II SA 3480/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji organu odwoławczego w części dotyczącej nałożenia nowej kary pieniężnej, uznając naruszenie zasady dwuinstancyjności i zakazu orzekania na niekorzyść strony odwołującej się.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i nałożyła nową, wyższą karę pieniężną za przewóz na potrzeby własne bez wymaganego zapisu z tachografu. Skarżący zarzucili naruszenie zasady dwuinstancyjności i orzekanie na niekorzyść strony. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji w części dotyczącej nałożenia nowej kary, gdyż organ odwoławczy przekroczył zakres rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi K.O. i J.O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2003 r. Decyzją organu pierwszej instancji nałożono na J.O. karę pieniężną za nieokazanie wykresówek z tachografu. Organ odwoławczy, Główny Inspektor Transportu Drogowego, uchylił tę decyzję w części dotyczącej kary i umorzył postępowanie, a następnie nałożył nową karę pieniężną w innej wysokości za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zapisu z urządzenia rejestrującego. Skarżący zarzucili naruszenie zasady dwuinstancyjności (art. 15 kpa) oraz orzekanie na niekorzyść strony (art. 139 kpa), wskazując, że zaskarżony punkt decyzji odwoławczej nie był rozstrzygany przez organ pierwszej instancji. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że organ odwoławczy rażąco naruszył prawo, przekraczając zakres rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji (art. 138 § 1 kpa) oraz wydając decyzję na niekorzyść strony odwołującej się, nakładając nowy obowiązek nieobjęty postępowaniem w pierwszej instancji (art. 139 kpa). W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w pkt 2.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może nałożyć nowej kary pieniężnej, która nie była przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, gdyż narusza to zasadę dwuinstancyjności i zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy jest związany zakresem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i nie może rozszerzać przedmiotu sprawy ani orzekać na niekorzyść strony odwołującej się, wprowadzając nowe obowiązki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 139
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.t.d. art. 92 § 1 pkt 10
Ustawa o transporcie drogowym
Dz.U. Nr 115, poz. 999 art. lp. 10.8
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § § 1
Dz.U. z 2001 r., Nr 123, poz. 1354 art. 35 § ust. 1
Ustawa o czasie pracy kierowców
Dz.U. Nr 230, poz. 1929 art. § 5 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Gospodarki w sprawie wymagań metrologicznych dla tachografów
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa), gdyż zaskarżony pkt 2 decyzji nigdy nie był rozstrzygany w I instancji. Organ odwoławczy naruszył art. 139 kpa, wydając decyzję na niekorzyść strony odwołującej się, nakładając nowy obowiązek, który nie był objęty postępowaniem w I instancji. Organ odwoławczy naruszył art. 138 § 1 kpa, przekraczając zakres rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
z użytego przez ustawodawcę w art. 138 § 1 kpa sformułowania "w tym zakresie" wynika oczywiste ograniczenie dla organu odwoławczego zasadzające się w tym, że organ odwoławczy nie może orzekać w zakresie innym niż to uczynił przed nim organ pierwszoinstancyjny organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, nakładając na nią nowy obowiązek, który nie był objęty postępowaniem w I instancji
Skład orzekający
Magdalena Bosakirska
przewodniczący
Ewa Frąckiewicz
sprawozdawca
Andrzej Czarnecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie zasady dwuinstancyjności i zakazu orzekania na niekorzyść strony przez organ odwoławczy przy nakładaniu kar pieniężnych lub innych obowiązków."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania administracyjnego i kompetencji organów odwoławczych w zakresie kar pieniężnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania administracyjnego, takie jak dwuinstancyjność i zakaz orzekania na niekorzyść strony, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Organ odwoławczy nie może nakładać nowych kar: Sąd wyjaśnia granice władzy administracji.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA 3480/03 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-10-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-09-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Czarnecki Ewa Frąckiewicz /sprawozdawca/ Magdalena Bosakirska /przewodniczący/ Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w części Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2004 r. sprawy ze skargi K.O. na z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie obciążenia karą pieniężną 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w pkt. 2, 2. stwierdza, że decyzja z dnia [...] lipca 2003 r. w pkt. 2 nie podlega wykonaniu. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] lutego 2003 roku, Nr [...] wydaną z upoważnienia Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w L. nałożona została na J.O., prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie produkcji i handlu styropianem, produkcji i przerobu wapna, handlu artykułami branży różnej, kara pieniężna w wysokości [...] złotych za nieokazanie wykreskówek z urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postój za bieżący tydzień i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierowca prowadził pojazd przy wykonywaniu przewozu na potrzeby własne. Kierowca nie okazał do kontroli wykresówki z dnia [...] lutego 2003 roku, jak również nie posiadał żadnego innego dokumentu, gdyż w tym dniu nie prowadził pojazdów. Jako podstawa nałożonej kary został wskazany art. 92 ust 1 pkt 10 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.), w związku z lp. 10.8 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 roku w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. Nr 115, poz. 999 z późn. zm.). Na skutek odwołania złożonego od powyższej decyzji przez J.O., Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lipca 2003 roku, Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, w związku z art. 139 kpa: 1. uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie kary pieniężnej [...] złotych i postępowanie umorzył, 2. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...]złotych za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zapisu urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postojów. Organ II instancji uznał, iż ze stanu faktycznego sprawy wynikającego z protokołu kontroli wynika, że w samochodzie odwołującego się był zainstalowany tachograf marki "M." typ [...], który nie rejestruje wymaganych okresów aktywności kierowcy i nie spełnia wymogów urządzenia, o którym mowa w art. 35 ust 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 roku o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2001 r., Nr 123, poz. 1354 ze zm.) i § 5 ust 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 13 grudnia 2002 roku w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać tachografy samochodowe oraz wykresówki (Dz.U. Nr 230, poz. 1929). W tym stanie rzeczy zdaniem organu II instancji zaskarżoną decyzję należało uchylić i w tym zakresie postępowanie umorzyć zaś w oparciu o art. 92 ust 1 pkt 10 ustawy o transporcie drogowym i lp. 10.7 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 roku w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. Nr 115, poz. 999 ze zm.) nałożyć karę w wysokości [...] złotych. O rozstrzygnięcia w pkt 2 decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2003 roku K.O. i J.O. złożyli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie. W skardze podnieśli, że zaskarżony pkt 2 decyzji nigdy nie był rozstrzygany w I instancji, a więc organ naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 15 kpa. Niezależnie od powyższego organ naruszył art. 6 i art. 7 kpa z uwagi na to, że w samochodzie istniał tachograf, który miał legalizację do [...] stycznia 2004 roku i organ winien honorować wykreskówkę z takiego tachografu. W odpowiedzi na skargę organ tj. Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o to aby sąd wystąpił do skarżącego o cofnięcie skargi celem wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Organ przyznał, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 139 i art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Podniósł, że nie może uwzględnić skargi, gdyż decyzja została zaskarżona w części zaś wadą objęta jest cała. Obecnym dysponentem skargi jest sąd i organ administracji w czasie, gdy skarga jest w sądzie nie może wszczynać postępowania o stwierdzenie nieważności całej decyzji, gdyż zaskarżona została tylko jej część. Na rozprawie w dniu 13 października 2004 roku Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, albowiem rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 decyzji z dnia [...] lipca 2003 roku rażąco narusza prawo. Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa. Organ odwoławczy nie może również rozszerzać zakresu sprawy. W wyroku z 15 września 1995 roku (IV SA 368/95 nie publikowany) NSA stwierdził: " z użytego przez ustawodawcę w art. 138 § 1 kpa sformułowania "w tym zakresie" wynika oczywiste ograniczenie dla organu odwoławczego zasadzające się w tym, że organ odwoławczy nie może orzekać w zakresie innym niż to uczynił przed nim organ pierwszoinstancyjny". Zmiana podstawy materialnoprawnej rozstrzyganej sprawy administracyjnej prowadzi do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy. Oznacza to naruszenie zasady dwuinstancyjności rozpoznania i rozstrzygnięcia, co stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2). Niezależnie od powyższego, rozstrzygnięcie w pkt 2 zaskarżonej decyzji narusza art. 139 kpa. W wyroku z dnia 9 listopada 1995 roku, sygn. akt. III ARN 53/95 (OSN 1996, nr 11, poz. 152), Sąd Najwyższy stwierdził: "organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, nakładając na nią nowy obowiązek, który nie był objęty postępowaniem w I instancji". Powyższe względy przemawiają za zasadnością skargi a wobec tego, że organ II instancji rażąco naruszył przepisy prawa tj. art. 138 § 1 kpa i 139 kpa Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w pkt 2 stosownie do przepisów art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 150. poz. 1271; Nr 240, poz. 2052), art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w pkt 2 sąd orzekł w myśl art. 152 cytowanej wyżej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI