VI SA/WA 780/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje o nałożeniu opłaty drogowej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, uznając przepisy rozporządzenia, na których się oparto, za niezgodne z Konstytucją.
Sprawa dotyczyła skargi E. J. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych nakładającą opłatę drogową w wysokości 4.016,45 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Skarżący kwestionował rzetelność pomiaru nacisków na osie pojazdu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję poprzednika prawnego, stwierdzając, że obie opierały się na przepisach rozporządzenia Rady Ministrów uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi E. J. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję obciążającą skarżącego opłatą drogową w wysokości 4.016,45 zł za przejazd zespołem nienormatywnym bez zezwolenia. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące nierzetelności pomiaru nacisków na osie pojazdu. Sąd, analizując podstawę prawną decyzji, powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 grudnia 2002 r. (sygn. P 6/02), który orzekł o niezgodności § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd stwierdził, że skoro obie zaskarżone decyzje zostały wydane na podstawie przepisów uznanych za niekonstytucyjne, co mogłoby stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to sąd administracyjny jest zobowiązany do uchylenia tych decyzji. W związku z tym, dalsze rozważanie zarzutów skargi stało się zbędne. Sąd orzekł o uchyleniu obu decyzji i stwierdził, że nie podlegają one wykonaniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny w wyroku P 6/02 orzekł, że § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, ponieważ zostały wydane na podstawie niekonstytucyjnego upoważnienia ustawowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 p.1 b)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek sądu administracyjnego uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Pomocnicze
Dz. U. Nr 51 poz.607 § § 2 ust.2 Lp. tabeli 5 pkt 1 lit. "b" i pkt 5 lit. "c", § 9 ust.1 p.2 i ust.2, § 10
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie opłat drogowych
Przepisy te zostały uznane za niezgodne z Konstytucją RP.
Dz. U. nr 44 poz.432 § § 4 i § 5 ust.4 i ust.5 pkt 4
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia
KPA art. 104 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
KPA art. 138
Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.d.p. art. 13 § ust. 2a
Ustawa z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych
Dz.U. 153 p.1271 art. 97 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przekazanie spraw do rozpoznania wojewódzkim sądom administracyjnym.
p.p.s.a. art. 13 § ust. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określenie właściwości sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § a § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość żądania wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o wstrzymaniu wykonania uchylonych decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podstawa prawna decyzji (przepisy rozporządzenia) jest niezgodna z Konstytucją RP.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące nierzetelności pomiaru nacisków na osie pojazdu (nie były rozpatrywane ze względu na uchylenie decyzji z przyczyn formalnych).
Godne uwagi sformułowania
przepisy uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za sprzeczny z Konstytucją sąd administracyjny zobowiązany jest uchylić te decyzje a rozważanie dalszych zarzutów podniesionych w skardze staje się zbędne
Skład orzekający
Magdalena Bosakirska
przewodniczący sprawozdawca
Zbigniew Rudnicki
sędzia
Andrzej Czarnecki
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Stosowanie przepisów prawa uznanych za niekonstytucyjne jako podstawy decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego rozporządzenia w sprawie opłat drogowych, ale zasada ogólna ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wpływają na postępowania sądowe i administracyjne, prowadząc do uchylenia decyzji opartych na wadliwych przepisach.
“Nawet opłata drogowa musi mieć konstytucyjne podstawy – sąd uchyla decyzję z powodu niekonstytucyjnych przepisów.”
Dane finansowe
WPS: 4016,45 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 780/04 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-04-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-05-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Czarnecki Magdalena Bosakirska /przewodniczący sprawozdawca/ Zbigniew Rudnicki Symbol z opisem 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym Skarżony organ Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędziowie WSA Zbigniew Rudnicki Asesor WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Apl. prok. Anna Młynarczyk - Zalewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia [...] listopada 2001r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia opłaty drogowej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia [...] września 2001r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Uzasadnienie Generalny Dyrektor Dróg Publicznych decyzją z dnia [...] listopada 2001r. nr [...], działając na podstawie §2 ust.2 Lp. tabeli 5 pkt 1 lit. "b" i pkt 5 lit. "c" oraz § 9 ust.1 p.2 i ust.2 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych (Dz. U. Nr 51 poz.607) a także § 4 i § 5 ust.4 i ust.5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999r.w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. nr 44 poz.432) i na podstawie art.104 § 1 i 138 KPA utrzymał w mocy decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia [...] września 2001r. nr [...] obciążającą E. J. opłatą drogową w wysokości 4.016,45zł za przejazd zespołem nienormatywnym bez zezwolenia w dniu [...] czerwca 2001r. na drodze krajowej nr [...]. Do jej wydania doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] czerwca 2001r. skontrolowano zespół pojazdów należących do E. J. i stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych nacisków na drugą i czwartą oś. Generalny Dyrektor Dróg Publicznych decyzją z dnia [...] września 2001r. nr [...] obciążył E. J. opłatą drogową w wysokości 4.016,45zł za przejazd zespołem nienormatywnym bez zezwolenia. Jako podstawę prawną decyzji podał art.13 ust.2a ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych /tekst. jedn. Dz.U. nr 71 z 2000r. poz.838 z późn. zmianami/ oraz § 2 ust.2 Lp. tabeli 5 pkt 1 lit. "b" i pkt 5 lit. "c" a także § 9 ust.1 p.2 i ust.2 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych. W uzasadnieniu tej decyzji podano wyniki stwierdzonych podczas kontroli przekroczeń dopuszczalnych parametrów pojazdu, stanowiących podstawę naliczenia opłaty. Z protokołu kontroli wynika, że przekroczone zostały naciski na drugą i czwartą oś pojazdu należącego do strony. E. J. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, uchylenie decyzji i odstąpienie od obciążenia opłatą drogową. Generalny Dyrektor Dróg Publicznych wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2001r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podniósł, że wyliczenie opłaty nastąpiło na podstawie przepisów rozporządzenie z [...] czerwca 2000r. Organ podnosił również, że ważenie było dokonane prawidłowo, a kontrolowany nie wnosił żadnych uwag do protokołu ważenia. E. J. zaskarżył powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podnosił, że pomiar był nierzetelny a jego wynik nieprawdopodobny, gdyż towar rozłożony był równomiernie i nacisk na poszczególne osie nie mógł być różny. Z mocy art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. 153 p.1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /dalej zwane p.p.s.a., Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/. Zgodnie z art.13 ust. 2 tej ustawy sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Wobec tego, że sprawa dotyczy skargi na decyzje Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych, którego kompetencje przejął obecnie Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, którego siedziba znajduje się w [...] sprawa rozpatrywana jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a postępowanie toczy się na podstawie p.p.s.a. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie i podnosił, że decyzja jest prawidłowa bowiem przyrządy pomiarowe były legalizowane a dopuszczalny nacisk na osie został przekroczony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2002r., P 6/02 wydanym po rozpoznaniu pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego o zbadanie zgodności m. in. § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. o opłatach drogowych (Dz. U. Nr 51, poz. 607) z art.2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP orzekł, że § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 tego rozporządzenia jest niezgodny z art. 92 ust. 1 oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. W obszernym uzasadnieniu Trybunał powołał się na swój wcześniejszy wyrok z dnia 27 kwietnia 1999r., P 7/98, w którym stwierdził, że § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dna 14 października 1996r. w sprawie opłat drogowych był niezgodny z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP przez to, że naruszał zakres ustawowego upoważnienia oraz stanowił przepis o charakterze represyjnym. Trybunał uznał, że ustalanie opłaty za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia na podstawie § 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych następuje w istocie w taki sam sposób, jak ustalenie tej opłaty na podstawie § 4 ust. 1 rozporządzenia RM z dnia 14 października 1996r. w sprawie opłat drogowych, uznanego wcześniej przez Trybunał za niekonstytucyjny. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych, pomimo wspomnianego, wcześniejszego wyroku TK w sprawie P 7/98 dalej powtórzyło i utrzymało przepisy niezgodne z Konstytucją. Mając to na względzie Trybunał przyjął, że kwestionowane przepisy rozporządzenia RM z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych zostały wydane na podstawie niekonstytucyjnego upoważnienia ustawowego (bez ustawowego upoważnienia) i dlatego są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. W rozpoznawanej sprawie obie decyzje zostały wydane na podstawie § 9 ust. 1 p. 2 i ust.2 oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000r. w sprawie opłat drogowych tj. na podstawie przepisów uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za sprzeczny z Konstytucją. Stosownie do art. 145 a § 1 KPA w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego będącego podstawą rozstrzygnięcia, można żądać wznowienia postępowania administracyjnego. Natomiast przepis art. 145 § 1 p.1 b) ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.270) zobowiązuje ten sąd do uchylenia decyzji w razie zaistnienia naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Tak więc ponieważ obie decyzje w sprawie oparte są na niekonstytucyjnym przepisie, co mogłoby stanowić podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, sąd administracyjny zobowiązany jest uchylić te decyzje a rozważanie dalszych zarzutów podniesionych w skardze staje się zbędne. Mając to wszystko na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 p.1, lit. b p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania uchylonych decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.