II SA 3645/03

II SA 3645/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-09-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Dąbrowska
Joanna Kube
Maria Werpachowska /przewodniczący sprawozdawca/
Skarżony organ
Minister Edukacji Narodowej i Sportu
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska (spraw.) Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Asesor WSA Joanna Kube Protokolant Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości
Uzasadnienie
[...] Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 9 b ust. 6 w związku z art. 9 b ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r./Dz.U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 ze zm./, po rozpatrzeniu sprawy nadania kolejnego stopnia awansu zawodowego, odmówił Pani I. K. nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego.
W uzasadnieniu stwierdził, że Pani I. K. spełnia warunki do złożenia wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego
na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. Nr 19, poz. 239 ze zm./ tj. w dniu wejścia w życie ustawy uzyskała stopień nauczyciela mianowanego oraz spełnia jeden z warunków do odbycia stażu trwającego 9 miesięcy.
Pani I.K. ukończyła studia wyższe magisterskie w zakresie wychowania technicznego - specjalność nauczycielska na Wydziale [...] Wyższej Szkoły[...] w O., posiada zatem kwalifikacje określone przepisem art. 9 ust. 1
pkt 1 Karty Nauczyciela. W okresie od [...] września 2000 r. do [...] maja 2001 r. odbyła staż zakończony pozytywną oceną dorobku zawodowego ustaloną przez dyrektora Publicznej
Szkoły Podstawowej nr [...] w O.. W dniu [...] lutego 2003 r. Komisja Kwalifikacyjna
powołana postanowieniem [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] stycznia 2003 r. zbadała i oceniła dokumentację przedstawioną przez wnioskodawczynię. Pani I.K. nie uzyskała akceptacji komisji kwalifikacyjnej na stopień nauczyciela dyplomowanego, w
związku z powyższym nie spełniła jednego z wymogów określonych w art. 9 b ust. 1 pkt 3
Karty Nauczyciela, warunkujących nadanie stopnia nauczyciela dyplomowanego.
W odwołaniu do Ministra Edukacji i Sportu od powyższej decyzji Pani I.K. wniosła o jej uchylenie i ponowne rozpatrzenie wniosku. W uzasadnieniu wskazała, że w wyniku głosowania uzyskała 31 punktów na 34 wymaganych. Uważa, że protokół z prac komisji nie zawiera merytorycznego uzasadnienia przyznanej punktacji, a w czasie zapoznawania się z aktami odmówiono jej wglądu do kart oceny punktowej spełnienia niezbędnych wymagań do uzyskania stopnia nauczyciela dyplomowanego. Zarzuciła, że
uzasadnienie wyników głosowania ogranicza się do subiektywnych odczuć ekspertów, odnosi
się jedynie do części przedłożonych materiałów, stąd uważa, że pominięty został w ocenie jej dorobek zawodowy. W składzie komisji nie zapewniono udziału ekspertów specjalności zawodowej w ramach, której ubiegała się o stopień awansu zawodowego oraz nie
uwzględniono faktu posiadania przez nią I stopnia specjalizacji z nauczania początkowego.
Minister Edukacji Narodowej i Sportu decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 kpt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego /tekst jedn. Dz.U. z
2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./ w związku z art. 9 b ust. 7 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia
1982 r. - Karta Nauczyciela /tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112/, po rozpatrzeniu odwołania Pani I. K. od decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] odmawiającej nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podano, że Pani I.K. - nauczyciel w Publicznej Szkole Podstawowej Nr [...] w O. złożyła wniosek do [...] Kuratora Oświaty o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego na podstawie art. 7
ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o
zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. Nr 19, poz. 239 ze zm./. W wyniku postępowania kwalifikacyjnego, przeprowadzonego w dniu [...] lutego 2003 r. przez Komisję Kwalifikacyjną przy [...] Kuratorze Oświaty, Pani I. K. nie uzyskała akceptacji. Pismem
z dnia [...] marca 2003 r. została poinformowana o przysługującym prawie wglądu do akt
sprawy oraz do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do materiałów zebranych w postępowaniu kwalifikacyjnym i z prawa tego skorzystała.
Odnosząc się do stanu prawnego i faktycznego sprawy minister powołał się na przepisy art. 9 b ust. 1 pkt 3 w związku z art. 9 b ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 3 ustawy Karta Nauczyciela, zgodnie z którymi warunkiem nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego nauczycielowi zatrudnionemu w szkole jest: posiadanie wymaganych kwalifikacji, odbycie stażu
zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej. Podkreślił, że obowiązujący stan prawny nie daje podstaw organowi odwoławczemu do weryfikowania wymagań na stopień nauczyciela dyplomowanego
dokonanej przez komisję kwalifikacyjną. W toku postępowania odwoławczego podjęto natomiast działania nadzorcze w trybie art. 9 h ust. 1 pkt 2 ustawy Karta Nauczyciela, w myśl którego Minister Edukacji Narodowej i Sportu sprawuje nadzór nad czynnościami podejmowanymi przez komisje kwalifikacyjne dla nauczycieli ubiegających się o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego, powołane przez organy sprawujące nadzór
pedagogiczny. Zgodnie zaś z art. 9 h ust. 2 Karty Nauczyciela czynności podjęte z
naruszeniem przepisów ustawy, przepisów o kwalifikacjach nauczycieli lub przepisów w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli są nieważne, a
nieważność tych czynności stwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, Minister Edukacji Narodowej i Sportu.
Do przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego, na wniosek Pani I.K., [...] Kurator Oświaty powołał Komisję Kwalifikacyjną, której skład
ustalono zgodnie z przepisami art. 9 g ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela oraz § 10
rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2000 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli /Dz.U. Nr 70, poz. 825 ze zm./. Stwierdzono,
że postępowanie kwalifikacyjne przeprowadzone przez Komisję Kwalifikacyjną przy
[...] Kuratorze Oświaty zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami wskazanego rozporządzenia. Komisja dokonała oceny spełnienia przez Panią I. K.
wymagań niezbędnych do uzyskania stopnia nauczyciela dyplomowanego określonych w rozporządzeniu na podstawie dokumentacji spełniającej wymogi formalne. W wyniku oceny dokonanej przez komisję wnioskodawczym otrzymała 31 punktów na 50 możliwych do uzyskania. Zgodnie z § 11 ust. 3 rozporządzenia komisja kwalifikacyjna orzekła o niewydaniu akceptacji na stopień nauczyciela dyplomowanego z powodu nieuzyskania przez Panią I.K. wymaganych 2/3 punktów. Stąd minister nie znalazł podstaw do uchylenia
decyzji[...] Kuratora Oświaty z dnia [...] kwietnia 2003 r.
Na powyższą decyzję Pani I.K. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzuciła naruszenie:
art. 73 § 1 kpa i art. 74 kpa poprzez odmowę wglądu do dokonanej oceny przez poszczególnych członków komisji kwalifikacyjnej i brak wydania w tym względzie
stosownego postanowienia, na które stronie służy zażalenie,
art. 80 kpa przez brak dokonania takiej oceny i dowolnym uznaniu, że prace
uczniów, na podstawie których zrealizowano audycję telewizyjną nie stanowią jednej z publikacji,
art. 138 § 1 pkt 1 kpa przez przyjęcie, że organ odwoławczy nie ma uprawnień do weryfikacji wymagań i ustaleń dokonanych przez komisję kwalifikacyjną,
-art. 107 P 3 kpa w związku z art. 140 kpa przez brak należytego uzasadnienia decyzji
i nieodniesienie się do zarzutów zawartych w odwołaniu dotyczących oceny prac komisji,
- art. 9 kpa przez brak pouczenia strony o prawie zgłoszenia uczestnictwa w pracach komisji kwalifikacyjnej przedstawiciela związku zawodowego,
- art. 107 § 1 kpa w związku z art. 140 kpa przez podpisanie decyzji w zastępstwie ministra zamiast z jego upoważnienia.
W konkluzji wniosła o uchylenie decyzji Ministra Edukacji Narodowej i Sportu jak i [...] Kuratora Oświaty.
W uzasadnieniu podniosła, że nie zgadza się z niską oceną wartości merytorycznej przedstawionych materiałów i poglądem, że organ odwoławczy nie ma uprawnień do weryfikacji wymagań i ustaleń dokonanych przez komisję kwalifikacyjną. Ponadto w zaskarżonej decyzji nie zbadano, czy członkowie komisji posiadali odpowiednie kwalifikacje aby uczestniczyć w jej pracach.
W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej i Sportu wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów przedstawionych przez skarżącą uznał je za bezzasadne. I.K. pismem z dnia [...] marca 2003 r. została poinformowana o prawie wglądu do akt sprawy. Skarżąca z prawa tego skorzystała i 20 marca 2003 r. zapoznała się z dokumentacją.
Jak wskazano w decyzji, w toku przeprowadzonego postępowania odwoławczego
stwierdzono, że postępowanie kwalifikacyjne na wniosek I. K.
przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2000 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli,
a obowiązujący stan prawny nie daje podstaw organowi odwoławczemu do weryfikacji oceny spełnienia wymagań na stopień nauczyciela dyplomowanego dokonanej przez komisję kwalifikacyjną.
Stosownie do postanowień § 10 powołanego rozporządzenia organ powołujący
komisję kwalifikacyjną, ustalając skład komisji, zapewnia w niej udział ekspertów w miarę możliwości o specjalności zawodowej odpowiadającej typowi i rodzajowi szkoły, w której nauczyciel jest zatrudniony, oraz specjalności zawodowej nauczyciela ubiegającego się o
stopień awansu zawodowego. Z akt sprawy wynika, że [...] Kurator Oświaty postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003 r. powołał Komisję Kwalifikacyjną, w skład której weszli eksperci o specjalnościach w zakresie matematyki, fizyki, techniki, filologii polskiej, nauczania początkowego i wychowania przedszkolnego. Pani I.K. jest nauczycielem w zakresie nauczania zintegrowanego, zatrudnionym w Publicznej Szkole Podstawowej nr [...] w O. W skład komisji kwalifikacyjnej powołany został ekspert odpowiadający specjalności wnioskodawczyni tj. w zakresie nauczania początkowego. Nie zachodzi też, zdaniem ministra, naruszenie art. 9 kpa przez brak pouczenia strony o prawie zgłoszenia uczestnictwa w pracach komisji kwalifikacyjnej przedstawiciela związku zawodowego. Zgodnie bowiem z art. 9 g ust. 5 ustawy Karta Nauczyciela na wniosek
nauczyciela w skład komisji kwalifikacyjnej wchodzi przedstawiciel wskazanego związku zawodowego. Skarżąca złożyła w dniu 23 grudnia 2002 r. wniosek do [...] Kuratora Oświaty o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego i
nie wskazała aby w pracach komisji kwalifikacyjnej uczestniczył przedstawiciel związku zawodowego.
Nie zachodzi też naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 9 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 i art. 9 b ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela, § 10 i § 11 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2000 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli. Skarżąca spełnia wszystkie wymagania do zajmowania stanowiska nauczyciela określone w art. 9 ust. 1, 2, 3 ustawy Karta Nauczyciela. Natomiast zgodnie z art. 9 b ust. 1 pkt 3 warunkiem nadania kolejnego stopnia awansu zawodowego jest uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej. Jak wcześniej wskazano skarżąca nie uzyskała akceptacji komisji kwalifikacyjnej, bowiem zgodnie z § 11 ust. 3 powołanego rozporządzenia, nauczyciel uzyskuje akceptację komisji w przypadku uzyskania
co najmniej 2/3 punktów możliwych do uzyskania.
Nie można uznać za słuszny zarzut naruszenia art. 107 § 1 kpa w związku z art. 140
kpa przez podpisanie decyzji w zastępstwie ministra zamiast z jego upoważnienia. Zgodnie z decyzją Nr [...] Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] lipca 2003 r. w sprawie
ustalenia zakresów czynności dla sekretarzy i podsekretarzy stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej i Sportu, do sekretarza stanu należy zastępowanie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu podczas jego nieobecności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 i Nr 240, poz.
2052/ sprawy, w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004 r.
i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, bowiem na obszarze tego sądu znajduje się siedziba Ministra Edukacji Narodowej i Sportu - art. 13 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z
prawem - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów
administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/. Oznacza to, że jeżeli zaskarżona decyzja prawa nie narusza, sąd obowiązany jest skargę oddalić. Należy jednak zaznaczyć, że sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji należy dojść do wniosku, że skarga jest
zasadna.
Jednym z zarzutów podniesionych przez skarżącą było naruszenie art. 107 § 1 kpa w związku z art. 140 kpa przez podpisanie decyzji w zastępstwie ministra zamiast z jego upoważnienia.
Właściwość Ministra Edukacji Narodowej i Sportu do wydawania decyzji administracyjnych jako organu wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego wynika wprost z treści art. 9 ust. 1 pkt 4 i ust. 7 pkt 3 ustawy Karta Nauczyciela. Stanowi on, że nauczycielowi spełniającemu warunki, o których mowa w ust. 1, oraz nauczycielowi zatrudnionemu w trybie art. 9 a ust. 3, w drodze decyzji administracyjnej, stopień awansu zawodowego nadaje: nauczycielowi mianowanemu stopień nauczyciela dyplomowanego - organ sprawujący nadzór pedagogiczny, a organem wyższego stopnia w stosunku do organu sprawującego nadzór pedagogiczny - właściwy minister, w tym
przypadku Minister Edukacji Narodowej i Sportu.
Do decyzji wydawanych przez ministra zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego decyzja winna zawierać podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Zatem, podpis pod decyzją składa osoba piastująca funkcję organu administracyjnego, osoba działająca z upoważnienia udzielonego na mocy art. 268a kpa albo odrębnych przepisów. Oznacza to, że kwestia podpisywania decyzji łączy się bezpośrednio z ustawowym uprawnieniem do jej wydawania. Tymczasem zaskarżoną decyzję podpisał w zastępstwie ministra podsekretarz stanu A.G. Z uwagi, że uprawnienie do wydawania decyzji podlega badaniu w każdym stadium postępowania administracyjnego w tym również sądowoadministarcyjnym, Sąd zobowiązał Ministra Edukacji Narodowej i Sportu do nadesłania upoważnienia udzielonego przez
ministra dla A. G. do wydawania decyzji w jego imieniu lub w zastępstwie.
Minister wyjaśnił, że zaskarżona decyzja z dnia [...] sierpnia 2003 r. została podpisana przez
podsekretarza stanu A. G. w zastępstwie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu na podstawie § 3 ust. 1 Regulaminu organizacyjnego stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 1 Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 5 marca 2003 r. w sprawie nadania regulaminu organizacyjnego Ministerstwu Edukacji Narodowej i Sportu /D.Urz. MENiS Nr 3, poz. 11/.
Powołany przepis stanowi, że w czasie nieobecności ministra zastępuje go sekretarz stanu, a w razie nieobecności sekretarza stanu - wyznaczony przez ministra podsekretarz
stanu. Wynika stąd jedynie, że zastępowanie ministra przez podsekretarza stanu poprzedzone być musi wyznaczeniem - wskazaniem konkretnej osoby. Również treść ust. 2 tego przepisu
- minister może upoważnić sekretarza stanu, podsekretarzy stanu, dyrektora generalnego oraz dyrektorów departamentów i innych pracowników ministerstwa do podejmowania w określonych sprawach decyzji w jego imieniu, w tym do podpisywania decyzji administracyjnych, a także zlecić im nadzór nad realizacją niektórych zadań - , nie wynika by podsekretarz stanu A. G. na podstawie tylko tego unormowania, upoważniony został przez Ministra Edukacji Narodowej i Sportu do wydawania decyzji administracyjnych rozstrzygających o stopniu awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. Aby upoważnienie to było prawnie skuteczne minister winien upoważnić pisemnie podsekretarza stanu do wydawania w jego imieniu decyzji administracyjnych z określeniem jakiej kategorii spraw upoważnienie to dotyczy. Wprawdzie w odpowiedzi na skargę minister powołał się na decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r. w sprawie ustalania zakresów czynności dla sekretarzy i podsekretarzy stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej i Sportu, to jednak mimo zobowiązania Sądu, decyzja ta nie została złożona. Powołanie się zaś na treść § 3 ust. 1 i 2 regulaminu organizacyjnego stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 1 Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 5 marca 2003 r., jak już wyżej wskazano, nie jest wystarczające do przyjęcia, że zaskarżona decyzja podpisana została z upoważnienia ministra. Dlatego też
należy uznać, że podsekretarz stanu A. G. podpisał decyzję bez stosownego upoważnienia. Działanie zaś pracownika bez upoważnienia pociąga za sobą nieważność
decyzji z mocy art. 156 § 1 pkt 1 kpa.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn.
zm.) w związku z art. 156 § 1 pkt 1 kpa., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. W oparciu o art. 152 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie decyzji w całości.