dokonania ponownej oceny kandydatki w oparciu o już istniejące wyniki konkursu, o czym Minister wypowiedział się w sposób jednoznaczny. Podnosiła, że istota postępowania administracyjnego odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji, nie zaś na kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu w stosunku do decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy miał obowiązek podjęcia wszystkich zgodnych z prawem czynności mających na celu ustalenie stanu faktycznego i wydania decyzji merytorycznej, zaś z szeregu wskazanych przez Skarżącą orzeczeń NSA wynika, że dopuszczalność stosowania art. 138 § 2 kpa ma charakter wyjątkowy. Ponadto Minister był zobowiązany do rozstrzygnięcia o zarzutach nieważności postępowania, które skarżąca zgłosiła w swoim odwołaniu, bowiem Naczelna Rada Adwokacka w trakcie postępowania odwoławczego uchyliła przepisy dotyczące naboru na aplikację adwokacką w zakresie tzw. limitów. Zdaniem Skarżącej Minister miał obowiązek stwierdzić istnienie przesłanek do orzeczenia nieważności w zakresie ograniczenia limitowego i na podstawie istniejącego materiału orzec o wpisaniu kandydatki na listę aplikantów adwokackich. Wywodziła, że kontrola zgodności z prawem decyzji powinna przebiegać w pewnej kolejności i według niej w pierwszej kolejności powinna być zbadana pod kątem wad powodujących jej nieważność, która czyni zbędną dalszą kontrolę, zaś Minister Sprawiedliwości nie odniósł się do zarzutów dotyczących nieważności postępowania. Zarzuciła organowi nienależyte uzasadnienie decyzji z podaniem m.in. dowodów na podstawie których orzekał, które uznał za wiarygodne, a którym odmówił tego przymiotu. Organ odwoławczy ma bowiem obowiązek rozpoznać wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Nawet decyzja uchylająca sprawę do ponownego rozpoznania powinna spełniać warunki określone w art.107 kpa. Tymczasem z zaskarżonej decyzji można wyinterpretować co najmniej dwa sposoby jej wykonania przez ORA przy ponownym rozstrzyganiu sprawy: w zakresie ponownej oceny przeprowadzonego konkursu ustnego w oparciu o oceny jakie kandydatka uzyskała z egzaminu pisemnego i w takim wypadku nie jest konieczne ponowne wzywanie Skarżącej na egzamin. Z tego względu zaskarżona decyzja powinna być uchylona celem ponownego rozpatrzenia sprawy i wydania nowej decyzji merytorycznej lub uchylającej do ponownego rozpoznania w sposób jasny, oczywisty i nie podlegający dowolnej interpretacji.
Skarżąca przypomniała w skardze zarzuty podniesione w odwołaniu m.in. dotyczące postępowania konkursowego, m.in. zmiany zasad konkursu ustalone uchwałą ORA z [...] grudnia 200 lr. na etapie ustnym, w zakresie punktów od każdego członka Komisji, ilości przyjętych osób oraz rozszerzenie zakresu konkursu o znajomość języków obcych i stopień uzyskany po zakończeniu studiów. Niezrozumiała była punktacja etapu ustnego w kontekście uzasadnienia oceny konkursu odwołującej się zawartej w protokole rozmowy kwalifikacyjnej. Wśród argumentów skargi podniesione zostały także zarzuty niekonstytucyjności unormowania przekazującego przez ustawodawcę kompetencji do określania zasad podejmowania decyzji w sprawie kwalifikowania kandydatów na aplikację adwokacką, bowiem uchwała samorządu nie stanowi źródła prawa powszechnie obowiązującego. Przepisy wydawane przez organy samorządu zawodowego nie mogą kształtować praw i obowiązków osób nie należących do danej korporacji zawodowej, stanowiąc sprzeczność z art. 87 ust. 1 Konstytucji, a następne przepisy, w tym art. 91 ust. 2 wprowadzają hierarchię źródeł w polskim systemie prawa, a regulamin wydany przez NRA ma charakter aktu prawa wewnętrznego korporacji zawodowej. W przypadku ograniczenia konstytucyjnej swobody wyboru i wykonywania zawodu nie może być ono ustanowione przepisem innym niż ustawowy.
Odpowiadając na skargę Minister Sprawiedliwości wnosił o jej oddalenie. Wprawdzie organ nie zajął stanowiska co do zapisu w uzasadnieniu decyzji o ponownym egzaminie, ale w sposób jednoznaczny przyjął, iż rozstrzygnięcie sprawy na skutek wniesionego odwołania wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a nie ponowienia egzaminu. Dokonana bowiem w trakcie rozmowy kwalifikacyjnej punktacja odpowiedzi kandydatki na poszczególne pytania, z uwagi na rozbieżność z zawartą w pkt 9 protokołu z rozmowy kwalifikacyjnej oceną opisową stwierdzającą, iż "wypowiedź kandydatki okazała się w ocenie członków Komisji wyróżniającą
się wśród egzaminowanych osób i została wysłuchana ze szczególnym zainteresowaniem" jest niezrozumiała i budzi wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy. Wobec powyższego uchylenie zaskarżonej uchwały Prezydium NRA ma na celu ponowne przeanalizowanie przez komisję konkursową oceny wyników Pani S. w stosunku do wyników osiągniętych przez innych kandydatów, a przeprowadzenie takiego dowodu przez organ odwoławczy byłoby utrudnione, zbyt uciążliwe i połączone ze znacznymi kosztami.
Organ przyznał, iż błędnie został powołany przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa, zamiast art. 138 § 2 kpa, jednakże w jego ocenie nie ma to wpływu na merytoryczna treść decyzji.
Odnośnie zarzutów dotyczących niekonstytucyjności przepisów art. 58 pkt 12 lit. j i art. 40 pkt 4 ustawy z dnia 26 maja 18\982r. Prawo o adwokaturze stwierdził, iż do czasu rozstrzygnięcia tego zagadnienia przez Trybunał Konstytucyjny podstawę rozstrzygania o wpisie na listę aplikantów stanowią przepisy Prawa o adwokaturze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153, poz.1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. (Dz.U.02.153.1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U.02.153.1270) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Innymi słowy wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie zaś według kryteriów słusznościowych. Sąd nadto miał na względzie zasadę wynikającą z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, która stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na wstępie należy podnieść, że nie ma racji Skarżąca co do wskazanej w skardze kolejności jaka jej zdaniem powinna być zachowana w przypadku, gdy strona wskazuje w odwołaniu alternatywnie nadzwyczajny tryb rozpatrzenia sprawy, powołując się jednocześnie na wadliwość wydanego w sprawie rozstrzygnięcia zawartego w decyzji ostatecznej. Organ bowiem nie może w trakcie postępowania odwoławczego orzekać na podstawie art. 156 kpa, ponieważ działając jako organ nadzoru ma uprawnienia węższe od uprawnień , organu odwoławczego. Z tego względu organ odwoławczy obowiązany był rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję zgodnie z treścią art. 138 kpa. Tryb odwoławczy ma w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego pierwszeństwo przed trybem nadzoru obejmującym m.in. art. 156 § 1 kpa. W tej mierze Naczelny Sąd Administracyjny prezentował jednolitą linię orzecznictwa np. w wyrokach z dn. 12.03.1981r.,SA 472/81,nr 1, poz.21; z 5.01.1982r., IISA 919/81,ONSA 1982, nr 1, poz. 5; z 14.03.1997r., SA/Łd 190/96 (niepubl.); z 9.01.1998r., I SA/Lu 1341/96(niepubl.); z 24.07.1998r., III SA642/97(niepubl.); z 12.05.1989r., IV SA 90/89, ONSA 1989, nr 1, poz. 49, jak i znajduje wyraz w literaturze (str.884-886 "Kodeksu postępowania administracyjnego. Komentarz" M.Jaśkowska, A.Wróbel Zakamycze 2000)
Kontrolując zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, co do zasady nie można jej odmówić słuszności, aczkolwiek Sąd miał na uwadze także inne względy, o których mowa w dalszej części motywów.
Należy na wstępie przyznać rację Skarżącej, iż uzasadnienie decyzji Ministra Sprawiedliwości zawiera uchybienia, jednakże należy je wyłącznie oceniać pod kątem ich wpływu na wynik sprawy, (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.,Nr 153, poz.1270)):
błędnie został wskazany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 138
§ 1 pkt 2 kpa, zamiast art. 138 § 2 kpa, co organ przyznał;
sprzeczność końcowej części uzasadnienia w przedmiocie zapisu o ponawianiu
egzaminu, z istotą sentencji decyzji i zasadniczą, prawidłową częścią
uzasadnienia, która nie budzi wątpliwości co do faktycznego zakresu działania
zleconego organowi I instancji.
Minister Sprawiedliwości zaskarżoną decyzją wyeliminował z obrotu prawnego uchwały samorządu adwokackiego, wytknął uchybienia i polecił ponowną ocenę stanu faktycznego sprawy, którym niewątpliwie był przebieg egzaminu i jego ocena. Ponowna ocena materiału dowodowego w trybie ponownego rozpoznania sprawy ( i wydania nowej uchwały) dotyczyła dotychczas
zebranego w sprawie materiału, a nie wyznaczenia nowego terminu i ponowienia egzaminu, bo do ponownego przystąpienia do egzaminu Skarżąca nie musiała korzystać z postępowania odwoławczego. Art. 138 § 2 kpa stanowi bowiem, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Przeciwko niewątpliwie wadliwemu zapisowi zawartemu w końcowej części uzasadnienia, które przeczy istocie powołanego wyżej przepisu, strona mogła podjąć działania prawne przewidziane procedurą kodeksu postępowania administracyjnego.
Wymienione uchybienia nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, bowiem ostatecznie - w ocenie Sądu - nie miały wpływu na wynik sprawy. Strona bowiem mogła wystąpić - zgodnie z sentencją zaskarżonej decyzji Ministra do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] o wydanie nowej uchwały, a w przypadku braku działania, ze skargą na bezczynność tego organu.
Za oceną prawidłowości zaskarżonej decyzji przemawiają także inne uchybienia dotyczące przebiegu postępowania konkursowego wskazane przez Skarżącą: zmiany zasad konkursu ustalone uchwałą ORA z [...] grudnia 2001r. na etapie ustnym; w zakresie punktów od każdego członka Komisji; ilości przyjętych osób oraz rozszerzenia zakresu oceny konkursu - w jego toku - o znajomość języków obcych i stopień uzyskany po zakończeniu studiów. Także podnoszona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji niezrozumiała punktacja etapu ustnego w kontekście uzasadnienia oceny konkursu odwołującej się zawartej w protokole rozmowy kwalifikacyjnej.
Ostatecznie jednak argumentem najbardziej przemawiającym za zasadnością oddalenia skargi, które to rozstrzygnięcie otwiera drogę realizacji decyzji Ministra Sprawiedliwości, jest odpowiedź na kolejny zarzut Skarżącej dotyczący niekonstytucyjności art. 58 pkt.12 lit.j ustawy z dnia 26 maja 1982 r. -Prawo o adwokaturze (Dz. U. Nr 16, poz. 124, ze zm.) - unormowania przekazującego przez ustawodawcę kompetencji do określania zasad podejmowania decyzji w sprawie kwalifikowania kandydatów na aplikację adwokacką.
Odpowiedzią tą jest bowiem wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lutego 2004 r. (Dz.U.04.34.303), na mocy którego z dniem 4 marca 2004 r. art. 58 pkt 12 lit. j ustawy Prawo o adwokaturze został uznany za niezgodny z art. 87 ust. 1 Konstytucji przez to, że dopuszcza - co do osób niebędących jeszcze członkami korporacji samorządowej adwokatów - możliwość ograniczania tych osób w korzystaniu z konstytucyjnej wolności wyboru zawodu bez ustawowego określenia przesłanek i zakresu ograniczania.
W obszernym uzasadnieniu tego wyroku Trybunał m.in. stwierdził, że powierzenie — w drodze ustawy zwykłej — samorządowi adwokatów czy radców prawnych prowadzenia aplikacji nie jest równoznaczne z upoważnieniem korporacji do samoistnego czy też uregulowanego w ustawie jedynie blankietowo ( i tylko w sferze kompetencyjnej) określania zasad naboru na aplikacje. W ocenie Trybunału przypisane samorządom korporacji w art.17 ust.l Konstytucji "sprawowanie pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu" dotyczy - przedmiotowo, według wykładni językowej - sytuacji "wykonywania zawodu", podmiotowo zaś - osób uczestniczących już w wykonywaniu zawodu objętego zasięgiem korporacji.
Nie mając wątpliwości co do kwalifikacji samorządu adwokackiego w sferze prowadzenia szkolenia zawodowego, w tym szkolenia kandydatów do zawodu w formie aplikacji, Trybunał stanął na stanowisku, że powierzenie samorządowi adwokackiemu prowadzenia aplikacji nie jest automatycznym przekazaniem organom tego samorządu pełnej gestii oraz swobodnego uznania w zakresie doboru kryteriów kwalifikowania kandydatów oraz merytorycznych zasad selekcji kandydatów na wspomniane aplikacje.
Kandydaci ci do momentu wpisania na listę aplikantów adwokackich są osobami spoza grona członków korporacji, osobami, które - wobec braku ustawowo wymaganych warunków - nie przystąpiły jeszcze do określonego samorządu zawodowego, a tym samym nie poddały się dobrowolnym unormowaniom wewnątrzkorporacyjnym.
Zasady te i kryteria winny być dostosowane do uwarunkowań, jakie wprowadza Konstytucja RP w art. 65 ust.l zakresie gwarantowanej wolności wyboru i wykonywania zawodu oraz miejsca pracy, jak i do konstytucyjnych wymogów dopuszczalnych ograniczeń w korzystaniu z konstytucyjnych praw i wolności jednostki ujętych w art. 31 ust.3 Ustawy Zasadniczej.
Z tego względu od wejścia w życie Konstytucji tj. od 17 października 1997r. -na mocy powołanych przepisów - każda ingerencja w zakres tych gwarantowanych wolności wymaga - dla uznania jej konstytucyjności - co najmniej uregulowania ustawowego, bowiem tylko w ustawie przewiduje ustanawianie ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie i dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Każda zatem ingerencja w te wolności - na zasadzie wyjątku - może być podejmowana w oparciu o przesłanki określone przez prawodawcę w ustawie lub dopełniająco w wykonawczych aktach powszechnie obowiązujących.
Przekazanie upoważnienia do ingerencji w pewne wolności osób wykonujących zawód odpowiednim samorządom zawodowym - zdaniem Trybunału - może być w określonych warunkach uzasadnione, a nawet zgodne z potrzebami "należytego wykonywania" zawodów reglamentowanych, jednakże nie może mieć charakteru blankietowego szczególnie w zakresie ustalenia kryteriów i granic ingerencji w sferę wolności jednostki. Akty korporacji zawodowych nie są źródłami prawa powszechnie obowiązującego, zgodnie z założeniami konstytucyjnego systemu źródeł prawa.
Z tego względu Trybunał stwierdził brak ustawowego wskazania merytorycznych kryteriów określających granice i reguły ingerowania -poprzez ustalone uchwałami m.in. Naczelnej Rady Adwokackiej zasady konkursu na aplikację - w tym: zakresu, przebiegu, reguł oceniania wyników i związku między wynikami konkursu, a kwalifikacją kandydatów do wpisu na listę aplikantów - w sfery objęte wolnością wyboru zawodu, konstytucyjnie gwarantowaną kandydatom na aplikantów. Kryteria te winny być określone w aktach prawa powszechnie obowiązującego, jako że wówczas spełniają wymogi dostatecznej przejrzystości unormowań jak i stanowić mogą podstawę dla sądowej kontroli legalności decyzji indywidualnych.
Przekazanie w art. 58 pkt 12 lit.j ustawy Prawo o adwokaturze wykonania istotnych postanowień tych ustaw, co do zasad przeprowadzania konkursów na aplikację - do unormowania w aktach typu regulaminowego o charakterze jednoznacznie wewnętrznym - stanowi - zdaniem Trybunału Konstytucyjnego -w swoich następstwach wyjście poza granice określone w art. 87 ust.l Konstytucji. Przeprowadzenie konkursu kwalifikacyjnego do przyjęcia na aplikację adwokacką jako wyjątek od wolności wyboru wykonywania zawodu winno być dokonane w drodze ustawy, bowiem nie można przekazać określenia istotnych atrybutów tychże wyjątków aktom korporacyjnym o charakterze jednoznacznie wewnętrznym, nie mieszczącym się w katalogu źródeł prawa ujętego w art. 87 Konstytucji. Prowadzi to do podejmowania merytorycznych decyzji i to w sprawach osób nie będących członkami korporacji zawodowej, którymi są zwłaszcza osoby nie przyjęte na aplikację, nie na podstawie aktów prawa powszechnie obowiązującego, lecz na podstawie aktów o charakterze wewnętrznym samorządu korporacji adwokackiej.
W związku z powyższym, uchwały korporacji zawodowych wydane na podstawie przepisu art. 58 pkt 12 lit.j ustawy Prawo o adwokaturze nie zmieniają swojej natury prawnej aktów o charakterze wewnętrznym, nie posiadają przymiotu powszechnego obowiązywania, a wydane o przepis naruszający wskazane wyżej granice upoważnienia ustawowego w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego - pozostają w sprzeczności z art. 87 ust. 1 Konstytucji.
Skutkiem wyroku Trybunału jest wyeliminowanie z porządku prawnego normy prawnej, co powoduje, że nie może ona być też wzorcem kontroli dla innych przepisów prawnych. Beneficjentami skutków wyroku są zatem wszyscy, dla których niekonstytucyjny przepis ustawy dał delegację do wydania
uchwał odmawiających wpisu na listę aplikantów na podstawie regulaminu wprowadzonego uchwałą samorządu radcowskiego.
W rozpoznawanej sprawie obie uchwały samorządu adwokackiego zostały wydane na podstawie art. 58 pkt 12 lit.j ustawy Prawo o adwokaturze.
Stosownie do art. 145a § 1 kpa w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, można żądać wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie którego została wydana decyzja.
Mając na uwadze ten ostatni argument - w ocenie Sądu - wyrok oddalający skargę na podstawie art. 151 w zw. z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.,Nr 153, poz.1270) otwiera drogę realizacji merytorycznie prawidłowej decyzji Ministra Sprawiedliwości, przy czym rozstrzygając sprawę ponownie organ I instancji zobligowany jest uwzględnić nowy stan prawny jaki zaistniał w toku niniejszego postępowania na skutek opisanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
W świetle tej regulacji rozważanie pozostałych zarzutów skargi stało się zbędne.