II SA 2791/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-09-10
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowykara pieniężnadokument przewozowyADRcysternakontrolapostępowanie administracyjnezasada dwuinstancyjnościWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu drugiej instancji, która nałożyła surowszą karę pieniężną niż organ pierwszej instancji, naruszając zasadę dwuinstancyjności.

Sprawa dotyczyła skargi Z.M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i nałożyła wyższą karę pieniężną za brak dokumentu przewozowego przy przewozie cysterną próżną. Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności, wydając decyzję na niekorzyść strony bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Z.M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i nałożyła na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez sporządzenia dokumentu przewozowego. Organ pierwszej instancji nałożył niższą karę pieniężną za brak dokumentu przewozowego i pisemnych instrukcji. Główny Inspektor Transportu Drogowego, rozpatrując odwołanie, uznał sytuację za naganną i nałożył surowszą karę, opierając się na interpretacji odwołania strony, że dokument przewozowy w ogóle nie został sporządzony. Sąd administracyjny uznał, że organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności (art. 139 kpa) oraz dokonał odmiennych ustaleń faktycznych niż organ pierwszej instancji, nie wyjaśniając stanu faktycznego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu i zasądził zwrot kosztów sądowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ drugiej instancji nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, nakładając na nią nowy obowiązek, który nie był objęty postępowaniem administracyjnym w I instancji.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy, zmieniając decyzję organu pierwszej instancji na niekorzyść strony, nałożył surowszą karę pieniężną, opierając się na odmiennych ustaleniach faktycznych, nie wyjaśniając stanu faktycznego i naruszając tym samym zasadę dwuinstancyjności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, co oznacza dwukrotne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej pod względem przedmiotowym i podmiotowym. Wykroczenie przez organ drugiej instancji poza te granice narusza zasadę dwuinstancyjności.

k.p.a. art. 139

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, nakładając na nią nowy obowiązek, który nie był objęty postępowaniem administracyjnym w I instancji.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt. 1 litera c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego lub procesowego.

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach sądowych.

p.p.s.a. art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów sądowych.

Pomocnicze

u.t.d. art. 92 § 1 pkt 7

Ustawa z dnia 6.09.2001 r. o transporcie drogowym

umowa ADR art. l.m. 10381 § 1 /a/ i 1 /c/

Umowa ADR

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasady dwuinstancyjności przez organ drugiej instancji. Organ drugiej instancji dokonał odmiennych ustaleń faktycznych niż organ pierwszej instancji, nie wyjaśniając stanu faktycznego. Organ drugiej instancji wydał decyzję na niekorzyść strony, nakładając surowszą karę.

Odrzucone argumenty

Argumenty organu drugiej instancji podtrzymujące nałożenie surowszej kary pieniężnej.

Godne uwagi sformułowania

Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, nakładając na nią nowy obowiązek, który nie był objęty postępowaniem administracyjnym w I instancji.

Skład orzekający

Andrzej Kuba

przewodniczący

Pamela Kuraś-Dębecka

sprawozdawca

Jolanta Królikowska-Przewłoka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie zasady dwuinstancyjności przez organy administracji publicznej, możliwość wydawania decyzji na niekorzyść strony odwołującej się."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia zasady dwuinstancyjności w kontekście kar pieniężnych w transporcie drogowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważne zasady postępowania administracyjnego, szczególnie zasadę dwuinstancyjności, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy organ drugiej instancji "przegina": Sąd wyjaśnia granice władzy administracji.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA 2791/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-09-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-07-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kuba /przewodniczący/
Jolanta Królikowska-Przewłoka
Pamela Kuraś-Dębecka /sprawozdawca/
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2004 r. sprawy ze skargi Z.M. na z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i nakładającej karę pieniężną w wysokości [...] złotych za wykonywanie transportu drogowego bez sporządzenia dokumentu przewozowego, 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego Z.M. kwotę 80 (osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. [...] Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego we W. z siedzibą w L. nałożył na przedsiębiorcę Z.M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą PHU "M." w K. karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł złotych z powołaniem się na przepis art 92 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o transporcie drogowym / Dz.U. 125 poz. 1371/ oraz l.m. 10381 /1/ /a/ i l.m. 10381 /1/ /c/ umowy ADR / Dz.U 1999 r. Nr. 30, poz 287/ za brak podczas kontroli w dniu [...] listopada 2002 r. dokumentu przewozowego i pisemnych instrukcji dla kierowcy oznaczonych znakiem [...] w sytuacji wykonywania przewozu cysterną próżną, nieoczyszczoną.
W odwołaniu od tej decyzji strona nie kwestionowała braku tych dokumentów podczas przewozu i podnosiła, że w chwili kontroli żaden towar nie był przewożony, a tym samym kierowca nie musiał posiadać wymaganych dokumentów.
W wyniku rozpoznania tego odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł za " Przewóz w zakresie wykonywanego transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne materiału niebezpiecznego bez posiadania przy sobie przez kierowcę wymaganych pisemnych instrukcji" oraz uchylił zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie, jednocześnie nakładając na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne materiału niebezpiecznego bez sporządzenia dokumentu przewozowego.
Uzasadniając zmianę decyzji organu I instancji na niekorzyść strony skarżącej w części dotyczącej braku dokumentu przewozowego Główny Inspektor podniósł, że skoro strona w odwołaniu kwestionuje obowiązek posiadania w pojeździe dokumentu przewozowego w przypadku cysterny próżnej, nieoczyszczonej, to taką sytuację należy uważać za głęboko naganną, a ponadto strona sama przyznała, że przewóz odbywał się nie tylko bez posiadania przy sobie dokumentu przewozowego, ale w ogóle taki dokument nie został sporządzony.
W skardze na powyższą decyzję w zakresie nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł strona wnosi o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem, zarzucając naruszenia art. 139 kpa oraz zasady dwuinstancyjności.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 15 kpa postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, co oznacza dwukrotne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej pod względem przedmiotowym i podmiotowym., zaś wykroczenie przez organ drugiej instancji poza te granice narusza zasadę dwuinstancyjności.
W sprawie niniejszej Główny Inspektor Transportu Drogowego zmieniając decyzję organu pierwszej instancji na niekorzyść strony wnoszącej odwołanie nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł za brak dokumentu przewozowego, a zatem karę znacznie surowszą niż kara nałożona w pierwszej instancji - [...] zł.
Podstawą faktyczną takiej decyzji było przyjęcie, w oparciu o interpretację treści odwołania strony, iż nie został sporządzony dokument przewozowy w sytuacji, gdy kierowca przedsiębiorcy wykonywał przewóz cysterną próżną i nieoczyszczoną.
Jednakże z protokołu kontroli pojazdu , będącego podstawą wymierzenia kary w wysokości [...] zł, sporządzonego w dniu [...] listopada 2002 r. takie okoliczności nie wynikają.
Ustalenia tego protokołu mówią jedynie o tym, że kierowca nie okazał listu przewozowego, a zatem jak należy rozumieć, nie miał takiego dokumentu przy sobie.
Sytuacja taka oznacza, że organ II instancji dokonał innych ustaleń faktycznych , niż ustalenia faktyczne organu I instancji, opisane w protokole kontroli z dnia [...] listopada 2002 r., nie wyjaśniając co do zasady czy taki dokument w rzeczywistości istniał czy też nie i w oparciu o takie ustalenia orzekł karę surowszą, niż kara wymierzona w I instancji.
Analizując zatem zaskarżoną decyzję z punktu widzenia art. 15 kpa i art. 139 kpa skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, nakładając na nią nowy obowiązek, który nie był objęty postępowaniem administracyjnym w I instancji /tak SN w wyroku z dnia 9 listopada 1995 r., ARN 53/95 -OSN 1996 ,Nr. 11, poz. 152/.
Nie ulega natomiast wątpliwości, że decyzja organu I instancji była prawidłowa i zgodna z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, gdyż w przypadku próżnej, nieoczyszczonej cysterny kierowca powinien posiadać przy sobie zarówno pisemne instrukcje, jak też dokument przewozowy zgodny z l.m. 10381/ 1/ /a/ umowy ADR z dopiskiem dotyczącym próżnej cysterny, klasy, informacji o ostatnim ładunku, o czym skarżący winien wiedzieć jako przedsiębiorca zawodowo trudniący się przewozami towarów niebezpiecznych.
W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, stosownie do przepisu art. 145 & 1 pkt. 1 litera c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.
Mając wszystkie te okoliczności na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji, o kosztach rozstrzygając w oparciu o art. 200 i art. 209 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI