II SA 3425/03

II SA 3425/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-10-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-09-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Królikowska-Przewłoka
Piotr Borowiecki /sprawozdawca/
Zbigniew Rudnicki /przewodniczący/
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2004 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Transportowego ,,A.’’ Sp. z o. o. z/s w P. na Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Przedsiębiorstwo Transportowe "A." Sp. z o.o. z siedzibą w P. od decyzji Dyrektora [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 480,- zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, orzekło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.
Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] października 2002 r. w miejscowości [...], na drodze krajowej nr [...], zatrzymano i przeprowadzono kontrolę samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...], stanowiącego własność [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] – Oddział w [...], użytkowanego w ramach umowy leasingu przez skarżącą spółkę handlową, wraz z naczepą o nr rej. [...], stanowiącą własność strony skarżącej. Podczas przeprowadzonej kontroli (ważenia) pojazdu stwierdzono przekroczenie nacisku na V (piątą) oś pojedynczą pojazdu o 2,67 kN (stwierdzono nacisk 82,67 kN, przy dopuszczalnym nacisku wynoszącym dla w/w drogi krajowej – 80 kN), nie stwierdzając jednocześnie przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz wymiarów pojazdu w metrach. Protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu został podpisany przez kierowcę, który nie zgłaszał do jego treści oraz samego sposobu przeprowadzenia kontroli jakichkolwiek zastrzeżeń i uwag (vide: Protokół zatrzymania i kontroli pojazdu Nr [...] z dnia [...].10.2002 r.)
W piśmie z dnia [...] października 2002 r. [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...], działając w oparciu o przepis art. 61 § 4 k.p.a., zawiadomił skarżącą spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie obciążenia karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oraz pouczył stronę o przysługujących jej na mocy art. 10 § 1 k.p.a. prawach, wzywając jednocześnie do wypowiedzenia się co do zebranych w toku postępowania dowodów i materiałów.
W piśmie z dnia [...] listopada 2002 r. skarżąca spółka ustosunkowując się do zawiadomienia o wszczęciu postępowania stwierdziła, iż dokonane pomiary są nieprawidłowe, albowiem ważenie odbyło się w sposób dynamiczny (przejazdowy), co powoduje, że wynik takiego ważenia zależy od falowania płynu i nie odpowiada rzeczywistym naciskom, jakie można uzyskać przy ważeniu statycznym (całopojazdowym) wykluczającym wpływ falowania.
Ponadto zdaniem strony skarżącej sposób badania odbywał się podczas jazdy zespołu do tyłu, co jest nienaturalnym kierunkiem poruszania się pojazdu. Ponadto strona podniosła, iż wpis w punkcie 12 protokołu kontroli został dokonany przez piszącego protokół, a nie kierowcę.
Na podstawie zebranego materiału dowodowego w dniu [...] listopada 2002 r. Dyrektor [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...], działając z upoważnienia Zarządu Województwa [...], w oparciu m.in. o przepis art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.), oraz § 3, 4 i 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 44, poz. 432) oraz na podst. art. 104 § 1 k.p.a. – wydał decyzję Nr [...], obciążającą Przedsiębiorstwo Transportowe "A." Sp. z o.o. z siedzibą w P. karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia w wysokości 480,- złotych. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołując się na wyniki kontroli przeprowadzonej w dniu [...] października 2002 r. oraz na postanowienia stosownych przepisów prawa, w tym m.in. na art. 61 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – prawo o ruchu drogowym, uznał, iż strona skarżąca dopuściła się przejazdu pojazdem nienormatywnym bez stosownego zezwolenia. Organ podniósł, iż pracownicy zespołu kontrolno-pomiarowego [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich przed przystąpieniem do czynności kontrolnych umożliwili kierującemu pojazd sprawdzenie zgodności numerów fabrycznych wagi ze świadectwami legalizacji przyrządów pomiarowych oraz protokołu pomiaru równości terenu na stanowisku do ważenia pojazdów, jak również udostępnili mu do wglądu legitymacje służbowe i stosowne upoważnienia, co zostało potwierdzone przez niego podpisem w protokole. Ponieważ kierowca nie zgłosił uwag dotyczących czynności kontrolnych, dlatego w pkt. 12 protokołu wpisano znak "b/u", tj. bez uwag. Organ podniósł również, iż waga przenośna o nr fabrycznym [...], znak: [...], typ: [...], używana przez pracowników [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w czasie wykonywania czynności kontrolno-pomiarowych, posiada świadectwo legalizacji wystawione w dniu [...] kwietnia 2002 r. przez Okręgowy Urząd Miar w [...], którego termin ważności upłynie w dniu [...] kwietnia 2004 r. Organ podkreślił w związku z tym, iż kontroli i pomiarów pojazdu dokonano w dniu [...] października 2002 r., a więc w okresie ważności wymienionego wyżej świadectwa. Ponadto organ I instancji wskazał, iż ze świadectwa legalizacji wynika, że waga posiada zastosowanie przy czynnościach urzędowych związanych z wyznaczaniem obciążenia osi pojazdów samochodowych, jak również do wyznaczania masy całkowitej pojazdów samochodowych poprzez sumowanie wyznaczonych obciążeń poszczególnych osi pojazdów. Ponadto w świadectwie legalizacji wskazano, iż kierunek ważenia kontrolowanego pojazdu jest dowolny – prostopadle do ustawionych przetworników siły.
W dniu [...] grudnia 2002 r. skarżąca spółka z o.o. złożyła odwołanie od w/w decyzji organu I instancji do SKO w [...], podnosząc w uzasadnieniu, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 61 § 4 oraz art. 79 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. Ponadto – zdaniem strony skarżącej – w decyzji tej błędnie zastosowany został przepis art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, bowiem w wypadku przewożenia w cysternie ładunku płynnego nacisk na osie 2-5 jest równomierny. W tej sytuacji stwierdzenie przekroczenia dopuszczalnego nacisku na 5 oś wskazuje – zdaniem skarżącego - na wadliwie przeprowadzone ważenie.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2002 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż argumenty zawarte w odwołaniu nie mogą zostać uwzględnione z uwagi na fakt, iż opłatę za przejazd pojazdem nienormatywnym wyliczono prawidłowo zgodnie z załącznikiem do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, ustalającym opłaty karne na podstawie art. 13 ust. 2a tej ustawy. Organ odwoławczy stwierdził, że nacisk na osie pojazdu wyliczony został zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. SKO w [...] podniosło, iż brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do ustalonego stanu faktycznego sprawy, jak również brak jest wad formalnych w zaskarżonej decyzji organu I instancji.
W dniu [...] września 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga na w/w decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] złożona przez skarżącą spółkę. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego w całości strona skarżąca zarzuciła, iż organ ten w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie ustosunkował się do zarzutu naruszenia w tym postępowaniu przepisów art. 61 § 4 oraz art. 79 k.p.a., natomiast zarzut niewłaściwego przeprowadzenia ważenia pojazdu uznał za bezzasadny wyłącznie z uwagi na prawidłowe wyliczenie opłaty za przejazd pojazdem nienormatywnym. Zdaniem strony skarżącej nietrafność takiej argumentacji jest oczywista, albowiem pomiaru nacisków osi dokonano przenośną wagą do pomiarów dynamicznych, co w przypadku cystern z płynnym ładunkiem prowadzi do uzyskania nieprawidłowych wyników. Skarżący podniósł, iż zgodnie z opinią Głównego Urzędu Miar wyrażoną w piśmie z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...], właściwą metodą ważenia w tym wypadku jest metoda statyczna na wadze stacjonarnej pomostowej klasy dokładności 3 w warunkach pozwalających na uzyskanie poprawnych wskazań, a więc po ustabilizowaniu się cieczy w cysternie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], wnosząc o oddalenie skargi, utrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego faktu, iż podczas kontroli pomiaru nacisku na osie pojazdu dokonano przenośną wagą do pomiarów dynamicznych organ odwoławczy podniósł, iż obowiązujące w powyższym zakresie przepisy prawa nie wprowadzają jakiegokolwiek rozróżnienia sposobów ważenia (rodzaju stosowanej wagi) w zależności od rodzaju przewożonego ładunku (stałego, bądź ciekłego), a więc opinia o której mowa w skardze nie może być w tym zakresie wiążąca. SKO w [...] stwierdziło ponadto, iż parametry zastosowanych do pomiaru nacisków na osie pojazdu w rozpatrywanej sprawie regulują przepisy Zarządzenia nr 40 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 23 grudnia 1994 r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach nieautomatycznych klasy dokładności 2, 3, i 4 ogólnego przeznaczenia (Dz.Urz. Miar i Probiernictwa nr 10 z dnia 27 grudnia 1994 r., poz. 26 ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Skarżąca spółka wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu [...] września 2003 r., a więc zgodnie z cytowanym przepisem ustawy sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie analizowana pod tym kątem skarga Przedsiębiorstwa Transportowego "A." Sp. z o.o. z siedzibą w P. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem przedmiotowa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., i poprzedzająca ją decyzja Dyrektora [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...], nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, oraz w cyt. rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r., jak również przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 kpa, art. 10 § 1 k.p.a., art. 61 § 4 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 79 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynika sprawy.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 13 ust. 2a i ust. 2b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zgodnie z którym za przejazd po drogach publicznych pojazdów o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających dopuszczalne wielkości, bez stosownego zezwolenia określonego odrębnymi przepisami, pobiera się karę pieniężną, której wysokość określa załącznik do ustawy.
Jak z kolei stanowi przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, pojazd uczestniczący w ruchu powinien odpowiadać warunkom technicznym określonym w rozporządzeniu, w tym m.in. w § 5 określającym dopuszczalne nacisku na osie pojazdu.
Zgodnie z przepisem art. 61 ustawy z dnia 20 marca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu (ust. 1), zaś ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę (ust. 2 pkt 1). W świetle przepisu art. 64 ust. 1 cyt. ustawy ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego masa, naciski osi lub wymiary wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania stosownego zezwolenia.
Z akt sprawy zebranych w toku postępowania administracyjnego wynika jednoznacznie, iż w skontrolowanym samochodzie użytkowanym przez skarżącą spółkę z .o.o. przekroczony był nacisk na osi piątej pojedynczej pojazdu o 2,67 kN.
Ważenie pojazdu zostało – zdaniem Sądu - przeprowadzone prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa oraz przy użyciu dopuszczonych do użytku urządzeń pomiarowych, posiadających stosowne atesty. Sposób przeprowadzenia kontroli, w tym procedura ważenia i użycie przez organ administracji stosownych wag nie budziło jakichkolwiek zastrzeżeń kierowcy. Otrzymane wyniki ważenia zostały podane po uwzględnieniu tolerancji 200 kg + 2% dla każdej osi.
W ocenie Sądu należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż bez znaczenia w niniejszej sprawie jest zarzut dotyczący użycia w toku kontroli wagi do pomiarów dynamicznych, albowiem z obowiązujących w dniu wydania zaskarżonych decyzji przepisów prawa nie wynikał obowiązek użycia przy ważeniu nacisków osi w tego rodzaju pojazdach wag do pomiarów statycznych. Parametry zastosowanych przez organ administracji wag zgodne były ze stosownym Zarządzeniem nr 40 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 23 grudnia 1994 r., a ponadto wagi te posiadały odpowiednie świadectwa legalizacji przyrządów pomiarowych. Sama kontrola została przeprowadzona na właściwym stanowisku do ważenia pojazdów przez uprawnionych pracowników organu kontroli. Bez znaczenia również był fakt, iż kontrolowany pojazd najeżdżał na wagi tyłem do kierunku jazdy, albowiem niezależnie od kierunku jazdy - każdy pojazd musi być zgodny z przyjętymi normami technicznymi.
Decyzje wydane na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych mają charakter decyzji związanych, co oznacza, że uprawniony organ w razie stwierdzenia określonego w tych przepisach stanu rzeczy, obowiązany jest wymierzyć karę pieniężną i to w ściśle określonej wysokości. Dodać należy, że odpowiedzialność za przejazd drogą publiczną pojazdem nienormatywnym jest uniezależniona od winy podmiotu dokonującego przejazdu (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 maja 2003 r. sygn. akt II SA 1825/02).
Zdaniem Sądu nakazy stosownego postępowania muszą być bezwzględnie przestrzegane przez użytkowników dróg publicznych, niezależnie od odległości, którą przejeżdżają oni daną drogą pojazdem nienormatywnym, jak również bez względu na rodzaj towaru, który przewożą, czy też bez względu na inne uwarunkowania lub nawet utrudnienia organizacyjno-techniczne związane z zakresem prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.
Powyższe pozwala – w ocenie Sądu, na przyjęcie tezy, iż organy obu instancji nie dopuściły się jakiejkolwiek obrazy przepisów prawa materialnego.
Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów postępowania Sąd nie uznał argumentacji skarżącego jako zasadnej, albowiem organy administracji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a). Ponadto organy wydając obydwie decyzje nie dopuściły się – w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), gdyż oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Sąd dostrzegł wprawdzie, iż organ II instancji nie ustosunkował się w uzasadnieniu swej decyzji do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu, niemniej uchybienie to nie miało istotnego wpływu na ostateczny wynik sprawy.
Zdaniem Sądu skarżąca spółka przed wydaniem decyzji miała prawo i możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w toku postępowania i zgłoszenia swoich uwag i wniosków, z czego zresztą skorzystała w toku postępowania administracyjnego. Z tego powodu nie można uznać, iż organy obu instancji uniemożliwiły skarżącemu udział w postępowaniu, a więc – w ocenie Sądu - nie dopuściły się tym samym naruszenia normy postępowania wskazanej w przepisie art. 10 § 1 k.p.a. Bezzasadny jest również zarzut naruszenia przepisu art. 61 § 4 k.p.a., gdyż strona została poinformowana o wszczęciu postępowania administracyjnego. Niezrozumiały jest ponadto zarzut rzekomego naruszenia przez organy obu instancji normy wskazanej w przepisie art. 79 k.p.a. Jeżeli skarżący sugeruje przez to, iż kontrolowany podmiot winien być uprzedzany przynajmniej na siedem dni przez kontrolą o jej terminie, miejscu i sposobie przeprowadzenia, czy też dopuszczony (osobiście, a nie poprzez działającego na jego rzecz kierowcy) do czynności ważenia pojazdu w dniu kontroli, to należy z całą stanowczością podnieść, iż wymóg takiego stosowania przez organy kontroli normy przepisu art. 79 k.p.a. naruszałby istotę tego szczególnego postępowania kontrolnego, czyniąc go w praktyce niemożliwym do wykonania.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.