II SA 3090/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzje odmawiające wyrejestrowania leasingowanego pojazdu, uznając, że przywłaszczenie powinno być traktowane jako podstawa do wyrejestrowania na równi z kradzieżą.
Spółka leasingowa wniosła o wyrejestrowanie pojazdu po jego przywłaszczeniu przez leasingobiorcę. Organy administracji odmówiły, interpretując przepis o wyrejestrowaniu w przypadku kradzieży wyłącznie w wąskim znaczeniu kodeksu karnego. WSA uchylił te decyzje, stwierdzając, że przywłaszczenie, jako skutkujące utratą pojazdu przez właściciela, powinno być podstawą do wyrejestrowania, a organy błędnie zinterpretowały prawo i nie wyjaśniły stanu faktycznego.
Spółka D. S.A., prowadząca działalność leasingową, złożyła wniosek o wyrejestrowanie leasingowanego samochodu ciężarowego, który został przywłaszczony przez leasingobiorcę. Po zgłoszeniu przestępstwa i zawieszeniu dochodzenia, spółka nie mogła odzyskać pojazdu ani otrzymać odszkodowania od ubezpieczyciela bez wyrejestrowania pojazdu. Organy administracji, zarówno Prezydent W., jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odmówiły wyrejestrowania, powołując się na art. 79 ust. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, który jako podstawę wskazywał wyłącznie kradzież. Organy te ściśle interpretowały pojęcie kradzieży w rozumieniu kodeksu karnego, ignorując przywłaszczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obie decyzje, uznając, że organy błędnie zinterpretowały prawo. Sąd podkreślił, że celem przepisu jest zgodność ewidencji ze stanem faktycznym, a przywłaszczenie, podobnie jak kradzież, prowadzi do utraty pojazdu przez właściciela. Sąd zarzucił organom naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i dowolną ocenę materiału dowodowego. WSA uznał, że przywłaszczenie powinno być traktowane jako podstawa do wyrejestrowania pojazdu, a organy nie miały podstaw do odmowy, opierając się jedynie na postanowieniu o zawieszeniu dochodzenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, przywłaszczenie powinno być traktowane jako podstawa do wyrejestrowania pojazdu na równi z kradzieżą, ponieważ oba czyny prowadzą do utraty pojazdu przez właściciela.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały przepis, stosując wąskie, kodeksowe rozumienie kradzieży i ignorując przywłaszczenie. Celem przepisu jest zgodność ewidencji ze stanem faktycznym, a przywłaszczenie, podobnie jak kradzież, skutkuje pozbawieniem właściciela pojazdu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
p.r.d. art. 79 § 1 pkt 2
Prawo o ruchu drogowym
Pojęcie 'kradzież' użyte w przepisie powinno być interpretowane szerzej niż tylko jako czyn z art. 278 k.k., obejmując również inne przestępstwa przeciwko mieniu skutkujące utratą pojazdu, takie jak przywłaszczenie.
Pomocnicze
k.k. art. 284 § § 2
Kodeks karny
Przywłaszczenie cudzej rzeczy.
k.k. art. 278
Kodeks karny
Kradzież cudzej rzeczy ruchomej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów administracji do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i działania na rzecz słusznego interesu obywateli.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów administracji do pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów do oceny materiału dowodowego na podstawie całokształtu.
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
P.p.s.a. art. 3 § § 1-3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
P.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi ani podstawą prawną.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 a i c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów art. 15 § ust. 1 pkt 2
Wymóg przedstawienia zaświadczenia o zgłoszeniu kradzieży lub postanowienia o umorzeniu dochodzenia (w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 2004 r.).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przywłaszczenie pojazdu powinno być traktowane jako podstawa do wyrejestrowania na równi z kradzieżą, zgodnie z celem przepisu art. 79 Prawa o ruchu drogowym. Organy administracji błędnie zinterpretowały prawo, stosując wąskie, kodeksowe rozumienie kradzieży. Organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając stanu faktycznego i dokonując dowolnej oceny dowodów. Odmowa wyrejestrowania pojazdu narusza interes prawny skarżącego, prowadząc do nieaktualnych danych w ewidencji i potencjalnych szkód (np. podatek drogowy).
Odrzucone argumenty
Przywłaszczenie nie jest tożsame z kradzieżą w rozumieniu art. 79 ust. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, a przepis ten należy interpretować literalnie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest organem stosowania prawa i nie może dokonywać wykładni rozszerzającej. W sprawie nie mógł mieć zastosowania przepis art. 79 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym, ponieważ skarżąca nie powoływała się na trwałą i zupełną utratę posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności, a dochodzenie zostało jedynie zawieszone.
Godne uwagi sformułowania
organy administracji mają obowiązek działać zgodnie z celem ustawowym stan ewidencji pojazdów był zgodny ze stanem faktycznym organ ten nie czuł się uprawniony do zastosowania żądanej wykładni rozszerzającej organ administracji dokonał błędnej jego oceny przywłaszczenie jako materialna postać kradzieży odnosi ten sam skutek dla właściciela rzeczy ruchomej
Skład orzekający
Dorota Wdowiak
przewodniczący
Grażyna Śliwińska
sprawozdawca
Andrzej Czarnecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'kradzież' w kontekście wyrejestrowania pojazdu z ewidencji na podstawie art. 79 Prawa o ruchu drogowym, dopuszczająca uwzględnienie przywłaszczenia. Podkreślenie obowiązku organów administracji do stosowania wykładni celowościowej i dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji leasingu i przywłaszczenia, ale jego zasady interpretacji przepisów mogą mieć szersze zastosowanie w sprawach administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między literalną a celowościową wykładnią prawa w administracji oraz praktyczne konsekwencje dla przedsiębiorcy leasingowego. Pokazuje, jak organy mogą blokować działania obywateli przez nadmiernie formalistyczne podejście.
“Przywłaszczyłeś auto leasingowe? Nie wyrejestrujesz go, jeśli urzędnik zinterpretuje prawo po swojemu!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA 3090/03 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-09-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-08-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Czarnecki Dorota Wdowiak /przewodniczący/ Grażyna Śliwińska /sprawozdawca/ Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie: WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Asesor WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Arkadiusz Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2004 r. sprawy ze skargi D. z/s w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2003r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2003 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego D. S.A. z/s w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie D. S.A. z/s w W. prowadzący działalność leasingową, zawarł umowę leasingu samochodu ciężarowego marki [...], nr rej. [...], rok produkcji 2001, nr silnika [...], nr podwozia [...], podlegającego rejestracji w centralnej ewidencji pojazdów. Na jego rzecz pojazd został zarejestrowany w wydziale komunikacji, ponieważ jako leasingodawca pozostał właścicielem leasingowanego pojazdu do czasu pełnej spłaty wszystkich rat leasingowych. Osoba fizyczna, będąca leasingobiorcą na podstawie w/w umowy, nie płaciła rat leasingowych i ukryła się wraz z pojazdem, co wypełniło znamiona przywłaszczenia - przestępstwa z art. 284 § 2 kk. Po zgłoszeniu przez Skarżącego do organów ścigania zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, zostało wszczęte dochodzenie w sprawie oszustwa i przywłaszczenia przedmiotu leasingu. Z uwagi na niemożność odzyskania pojazdu, ukrywanie się podejrzanego, ściganego listem gończym, postępowanie w Prokuraturze zostało zawieszone postanowieniem z dnia [...] grudnia 2001r. Wobec tego, że pojazd był ubezpieczony - po zgłoszeniu szkody przez D. S.A. zostało przyznane przez ubezpieczyciela