II SA 3535/02

II SA 3535/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-03-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grażyna Śliwińska
Magdalena Bosakirska /przewodniczący sprawozdawca/
Stanisław Gronowski
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spraw.) Sędziowie: NSA Stanisław Gronowski WSA Grażyna Śliwińska Protokolant Arkadiusz Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2004 r. sprawy ze skargi "I. M." Spółka z o.o. z/s w M. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2001r. Nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór zdobniczy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Urzędu Patentowego RP na rzecz "I. M." Sp. z o.o. kwotę 700 zł (siedemset) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] 1994r. Urząd Patentowy RP dokonał rejestracji za numerem [...] , wzoru zdobniczego pt. "Stojak do ekspozycji plansz obrazowych, zwłaszcza plansz reklamowych" (kl.20 03 ) na rzecz "I. M." spółka z o.o. z pierwszeństwem od 15 czerwca 1992r. Wydane zostały również świadectwa autorskie na rzecz twórców wzoru: nr [...] dla P. S. i nr [...] dla M. U.. Jak wynika z opisu wzoru zdobniczego przedmiotem wzoru jest stojak do ekspozycji plansz obrazowych, zwłaszcza reklamowych, przeznaczony do ustawiania na ulicach, ciągach pieszych, placach i w parkach miast oraz wzdłuż dróg. Istotę wzoru stanowi nowa postać stojaka przejawiająca się w kształcie. Ochrona ta przedłużona została do 15 czerwca 2002r.
Wnioskiem z dnia 7 sierpnia 1996r. Przedsiębiorstwo Inicjatyw Gospodarczych "I." spółka z o.o. wystąpiła z wnioskiem o unieważnienie wskazanego wyżej świadectwa ochronnego na wzór zdobniczy nr [...] należący do "I. M." spółka z o.o. oraz świadectw autorskich nr [...] i [...]. W uzasadnieniu wnioskodawca podniósł, że przedmiot wzoru zdobniczego nr [...], którego ochrona trwa od 15 czerwca 1992r. został przed datą pierwszeństwa opisany i uwidoczniony na rysunkach dwóch zgłoszeń dokonanych w Urzędzie Patentowym dnia 8 czerwca 1992r. przez "I.": zgłoszenia wzoru użytkowego Ru [...] oraz wzoru zdobniczego Rz [...]. W wyniku tego zgłoszenia wnioskodawca uzyskał na wzór zdobniczy świadectwo ochronne [...] z pierwszeństwem od 8 czerwca 1992r. tj. wcześniejsze.
"I. M." spółka z o.o. wniosła o zawieszenie postępowania przed Urzędem Patentowym do czasu zakończenia wszczętego przez nią sporu sądowego toczącego się w Sądzie Wojewódzkim /następnie Okręgowym/ w W., sygn. akt XX GC [...], którego przedmiotem było min. ustalenie prawa do wzoru zdobniczego [...] na rzecz "I. M." oraz ustalenie, że "I." nie służy uprawnienie do wzoru zdobniczego nr [...]. Kolegium Orzekające Urzędu Patentowego zawiesiło postępowanie w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na wzór zdobniczy nr [...] do czasu zakończenia sporu sądowego.
Wyrokiem z dnia [...] lutego 1999r. Sąd Okręgowy w Warszawie ustalił, że uprawnionym do prawa ochronnego na zgłoszony 15 czerwca 1992 r. wzór zdobniczy, zarejestrowany pod nr [...] jest "I. M." spółka z o.o. Sąd ustalił również prawa "I. M." do innego wzoru zdobniczego oraz oddalił powództwo w pozostałej części. Apelacja pozwanej "I." od tego wyroku została oddalona wyrokiem z [...] lutego 2000r sygn.akt I Aca [...].
Urząd Patentowy działając w trybie spornym, podjął zawieszone postępowanie i decyzją z dnia [...] marca 2001 r. nr [...], powołując się na § 11 ust.1 Rozporządzenia Rady Ministrów 1963r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych /Dz.U. nr 8 z 1963r. poz. 43/ w związku z art.82 ustawy o wynalazczości unieważnił należące do "I. M." spółka z o.o. prawo ochronne Rz [...] na wzór zdobniczy "Stojak do ekspozycji plansz obrazowych, zwłaszcza plansz reklamowych". W uzasadnieniu podał, że Sąd oddalił powództwo w zakresie przedmiotowych wzorów. Wobec identyczności rozwiązań wzorów zdobniczych [...] należącego do "I." sp. z o.o. i [...] należącego do "I. M." sp. z o.o. , unieważnione zostało prawo zgłoszone później tj. [...]. Urząd poinformował też, że od decyzji służy odwołanie do Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia decyzji.
Pełnomocnik "I. M." spółka z o.o. otrzymał decyzję [...] lipca 2001 r. i w dniu 28 września 2001r wniósł skargę do NSA. W skardze podnosił, że decyzja nie uwzględnia faktu, iż zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie XX GC [...] uprawnionym do prawa ochronnego na wzór zdobniczy [...] jest "I. M." sp.z o.o.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie. Urząd podniósł, że skarżący powinien co prawda wnieść odwołanie do Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym, ale skoro pomijając ten organ, wniósł skargę bezpośrednio do NSA, należy ją potraktować jak odwołanie wniesione do Komisji Odwoławczej i rozpoznać jak sprawę przekazaną w trybie art. 318 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej /Dz.U. nr 49 z 2001 r. poz.508/. Podniósł też, że Sąd ustalił, iż rozwiązania wg wzorów zdobniczych [...] i [...] stanowiące własność obu stron są identyczne. W takim stanie rzeczy prawo ochronne z rejestracji wzoru zdobniczego może być udzielone tylko na rzecz jednego podmiotu, to jest tego, który uzyskał rejestrację z wcześniejszą datą. Prawo z wcześniejszą datą, od 8 czerwca 1992r. służyło
"I. sp. z o.o. , wobec tego prawo późniejsze, z datą od 15 czerwca 1992r., należące do "I. M." sp. z o.o. zostało słusznie unieważnione.
Z mocy art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. 153 p.1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / dalej zwane p.p.s.a. , Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/. Zgodnie z art. 13 ust. 2 tej ustawy sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona Wobec tego, że sprawa dotyczy skargi na decyzję Urzędu Patentowego, którego siedziba znajduje się w Warszawie sprawa rozpatrywana jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a postępowanie toczy się na podstawie p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna .
Dnia 22 sierpnia 2001 r. weszła w życie ustawa z 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej /dalej pwp/, i utraciła moc ustawa z 19 października 1972r. o wynalazczości /Dz.U. nr 26 z 1993r. poz. 117 z późniejszymi zmianami/ oraz wydane na jej podstawie Rozporządzenie Rady Ministrów z 28 kwietnia 1993r. w sprawie postępowania spornego i odwoławczego oraz opłat związanych z ochroną wynalazków użytkowych /Dz.U. nr 36 z 1993r. z późn. zmianami/ Zgodnie z art. 257 pwp na decyzje Urzędu Patentowego w sprawach spornych przysługuje skarga do NSA. W dniu 22 sierpnia 2001 r. nie upłynął jeszcze dwumiesięczny termin do zaskarżenia decyzji Urzędu Patentowego, jednak uległy zmianie organy i procedury, wg której decyzja ta mogła być zaskarżona. W tym stanie rzeczy słusznie skarżący, zachowując termin zgodnie z pouczeniem organu, wniósł skargę bezpośrednio do NSA.
W sprawie niniejszej zgodnie z art.315 ust. 1 i 2 pwp znajdują zastosowanie przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych /Dz.U. nr 8 z 1963r. poz.45/ oraz przepisy ustawy z dnia z 19 października 1972r. o wynalazczości /Dz.U. nr 26 z 1993r. poz.117 z
późn. zmianami/. Zgodnie z art.20 i art.82 cytowanej ustawy o wynalazczości w związku z art. 11 ust.1 cytowanego rozporządzenia w sprawie ochrony wzorów zdobniczych, prawo do uzyskania świadectwa ochronnego przysługuje twórcy. Urząd Patentowy nie bada jednak w ramach procedury rejestracyjnej czy zgłaszający jest twórcą lub czy ma prawo do dokonania zgłoszenia wywodzące się od twórcy. Rejestrując wzór zdobniczy, posiadający wymaganą rozporządzeniem cechę nowości estetycznej, Urząd Patentowy potwierdza jednocześnie, że właścicielem i uprawnionym do wyłącznego korzystania z niego jest zgłaszający. Spory o własność i autorstwo wzoru zdobniczego są sporami cywilnoprawnymi, rozpatrywanymi przez sądy powszechne. Rozstrzygnięcie sądu powszechnego w kwestii autorstwa i własności wzoru ma jednak znaczenie decydujące dla oceny czy świadectwo ochronne na wzór zdobniczy zostało udzielone prawidłowo tj. czy zostało wydane na rzecz właściwego podmiotu. Rozstrzygnięcie to ma również decydujące znaczenie dla ustalenia komu służy legitymacja czynna w postępowaniu o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy.
Z niezmiernie krótkiego i w związku z tym nie spełniającego wymogów wynikających z art. 107 § 3 KPA uzasadnienia decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] marca 2001 r. wynika, że Urząd nie uwzględnił przy orzekaniu treści wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie ustalającego prawa do wzoru zdobniczego nr [...] ani też nie wziął pod uwagę wpływu tego wyroku na uprawnienia wynikające z rejestracji dwóch identycznych wzorów zdobniczych. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że zarówno Urząd Patentowy jak i Sąd Okręgowy ustaliły, że oba rozwiązania zgłoszone przez strony postępowania i zarejestrowane na ich rzecz jako wzory zdobnicze są identyczne. W sprawie jest też niesporne, że "I." sp. z o.o. złożyła wniosek o tydzień wcześniej niż "I. M.". Jednak istotę problemu stanowi nie "brak nowej postaci przedmiotu", cechujący zgłoszony później wzór zdobniczy nr [...] zarejestrowany na rzecz "I. M.", tylko ustalenie komu w ogóle służyło uprawnienie do zgłoszenia tego wzoru do rejestracji.
Wyrok Sądu Okręgowego ustalający uprawnienie do prawa ochronnego na wzór zdobniczy [...] na rzecz "I. M." ma w sprawie o unieważnienie tego prawa znaczenie zasadnicze i decydujące. Jak wynika z uzasadnienia tego wyroku Sąd Okręgowy ustalił, że powodowa spółka "I. M." już w 1991 r. przekazała pozwanej "I." spółka z o.o. potrzebne do wykonania prototypów elementy oraz rysunki i instrukcje. Wykorzystując te materiały pozwany zlecił
wykonanie wzoru zdobniczego swojemu wykonawcy, a następnie podając się za właściciela wzoru, wystąpił o rejestrację wzoru zdobniczego na swoją rzecz, tydzień wcześniej niż uczynił to rzeczywisty właściciel, czyli "I. M.". Z prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego wynika, że to "I. M." jest uprawnionym do wzoru zdobniczego objętego prawem ochronnym [...]. Sąd nie ustalił w wyroku, że nie jest uprawnionym "I.", gdyż uznał że ustalenie uprawnienia na rzecz "I. M." jest równoznaczne z ustaleniem braku uprawnienia na rzecz "I.". Wynika to wprost z uzasadnienia wyjaśniającego przyczyny oddalenia wniosku o ustalenie, że "I." nie jest uprawnionym do wzoru [...].
Art.55 ustawy o wynalazczości daje uprawnienie do wniesienia wniosku o unieważnienie wzoru zdobniczego /legitymację czynną/ osobie uprawnionej do tego wzoru. Nie jest zatem uprawnioną do zgłoszenia wniosku o unieważnienie wzoru osoba, której nie służy prawo do tego wzoru. Z wyroku sądowego rozstrzygającego kwestie prawa do wzoru zdobniczego wynika, że uprawnionym jest "I. M.", co przy identyczności wzoru, wyklucza równoczesne uprawnienie "I.". Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Urząd Patentowy w ogóle nie rozważył kwestii wpływu sądowego ustalenia komu służy prawo do wzoru zdobniczego na posiadanie legitymacji czynnej do postępowania o unieważnienie tego wzoru. Wobec niezwykłej zwięzłości uzasadnienia nie sposób ustalić czym kierował się organ pomijając te kwestie.
W tym stanie rzeczy należy uznać, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7 i 107 § 3 KPA oraz art. 55 ustawy z dnia 19 października 1972r. o wynalazczości.
Ze wskazanych wyżej względów na zasadzie art. 145 § 1 p.1 lit.a i lit. c p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O niewykonywaniu zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na zasadzie art. 152 p.p.s.a. a o kosztach postępowania, na zasadzie art. 200 p.p.s.a.