II SA 347/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzje o odmowie rejestracji pojazdu, uznając, że organy administracji bezpodstawnie wznowiły postępowanie na podstawie nieprawomocnego ustalenia prokuratury o fałszywej fakturze.
Sprawa dotyczyła odmowy rejestracji motocykla, której podstawą była faktura uznana przez organy administracji za fałszywą, wystawioną przez osobę nieuprawnioną. Sąd uchylił decyzje, stwierdzając, że organy administracji bezpodstawnie wznowiły postępowanie na podstawie nieprawomocnego ustalenia prokuratury, nie przeprowadzając własnego postępowania dowodowego i nie czekając na prawomocne orzeczenie sądu w sprawie własności pojazdu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje organów administracji dotyczące odmowy rejestracji motocykla. Sprawa rozpoczęła się od rejestracji pojazdu na podstawie faktury, jednak następnie postępowanie zostało wznowione z powodu informacji prokuratury o rzekomo nieprawomocnej fakturze, wystawionej przez osobę nieuprawnioną. Organy administracji obu instancji uchyliły pierwotną decyzję rejestracyjną, odmawiając rejestracji pojazdu. Sąd administracyjny uznał, że organy te bezkrytycznie przyjęły ustalenia prokuratury, które miały jedynie znaczenie procesowe w postępowaniu karnym i nie były prawomocnie potwierdzone. Sąd podkreślił, że organy administracji nie mają kompetencji do rozstrzygania o prawie własności ani do uznawania dowodów za fałszywe bez prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu, z wyjątkiem oczywistego sfałszowania. W tej sytuacji, wznowienie postępowania zostało uznane za przedwczesne, a wydane decyzje za wadliwe prawnie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, informacja prokuratury, która nie jest prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu stwierdzającym sfałszowanie dowodu, nie może stanowić samodzielnej podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego w trybie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., chyba że sfałszowanie jest oczywiste i wymaga natychmiastowej interwencji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji bezkrytycznie przyjęły informację prokuratury jako dowód, podczas gdy miała ona jedynie znaczenie procesowe w postępowaniu karnym i nie była prawomocnie potwierdzona. Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. wymaga prawomocnego stwierdzenia fałszywości dowodu przez sąd lub inny organ.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
Prd art. 73
Ustawa - Prawo o ruchu drogowym
RMI art. 2 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów
RMI art. 3 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów
k.p.a. art. 145 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wznowienie postępowania na podstawie pkt 1 wymaga łącznego wystąpienia trzech warunków: wystąpienia fałszywego dowodu w postępowaniu dowodowym, stwierdzenia sfałszowania dowodu prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu (z wyjątkami), oraz że fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy.
k.p.a. art. 145 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka z pkt 5 - istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
k.p.a. art. 147
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość wznowienia postępowania z urzędu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Pusa art. 1 § § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Pusa art. 1 § § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Pwu art. 97 § § 1
Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 145
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji bezpodstawnie wznowiły postępowanie na podstawie nieprawomocnego ustalenia prokuratury. Organy administracji nie przeprowadziły własnego postępowania dowodowego w celu ustalenia faktów. Wznowienie postępowania nastąpiło przedwcześnie, przed prawomocnym rozstrzygnięciem sądu lub innego organu. Decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego.
Odrzucone argumenty
Faktura stanowiąca podstawę rejestracji została wystawiona przez osobę nieuprawnioną, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania i odmowy rejestracji.
Godne uwagi sformułowania
organy administracji bezkrytycznie przyjęły jako udowodniony fakt postanowienie Prokuratury Okręgowej, mających w istocie tylko znaczenie procesowe w postępowaniu karnym wznowienie postępowania zostało uznane za przedwczesne podjęte w następstwie przedwczesnego wznowienia postępowania decyzje administracyjne dotknięte są wadami prawnymi, które nakazują ich wyeliminowanie z obrotu prawnego
Skład orzekający
Zbigniew Rudnicki
przewodniczący sprawozdawca
Grażyna Śliwińska
sędzia
Andrzej Wieczorek
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność zachowania ostrożności przez organy administracji przy wznowieniu postępowania na podstawie nieprawomocnych ustaleń organów ścigania oraz podkreśla znaczenie prawomocnych orzeczeń sądowych w sprawach dotyczących prawa własności i rzetelności dokumentów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania administracyjnego w kontekście rejestracji pojazdów, ale zasady dotyczące oceny dowodów i kompetencji organów są szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak organy administracji mogą nadużywać procedury wznowienia postępowania, opierając się na nieprawomocnych ustaleniach, co prowadzi do wadliwych decyzji. Jest to ważna lekcja dla prawników procesowych i urzędników.
“Czy informacja prokuratury wystarczy do cofnięcia rejestracji pojazdu? Sąd administracyjny odpowiada: niekoniecznie!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA 347/03 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-05-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-01-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Wieczorek Grażyna Śliwińska Zbigniew Rudnicki /przewodniczący sprawozdawca/ Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja ,Sygn. akt 6 II SA 347/03 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.), Sędziowie: WSA Grażyna Śliwińska, Asesor WSA Andrzej Wieczorek, Protokolant Aleksandra Borowiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2004 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] października 2002 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r., wydaną z upoważnienia Burmistrza Gminy [...] przez Wydział Komunikacji Dzielnicy [...] na podstawie art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r.- Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602, z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku z tego samego dnia p. M. S., zarejestrowano pojazd (motocykl) marki [...], wydając jednocześnie dowód rejestracyjny nr [...], tablice rejestracyjne nr [...], znak legalizacyjny nr [...] i kartę pojazdu nr [...]. Do wniosku o zarejestrowanie w/w pojazdu zainteresowany dołączył kopię faktury nr [...] wystawioną przez "[...]" M. P., [...] oraz kopię świadectwa homologacji. Postanowieniem z dnia [...] października 2002 r., Nr [...], wydanym przez ten sam organ na podstawie art. 73 ust. 1 powołanej ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz § 2 ust. 1 i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. Nr 133, poz. 1123) oraz art. 145 § 1 ust.1, 5 i 8 K.p.a. wznowiono postępowanie w sprawie rejestracji przedmiotowego motocykla marki [...]. W uzasadnieniu postanowienia powołano się na fakt wpłynięcia do Wydziału postanowienia z dnia [...] sierpnia 2002 r., Nr [...], Prokuratury Okręgowej w [...] (które to postanowienie uchyliło postanowienie Prokuratury Rejonowej [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. w sprawie zatwierdzenia zatrzymania rzeczy), z którego wnikało, że powołana wyżej faktura została wystawiona przez osobę nieuprawnioną. Decyzją z dnia [...] października 2002 r., Nr [...], wydaną przez ten sam organ na podstawie art. 72 ust. 1 i art. 73 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, a także art. 104 i 151 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylono własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2001 r. w sprawie rejestracji motocykla marki [...] odmawiając jednocześnie rejestracji przedmiotowego pojazdu. W uzasadnieniu decyzji powołano się na w/w postanowienie Prokuratury Okręgowej w [...], z którego wynikało, że faktura, stanowiąca podstawę rejestracji, została wystawiona przez osobę nieuprawnioną, gdyż sprzedawca nie był właścicielem tego pojazdu (otrzymał pojazd na okres 3 dni w celu prezentacji). Podniesiono, że zgodnie z § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury w celu zarejestrowania pojazdu właściciel jest zobowiązany przedstawić m.in. dowód własności pojazdu. Dokumenty przedstawione do zarejestrowania pojazdu muszą być prawdziwe nie tylko w znaczeniu formalnym, tzn. sporządzone przez powołane do tego organy lub osoby, lecz również zgodne ze stanem faktycznym. Powołano się w tym zakresie na wyrok NSA z dnia 20 maja 1997 r., sygn. akt II SA 1121/97, zgodnie z którym z dokumentem fałszywym mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy został on podrobiony lub przerobiony, ale także wówczas, gdy jego treść jest niezgodna z rzeczywistością. Dokumenty takie nie mogą być podstawą do rejestracji pojazdu (wyrok NSA z dnia 5 czerwca 1996 r., sygn. akt II SA 1243/95). Uznano, że nie zostały więc spełnione warunki do zarejestrowania pojazdu, ponieważ podrobione dokumenty nie mogą stanowić podstawy jego rejestracji. Powołano się również na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wielokrotnie wyjaśniał, że organ rejestrujący nie ma żadnych uprawnień do dokonywania rozstrzygnięć w przedmiocie prawa własności, a jedynie ma obowiązek zbadania, czy dokumenty przedstawione przy wniosku o rejestrację pojazdu są rzetelne, kompletne i uzasadniają wydanie pozytywnej decyzji (wyrok NSA z dnia 29 marca 1995 r., sygn. akt II ARN 5/95, wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 1999 r., sygn. akt II SA 170/99, wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 1998 r., sygn. akt II SA 787/98 i in.). Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 maja 1995 r., sygn. akt III ARN 92/95, w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym , dotyczącym rejestracji pojazdu samochodowego, organy orzekające nie są uprawnione do ustalania na podstawie art. 169 prawa własności pojazdu nabytego od osoby nieuprawnionej do władania rzeczą, jeżeli przedłożone dokumenty w sprawie okazały się niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. Również w przyjętym systemie procedury rejestracyjnej nie zostało przewidziane prowadzenie postępowania wyjaśniającego co do spornych lub nie wynikających wprost z odpowiednich dokumentów praw do pojazdu. Takie postępowanie wymaga dokonywania ustaleń co do określonych w prawie cywilnym przesłanek nabycia rzeczy i należy do drogi sądowej. Ustalenia w zakresie istnienia bądź nieistnienia określonego prawa lub stosunku prawnego zastrzeżone są przez art. 189 K.p.c. do właściwości sądów powszechnych. Aby zatem móc zarejestrować pojazd, należy złożyć do sądu powszechnego wniosek o ustalenie prawa własności. Po uzyskaniu i uprawomocnieniu się orzeczenia sądu ustalającego prawo własności pojazdu można wnioskować o jego rejestrację, załączając do wniosku dodatkowo zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego tego pojazdu (§ 4 ust. 1 w/w rozporządzenia). Dnia [...] października 2002 r. odwołanie od powyższej decyzji złożył (uzupełnione pismem procesowym z dnia [...] listopada 2002 r.) zainteresowany, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzji tej zarzucono wydanie z rażącym naruszeniem przepisów art. 7, 8, 77 § 1, 107 § 3 K.p.a. oraz art. 72 ust. 1 i art. 73 ust 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, a także § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. W odwołaniu stwierdzono, że nie jest prawdą, iż prokuratura ustaliła, że faktura, stanowiąca podstawę rejestracji pojazdu, została wystawiona przez osobę nieuprawnioną, gdyż sprzedawca nie był właścicielem tego pojazdu. Z dokumentów pojazdu bynajmniej nie wynikało, że faktura została wystawiona przez osobę nieuprawnioną, ani to, że sprzedawca pojazdu nie był właścicielem pojazdu. Nabywcy zostały wydane wszystkie dokumenty niezbędne do dokonania rejestracji i dokumentujące prawo własności pojazdu, co dowodzi, że sprzedawca był w posiadaniu tych dokumentów, a zatem był uprawniony do rozporządzania rzeczą. Prokuratura nie ustaliła definitywnie, że faktura została wystawiona przez osobę nieuprawnioną, gdyż w niniejszej sprawie nie zostało przeprowadzone w całości postępowanie dowodowe, a organ ścigania nie ma kompetencji do rozstrzygania o stosunkach cywilno-prawnych bądź faktycznych decydujących o odpowiedzialności karnej podejrzanego, może wydawać jedynie decyzji o znaczeniu procesowym. W celu uznania, że dokonany został zabór pojazdu, co stanowi niezbędną przesłankę do stwierdzenia, że sprzedawca był w rozpatrywanym przypadku nieuprawniony do rozporządzenia pojazdem, konieczne jest wydanie prawomocnego orzeczenia przez niezawisły sąd. Ponadto zakwestionowano sposób przeprowadzenia dowodowego w sprawie, które nie zostało nawet zakończone, oraz stwierdzono, że organ I instancji ustalając, że skarżący nie mógł nabyć pojazdu od M. P., dokonał w istocie rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa własności, orzekł bowiem, iż sprzedawca nie był osobą uprawnioną do rozporządzenia spornym pojazdem. Niewątpliwe jest przy tym, że M. P. (sprzedawcę pojazdu) i J. P. (pokrzywdzonego, pierwotnego właściciela pojazdu) łączyła umowa " sprzedaży i serwisu", na mocy której M. P. został przekazany pojazd wraz ze wszystkimi dokumentami koniecznymi do dokonania jego sprzedaży, tj. z kartą pojazdu i świadectwem homologacyjnym. W tej sytuacji, wobec niemożności samodzielnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, organ rejestrowy powinien czekać na ostateczne ustalenia w tym przedmiocie sądu karnego lub cywilnego. Niewątpliwe jest, że w rozpatrywanym przypadku nie istniała żadna z podstaw wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1 K.p.a., gdyż sfałszowanie dowodu nie jest w rozpatrywanej sprawie oczywiste; dotychczas w toku postępowania karnego nie zarzucono nikomu sfałszowania dokumentu, a jedynie przywłaszczenie pojazdu. Organ I instancji nie znalazł podstaw do zastosowania art. 132 § 1 K.p.a. i przekazał odwołanie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...], które decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r., Nr [...], utrzymało w mocy zaskarżona decyzję. W ocenie SKO wznowienie postępowania w sprawie rejestracji motocykla marki [...] nastąpiło na podstawie na podstawie art. 147 K.p.a., przewidującego możliwość wznowienia postępowania z urzędu. W rozpatrywanej sprawie zachodzi przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tzn. wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Taką przesłanką jest powiadomienie organu I instancji przez Prokuraturę Okręgową w [...] o nabyciu pojazdu przez p M. S. od osoby nieuprawnionej. W opinii Kolegium stanowiło to wystarczającą podstawę do wznowienia postępowania. Kolegium podzieliło też pogląd organu I instancji, iż z dokumentów pojazdu jednoznacznie wynikało, że faktura stanowiąca podstawę rejestracji została wystawiona przez podmiot nieuprawniony, ponieważ sprzedawca nie był właścicielem pojazdu. Nie zostały więc spełnione warunki do zarejestrowania pojazdu. Powołując się na przytoczone już orzecznictwo NSA stwierdzono, że organ rejestracyjny nie ma żadnych uprawnień do dokonywania rozstrzygnięć w przedmiocie prawa własności, a ma jedynie obowiązek zbadania, czy dokumenty przedstawione przy wniosku o rejestrację pojazdu są rzetelne, kompletne i uzasadniają wydanie decyzji. W tej sytuacji zarzut braku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do spornych lub nie wynikających wprost z odpowiednich dokumentów praw do pojazdu jest chybiony, ponieważ takie postępowanie wymaga dokonania ustaleń co do określonych w prawie cywilnym przesłanek nabycia rzeczy ruchomej, które następuje w drodze postępowania cywilnego. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła strona, wnosząc o jej uchylenie i wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji. Zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 i § 3, art. 7, art. 6, art. 8 , art. 77 § 1 oraz art. 147 i 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a także naruszenie prawa materialnego – art. 72 ust. 1 i 73 ustawy –Prawo o ruchu drogowym oraz § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. W uzasadnieniu wskazano, że ani w postanowieniu o wznowieniu postępowania, ani w decyzji organu I instancji nie powołano przepisów art. 147 i art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a tym samym decyzje te nie miały właściwej podstawy prawnej i uzasadnienia. Organ odwoławczy nie stwierdził tych naruszeń i sam określił podstawę prawną działania organu I instancji, tym samym naruszając art. 124 § 1, 145 § 1 pkt 5 oraz art. 6 K.p.a. Zawiadomienie Prokuratury nie stanowi też przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.- jest to tylko informacja, że istnieje podejrzenie , iż faktura dokumentująca nabycie pojazdu została wystawiona przez osobę nieuprawnioną. Nie nastąpiło do tej pory rozstrzygnięcie sądu karnego w tej sprawie, co oznacza, że nie zostały dokonane definitywne ustalenia co do tego, czy p. M. P. był rzeczywiście osobą nieuprawnioną do wystawienia faktury VAT. Oba organy nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego w sprawie, uznając postanowienie Prokuratury za jedyny i wystarczający dowód w sprawie. W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoja dotychczasową argumentację i wskazując, że niezgodność jednego z dokumentów stanowiących podstawę rejestracji (faktura VAT) z rzeczywistym stanem rzeczy została w pełni podważona przez prokuratora .Organ administracji wiedząc o tym nie ma podstaw, by w oparciu o taki dokument dokonać rejestracji. Nie jest też w stanie dopuścić jakichkolwiek innych dowodów – poza wyrokami sądowymi ( i ewentualnym postanowieniem prokuratora uchylającym własne postanowienie i orzekającym odmiennie co do istoty) – które mogłoby zwiększyć wiarygodność takiego dokumentu. Byłoby to bowiem działanie mające na celu ustalenie właściciela przedmiotowego pojazdu, do czego organ rejestracyjny nie ma uprawnień. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : W świetle art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 240, poz. 2052) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, polegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie powołanej wyżej ustawy. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów trzeba stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż w rozpatrywanej sprawie wystąpiły błędy dotyczące zarówno ustalenia stanu faktycznego, jak i podstaw prawnych zaskarżonych decyzji. Organy administracji obu instancji trafnie powołują się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazujące im na ich niewłaściwość do dokonywania rozstrzygnięć w przedmiocie prawa własności, i podkreślające, że zgodnie z obowiązującymi przepisami w postępowaniu rejestracyjnym mają one jedynie obowiązek zbadania, czy dokumenty przedstawione przy wniosku o rejestrację pojazdu są rzetelne, kompletne i uzasadniają wydanie pozytywnej decyzji. Trzeba przy tym jednak wyraźnie powiedzieć, że skarżący nie żądał od tych organów zajęcia stanowiska w kwestii prawa własności motocykla [...], lecz jedynie kwestionował potrzebę wznowienia postępowania w sprawie rejestracji pojazdu i kształt wydanych w wyniku tego wznowienia decyzji administracyjnych dotyczących rejestracji. W konsekwencji skarżący przez swojego pełnomocnika żądał od zaangażowanych w sprawę organów administracji zajęcia stanowiska co wagi i znaczenia faktów przedstawionych im w doręczonym postanowieniu Prokuratury. W sprawie administracyjnej szło zatem nie o to, by ustalić właściciela pojazdu, a ściślej – istnienie po stronie zbywającego pojazd podstaw prawnych do wystawienia faktury dokumentującej zbycie motocykla, ale o ustalenie, czy i na jakiej podstawie fakty przedstawione przez prokuraturę mogły stanowić podstawę dla działania organów administracyjnych w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu. W rozpatrywanej sprawie organy administracji bezkrytycznie przyjęły jako udowodniony fakt, że faktura, stanowiąca podstawę rejestracji pojazdu, została wystawiona przez osobę nieuprawnioną, gdyż sprzedawca nie był właścicielem tego pojazdu – wyłącznie na podstawie informacji zawartych w postanowieniu Prokuratury Okręgowej, mających w istocie tylko znaczenie procesowe w postępowaniu karnym, dotyczącym zresztą innego zarzutu (przywłaszczenia pojazdu). W konsekwencji nie ulega wątpliwości, że postępowanie dowodowe dotknięte jest wadami i naruszono w nim art. 7, 77 i 107 § 3 K.p.a., a w następstwie dokonanych nieuzasadnionych ustaleń faktycznych wznowiono postępowanie w sprawie i wydano dwie zaskarżone decyzje. Jest poza sporem, że w podstawie prawnej postanowieniu o wznowienie postępowania w sprawie rejestracji pojazdu nie przywołano art. 147 K.p.a., czyli w istocie nie ustalono, na czyj wniosek wznowiono to postępowanie. Wyjaśnienie faktu, iż zostało ono wszczęte z urzędu dopiero w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jest w oczywisty sposób spóźnione. Brak też – i to jest bardziej istotna wada – jednoznacznego określenia podstaw prawnych wznowienia postępowania. W postępowaniu o wznowienie postępowania przytoczono przesłanki wynikające z art. 145 § 1 ust. 1 ,5 i 8 K.p.a. Natomiast w decyzji SKO stwierdzono, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tzn. przyjęto, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Taką przesłanką jest powiadomienie organu I instancji przez Prokuraturę Okręgową w [...] o nabyciu pojazdu przez p M. S. od osoby nieuprawnionej. W opinii Sądu okolicznością najbardziej ważącą w sprawie było po prostu zawiadomienie organu I instancji o fakcie, iż jeden z dowodów w sprawie (faktura nabycia pojazdu, będąca jednym podstawowych dokumentów w procesie rejestracji), na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazał się fałszywy. Inaczej mówiąc, mogła w grę wchodzić przesłanka wynikająca wprost z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Czy organ administracji miał podstawy do zastosowania tego przepisu ? Zdaniem Sądu – nie. Według "Komentarza do Kodeksu postępowania administracyjnego", autorstwa B. Adamiak i J. Borkowskiego (Wyd. Beck, wyd. 3, Warszawa 2000, str. 572-573), wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ograniczone jest łącznym wystąpieniem trzech warunków. Po pierwsze, w postępowaniu dowodowym prowadzonej w danej sprawie administracyjnej miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu. Po drugie - sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Warunek ten uzasadniony jest ustawowym podziałem kompetencji organów państwowych, następstwem czego jest wyłączenie możliwości orzekania organów właściwych w sprawie wznowienia postępowania o przestępstwie, jakim jest fałsz dowodów. Naruszenie tego warunku stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej we wznowionym postępowaniu. Od tego warunku K.p.a. wprowadza dwa wyjątki. Pierwszy w przypadku, gdy sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego, może być wznowione postępowanie administracyjne przed stwierdzeniem tego faktu orzeczeniem sądu lub innego organu (art. 145 § 2).Wyjątek drugi wprowadza przepis art. 145 § 3, w myśl którego wznowienie postępowania może nastąpić, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte wskutek przedawnienia lub innych prawnie określonych przyczyn. I – wracając do głównego nurtu - po trzecie, fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. W rozpatrywanej sprawie przedstawione warunki w sposób oczywisty łącznie nie wystąpiły. Właściwie nie kwestyjne jest jedynie, że dowód ten (faktura) miał istotne znaczenie w sprawie. Już jednak sam fakt wystąpienia fałszywego dowodu, a tym bardziej – potwierdzonego przez sąd lub inny organ, jest w sposób oczywisty wątpliwy. W rezultacie zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie postępowanie zostało wznowione przedwcześnie, przed zgromadzeniem wymaganych dowodów, a podjęte w następstwie przedwczesnego wznowienia postępowania decyzje administracyjne dotknięte są wadami prawnymi, które nakazują ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI