II SA 3712/03

II SA 3712/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Robotowska
Ewa Frąckiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Izabela Głowacka-Klimas
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2004r. sprawy ze skargi J. N. na Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia karą pieniężną 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2003r. w części nakładającej karę pieniężną w kwocie 200 złotych za nieposiadanie przez kierowcę wypisu z zaświadczenia 2. stwierdza, że w części uchylonej decyzje nie podlegają wykonaniu 3. w pozostałej części skargę oddala
Uzasadnienie
W dniu [...] czerwca 2003 roku patrol SRD KMP w [...] zatrzymał do kontroli drogowej samochód ciężarowy [...] o nr rej. [...] należący do J. N., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo [...], którego kierowcą był A. M. Pojazd ten poruszał się drogą krajową nr [...] i [...] w [...].
W trakcie kontroli stwierdzono, że kierujący nie posiadał przy sobie karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, wypisu z zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie wykonywania przejazdu w ramach przewozu na potrzeby własne, wykresówek z urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju z ostatnich trzech dni oraz ważnego świadectwa dopuszczenia dla jednostki transportowej lub wchodzącego w jej skład pojazdu do przewozu materiałów niebezpiecznych.
Kontrolowany nie miał zastrzeżeń co do sposobu przeprowadzonej kontroli, co potwierdził pisemnym oświadczeniem złożonym do protokołu kontroli.
W związku z ustaleniami zawartymi w protokole kontroli w dniu [...] czerwca 2003 roku została wydana z upoważnienia Komendanta Miejskiego Policji w [...] decyzja nr [...], na podstawie której na J. N. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo [...] została nałożona kara pieniężna w łącznej wysokości 8.700 złotych, którą to sumę uzyskano po podsumowaniu kar za poszczególne naruszenia, zgodnie z poniższym zestawieniem:
1. nieuiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych – 4.000 zł zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz.U. 2001, Nr 125, poz. 1371) w związku z lp. 6 załącznika do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 roku w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. 2002 Nr 115, poz. 999 z późn. zm.),
2. brak wypisu z zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej – 200 złotych zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 12 cyt. wyżej ustawy o transporcie drogowym w związku z lp. 12.4 cyt. wyżej Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 roku,
3. brak trzech wykresówek z bieżącego tygodnia z urządzenia samoczynnie rejestrującego prędkość, czas jazdy i odpoczynku – 1.500 złotych, po 500 złotych za każdą wykresówkę – art. 92 ust. 1 pkt 10 cyt. wyżej ustawy o transporcie drogowym w związku z lp. 10.8 załącznika cyt. wyżej Rozporządzenia Ministra Infrastruktury,
4. brak ważnego świadectwa dopuszczenia dla jednostki transportowej lub wchodzącego w jej skład pojazdu do przewozu towarów niebezpiecznych 3.000zł zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 7 cyt. wyżej ustawy o transporcie drogowym w związku z lp. 7.17 załącznika do cyt. wyżej Rozporządzenia Ministra Infrastruktury.
Od tej decyzji odwołał się J. N., który wyjaśnił, że w dniu kontroli samochód był odprowadzany do remontu oraz wniósł o uchylenie nałożonej na niego kary, jako niewspółmiernie wysokiej do przewinienia i jego trudnej sytuacji materialnej.
Po rozpoznaniu tego odwołania Komendant Wojewódzki Policji z/s w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 roku nr [...] zaskarżoną decyzję organu I instancji utrzymał w mocy.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ wyjaśnił, iż okoliczność podana przez stronę nie jest przewidziana wśród zwolnień, które wymienione są w art. 33 ust. 2 i 35 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, art. 5 ustawy o czasie pracy kierowców oraz art. 5 ust. 1 ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych.
Dojazd pojazdem do miejsca naprawy to również przejazd drogowy według definicji art. 2 pkt 2 ustawy o czasie prawy kierowców, który to przepis pod tym pojęciem rozumie każde przemieszczenie się pojazdu po drogach publicznych, załadowanego lub w stanie pustym, przeznaczonego do przewozu osób lub rzeczy.
Na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z/s w [...] z dnia [...] sierpnia 2003 roku J. N. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Powyższej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] czerwca 2003 roku zarzucił przyjęcie niewłaściwych podstaw prawnych do ich wydania, obrazę prawa materialnego, powodujących nieważność powyższych decyzji wydanych z rażącym naruszeniem prawa poprzez zarazem przyjęcie niewłaściwego stanu faktycznego.
W uzasadnieniu skargi skarżący zakwestionował nałożenie na niego kary pieniężnej z art. 92 ust. 1 pkt 6, 7, 12 ustawy o transporcie drogowym.
Według jego oceny, skoro pojazd był bez ładunku i odprowadzony do remontu brak jest podstaw do twierdzenia, że był wykonywany przewóz na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, w wersji tego przepisu obowiązującej na datę wydania decyzji w sprawie, a zatem również kierowca nie musiał posiadać przy sobie zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne.
Brak jest również podstaw do przyjęcia, że w tym dniu był wykonywany transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. W dniu kontroli pojazdem tym nie była wykonywana działalność gospodarcza, samochód był bez ładunku i był odprowadzony do remontu. Skoro pojazdem nie był wykonywany przewóz na potrzeby własne ani też transport drogowy, to kierowca nie musiał okazywać dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Niezasadne jest również nałożenie kary za brak ważnego świadectwa dopuszczenia dla jednostki transportowej lub wchodzącego w jej skład pojazdu do przewozu towarów niebezpiecznych. Skarżący wyjaśnił, że przedmiotowy pojazd zakupiony został przez niego w dniu [...] stycznia 2003 roku od Przedsiębiorstwa [...] w [...] w celu wykorzystania go w ramach prowadzonej działalności gospodarczej jego firmy oraz zarejestrowany w dniu [...] stycznia 2003 roku w Wydziale Komunikacji i Transportu Drogowego Starostwa Powiatowego w [...]. Ponieważ w chwili przejmowania pojazdu nie był osiągalny dowód rejestracyjny (skradziony), a istniejąca kserokopia nie była kompletna (brak strony z badaniami technicznymi) w pozwoleniu czasowym wydanym przez Starostwo odnotowano, iż karty pojazdu nie wydano, a w rubryce "cel wydania" z datą [...] lutego 2003 wpisano "dojazd pojazdu na badania techniczne" – pojazd ten nie mógł być przeznaczony do przewozu towarów niebezpiecznych. Przedmiotowy pojazd miał być przeznaczony do przewozu towarów niebezpiecznych jednakże bez wykonania remontu oraz uzyskania dokumentów potwierdzających sprawdzenie w zakresie dodatkowych wymagań technicznych przez okręgową stację kontroli pojazdów, w rozumieniu art. 9.2 ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych oraz po uzyskaniu świadectwa dopuszczenia pojazdu w rozumieniu art. 9 ust. 4 cyt. ustawy nie mógł być wykorzystany do tego celu.
Ze względu na brak środków finansowych pojazd został skierowany w chwili przejmowania go od Przedsiębiorstwa [...] miał "Poświadczenie nr [...] badań odbiorczych, okresowych i nadzwyczajnych zbiornika transportowego" ważne do dnia [...] lutego 2004 roku z określeniem, że zbiornik jest zatwierdzony do transportu materiałów niebezpiecznych tj. paliw silnikowych, paliw do silników Diesla, jednakże nie był to dokument będący świadectwem dopuszczenia pojazdu w rozumieniu ustawy z 28 października 2002r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych oraz przepisów wykonawczych.
W dniu kontroli samochód nie przewoził żadnego towaru niebezpiecznego zatem nałożenie kary było bezzasadne.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ dodatkowo wyjaśnił, że cysterna była pusta. Zgodnie z przepisami ADR próżne, nie oczyszczone cysterny przy wykonywaniu przejazdu drogowego podlegają takim samym rygorom, jak te o stanie napełnionym, o ile nie zostały zastosowane odpowiednie środki dla usunięcia wszystkich zagrożeń (Dział 1.1 lp. 1.1.3.5. Umowy Europejskiej dot. ADR sporządzonej w Genewie 30 września 1957 roku). Kierowca pojazdu nie posiadał dokumentu, że cysterna została oczyszczona i z tego względu została potraktowana jako napełniona.
Tym samym zasadne było uznanie, iż pojazdem tym wykonywany był przewóz na potrzeby własne. W sytuacji tej kontrolowany pojazd powinien posiadać świadectwo dopuszczenia, w którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych. Skarżący nie mógł posiadać takiego świadectwa ponieważ w terminie zakreślonym przez Starostwo Powiatowe w [...] do dnia [...] lutego 2003 roku nie wykonał badań technicznych pojazdu.
Po uznaniu, że przedmiotowym pojazdem wykonywany był przewóz na potrzeby własne, zasadnym było również stwierdzenie naruszeń, wynikających z art. 42 ust. 1, art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie:
– ustawa z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), zwana u.s.a.,
– ustawa z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), zwana p.s.a.,
– ustawa z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p.
Jednocześnie uchylona została ustawa z 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm.), która obowiązywała w dacie wniesienia skargi w niniejszej sprawie.
W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy wojewódzkie na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie sądowoadministracyjne toczy się na podstawie p.s.a.
Zgodnie z art. 1 § 1 u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Przy rozpoznaniu niniejszej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny stosownie do zapisu art. 134 p.s.a. nie będąc związany granicami skargi stwierdził, że zaskarżona decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji z/s w [...] z dnia [...] sierpnia 2003 roku i utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2003 roku w części nakładającej na J. N. karę pieniężną w kwocie 200 złotych za nieposiadanie przez kierowcę wypisu z zaświadczenia o przewozach na potrzeby własne nie mogą się ostać, albowiem z pisma Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...] marca 2004 roku, stanowiącego odpowiedź na wystąpienie Komendy Wojewódzkiej Policji z/s w [...] wynika, że skarżący J. N. nie figuruje w rejestrze wniosków i wydanych zaświadczeń na przewozy drogowe na potrzeby własne jako przedsiębiorca zgłaszający prowadzenie przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 z 2001 roku z późn. zm.).
Jest nowa istotna dla sprawy okoliczność faktyczna, albowiem podstawą nałożenia na J. N. kary pieniężnej w wysokości 200 złotych stanowił art. 92 ust. 1 pkt 12 cyt. wyżej ustawy o transporcie drogowym w związku z lp. 12.4. Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. z 2002r. Nr 115, poz. 999 z późn. zm.) tj. skarżący został ukarany za wykonywanie przejazdu w ramach przewozu na potrzeby własne bez posiadania przy sobie przez kierowcę wymaganego wypisu z zaświadczenia, tymczasem skoro skarżący, jak wynika z w/w pisma Starostwa Powiatowego w [...], wykonywał przewóz na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, co winno skutkować nałożeniem na niego kary pieniężnej w wysokości 2.000 złotych stosowanie do art. 92 ust. 1 pkt 1 cyt. wyżej ustawy o transporcie drogowym w związku z lp. 1.3 cyt. wyżej Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 roku w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym.
Z tych względów zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] czerwca 2003 roku w części dotyczącej nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 200 złotych za nieposiadanie przez kierowcę wypisu z zaświadczenia podlegają uchyleniu stosowanie do art. 145 § 1 pkt 1 lit b p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a z jednoczesnym wstrzymaniem wykonania na podstawie art. 152 p.s.a.
W pozostałej części Sąd uznał skargę za bezzasadną. Poddany kontroli w dniu [...] czerwca 2003 roku samochód ciężarowy należący do firmy skarżącego oznakowany był jako pojazd przewożący materiał niebezpieczny i kierowca poza nieważnym dowodem rejestracyjnym posiadał poświadczenie badań okresowych zbiornika transportowego, ważne do dnia [...] lutego 2004 roku. Z tego względu pojazd ten prawidłowo został zakwalifikowany jako pojazd podlegający ADR. Aczkolwiek zbiornik cysterny był pusty, jednakże zgodnie z przepisami umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu towarowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 roku, której Rzeczpospolita Polska jest stroną (Dz.U. 2002 Nr 194, poz. 1629) nie oczyszczone cysterny przy wykonywaniu przejazdu drogowego podlegają takim samym rygorom, jak te w stanie napełnionym, o ile nie zostały zastosowane odpowiednie środki dla usunięcia wszystkich zagrożeń (Dział 1.1. lp. 1135 ADR).
Kierowca pojazdu nie posiadał dokumentu, z którego wynikałoby, że cysterna została oczyszczona, dlatego też została potraktowana jako napełniona.
Niezależnie od tego skarżący wykonując przewozu na potrzeby własne w ramach działalności gospodarczej powinien liczyć się z tym, że każdy przejazd po drogach publicznych samochodem należącym do jego firmy, nawet w celu naprawy tego samochodu, jest przewozem na potrzeby własne.
W tym stanie rzeczy organy obu instancji prawidłowo uznały, że skarżący winien uiścić stosowna opłatę za przejazd po drogach krajowych stosownie do art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.). Naruszenie tego obowiązku spowodowało nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 4.000 złotych na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 6 cyt. wyżej ustawy o transporcie drogowym w związku z lp. 6 załącznika do Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 roku w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. 2002 Nr 115, poz. 999 z późn. zm.).
W tym zakresie więc zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.
W świetle powyższych rozważań kontrolowany pojazd powinien posiadać świadectwo dopuszczenia, o którym mowa jest w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 28 października 2002 roku o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz.U. z 2002 Nr 199, poz. 1671) zaś stwierdzony brak tego świadectwa skutkował nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 3000 złotych zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 7 cyt. wyżej ustawy o transporcie drogowym w związku z lp. 7.17 załącznika do cyt. wyżej Rozporządzenia Ministra Infrastruktury.
W tym stanie rzeczy w tej części decyzje organów obu instancji nie naruszają prawa. Nie ulega również wątpliwości, iż zasadnym było takie nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 1.500 złotych stosownie do art. 92 ust. 1 pkt 10 cyt. wyżej ustawy o transporcie drogowym w związku z lp. 10.8 załącznika do cyt. wyżej Rozporządzenia Ministra Infrastruktury, albowiem kierowca nie posiadał trzech wykresówek z bieżącego tygodnia z urządzenia samoczynnie rejestrującego prędkość, czas jazdy i odpoczynku. Kierowca pojazdu wykonywał przewóz drogowy w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 roku o czasie pracy kierowców (Dz.U. Nr 123, poz. 1354) i zgodnie z art. 15 w/w ustawy na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli winien przedstawić zapisy z przyrządu kontrolnego za bieżący tydzień i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, bez względu na to jakim kierował pojazdem i jaki był cel przejazdu.
Wobec nietrafności zarzutów skargi w omówionym zakresie Sąd na mocy art. 151 p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.