odszkodowanie za utracony pojazd, jednakże zgodnie z ogólnymi warunkami ubezpieczenia do wypłaty odszkodowania niezbędne było wcześniejsze wyrejestrowanie pojazdu z ewidencji i przedstawienie stosownej decyzji Urzędu Komunikacji. W dniu 15.04.2003 r. Skarżący złożył w Wydziale Komunikacji Urzędu Dzielnicy W. stosowny wniosek o wyrejestrowanie pojazdu z ewidencji. Prezydent W. Decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. odmówił wyrejestrowania pojazdu, powołując się na art. 79 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 z późn. zm.), który według organu administracji zezwala na wyrejestrowanie pojazdu wyłącznie w przypadku kradzieży. Powołał się na art. 278 kodeksu karnego stanowiący, że kradzieżą jest zabór w celu przywłaszczenia cudzej rzeczy wbrew woli właściciela, zaś art. 284 kk kwalifikuje jako przestępstwo przywłaszczenie cudzej rzeczy - wprawdzie także wbrew woli właściciela, ale przywłaszczający wcześniej był w jej posiadaniu za jego przyzwoleniem. Sytuacja ta nie daje podstaw do wyrejestrowania pojazdu, bo według organu pojęcie kradzieży użyte w ustawie prawo o ruchu drogowym - musi wypełniać znamiona czynu określonego w kodeksie karnym. W związku z tym w dniu 10.06.2003 r. Skarżąca Spółka odwołała się od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzając, że niesłusznie posłużono się definicją kradzieży zawartą w kodeksie karnym, ponieważ użyte w ustawie Prawo o ruchu drogowym określenie winno być interpretowane szerzej. Celem art. 79 pow. ustawy jest spowodowanie, aby stan ewidencji pojazdów był zgodny ze stanem faktycznym, w celu dostarczenia obywatelom pewnych informacji. W cytowanym przepisie pojęciem "kradzież" określono wszelkie rodzaje przestępstw przeciwko mieniu. Interpretacja przeciwna byłaby niekorzystna dla strony i naruszałaby zasady ogólne postępowania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2003r., Nr [...] po rozpoznaniu odwołania - na zasadzie art. 127 § 2 i 138 §1 pkt 1 k.p.a, art. 17 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazało w uzasadnieniu, że w przepisach ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz w wydanym na jej podstawie rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dn. 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. Nr 133, poz. 1123 ze sprostowaniem Dz. U. Nr 167, poz. 1379) mowa jest wyłącznie o kradzieży, a nie o innych przestępstwach podobnych, związanych z utratą mienia, do których znamion nie należy zabranie mienia. We wniosku Spółki z kwietnia 2003 r. wskazano wprawdzie, że doszło do kradzieży pojazdu, jednakże postanowienie policji z dn. [...].12.2001 r. dotyczy zawieszenia dochodzenia w sprawie o oszustwo i przywłaszczenie mienia powierzonego. Skład orzekający przyznał, że obowiązujący zapis art. 79 ustawy prawo o ruchu drogowym jest dla strony krzywdzący, ale SKO jest organem stosowania prawa, a nie jego interpretacji, stąd organ ten nie czuł się uprawniony do zastosowania żądanej wykładni rozszerzającej. W obszernej skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego D. S.A. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, z uwagi na to, że decyzja ta narusza jego interes prawny. Powoduje, że Skarżący figuruje w ewidencji pojazdów jako właściciel przedmiotowego pojazdu, co jest niezgodne z istniejącym stanem faktycznym, a dodatkowo obciąża obowiązkiem zapłaty podatku drogowego, co rodzi po stronie skarżącego powstanie dodatkowych szkód. Skoro pojęcie "kradzież" nie jest zdefiniowane w ustawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wprost posłużyło się pojęciem z innej ustawy tj. kodeksu karnego, co, zdaniem Skarżącego nie wydaje się zasadne. Prawo karne rządzi się zupełnie innymi zasadami i celami, a jego nadrzędną zasadą jest nullum crimen sine lege wyrażona w art. 1 k.k. oraz art. 42 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wymagająca, aby przestępstwa były bardzo dokładnie zdefiniowane, tak aby każdy obywatel wiedział, za jaki konkretnie czyn grozi mu odpowiedzialność i jaka odpowiedzialność. Z tego powodu k.k. zawiera katalog wielu przestępstw różniących się między sobą częstokroć drobnymi znamionami. Dlatego też w niniejszej sprawie możliwe jest jedynie posiłkowe stosowanie przepisów prawa karnego, a nie można stosować ich wprost. W art. 278 kk, znajdującym się w rozdziale XXXV zatytułowanym "Przestępstwa przeciwko mieniu", czytamy, że czynem zabronionym jest zabór w celu przywłaszczenia cudzej rzeczy ruchomej. Kolejne artykuły 279 - 281 k.k. zawierają inne podtypy kradzieży tj. kradzież z włamaniem, rozbój, kradzież rozbójnicza. Następne artykuły od 282 k.k. do 294 k.k. opisują dalsze przestępstwa przeciwko mieniu, w tym przywłaszczenie, oszustwo czy zabór pojazdu. W sytuacji braku w ustawie definicji pojęcia "kradzież" należy skorzystać z wykładni prawa. Gdyby przyjąć wykładnię literalną to jej zastosowanie w tym przypadku oznaczałoby, że użyte w ustawie słowo "kradzież" odnosi się wyłącznie do przestępstwa z art. 278 kk. Prowadziłoby to do wniosku, iż wyłącznie zabranie mienia w celu przywłaszczenia może być przesłanką wyrejestrowania pojazdu, ale już np. rozbój, czyli kradzież z użyciem przemocy, nie mógłby być podstawą wyrejestrowania pojazdu. Taka interpretacja przepisu i zastosowanie wykładni literalnej narusza nie tylko interes prawny Skarżącego, ale prowadziłaby ponadto do oczywistego pokrzywdzenia poszkodowanych innymi rodzajami przestępstw niż przestępstwem kradzieży, dlatego jako jedynie słuszną należy uznać wykładnię celowościową. Warto podkreślić, iż w wielu orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał, iż organy administracji mają obowiązek działać zgodnie z celem ustawowym. Niewątpliwie celem przepisu art. 79 ustawy jest spowodowanie, aby stan ewidencji pojazdów był zgodny ze stanem faktycznym, jako że dane w niej zawarte mogą być udostępniane różnym podmiotom, wskazanym w art. 80c ustawy. Celem ewidencji jest ochrona osób trzecich w sytuacjach np. wypadku, w którym sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. Znając numer rejestracyjny można odnaleźć właściciela i skierować ku niemu swoje roszczenia. W sytuacji, gdy zachodzą zmiany we własności, przewidziany jest tryb przerejestrowania pojazdu, aby stan faktyczny zgadzał się ze stanem w rejestrze. W pewnych sytuacjach istnieje także możliwość wyrejestrowania pojazdu z ewidencji. Podstawowym celem i zadaniem ewidencji jest posiadanie aktualnych, prawdziwych, zgodnych ze stanem faktycznym oraz nie wprowadzających w błąd informacji i danych. W ocenie Skarżącego ustawodawca pod pojęciem "kradzież" miał na myśli wszelkie rodzaje przestępstw przeciwko mieniu. Przeciwny wniosek, zawężający interpretację wyłącznie do literalnego brzmienia przepisu, prowadziłby do przyjęcia, że wiele czynów przestępnych o skutku dla pokrzywdzonego identycznym z kradzieżą, pozostawałoby poza regulacją ustawy, a tym samym powodowałoby, że pojazdy nie będące w posiadaniu właściciela, co do których właściciel nie ma wiedzy, gdzie się znajdują, pozostają zarejestrowane na jego nazwisko czy firmę, co także wprowadza w błąd osoby trzecie. Jednocześnie taki stan pozbawia właściciela możliwości otrzymania należnego odszkodowania od ubezpieczyciela. Także uzasadnienie Decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego potwierdza wprost, że "obowiązujący zapis art. 79 ustawy prawo o ruchu drogowym jest w niniejszej sytuacji dla Spółki krzywdzący" jednakże nie czuło się uprawnione do zastosowania wykładni rozszerzającej. Skarżący podkreślił, iż w postępowaniu administracyjnym organy administracji obowiązane są stosować zasady ogólne, wskazane w Rozdziale 2 kodeksu postępowania administracyjnego, zatem zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie z art. 8 kpa organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Zatem względy interesu społecznego i słuszny interes obywateli wymagają odpowiedniego podejścia do wnoszonych przed urzędy spraw i respektowania celu ustaw, co nie oznacza zawężającej interpretacji przepisów Prawa o ruchu drogowym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie podzieliło stanowiska jakoby użyty w przepisach ustawy Prawo o ruchu drogowym termin kradzieży można byłoby stosować również do innych przestępstw podobnych, jako że orzecznictwo nie daje podstaw do takiej interpretacji, zaś SKO jest organem stosowania prawa. Podniosło ponadto dodatkowy argument, że w sprawie "nie mógłby mieć zastosowania przepis art. 79 ust.1 pkt 5 pow. ustawy Prawo o ruchu drogowym jednakże skarżąca nie powoływała się na trwałą i zupełną utratę posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności, ponieważ w chwili przywłaszczenia pojazd nie był w posiadaniu skarżącej. Dochodzenie w sprawie o oszustwo i przywłaszczenie mienia zostało jedynie zawieszone, a zatem istnieje prawdopodobieństwo odzyskania pojazdu." Wnosiło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153, poz.1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. (Dz.U.02.153.1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U.02.153.1270) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie zaś według kryteriów słusznościowych. W niniejszej sprawie rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie było skontrolowanie, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też narusza art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515). Wymaga podkreślenia, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co znajduje wyraz w art.134 P.p.s.a. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym stanowiący, iż pojazd podlega wyrejestrowaniu na wniosek jego właściciela - w przypadku kradzieży pojazdu, jeżeli jego właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania. Skardze, analizowanej pod kątem naruszenia prawa - nie można odmówić słuszności, bowiem wskazany przepis - wbrew twierdzeniu SKO o stosowaniu prawa - nie może być stosowany w oderwaniu od ustalonego stanu faktycznego i wbrew zasadom postępowania administracyjnego. Podnieść należy, że stan faktyczny jest bezsporny, jednakże w ocenie Sądu organ dokonał błędnej jego oceny. Wniosek o wyrejestrowanie pojazdu złożyła bowiem w dniu 14 kwietnia 2003r. osoba uprawniona, jaką jest właściciel pojazdu wraz z oświadczeniem pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania - o jego kradzieży - zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 79 ust. 1 pkt 2. Składając ten wniosek po 2 latach od utraty pojazdu, która nastąpiła wbrew woli właściciela i w okolicznościach bliżej mu nieznanych, w warunkach domniemanego ukrywania się leasingobiorcy przed organami ścigania, ale i braku przedstawienia mu zarzutu popełnienia czynu przestępczego, Skarżąca Spółka działała w celu zakończenia likwidacji szkody za utratę pojazdu. Utrata pojazdu nastąpiła w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia, stąd dochodziła naprawienia szkody od towarzystwa ubezpieczeniowego. Skarżąca ponad obowiązek określony ustawą i rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U.02.133.1123) dołączyła do wniosku postanowienie Prokuratury Rejonowej w S. o zawieszeniu prowadzonego dochodzenia przeciwko osobie podejrzanej o przywłaszczenie tego pojazdu z powodu jej ukrywania się przed organami ścigania – wydane dnia [...] grudnia 2001r., a w piśmie złożonym dnia 17 kwietnia 2003r. dotyczącym przedmiotowego samochodu ciężarowego i rozszerzenia wniosku o inny zespół (ciągnik siodłowy [...] i naczepę [...]) poinformowała organ o zaginięciu pojazdów w 2001r., przyznanym odszkodowaniu za ich utracenie oraz o warunku jego wypłacenia – przedłożeniu towarzystwu ubezpieczeniowemu decyzji o ich wyrejestrowaniu. Zabezpieczeniem od zdarzeń losowych związanych z utratą własności pojazdu jako rzeczy ruchomej, a pośrednio zabezpieczeniem skutków ryzyka gospodarczego związanego z tego typu działalnością była umowa ubezpieczenia pojazdu. Z tego względu należy podnieść, że w dacie składania wniosku o wyrejestrowanie samochodu ciężarowego marki [...], nr rej. [...] - już prawie od dwóch lat strona była pozbawiona jego własności z przyczyn bliżej niewyjaśnionych, ponieważ pojazd ten zaginął wraz z leasingobiorcą i to z kolei stało na przeszkodzie prowadzeniu dochodzenia przez organy Policji. Niemożność przesłuchania posiadacza zależnego tego pojazdu skutkowała zawieszeniem dochodzenia prowadzonego przeciwko niemu w sprawie wstępnie zakwalifikowanej przez Policję jako przywłaszczenie i oszustwo. W ocenie Sądu organ administracji, kwalifikując zdarzenie jako przywłaszczenie – wbrew wnioskowi poszkodowanej strony wskazującej kradzież jako podstawę do wyrejestrowania pojazdu – dokonał oceny bez jakiejkolwiek podstawy prawnej. Taką bowiem podstawą nie było i być nie mogło złożone przez stronę postanowienie zapadłe w 2001r. o zawieszeniu dochodzenia przeciwko osobie podejrzanej o przywłaszczenie i oszustwo. Wobec zawieszenia dochodzenia tuż po zgłoszeniu kradzieży, wstępna kwalifikacja przestępstwa dokonana przez organ dochodzeniowy stanowiła jedynie domniemanie takiego czynu. Ustalenia operacyjne zawarte w treści jego uzasadnienia wskazywały tylko, że leasingobiorca ukrywa się przed organami ścigania, ale nie wskazywały, czy przedmiot leasingu jest nadal w jego posiadaniu, czy i jaki był jego związek z jego zaginięciem, wreszcie czy został sprawcy postawiony zarzut przywłaszczenia. Jednoznacznie zatem stwierdzić należy, że przeszkoda procesowa uniemożliwiła organom ścigania dokonanie jakichkolwiek ustaleń co do okoliczności zaginięcia pojazdu uprzednio powierzonego leasingobiorcy, który z kolei we wszczętym, ale zawieszonym dochodzeniu jest osobą podejrzaną o jego przywłaszczenie. Jest bowiem poza sporem, że Skarżąca jako właścicielka pojazdu oddała go osobie trzeciej w posiadanie zależne w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i na zasadach określonych w umowie leasingowej, której niewykonywanie wiązało się z obowiązkiem po stronie leasingobiorcy zwrotu pojazdu właścicielowi. Dochodzenie w sprawie karnej nie doprowadziło ani do ustalenia sprawcy zaboru pojazdu i przypisania mu czynu, ani do umorzenia postępowania wobec jego nie wykrycia. Stąd przedwczesne i zbędne - w ocenie Sądu - były rozważania na temat różnicy w prawie karnym pomiędzy czynem przywłaszczenia i kradzieży, czego ostatecznym skutkiem było niekorzystne dla strony rozpatrzenie wniosku. Ubocznie należy podnieść, że przywłaszczenie jako materialna postać kradzieży odnosi ten sam skutek dla właściciela rzeczy ruchomej, który zostaje jej pozbawiony wbrew własnej woli i nie może być za pomocą wykładni językowej przepisu art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym interpretowane wbrew i w oderwaniu od wykładni celowościowej tej normy prawnej. Z tego względu Sąd nie podziela zarówno stanowiska SKO odwołującego się do "stosowania prawa" poprzez ścisłą interpretację przepisów kodeksu karnego na użytek postępowania administracyjnego w sytuacji, kiedy żaden organ (Prokuratura, Sąd) nie przesądził o przywłaszczeniu pojazdu przez leasingobiorcę. Ponadto podstawa materialnoprawna zaskarżonej decyzji nie wymagała ustaleń dokonanych w zakończonym postępowaniu karnym. Brak jest danych i organ nie ustalał, czy poszkodowana Spółka zgłaszała policji kradzież pojazdu, czy przywłaszczenie, ale podkreślić należy, że strona nie miała obowiązku składania organowi administracji zaświadczenia wydanego przez właściwy organ Policji potwierdzającego zgłoszenie kradzieży pojazdu albo postanowienia o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży pojazdu wystawionego przez właściwy organ, bowiem wymóg ten został wprowadzony w § 15 ust. 1 pkt 2 w/w rozporządzenia dopiero przez § 1 pkt 10 rozporządzenia z dnia 4 maja 2004 r. (Dz.U.04.110.1169) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 21 maja 2004 r. Ubocznie należy podkreślić, że z obecnie obowiązujących i teoretycznie bardziej wymagających przepisów rozporządzenia wynika, że do wyrejestrowania pojazdu wystarczy m.in. zaświadczenie Policji potwierdzające samo zgłoszenie kradzieży pojazdu. Zatem w niniejszej sprawie organ administracji wywiódł niekorzystne skutki dla strony wyłącznie na podstawie nie wiążącej nikogo treści kwalifikacji czynu określonej w złożonym przez nią postanowieniu o zawieszeniu dochodzenia. Przede wszystkim na uwagę zasługuje okoliczność, że dokument w postaci postanowienia o zawieszeniu dochodzenia nie stanowił o rzeczywistym stanie faktycznym sprawy w dacie złożenia wniosku o wyrejestrowanie pojazdu i nie pozwalał na dokonanie ustalenia przez organ administracji – wbrew wnioskowi strony - że doszło do przestępstwa przywłaszczenia rzeczy ruchomej. Dokument ten potwierdzał jedynie przyczynę zawieszenia postępowania w sprawie prowadzonego dochodzenia. Nie mógł zatem stanowić samodzielnej podstawy do oceny niezasadności wniosku Skarżącej złożonego dwa lata po zdarzeniu w trybie art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, albowiem nie ustalał rzeczywistych przyczyn zaginięcia pojazdu. Z tego względu zasadny jest zarzut naruszenia prawa materialnego. Ponadto podnieść należy, że organ administracji publicznej po złożeniu wniosku o wyrejestrowanie pojazdu zobligowany był zasadami postępowania określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie zarówno interes społeczny jak i słuszny interes strony (art. 7 k.p.a.), obowiązany był w sposób wyczerpujący do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) jak i oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Jak wyżej wskazano, strona dopełniła swojego obowiązku co do złożenia wymaganego ustawą oświadczenia – co było przesłanką wystarczającą do jego rozpoznania. O ile organ miał wątpliwości co do stanu sprawy – wobec dołączonego przez stronę postanowienia o zawieszeniu dochodzenia - powinien podjąć działania z urzędu, natomiast z akt sprawy wynika, że żadnych nie podejmował, dokonując zarówno dowolnych ustaleń faktycznych jak i dowolnej oceny materiału dowodowego. Należy podzielić utrwalony w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, iż obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy ( wyrok NSA w Warszawie z dnia 2001.07.04, NSA I SA 301/00, LEX nr 53964). Natomiast jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (wyrok NSA w Warszawie z dnia 2001.07.04, I SA 1768/99, LEX nr 54171). Organ administracji państwowej, rozpoznając wniosek o wyrejestrowanie pojazdu, zarówno na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego jak i odwoławczego, jest związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Musi, co podkreślono na wstępie m. in. przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej, a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy(art. 7 k.p.a.), w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. W niniejszej sprawie doszło do naruszenia powołanych przepisów, pominięcia w uzasadnieniu decyzji prawidłowej oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ zaskarżone decyzje zapadły z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (P.p.s.a.) Sąd uchylił obie decyzje orzekając o kosztach postępowania po myśli art. 200 P.p.s.a. Zważywszy zaś, że z zaskarżonymi decyzjami nie wiąże się bezpośrednio kwestia wykonalności, bezprzedmiotowe było orzekanie w trybie art. 152 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI