II SA 3144/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-10-07
NSAAdministracyjneŚredniawsa
koncesjawody leczniczeprawo geologiczne i górniczesamorząd terytorialnykompetencje organówzarząd gminyrada gminyburmistrzmienie komunalnedecyzja administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Spółdzielni na decyzję Ministra Środowiska odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie przeniesienia koncesji na wydobycie wód leczniczych.

Spółdzielnia domagała się stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Środowiska odmawiającej przeniesienia koncesji na wydobycie wód leczniczych. Kluczowym problemem była kompetencja organów gminy do wyrażenia zgody na przeniesienie koncesji – uchwała Rady Gminy została uznana za nieważną z powodu przekroczenia kompetencji, podczas gdy zgoda Burmistrza, działającego jako reprezentant gminy, została uznana za prawidłową. Sąd uznał, że gospodarowanie mieniem komunalnym, jakim była koncesja, należało do kompetencji zarządu gminy, a nie rady.

Spółdzielnia "P." wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2002 r., która odmawiała przeniesienia koncesji na eksploatację wód leczniczych. Spółdzielnia argumentowała, że decyzja ta naruszała prawo, w szczególności przepisy dotyczące kompetencji organów samorządowych i sposobu wyrażania zgody na przeniesienie koncesji. Koncesja pierwotnie służyła Gminie, a po zmianach w prawie traciła moc, jeśli nie została przeniesiona. W sprawie wpłynęły dwa konkurencyjne wnioski o przeniesienie koncesji: od Spółdzielni (ze zgodą Rady Gminy) i od "U." spółki z o.o. (ze zgodą Zarządu Gminy i Burmistrza). Minister Środowiska, po analizie sytuacji i sporów między organami gminy, ostatecznie odmówił przeniesienia koncesji na rzecz Spółdzielni, opierając się na zgodzie Burmistrza. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Spółdzielni, uznając, że gospodarowanie mieniem komunalnym, w tym koncesją, należało do kompetencji zarządu gminy, a nie rady. Uchwała Rady Gminy wyrażająca zgodę na przeniesienie koncesji na rzecz Spółdzielni została uznana za nieważną z powodu przekroczenia kompetencji. Zgoda Burmistrza, działającego jako reprezentant gminy na zewnątrz, oparta na uchwale zarządu, została uznana za prawidłową. Sąd podkreślił, że Minister nie był zobowiązany do rozstrzygania sporów kompetencyjnych między organami gminy, a jedynie do oceny zgodności z prawem przedłożonych dokumentów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Gospodarowanie mieniem komunalnym, w tym koncesją, należy do kompetencji zarządu gminy, a nie rady gminy, chyba że ustawa stanowi inaczej. Uchwała rady gminy w tej sprawie była nieważna z powodu przekroczenia kompetencji.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy o samorządzie gminnym, wskazując, że art. 30 ust. 2 pkt 3 przyznaje zarządowi kompetencje do gospodarowania mieniem komunalnym. Brak było przepisu w art. 18 ust. 2 ustawy, który wyłączałby tę materię spod kompetencji zarządu i przypisywał ją radzie. Zgoda Burmistrza, działającego jako reprezentant gminy, oparta na uchwale zarządu, była prawidłowa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.p.g.g. art. 26a

Ustawa z dnia 4 lutego 1994r. Prawo geologiczne i górnicze

u.z.p.g.g. art. 6

Ustawa z dnia 27 lipca 2001r. o zmianie ustawy – Prawo geologiczne i górnicze

u.s.g. art. 11a

Ustawa z dnia 8 marca 1990r. o Samorządzie gminy

u.s.g. art. 30 § ust.2 p.3

Ustawa z dnia 8 marca 1990r. o Samorządzie gminy

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.s.g. art. 18 § ust.1

Ustawa z dnia 8 marca 1990r. o Samorządzie gminy

u.s.g. art. 18 § ust.2 p.2

Ustawa z dnia 8 marca 1990r. o Samorządzie gminy

u.s.g. art. 18 § ust.2 p.9 lit.h

Ustawa z dnia 8 marca 1990r. o Samorządzie gminy

u.s.g. art. 31

Ustawa z dnia 8 marca 1990r. o Samorządzie gminy

u.s.g. art. 46 § ust.1

Ustawa z dnia 8 marca 1990r. o Samorządzie gminy

k.p.a. art. 62

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 p.2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 158 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.w.p.p.s.a. art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 13 § ust. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gospodarowanie mieniem komunalnym, w tym koncesją, należy do kompetencji zarządu gminy, a nie rady. Uchwała Rady Gminy wyrażająca zgodę na przeniesienie koncesji była nieważna z powodu przekroczenia kompetencji. Zgoda Burmistrza, działającego jako reprezentant gminy, oparta na uchwale zarządu, była prawidłowa.

Odrzucone argumenty

Decyzja Ministra Środowiska o odmowie stwierdzenia nieważności była wadliwa, gdyż Minister nie ocenił zgodności z prawem uchwał organów samorządowych. Minister powinien był rozstrzygnąć o obu konkurencyjnych wnioskach jedną decyzją. Przeniesienie koncesji na rzecz Spółki nie spełniało wymogów ustawowych (np. brak prawa do nieruchomości).

Godne uwagi sformułowania

podjęcie jednostkowej decyzji o wskazaniu przyszłego koncesjonariusza w żadnym razie nie jest rozstrzygnięciem o "kierunkach działania zarządu". Błędem jest pomieszanie skutków utraty koncesji przez gminę [...] z podjęciem decyzji co do wyboru przyszłego koncesjonariusza. Gospodarowanie mieniem komunalnym jest sformułowaniem bardzo szerokim, które pozwala zarządowi gminy na samodzielne działanie i podejmowanie wszystkich koniecznych decyzji gospodarczych co do mienia gminy, bez uzyskiwania zgody czy też opinii rady gminy z wyjątkiem spraw, które zostały zastrzeżone wyraźnie do kompetencji rady gminy pewne niezręczności w uzasadnieniu nie przekreślają prawidłowości zajętego stanowiska i poprawności wydanej decyzji.

Skład orzekający

Magdalena Bosakirska

sprawozdawca

Maria Jagielska

przewodniczący

Piotr Borowiecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja podziału kompetencji między radą a zarządem gminy w sprawach majątkowych, w tym dotyczących koncesji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej związanej z prawem geologicznym i górniczym oraz ustawą o samorządzie gminnym w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonego sporu kompetencyjnego w samorządzie terytorialnym i jego wpływu na decyzje administracyjne, co jest interesujące dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i samorządowym.

Kto decyduje o koncesjach? Spór o kompetencje między radą a zarządem gminy.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA 3144/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-10-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-08-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Magdalena Bosakirska /sprawozdawca/
Maria Jagielska /przewodniczący/
Piotr Borowiecki
Sygn. powiązane
II GSK 72/05 - Wyrok NSA z 2005-05-31
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia s. WSA Maria Jagielska Sędziowie s. WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Konrad Bonisławski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2004 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] "P." na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2003r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] marca 2003r. Spółdzielnia [...] "P.", wystąpiła do Ministra Środowiska o stwierdzenie nieważności jego własnej decyzji z dnia [...] stycznia 2002r. nr [...] odmawiającej przeniesienia w trybie art.26a ustawy z dnia 4 lutego 1994r. Prawo geologiczne i górnicze /Dz.U. nr 27 z 1994r. poz.96 z późn. zmianami/, służącej Gminie [...], koncesji nr [...] z dnia [...] grudnia 1992r. na eksploatację wód leczniczych.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującej sytuacji faktycznej i prawnej.
Art.6 Ustawy z dnia 27 lipca 2001r. o zmianie ustawy – Prawo geologiczne i górnicze /Dz.U. nr 110 z 2001r. poz. 1190/ stanowił, że z datą wejścia w życie tej ustawy tj. z dniem 1 stycznia 2002r. tracą moc koncesje udzielone gminom i innym gminnym osobom pranym. Wiązało się to z utrwalonym wcześniej poglądem, iż gminy mogą prowadzić działalność gospodarczą tylko w zakresie określonym zadaniami o charakterze użyteczności publicznej i w związku z tym nie mogą być przedsiębiorcami w rozumieniu art.15 Prawa geologicznego i górniczego, posiadającymi koncesje na wydobycie kopalin. Art. 1 p.14 cytowanej ustawy z 27 lipca 2002r. wprowadzono do ustawy Prawo geologiczne i górnicze art.26a, który wszedł w życie 20 października 2001r. tj. wcześniej niż pozostała część ustawy. Mocą tego przepisu organ koncesyjny był obowiązany, za zgodą przedsiębiorcy, na rzecz którego koncesja została wydana, do przeniesienia tej koncesji na rzecz podmiotu, który wyraził zgodę na wszystkie wynikające z niej warunki, w zakresie niezbędnym do wykonywania zamierzonej działalności wykazał się prawem do nieruchomości gruntowej, prawem użytkowania górniczego bądź przyrzeczeniem ich uzyskania i wykazał, że jest w stanie spełniać wymagania związane z wykonywaniem zamierzonej działalności.
W sprawie niniejszej koncesja na eksploatację wód leczniczych nr [...] z dnia [...] grudnia 1992r. służyła Miastu i Gminie [...] zwanej dalej Gminą. Koncesja ta zgodnie z cytowaną ustawą miała utracić moc od dnia 1 stycznia 2002r. Wnioski o jej przepisanie złożyły do Ministra Środowiska dwa podmioty: skarżąca Spółdzielnia [...] "P.", zwana dalej Spółdzielnią i "U." spółka z o.o., zwana dalej Spółką, w której udziały miało między innymi Miasto i Gmina [...].
Spółdzielnia dołączyła do swojego wniosku, jako wymaganą art.26a ustawy zgodę na przeniesienie koncesji pochodzącą od przedsiębiorcy, na rzecz którego koncesja została wydana, uchwałę Rady Miasta i Gminy [...] z dnia [...] listopada 2001r. nr [...]. Z § 1 tej uchwały wynika, że Gmina wyraża zgodę na przeniesienie koncesji nr [...] na rzecz Spółdzielni.
Spółka dołączyła do swojego wniosku uchwałę nr [...] Zarządu Miasta i Gminy [...] z dnia [...] października 2001r. wyrażającą zgodę na przeniesienie koncesji na rzecz Spółki, oraz pismo Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] listopada 2001r. , w którym Burmistrz wyraża zgodę na przeniesienie koncesji na rzecz Spółki i wnosi o przeniesienie jej na rzecz Spółki.
W tym stanie rzeczy do Ministra wpłynęły dwa "konkurencyjne" wnioski o przeniesienie koncesji: jeden ze zgodą w formie uchwały Rady Gminy i drugi ze zgodą w formie uchwały Zarządu Gminy i oświadczenia Burmistrza.
Minister Środowiska, wiedząc o konflikcie między Radą Gminy a Burmistrzem, co do wyboru podmiotu, na który koncesja ma być przepisana, pismem z dnia [...] grudnia 2001r. wyjaśnił, że przeniesienie koncesji w ogóle nie będzie możliwe, bowiem stanowisko Burmistrza stoi w sprzeczności z uchwałą Rady Gminy, która zobowiązywała Zarząd do wyrażenia zgodny na rzecz Spółdzielni.
Powiadomiony o konflikcie Wojewoda [...] w piśmie z dnia [...] grudnia 2001r. nie zdecydował się na ingerencję w trybie nadzoru. Wojewoda wyjaśnił, że choć nie jest jasne czy wyrażenie zgody na przeniesienie koncesji należy do kompetencji Rady Gminy, jej uchwały w żadnym razie nie są nielegalne, bowiem z art.18 ust.1 lub ust.2 p.2 ustawy o samorządzie gminy można doszukać się upoważnień dla Rady Gminy do podjęcia wskazanych uchwał. Podkreślił również, że skoro sprawa wyboru następcy koncesjonariusza ma tak doniosłe znaczenie dla społeczności lokalnej, należy uznać prawo Rady Gminy do wypowiadania się w tej sprawie, w szczególności wobec faktu, że wcześniej ani Zarząd Gminy ani jego członkowie nie kwestionowali kompetencji Rady Gminy w tej kwestii. Wojewoda wskazał jednak również, że wskazanie przyszłego koncesjonariusza jest aktem o charakterze wykonawczym, a takie sprawy z mocy art.30 ust.2 p.1 ustawy o samorządzie gminy przypisane są zarządowi.
Przeprowadzone w ministerstwie w dniu [...] grudnia 2001r. negocjacje z udziałem wszystkich zainteresowanych nie doprowadziły do zgodnego wskazania jednego podmiotu, zarysowało się jednak rozwiązanie polegające na przyznaniu koncesji Spółce i uzgodnieniu wystąpienia o podział w przyszłości obszaru i terenu górniczego i zmiany koncesji w taki sposób, aby wydzieloną część obszaru mogła eksploatować Spółdzielnia.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2001r. nr [...] Minister Środowiska postanowił przenieść za zgodą Burmistrza koncesję na rzecz Spółki. Decyzję tę zaskarżyła Spółdzielnia, Minister po ponownym rozpoznaniu sprawy utrzymał ją w mocy, a postępowanie sądowo-administracyjne ze skargi Spółdzielni toczące się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym za sygnaturą akt 6 II SA 1483/02 jest zawieszone na zgodny wniosek stron.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2002r. nr [...] Minister Środowiska powołując się na art.16 ust.1 oraz 26a ustawy Prawo geologiczne i Górnicze odmówił przeniesienia koncesji nr [...] na rzecz Spółdzielni. W uzasadnieniu podał, że wniosek Spółdzielni nie spełniał wymagań ustawy bowiem zgodę na przeniesienie koncesji na jej rzecz wyraziła Rada Gminy, zaś wniosek Spółki spełniał wymagania ustawy bowiem zgodę wymaganą ustawą wyraził Burmistrz. Decyzja ta nie została zaskarżona przez Spółdzielnię i uprawomocniła się.
Wskazanym na wstępie wnioskiem z dnia [...] marca 2003r. Spółdzielnia wniosła o stwierdzenie jej nieważności. Decyzji tej zarzucała rażące naruszenie prawa polegające na:
1/ naruszeniu art. 26a ust.1 Prawa geologicznego i górniczego poprzez przyjęcie, że przedsiębiorcą posiadającym dotychczas koncesję jest Burmistrz Miasta i Gminy [...] nie zaś Miasto i Gmina [...], 2/ naruszeniu art.11a ustawy o samorządzie gminnym przez przyjęcie, że Burmistrz był organem Gminy i mógł wyrazić, wymaganą art. 26a ustawy Prawo geologiczne i górnicze, zgodę na przeniesienie koncesji,
3/ naruszeniu art. 46 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez uznanie, że Burmistrz mógł jednoosobowo złożyć oświadczenie woli odnoszące się do zadysponowania mieniem komunalnym jakim była koncesja,
4/ naruszeniu art. 18 ust.2 p.9 lit.h ustawy o samorządzie gminnym poprzez odmowę uznania uchwał Rady Miasta i Gminy [...] nr [...] i [...] z dnia [...] listopada 2001r. za wiążące w zakresie wyrażenia zgodny na przeniesienie koncesji,
5/ naruszeniu art.26a ustr.1 p.1-3 prawa geologicznego i górniczego poprzez uznanie, że wymienione w nim przesłanki mogą być spełnione przez wspólników spółki uzyskującej koncesję, nie zaś przez samą spółkę,
6/ naruszenia przepisów KPA dotyczących: prowadzenia postępowania dowodowego /art.71 KPA/, wydania dwóch odrębnych decyzji, zamiast jednej rozstrzygającej o żądaniach obu konkurujących ze sobą podmiotów/ art. 62 KPA/ i
sposobu uzasadnienia decyzji /art.107 § 3 KPA/.
W uzasadnieniu wniosku Spółdzielnia wskazała, że przedsiębiorcą, któremu koncesja została wydana było Miasto i Gmina [...] nie zaś Burmistrz Miasta i Gminy [...], jak to wadliwie przyjął Minister. Zgodnie z art.11a ustawy z dnia 8 marca 1990r. o Samorządzie gminy /tekst jedn. Dz.U. nr 142 z 2001r. p.1591 z późn. zmianami/ organami gminy były w ówczesnym stanie prawnym rada gminy i zarząd gminy nie zaś burmistrz, którego kompetencje, zgodnie z art. 31 i 39 ust.1 ustawy o samorządzie, ograniczały się do reprezentacji gminy i wydawania decyzji w sprawach indywidualnych. Reprezentacja gminy polegała m.in. na składaniu oświadczeń wynikających z uchwał organu gminy jakim była rada gminy. Złożenie oświadczenia niezgodnego z treścią uchwały rady gminy skutkuje nieważnością takiego oświadczenia jako podjętego przez podmiot nieuprawniony. Pismo Burmistrza dotyczyło zarządzania mieniem komunalnym i nie miało charakteru bieżącego zarządu. Burmistrz nie mógł więc podejmować decyzji w imieniu gminy tym bardziej, że nie był jej organem. Koncesja wchodziła w skład mienia komunalnego i wobec tego oświadczenia woli w zakresie zarządu tym mieniem, zgodnie z art.46 ust.1 ustawy o samorządzie składać muszą dwaj członkowie zarządu zatem pismo Burmistrza w przedmiocie zgody nie spełnia wymogów formalnych w zakresie składania oświadczeń co do zarządu mieniem komunalnym. Zgodnie z art.11a ustawy o samorządzie oświadczenia woli Burmistrza powinny mieć umocowanie w uchwałach organy. W sprawie przeniesienia koncesji tylko rada gminy była organem kompetentnym co wynika z art.18 ust.1 ustawy o samorządzie oraz 18 ust.2 p.9 lit.h, gdyż przeniesienie praw do koncesji dotyczy praw majątkowych gminy i de facto likwidacji jej jednostki pomocniczej. Zarząd gminy, zgodnie z art.30 ustawy o samorządzie, zobowiązany był do wykonywania uchwał rady gminy i uprawniony tylko do bieżącego zarządu . Skarżąca podnosiła również, że Spółka nie spełniała wymogów ustawowych wynikających z art.26a ustawy Prawo geologiczne i górnicze, w szczególności nie posiadała praw do żadnej nieruchomości. Zdaniem skarżącej Minister, zgodnie z art.62 KPA, powinien był wydać jedną decyzją, którą rozstrzygnąłby o obu wnioskach nie zaś dwie odrębne decyzje.
Decyzją z dnia [...] maja 2003r. nr [...] Minister Środowiska, powołując się na art. 156 § 1 p.2 KPA i 158 § 1 i 2 KPA, odmówił stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że ocena rozbieżnych stanowisk organów samorządu terytorialnego i rozstrzyganie sporów między radą gminy i jej burmistrzem nie należało do zakresu działania organu koncesyjnego i dlatego Minister przyjął za wiążące stanowisko burmistrza. Zarzuty dotyczące przyznania koncesji Spółce nie są przedmiotem tego postępowania, które dotyczy odmowy przyznania koncesji Spółdzielni. Art.62 KPA daje organowi możliwość a nie obowiązek wspólnego prowadzenia postępowania co do dwóch wniosków.
Spółdzielnia wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy podnosząc w szczególności, że Minister, choć nie powołany do rozstrzygania sporów kompetencyjnych, wiedząc o nieprawidłowościach w istocie aprobował naruszanie prawa.
Decyzją z dnia [...] lipca 2003r. nr [...] Minister Środowiska utrzymał w mocy swoją własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności. Wyjaśnił, że na zewnątrz gminę reprezentuje burmistrz i wobec tego wyrażona przez niego zgoda jest dla Ministra wiążąca i dlatego oparł się właśnie na niej. Odnośnie naruszenia art.62 KPA Minister wyjaśnił, że były prowadzone dwa postępowania, ale w obu uczestniczyły wszystkie zainteresowane podmiotu i ich prawa nie były naruszone.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do NSA Spółdzielnia. Podnosiła zarzuty jak we wniosku o stwierdzenie nieważności w szczególności twierdząc, iż niedopuszczalne jest stanowisko, że Minister zwolniony jest od oceny zgodności z prawem przedkładanych u aktów prawnych, które stanowią podstawę wydawanych przez niego rozstrzygnięć.
W odpowiedzi na skargę Minister wnosił o jej oddalenie i podnosił, że Spółdzielnia nie mogła uzyskać pozytywnej decyzji, gdyż nie miała zgody dotychczasowego koncesjonariusza.
Z mocy art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. 153 p.1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / dalej zwane p.p.s.a. , Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/. Zgodnie z art. 13 ust. 2 tej ustawy sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Wobec tego, że sprawa dotyczy skargi na decyzję Ministra Środowiska, którego siedziba znajduje się w Warszawie, sprawa rozpatrywana jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a postępowanie toczy się na podstawie p.p.s.a. W toku postępowania przed WSA skarżąca złożyła wniosek o zawieszenie postępowania na zgodny wniosek stron, jednak pozostałe strony nie wyraziły zgody na zwieszenie postępowania. Sprawa została więc rozpatrzona i rozstrzygnięta.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc m.in. kontrolę decyzji administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Badając pod tym kątem zaskarżone decyzje Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc nieuzasadniona.
W sprawie niniejszej istota problemu leży w ustaleniu zakresu kompetencji dwóch organów samorządu gminy: rady gminy i zarządu gminy oraz ustalenia do czyich kompetencji należało wyrażenie zgody na wybranie następcy dotychczasowego koncesjonariusza jakim była gmina. Odpowiedzi na to pytanie należy szukać w cytowanej wyżej ustawie o samorządzie gminy. Ustawa ta, w brzmieniu obowiązującym w dacie decyzji, w art. 11a wskazywała dwa organy gminy : radę gminy i zarząd gminy. Burmistrz w tym czasie, zgodnie z art. 31 ustawy o samorządzie gminy był jedynie organizatorem pracy zarządu i reprezentantem gminy na zewnątrz. Ponieważ w sprawie niniejszej zapadły dwie sprzeczne ze sobą uchwały dwóch organów gminy tj. uchwała Zarządu Gminy nr [...], wskazująca jako przyszłego koncesjonariusza Spółkę i uchwała Rady Gminy nr [...] wskazująca Spółdzielnię, a Burmistrz działał tylko jako reprezentant Gminy na zewnątrz, problemem podstawowym pozostaje podział kompetencji między radą a zarządem gminy.
Zgodnie z art. 18 ust.1 ustawy o samorządzie gminy do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Z przepisu tego wynika więc kompetencja generalna rady gminy pod warunkiem, że ustawy nie stanowią inaczej. W art.18 ust. 2 wskazanej ustawy wymienione są sprawy, które należą do wyłącznej kompetencji rady gminy. Są to sprawy, w których "ustawy nie mogą stanowić inaczej", to jest takie, które zawsze należą do rady gminy. W katalogu tym oczywiście nie jest wymieniona wprost sprawa wyrażenia zgody na wskazanie koncesjonariusza w trybie art.26a prawa geologicznego i górniczego. Rozważenia więc wymaga czy można ją przypisać do któregokolwiek z punktów katalogu.
Wojewoda sugeruje w swojej opinii możliwość zakwalifikowania działania rady z art.18 ust.2 p.2 tj. jako stanowienia o kierunkach działania zarządu. Zdaniem Sądu, podjęcie jednostkowej decyzji o wskazaniu przyszłego koncesjonariusza w żadnym razie nie jest rozstrzygnięciem o "kierunkach działania zarządu". Rozstrzygnięcie w granicach art. 18 ust.2 p.2 jest bowiem z istoty rzeczy rozstrzygnięciem o pewnej strategii działania zarządu, planowanej w przyszłości, nie zaś rozstrzygnięciem konkretnej sprawy, jak to ma miejsce przy wyborze i wskazaniu nowego koncesjonariusza.
Skarżąca sugeruje w swoich wywodach, zakwalifikowanie działania rady z art. 18 ust.2 p.9 lit.h ustawy tj. jako podjęcie uchwały w sprawie majątkowej gminy, przekraczającej zakres zwykłego zarządu a dotyczącej likwidacji jej jednostki pomocniczej tj. [...]. Zdaniem Sądu jest to stanowisko oczywiście nieprawidłowe. W sprawie niniejszej nie chodzi bowiem o likwidację [...], tylko o wyrażenie zgody na przyszłego koncesjonariusza. Likwidacja zakładu jest zupełnie odrębną kwestią, którą zgodnie ze swymi kompetencjami rozstrzygnąć powinien właściwy organ, po przejściu koncesji na nowy podmiot lub utratę przez nią mocy zgodnie z art.6 ust.1 cytowanej wyżej ustawy z dnia 27 lipca 2001r. o zmianie ustawy-Prawo geologiczne i górnicze. Błędem jest pomieszanie skutków utraty koncesji przez gminę, co w świetle art.6 ust.1 ustawy o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze było przecież nieuniknione, z podjęciem decyzji co do wyboru przyszłego koncesjonariusza.
Należy przy tym pamiętać, że wskazany art.18 ust.2 p.9 uprawniający radę gminy do podejmowania uchwał w sprawach majątkowych gminy przekraczających zakres zwykłego zarządu, ustanawia wyjątki od generalnej zasady wyrażonej w art.30 ust.2 p.3 ustawy stanowiącej, iż to zarząd gminy gospodaruje mieniem komunalnym. Przekazanie pewnych spraw do kompetencji rady gminy jest wyjątkiem, który musi być interpretowany ściśle i nie może prowadzić do swobodnego przejmowania przez radę do rozstrzygania w drodze uchwał wszystkich spraw ważnych z punktu widzenia gospodarki gminy.
Jest więc niewątpliwe, że w katalogu spraw zawartych w art.18 ust.2 p.2 i art. 18 ust.2 p.9 lit.a – i , nie ma sprawy będącej przedmiotem skargi. Oznacza to, że sprawa ta nie została przekazana do kompetencji rady gminy do uregulowania w drodze uchwały.
Należy teraz rozważyć, czy w świetle art. 18 ust.1 ustawy o samorządzie gminy ustanawiającego kompetencję generalną rady gminy, istnieje ustawa "stanowiąca inaczej", to jest przekazująca sprawy, do których można zakwalifikować zgodę na wybór nowego koncesjonariusza, do kompetencji innych organów niż rada gminy. Zdaniem Sądu takim przepisem ustawy jest art.30 ust.2 p.3 ustawy o samorządzie gminy. W myśl tego przepisu zarząd gospodaruje mieniem komunalnym. "Mienie" jest pojęciem zbiorczym dla ogółu podmiotowych praw majątkowych /por. Małgorzata Bednarek "Mienie" komentarz di k.c. wyd. Zakamycze 1997r. str.27/. Gospodarowanie mieniem komunalnym jest sformułowaniem bardzo szerokim, które pozwala zarządowi gminy na samodzielne działanie i podejmowanie wszystkich koniecznych decyzji gospodarczych co do mienia gminy, bez uzyskiwania zgody czy też opinii rady gminy z wyjątkiem spraw, które zostały zastrzeżone wyraźnie do kompetencji rady gminy, a wymienionych w art.18 ust.2 ustawy o samorządzie gminy. Koncesja górnicza służąca Miastu i Gminie [...], jako prawo majątkowe, wchodziła w skład mienia komunalnego, a wobec tego gospodarowanie nią zasadniczo na mocy art.30 ust.2 należało do kompetencji zarządu gminy.
Jak wskazano wyżej, w art. 18 ust.2 ustawy o samorządzie gminy brak przepisu, który zastrzegałby zarządzanie koncesją górniczą wyłącznie do kompetencji rady gminy. Skoro tak, to materia ta należała do kompetencji zarządu gminy, jako gospodarowanie mieniem komunalnym, zaś uchwała Rady Miasta i Gminy [...] nr [...], wskazująca Spółdzielnię jako przyszłego koncesjonariusza, była wydana z przekroczeniem kompetencji, co skutkowało jej nieważność /por. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2002r. II SA/Wr/2965/01 OSS 2003/1/13/.
Podjęta przez zarząd gminy uchwala nr [...] z dnia [...] października 2001r. mieściła się w granicach jego kompetencji. Wola gminy zawarta została w uchwale zarządu. Zgodnie z art. 31 ustawy o samorządzie, reprezentantem gminy na zewnątrz jest burmistrz. Prawidłowo więc, opierając się o wskazaną uchwałę Zarządu Miasta i Gminy [...], Burmistrz Miasta i Gminy [...] wyraził i przekazał Ministrowi Środowiska zgodę na przeniesienie koncesji na Spółkę. Podstawą działania Burmistrza była prawidłowo podjęta uchwała zarządu i nie stoi to w sprzeczności z art.46 ust.1 ustawy o samorządzie gminy.
W tym stanie rzeczy należy uznać, że to zgoda Burmistrza co do wyboru nowego koncesjonariusza była wyrażona prawidłowo, zaś zgoda Rady Miasta i Gminy [...] była wyrażona z przekroczeniem kompetencji i jako taka dotknięta nieważnością.
W tym stanie rzeczy Minister Środowiska rozpatrując wniosek Spółdzielni prawidłowo uznał, że wniosek ten nie spełnia wymogów ustawowych, gdyż nie zawiera prawidłowo wyrażonej zgody przedsiębiorcy posiadającego dotychczas koncesję. Jest przy tym oczywiste, że przedsiębiorcą tym była Gmina a nie jej Burmistrz ani Urząd Miasta, jak to uzasadnił Minister, lecz pewne niezręczności w uzasadnieniu nie przekreślają prawidłowości zajętego stanowiska i poprawności wydanej decyzji.
Rozpatrywanie pozostałych zarzutów, dotyczących spełnienia bądź nie spełnienia warunków ustawowych przez Spółkę, wykracza poza granice sprawy niniejszej, która dotyczy odmowy przepisania koncesji na Spółdzielnię nie zaś przepisania koncesji na Spółkę.
Niezasadny jest też zarzut procesowy dotyczący konieczności rozstrzygnięcia obu spraw jedną decyzją. W świetle art. 62 KPA możliwość taka istniała, ale nie skorzystanie z niej w żadnym razie nie skutkuje nieważnością podjętych odrębnie decyzji.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2002r., a zatem decyzja tegoż Ministra o odmowie stwierdzenia jej nieważności i utrzymaniu w mocy tej odmowy są prawidłowe, zaś zarzuty skargi nieuzasadnione.
Zważywszy powyższe na zasadzie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI