II SA 339/03

II SA 339/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-05-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-01-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Magdalena Bosakirska /sprawozdawca/
Piotr Borowiecki
Zdzisław Romanowski /przewodniczący/
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący s. NSA, Sędziowie WSA, Asesor WSA, Protokolant Arkadiusz Zawada, Zdzisław Romanowski Magdalena Bosakirska (spr.) Piotr Borowiecki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2004 r. sprawy ze skargi K. KG [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2002r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego oddala skargę
Uzasadnienie
Wnioskodawca – [...] firma B. uzyskała w
Polsce pod numerem [...] prawa z rejestracji słownego znaku towarowego
KAISER do oznaczania towarów w klasie 32 w tym piwa z pierwszeństwem od 26
listopada 1992r. oraz w trybie rejestracji międzynarodowej, pod numerem [...], prawa do słownego znaku towarowego KAISER PREMIUM BIER dla
piwa z pierwszeństwem od 20 stycznia 1994r.
Skarżąca – [...] firma K. KG [...] uzyskała za numerem [...] rejestrację dla słownego znaku towarowego KAISERDOM dla towarów w klasie 32 z pierwszeństwem od 28 grudnia 1995r.
Wnioskiem z dnia 17 czerwca 199r. firma B. wystąpiła o
unieważnienie znaku towarowego KAISERDOM na podstawie art.9 ust.1 p.1
ustawy z dnia 31 stycznia 1985r. o znakach towarowych /Dz.U. nr 5 z 1985r.
poz.17 z późn. zmianami/ tzn. niedopuszczalnego podobieństwa
kwestionowanego znaku do znaku już zarejestrowanego dla towarów tego
samego rodzaju, które może wprowadzić w błąd przeciętnego klienta. W
uzasadnieniu wniosku powołała się na 1/ tożsamość towarów, dla których
zarejestrowane zostały znaki, 2/ podobieństwo słowne znaków, 3/ ugruntowaną na
polskim rynku pozycję znaków KAISER i KAISER PREMIUM BIER.
K. podnosił, że nie ma niebezpieczeństwa pomyłki, gdyż
inne jest znaczenie słowa "Kaiser" - cesarz i "Kaiserom"- cesarska katedra.
Powoływał się na służącą mu szczególną ochronę płynącą z art. 14 ustawy o
znakach towarowych, ponieważ znak KIASERDOM stanowi jednocześnie nazwę
jego przedsiębiorstwa. Podkreślał, że oba znaki mają równoczesną rejestrację we
Francji, Hiszpanii, Niemczech, Włoszech i krajach Beneluxu zaś wysokiej klasy
piwa, a do takich należą piwa produkowane przez obie strony, są bezbłędnie
rozróżniane przez koneserów. Podnosił też , że znak KAISERDOM stanowi jedno
słowo i używany jest zawsze łącznie ze słowem Bamberger, które wskazuje na
pochodzenie towaru i wyklucza niebezpieczeństwo pomyłek.
Przez prawie dwa lata strony prowadziły negocjacje ugodowe prosząc Urząd
Patentowy o wstrzymanie rozpoznania sprawy. Negocjacje te nie przyniosły
rezultatu.
Decyzją z dnia [...] września 2002r. [...] Urząd Patentowy działając w
trybie postępowania spornego powołując się na art.9 p.1 ustawy o znakach
towarowych i art. 315 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności
przemysłowej /Dz. U. Nr 49 z 2001 r. poz. 508, zwane dalej p.w.p./ unieważnił
prawo z rejestracji znaku towarowego słownego KAISERDOM nr [...]. W
uzasadnieniu decyzji podał, że istnieje niebezpieczeństwo wprowadzenia
odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów bowiem zachodzi częściowa
jednorodzajowość towarów mieszczących się w klasie 32 tj. piwa, zaś piwo jest
towarem nabywanym przez przeciętnego nabywcę. Znaki są podobne w warstwie
słownej, gdyż oba składają się ze słowa "Kaiser", zaś dodanie końcówki "dom" nie
zmniejsza podobieństwa bowiem elementem dominującym w obu znakach jest
słowo "Kaiser", a początkowy fragment wyrazu jest zawsze wyraźniej postrzegany
przez odbiorców. Występujące podobieństwo znaków może wprowadzać klientów
w błąd zarówno co do producenta towarów jak i co do istnienia powiązań
organizacyjnych i gospodarczych między różnymi producentami, upoważniających
do podobnego oznaczania towarów. Urząd wyjaśnił też, że art. 14 ustawy o
znakach towarowych nie znajduje w sprawie uzasadnienia właśnie ze względu na
podobieństwo towarów, mogące wprowadzać w błąd klientów co do ich
pochodzenia.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na tę decyzję wniosła firma
K. KG [...]. Zarzucała naruszenie prawa materialnego tj. art. 9 ust. 1 p.1 i art.14 ust.1 i 2 ustawy o znakach towarowych, art. 77 KPA poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych oraz naruszenie konstytucyjnej zasadny równości obywateli wobec prawa przez rozstrzygnięcie odmienne niż w innych podobnych sprawach. W uzasadnieniu skargi podniosła, iż znaki powinny być oceniane w całości a identyczność jednego tylko członu nie przesądza o podobieństwie znaków. Powołała liczne przykłady współistniejących znaków o identycznym jednym członie. Odstępstwo od tej zasady stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady równości obywateli wobec prawa. Zarzucała również nieprawidłową interpretację art. 14 ustawy o znakach towarowych, który uprawnia do używania jako znaku towarowego nazwy przedsiębiorstwa, nawet mimo występującego podobieństwa do innego znaku towarowego. Podniosła również, że w istocie nie dochodzi do żadnych pomyłek co do pochodzenia towarów a oba znaki współistnieją na rynku.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie. W
uzasadnieniu podkreślił, że przeciętny odbiorca, a taki właśnie jest odbiorca
towarów masowych, do których należy piwo nie analizuje szczegółowo
poszczególnych elementów znaku, lecz odbiera znak na podstawie ogólnego
wrażenia, w którym decydujące znaczenie mają główne i zbieżne elementy
porównywanych oznaczeń. Taki odbiorca ocenia znaki według cech wspólnych a
nie według różnic. W porównywanych znakach przeciętny odbiorca zwróci uwagę
na dominującą, identyczną pierwszą część znaków tj. KAISER i nie będzie
szczegółowo analizował całego znaku i nazwy firmy. Organ podkreślił też, że przy
ocenie sprawy brał pod uwagę cały zgromadzony materiał dowodowy.
Z mocy art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające
ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o
postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. 153 p.1271/ sprawy, w
których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie
nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie
sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / dalej zwane p.p.s.a. ,
Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/. Zgodnie z art. 13 ust. 2 tej ustawy sądem
właściwym do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny, na
którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego
działalność została zaskarżona. Wobec tego, że sprawa dotyczy skargi na decyzję
Urzędu Patentowego, którego siedziba znajduje się w Warszawie sprawa
rozpatrywana jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a
postępowanie toczy się na podstawie p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów
administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują
wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy
czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod
względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy
administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji
publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania
prawem materialnym i przepisami procesowymi. Badając pod tym kątem zaskarżone decyzje Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skarga nie jest więc
uzasadniona.
W sprawie niniejszej zgodnie z art.315 ust. 1 i 2 p.w.p. znajdują
zastosowanie przepisy ustawy o znakach towarowych z dnia 31 stycznia 1985r.
Zgodnie z art.4 ust. 1 cytowanej ustawy istota znaku towarowego polega na
możliwości odróżniania oznaczonych nim towarów i usług jednego
przedsiębiorstwa od towarów i usług innego przedsiębiorstwa. Zgodnie z art.7
ust.1 ustawy o znakach towarowych znamiona odróżniające znaku towarowego
muszą występować w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego, zaś art. 9 ust.
1 p.1 cytowanej ustawy nie pozwala na rejestrację znaku towarowego podobnego
do znaku już zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa w taki sposób,
że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd
odbiorców co do pochodzenia towarów.
W świetle wskazanych wyżej przepisów decyzja Urzędu Patentowego jest
prawidłowa. Porównywane znaki są znakami słownymi. Podobieństwo słów ma
więc znaczenie zasadnicze przy ich porównywaniu. W znakach KAISER i
KAISERDOM podobieństwo słów jest bardzo duże, a fakt tożsamości pierwszego
członu słowa KAISERDOM ze słowem KAISER sprawia, że przeciętny odbiorca
towarów może traktować piwa oznaczone znakiem KAISERDOM jako odmianę
towarów-piw oznaczonych znakiem KAISER, szczególnie w sytuacji posiadania
przez wnioskodawcę również znaku wieloczłonowego ze słowem "KAISER".
Należy też zwrócić uwagę, że piwo jest towarem przeznaczonym dla przeciętnego
konsumenta i przy odbiorze przez niego znaku towarowego mniejsze znaczenie
ma warstwa znaczeniowa, gdyż znajomość języka [...] nie jest
powszechna, szczególnie wśród konsumentów piwa. Piwo jest towarem masowym
i nie można przyjmować, że jego odbiorcami są koneserzy doskonale
odróżniający producentów i marki. Znaki towarowe o identycznym pierwszym
członie mogą więc być mylące.
Wskazane przez skarżącego inne pary znaków towarowych o identycznym
jednym członie, wbrew twierdzeniom skarżącego, współistnieją na rynku w
odmiennych sytuacjach. Tylko w parach znaków PRINCE TOPOROFF i PRINCE
oraz PRINCE DE MARTILLON i PRINCE D ORANS jednakowe są pierwsze
człony porównywanych znaków. Jednak w tych znakach, wobec powszechnego
oznaczania towarów znakiem PRINCE elementem wyróżniającymi są dodatkowe,
odmienne człony znaków, gdyż przede wszystkim one skupiają uwagę konsumenta. Sytuacja taka nie występuje, gdy chodzi o słowo KAISER, gdyż to
właśnie ono spełnia funkcję odróżniającą w obu porównywanych znakach. Gdy
słowo to jest w obu znakach identyczne, znaki przestają spełniać funkcje
odróżniające. Porównywane przez skarżącą sytuacje są więc wyraźnie odmienne.
Dlatego zarzuty dotyczące nierównego traktowania obywateli przez Urząd
Patentowy w identycznych sprawach są nietrafne.
Nietrafny jest też zarzut, że organ naruszając prawo nie zastosował art. 14
ust. 1 ustawy o znakach towarowych. Przewidziana przez ten przepis możliwość
zarejestrowania znaku towarowego zawierającego w sobie nazwę wnioskodawcy
nawet, gdy jest on podobny do znaku już zarejestrowanego na rzecz innego
podmiotu dla towarów tego samego rodzaju, jest uwarunkowana nieistnieniem
niebezpieczeństwa wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów.
Wskazując podane wyżej okoliczności Urząd Patentowy prawidłowo uzasadnił
dlaczego w sprawie niniejszej istnieje niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd
odbiorców co do pochodzenia towarów .
Należy też zaznaczyć, że ponieważ w obu przypadkach chodziło o znaki
słowne, bez znaczenia dla oceny podobieństwa jest sposób ich umieszczania na
towarach i opakowaniach oraz fakt umieszczania ich w towarzystwie innych i
napisów. Ocenie podlega bowiem podobieństwo tylko przeciwstawianych znaków a nie całych towarów lub opakowań, na których te znaki są nakładane.
W tym stanie rzeczy należy uznać, że zarzuty skarżącego nie były
uzasadnione a wobec tego na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd
Administracyjny orzekł jak w sentencji.