II SA 3536/03

II SA 3536/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-10-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-09-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Wdowiak /przewodniczący sprawozdawca/
Halina Emilia Święcicka
Izabela Głowacka-Klimas
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2004 r. sprawy ze skargi Z.K. na w W. z dnia [...] lipca 2003 Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zarządu Dróg Miejskich w W. z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu
Uzasadnienie
Zarząd Dróg Miejskich w W. decyzją z dnia [...] września 2002 roku Nr [...] na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych /Dz.U. Nr 14, poz. 60 z póz. zm./ i § 1 ust. 1, § 10a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 roku w sprawie wykonywania niektórych przepisów o drogach publicznych /Dz.U. Nr 6, poz. 33 z póz. zm./, po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] września 2002 roku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej w celu dalszego funkcjonowania w nim kiosku handlowego postanowiło:
1. zezwolić Z.K. na zajęcie odcinka pasa drogowego ul. D. rej. G. o pow. [...] m 2 wg lokalizacji szczegółowej określonej na planie sytuacyjnym stanowiącym załącznik nr 1 decyzji, na okres od dnia [...].09.2002 r. do dnia [...].03.2004 oraz umieszczenie w nim kiosku handlowego,
2. ustalić warunki zajęcia pasa drogowego stanowiące załącznik nr 2 decyzji,
3. ustalić opłatę, jaką winien uiścić wnioskodawca, na kwotę [...] złotych wynikająca z iloczynu zajętej powierzchni - [...] m2 , ustalonej stawki opłaty w wysokości w wysokości [...] zł./m2 dziennie, [...] dni zajęcia pasa i powiększonej o [...] % , płatną do dnia [...] lutego 2003 roku na rachunek bankowy wskazany w decyzji.
W wyniku złożonego odwołania przez Z.K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżona decyzję, stwierdzając, iż odpowiada ona prawu.
W ocenie Kolegium, Zarząd Dróg Miejskich uprawniony jest do naliczenia opłaty, za zajęcie pasa drogowego, podwyższonej o [...] % albowiem Zarząd Miasta W. uchwałą z dnia [...] lutego 1999 roku określił granice stref miasta W załączniku nr 2 wskazane zostały drogi tworzące granice strefy przyległej do Centrum. Ulica D., której dotyczy zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, okrążona jest zarysowaną powyżej częścią granicy strefy przyległej do Centrum. W związku z tym, że ul. D. należy do strefy przyległej do Centrum, podwyższenie opłaty o [...] % było zasadne.
Wniosek o zajęcie pasa drogowego należy złożyć z conajmniej trzymiesięcznym wyprzedzeniem. Wynika to z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 roku w sprawie wykonywania niektórych przepisów o drogach publicznych. Wniosek z dnia [...] października 2001 roku został "skonsumowany" przez decyzję z dnia [...] grudnia 2001 roku. Nawet gdyby przyjąć za miarodajny wniosek z dnia [...] sierpnia 2002 roku, złożony przez A.B. to i tak został on złożony z naruszeniem przepisu § 2 ust. 1 rozporządzenia. Wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego nie mogło nastąpić przed wydaniem przez zarządcę drogi opinii w sprawie planowanego zajęcia pasa drogowego. Opinia ta została wydana dopiero w dniu [...] września 2002 roku i dopiero wówczas było możliwe wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.
Obowiązek pobrania opłaty jednorazowej wynika z całokształtu zapisów § 10 rozporządzenia, w szczególności z jego ust. 4 zgodnie z którym, nie pobiera się opłat jednorazowych za urządzenia istniejące lub których budowę rozpoczęto przed dniem wejścia w życie rozporządzenia.
Adresatem decyzji o zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego jest Z. K.. Zezwolenie nie może więc dotyczyć innych podmiotów. Gdyby odwołujący był uprawniony do odstępowania terenu innym podmiotom byłoby to równoczesne z umożliwieniem przenoszenia uprawnień wynikających z zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na inne podmioty niż adresaci tego zezwolenia. Wynajęcie lub wydzierżawienie terenu przez adresata zezwolenia oznaczałoby, iż z zezwolenia korzysta inny podmiot niż wskazany w zezwoleniu. A zatem przedmiotowy zakaz nie jest sprzeczny z prawem własności, bowiem adresat zezwolenia nie jest właścicielem drogi, ani nie staje się właścicielem przez uzyskanie zezwolenia.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Z.K. wnosząc o jej uchylenie. W skardze odwołał się do innej decyzji Samorządowego Kolegium Odwołanego, które w identycznym stanie faktycznym uznało decyzję Zarządu Dróg Miejskich za niezgodną z prawem. W szczególności nie może mieć zastosowania § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z uwagi na niemożliwość jego dopełnienia. Poprzednia decyzja zezwalała na zajęcie pasa drogowego tylko na dwa miesiące. Trzymiesięczny okres był trudny do spełnienia. Skarżący zakwestionował także interpretację art. 10 rozporządzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ Niniejsza sprawa należy do takiej kategorii spraw.
W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W grę wchodzi kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnymi i przepisami procesowymi.
Kontrolując zaskarżona decyzję punktu widzenia powyższych zasad skarga zasługuje na uwzględnienie
Za zasadny należało uznać zarzut skargi nierozpoznania przez organ pierwszej instancji wniosku, z dnia [...] sierpnia 2002 roku, podpisanego przez A.B. w imieniu wszystkich właścicieli pawilonów. Do wniosku nie zostało dołączone pełnomocnictwo udzielone przez właścicieli pawilonów. Wnioskodawca nie wskazał też osób w imieniu których występuje, których interesy reprezentuje. Obowiązkiem organu I instancji było wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w trybie art. 64 § 2 kpa, a po ich usunięciu jego rozpoznanie, czego organ nie uczynił i czym naruszył powyższy przepis.
W ocenie organu, złożony przez A.B. wniosek nie mógł być skuteczny albowiem został złożony z naruszeniem terminu wynikającego z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 roku w sprawie wykonywania niektórych przepisów o drogach publicznych. Jednakże termin ten, w ocenie sądu, nie mógł zostać dochowany albowiem poprzednia decyzja z dnia [...] czerwca 2002 roku nr [...] dotyczyła okresu od dnia [...].07.2002r. do dnia [...].08.2002r. Dochowanie terminu wynikającego z § 2 ust. 1 nie było więc możliwe. Skarżący nie może ponosić negatywnych konsekwencji zachowania organu, naruszającego swoim postępowaniem zasadę wyrażoną art. 9 kpa przez to, że organ nie tylko nie udzielił stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, ale wręcz doprowadził do tego, że strona mogła ponieść szkodę. Pismem z dnia [...] września 2002 roku Z.K. został poinformowany przez Zarząd Dróg Miejskich o tym, że zostaną naliczone kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia za okres od dnia [...].08.2002r do dnia [...].09.2002r.
Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji podejmie czynności przewidziane art. 64 § 2 kpa a następnie po ich wykonaniu rozpozna merytorycznie wniosek uwzględniając pozytywną opinię dotyczącą uzgodnienia istniejącej lokalizacji obiektu oraz fakt złożenia wniosku na okres od dnia [...] sierpnia 2002 roku.
Za nietrafny należało uznać zarzut naruszenia § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów o drogach publicznych. Przede wszystkim podnieść należy, że o naliczeniu opłaty za umieszczenie w pasie drogowym obiektów handlowych i usługowych stanowi § 10a rozporządzenia a nie § 10. Przepis § 10 dotyczy innych obiektów i urządzeń umieszczanych w pasie drogowym i wyłącza spod zakresu jego stosowania obiekty handlowe i usługowe odsyłając w tej materii do regulacji przewidzianej § 10a. Ten zaś nie przewiduje uiszczenia opłat w sposób proponowany przez skarżącego. Na ogólnych zasadach, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która w art. 2 odsyła do działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku ordynacja podatkowa, skarżący może zrealizować swój wniosek o uiszczenie opłaty w ratach.
Z urzędu należy zauważyć, że § 10a ust. 3 rozporządzenia przewiduje stawki dzienne dla każdego rodzaju dróg. Rozróżnia także obszar niezabudowany i zabudowany a w tym ostatnim wielkość miejscowości ze względu na ilość mieszkańców. Rozporządzenie Rady Ministrów w brzmieniu obowiązującym, w dacie wydanie decyzji ostatecznej nie znało stawki [...] zł / m2 Uniemożliwiło to kontrolę sądu w ty zakresie. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 § 1 ust. 1) c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uchylił zaskarżona decyzję oraz poprzedzająca ja decyzje Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] września 2002 roku. Oba organy naruszyły przepisy postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.
O tym, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu sąd orzekł na podstawie art. 152 ustawy.