II SA 3028/02

II SA 3028/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-03-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-09-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Halina Emilia Święcicka /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Borowiecki
Zdzisław Romanowski
Skarżony organ
Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Święcicka (spr.) Sędziowie NSA (del.) Zdzisław Romanowski asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Kinga Płociak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2004r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] sierpnia 2002r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę
Uzasadnienie
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b, art.18 ust.9 i art. 20 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm.) oraz § 3 ust. 1 pkt 2 b i § 5 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) obciążył M. B. opłatą pieniężną w wysokości 10.200,- zł. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia w dniu [...] maja 2002 r. Wysokość kary ustalono na podstawie załącznika do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. do której odsyła przepis art.. 13b tej ustawy. W uzasadnieniu decyzji podano, że w dniu [...] maja 2002 r. w trakcie przeprowadzonej kontroli pojazdu przedsiębiorcy stwierdzono przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu. Przejazd odbywał się na drodze krajowej Nr [...]. Z zatrzymania i kontroli pojazdu został sporządzony protokół, który stanowił integralną część decyzji. Podpisania protokołu kierowca odmówił - żądał zważenia pojazdu na wadze stacjonarnej. W uzasadnieniu decyzji wskazano ponadto, że żądanie kierowcy zważenia pojazdu na wadze stacjonarnej było niezasadne, gdyż dokonujący kontroli pojazdu dysponowali wyłącznie wagami statycznymi do pomiarów nacisków poszczególnych osi pojazdu, nie mają na wyposażeniu wag stacjonarnych oraz nie mają obowiązku ani prawa kierowania pojazdu nienormatywnego na wagę stacjonarną. Przekroczenia parametrów dotyczących dopuszczalnej masy całkowitej i dopuszczalnych nacisków na osie stanowiły podstawę naliczenia wspomnianej kary.
Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] sierpnia 2002 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że kontrola pojazdu została przeprowadzona zgodnie z instrukcją producenta wag, na powierzchni spełniającej określone w niej parametry i przy użyciu wag posiadających aktualną legalizację Prezesa Głównego Urzędu Miar oraz ocechowane plomby. Protokół z pomiaru pochyłości powierzchni terenu na stanowisku do ważenia pojazdów i świadectwo legalizacji urządzeń kontrolno-pomiarowych okazywane są na żądanie kierowcy w miejscu prowadzonej kontroli. Od wyników pomiarów odjęto tolerancję przyrządów pomiarowych wynoszącą 200 kg oraz tolerancję 2% uwzględniającą ewentualną dopuszczalną nierówność terenu. Kierowca miał prawo wniesienia uwag odnośnie przeprowadzonej kontroli oraz żądać okazania legalizacji, czego nie uczynił. Brak uwag w pkt. 9 protokołu nie potwierdza faktu kwestionowania przez kierowcę zasad i trybu postępowania oraz braku przedmiotowych dokumentów jak również dokonania odczytu wyników pomiaru przy zaciągniętym hamulcu ręcznym w trakcie prowadzonej kontroli pojazdu. Żądanie kierowcy w sprawie odmowy zważenia zestawu na wadze stacjonarnej nie mogło zostać uwzględnione ponieważ do pomiarów nacisków poszczególnych osi pojazdów używane są wagi samochodowe statyczne i są to jedyne urządzenia na wyposażeniu służb drogowych. Przekroczenia nacisków na osie i masy całkowitej pojazdu zostały w wyniku przeprowadzonej kontroli ustalone prawidłowo.
Karę pieniężną organ administracyjny nalicza za sam fakt stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu, ustawodawca nie nałożył na organ administracyjny obowiązku badania przyczyn powodujących przekroczenia parametrów. Na przedsiębiorcy (właścicielu) ciąży obowiązek prawidłowego rozłożenia ładunku tak, aby nie dochodziło do przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu.
Pan Marian A. B. zaskarżył ostateczną decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. Ze względu na zastrzeżenie co do miejsca pomiaru zlecił ekspertyzę z której wynika, że nachylenie terenu wynosi 2.34% co jest niezgodne z przepisami metrologicznymi o wagach samochodowych. Kwestionował nawierzchnię w obszarze pomiarów. Na rozprawie podnosił niekonstytucyjność przepisów zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Miar oraz brak odrębnego zawiadomienia skarżącego o zamknięciu postępowania przed wydaniem decyzji, co uniemożliwiło mu wypowiedzenie się w sprawie. Kwestionował prawo wydania przez Dyrektora Oddziału decyzji wydanej w II instancji.
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej oddalenie uznając podniesione w niej zarzuty za nieuzasadnione. Stanowisko do pomiaru było prawidłowe a użyte wagi zgodne z zarządzeniem Nr 40 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 23 grudnia 1994 r. (Dz. Urz. Miar i Probiernictwa Nr 10, poz. 26 i z 2000 r. Nr 5, poz. 31). Do ustalenia nacisków poszczególnych osi w kontrolowanym pojeździe użyto wag samochodowych nieautomatycznych (statycznych). Z przepisów metrologicznych o wagach nieautomatycznych wynika, że mogą być one stosowane w czynnościach urzędowych i zawodowych oraz że w czasie stosowania wagi powinny być kompletne i sprawne technicznie, zalegalizowane, ustawione na sztywnym podłożu we właściwym położeniu, dla wag przenośnych położenie to powinno być ustalone według wskaźnika poziomu. Zastosowane w dniu kontroli wagi nieautomatyczne elektroniczne przenośne miały wbudowany wskaźnik poziomu i były kompletne, sprawne technicznie oraz posiadały cechy legalizacyjne i aktualne świadectwa legalizacji Prezesa GUM. Na stanowisku kontrolnym wagi umieszczone były we wnękach na podłożu betonowym o spadku poprzecznym i podłużnym 0%. Przepisy metrologiczne nie określają rodzaju nawierzchni na stanowisku do ważenia pojazdów ani jego pochylenia. Nawierzchnia była utwardzona zgodnie z wymogami producenta wag użytych na stanowisku kontroli pojazdów. Odnosząc się do ekspertyzy przedstawionej przez skarżącego organ stwierdził, że nie ma znaczenia dla sprawy, załączył dwa protokoły z pomiaru równości terenu na stanowisku kontroli pojazdów z dnia [...] września 2002 r. i z dnia [...] września 2002 r. wraz z ekspertyzą niwelacji technicznej z których wynikało, że stanowisko do pomiaru spełniało wymagane warunki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem rozpoznania jest skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Niniejsza sprawa została przekazana do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowi inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji są przepisy art. 13 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.). Stanowią one, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu pobiera się opłaty podwyższone. Wysokość kar pieniężnych określa załącznik do tej ustawy. Z kolei przepis art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602, ze zm.) określa, że ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego masa, naciski osi lub wymiary wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Obowiązek wymierzenia kary w przypadkach określonych w art. 13 ust. 2a pierwszej z wymienionej wyżej ustawy ciąży na organie administracji drogowej, który musi wymierzyć karę pieniężną jeżeli stwierdzi przekroczenie ustalonych parametrów pojazdu. Skarżący nie posiadając zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym naruszył wskazane przepisy ustawy o drogach publicznych.
Podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia przepisów postępowania odnośnie wydania decyzji przez osobę nie umocowaną do podejmowania decyzji w imieniu zarządcy drogi jest niezasadny, obie decyzje I i II instancji zostały podjęte przez osoby właściwie umocowane. Zaskarżoną decyzję wydano po przeprowadzonej kontroli drogowej. Ustalenia kontroli opisano w protokole kontroli podpisanym przez kontrolujących. Odmowa podpisania protokołu przez kierowcę nie oznacza, że kierujący zgłaszał zastrzeżenia co do prawidłowości przeprowadzonej kontroli. Z adnotacji na protokole wynika, że kierowca żądał użycia wagi stacjonarnej, Sąd podziela stanowisko organu, że żądanie takie nie znajduje swojego oparcia w obowiązujących przepisach prawnych. Użyte do kontroli wagi posiadały legalizację Głównego Urzędu Miar, co świadczy o ich prawidłowym działaniu w warunkach opisanych w instrukcji do tych wag. Stanowisko kontroli pomiaru było zgodne z wymogami określonymi przez producenta wag. Zawarte w aktach sprawy protokoły z pomiaru pochyłości terenu na stanowisku do ważenia pojazdów nie budzą wątpliwości co do ich prawidłowości. Skarżący w trakcie postępowania nie kwestionował ich prawidłowości. Przesłana przy skardze ekspertyza zlecona przez skarżącego nie była przedmiotem oceny przez organ, została wykonana w oparciu o pomiary wykonane po wydaniu decyzji przez organ II instancji i ma charakter prywatnej ekspertyzy. W ocenie Sądu nie została również naruszona zasada czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 kpa), skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania i został poinformowany o uprawnieniach mu służących. Niezasadny jest zatem zdaniem Sądu zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez brak odrębnego zawiadomienia o zebranych w sprawie dowodach. Organ podjął decyzję w oparciu o zebrane w sprawie dowody z którymi skarżący zapoznał się i złożył stosowne wyjaśnienia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji.