II SA 3784/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-12-28
NSAtransportoweWysokawsa
opłaty drogowepojazdy nienormatywneniekonstytucyjność przepisówTrybunał Konstytucyjnywagi dynamicznekontrola administracjiprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, uznając przepisy stanowiące podstawę nałożenia kary za niezgodne z Konstytucją RP.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję utrzymującą w mocy karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Skarżący podniósł zarzut nieprawidłowości w ważeniu pojazdu oraz wskazał na wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający przepisy stanowiące podstawę nałożenia kary za niezgodne z Konstytucją RP. Sąd, podzielając argumentację skarżącego w zakresie niezgodności przepisów z Konstytucją, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę PHU "J." J.H. i B.H. spółka jawna na decyzję Dyrektora Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu na skarżących kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Kara została naliczona z powodu stwierdzonych przekroczeń dopuszczalnych nacisków na osie oraz masy całkowitej pojazdu. Skarżący zarzucili nieprawidłowości w procesie ważenia pojazdu, wskazując na zawodność wag dynamicznych. Kluczowym argumentem skargi był jednak wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 grudnia 2002 r. (sygn. akt P 6/02), który orzekł o niezgodności § 9 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. o opłatach drogowych z Konstytucją RP. Sąd administracyjny, analizując sprawę, stwierdził, że decyzje zostały wydane na podstawie przepisów uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjne. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględnia skargę, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Wobec stwierdzenia niezgodności podstawy prawnej decyzji z Konstytucją, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając jednocześnie, że nie podlegają one wykonaniu. Orzeczono również o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżących.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te są niezgodne z Konstytucją RP.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który uznał, że przepisy § 9 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. o opłatach drogowych są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, ponieważ zostały wydane na podstawie niekonstytucyjnego upoważnienia ustawowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę i uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. o opłatach drogowych art. 9 § 1

§ 9 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 uznane za niezgodne z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. o opłatach drogowych art. 9 § 2

§ 9 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 uznane za niezgodne z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 2

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

Określa właściwość sądów administracyjnych w sprawach wniesionych przed dniem 1 stycznia 2004 r.

Ustawa o drogach publicznych art. 13 § 2a

Przepis, na podstawie którego organ II instancji rozstrzygnął sprawę, mimo że był on powiązany z niekonstytucyjnymi przepisami rozporządzenia.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych art. 4 § 1

Wcześniej uznany za niekonstytucyjny przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie P 7/98.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgodność przepisów rozporządzenia Rady Ministrów o opłatach drogowych z Konstytucją RP, potwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

przepisy [...] są niezgodne z art. 92 ust. 1 [Konstytucji RP] przepisy [...] zostały wydane na podstawie niekonstytucyjnego upoważnienia ustawowego naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego

Skład orzekający

Andrzej Wieczorek

sprawozdawca

Maria Jagielska

przewodniczący

Pamela Kuraś-Dębecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat drogowych i ich zgodności z Konstytucją RP; stosowanie wyroków Trybunału Konstytucyjnego w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i stanu faktycznego; przepisy dotyczące opłat drogowych mogły ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak wyrok Trybunału Konstytucyjnego może wpłynąć na indywidualne sprawy administracyjne, uchylając decyzje wydane na podstawie niekonstytucyjnych przepisów. Jest to ważny przykład kontroli konstytucyjności prawa.

Nawet po latach: wyrok TK uchyla karę za przejazd bez zezwolenia!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA 3784/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek /sprawozdawca/
Maria Jagielska /przewodniczący/
Pamela Kuraś-Dębecka
Skarżony organ
Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2004r. sprawy ze skargi PHU "J." J.H. i B.H. spółka jawna w D. na z dnia [...] sierpnia 2003r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] listopada 2002r. ; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz PHU "J." J.H. i B.H. spółka jawna w D. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym [...] złotych tytułem kosztów zastępstwa prawnego.
Uzasadnienie
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad po rozpatrzeniu odwołania - skarżących – J.H. i B.H. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą PHU J. w D. decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. Nr [...] (decyzja Nr [...]) utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2002r., którą orzeczono o obciążeniu skarżących - jako przewoźników, opłatą drogową w wysokości [...] zł za przejazd w dniu [...] sierpnia 2001r. pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. W uzasadnieniu tej decyzji podano wyniki stwierdzonych podczas kontroli przekroczeń dopuszczalnych parametrów pojazdu tj. nacisków na osie drugą, trzecią czwartą i piątą oraz przekroczenie masy całkowitej pojazdu a to stanowiło podstawę naliczenia opłaty.
Powyższa decyzja została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzucono nieprawidłowości w ważeniu pojazdu poprzez użycie wag dynamicznych, które wg. skarżącego są zawodne. Wskazano, że pomiar dokonany na wadze statycznej podczas załadunku wskazywał różnicę prawie [...] ton w stosunku do pomiaru dokonanego przez organ. Wskazano na fakt, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2002 r., P 6/02 wdanym po rozpoznaniu pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego o zbadanie zgodności m. in. § 9 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. o opłatach drogowych z art. 2 i art. 92 ust.l Konstytucji RP orzekł, że § 9 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 tego rozporządzenia jest niezgodny z art. 92 ust. 1 uznał przepis w oparciu o który orzeczono karę za niezgodny z Konstytucją RP. Wskazując na powyższe wnoszono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania.
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o oddalenie skargi podnosząc, iż wszystkie czynności były dokonane prawidłowo a wagi posiadały odpowiednią legalizację. W zakresie zgodności zastosowanych przepisów z Konstytucją organ stwierdził, że jest obowiązany stosować obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W świetle art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawy (Dz.U. Nr 153, poz.1271), w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed
Sygn. akt 6 II SA 3784/03
sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).
Zgodnie z art.l § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - ustawa o p.p.s.a).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2002 r., P 6/02 wdanym po rozpoznaniu pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego o zbadanie zgodności m. in. § 9 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. o opłatach drogowych z art. 2 i art. 92 ust.I Konstytucji RP orzekł, że § 9 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 tego rozporządzenia jest niezgodny z art. 92 ust. 1. W obszernym uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny powołał się na swój wcześniejszy wyrok z dnia 27 kwietnia 1999r. P 7/98, w którym stwierdził, że § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych był niezgodny z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP przez to, że naruszał zakres ustawowego upoważnienia oraz stanowił przepis o charakterze represyjnym. Według Trybunału Konstytucyjnego ustalanie opłaty za przejazd pojazdem nie normatywnym bez zezwolenia na podstawie § 9 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych następuje w istocie w taki sam sposób, jak ustalenie tej opłaty na podstawie § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych, uznanego przez Trybunał za niekonstytucyjny. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych pomimo wspomnianego, wcześniejszego wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 7/98 dalej powtórzyło i utrzymało przepisy niezgodne z Konstytucją RP. Mając to na względzie należało przyjąć, że kwestionowane przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca
Sygn. akt 6 II SA 3784/03
2000 r. w sprawie opłat drogowych zostały wydane na podstawie niekonstytucyjnego upoważnienia ustawowego (bez ustawowego upoważnienia) i dlatego są niezgodne z art.92 ust. 1 Konstytucji RP.
W rozpoznawanej sprawie decyzje zostały wydane na podstawie zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny § 9 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych. Natomiast organ II instancji z niezrozumiałych powodów rozstrzygnął na podstawie art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U z 2000r., Nr 71, poz.838, z póź.zm).
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego (potwierdzające niezgodność kwestionowanego przepisu z aktem wyższej rangi) ma wpływ na sposób załatwienia sprawy zawisłej przed Sądem. Takie orzeczenie stanowi przesłankę wznowienia postępowania (art. 145a kpa.) i w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji. Stosownie, bowiem do art. 145 § 1 pkt. 1 litera b ustawy o p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Można dodać, iż jeszcze na gruncie ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdził występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego. W świetle tej regulacji prawnej rozważanie zarzutów podniesionych w skardze staje się zbędne.
Mając to wszystko na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 litera b ustawy o p.p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.
Stosownie do przepisu art. 152 ustawy o p.p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy o p.p.s.a

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI