II SA 2768/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-06-08
NSAnieruchomościWysokawsa
uwłaszczenienieruchomości rolneustawa z 1971 r.Kodeks postępowania administracyjnegostwierdzenie nieważnościumorzenie postępowaniawłasnośćdzierżawaodszkodowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej, wskazując na brak możliwości prawnej wzruszenia takich decyzji po 1 stycznia 1992 r.

Skarżąca R. W. wniosła o uchylenie decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która umorzyła postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej z 1974 r. Skarżąca twierdziła, że jej własność została przejęta z naruszeniem prawa. Sąd administracyjny oddalił skargę, powołując się na art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, zgodnie z którym ostateczne decyzje wydane na podstawie ustawy z 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie mogą być wzruszane w trybie KPA po 1 stycznia 1992 r.

Sprawa dotyczyła skargi R. W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2002 r., która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi. Pierwotna decyzja z 1973 r. odmawiała stwierdzenia nabycia własności gospodarstwa rolnego przez M. W., jednak decyzją z 1974 r. Wojewódzka Komisja ds. Uwłaszczenia uchyliła tę decyzję i przyznała prawo własności M. W. W 2001 r. W. S. i R. W. wystąpiły o uchylenie decyzji z 1974 r., zarzucając rażące naruszenie prawa i przekazanie własności dzierżawcy bez odszkodowania. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1974 r., powołując się na art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Przepisy te stanowią, że do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie ustawy z 1971 r. nie stosuje się przepisów KPA dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, a postępowanie w tych sprawach podlega umorzeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. W., uznając, że Minister prawidłowo zastosował obowiązujące przepisy prawa i nie stwierdził naruszenia prawa materialnego ani postępowania, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że po 1 stycznia 1992 r. brak jest możliwości prawnej skutecznego wzruszenia ostatecznych decyzji uwłaszczeniowych w trybie KPA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, po 1 stycznia 1992 r. nie ma możliwości prawnej skutecznego wzruszenia ostatecznych decyzji wydanych w przedmiocie uregulowania własności gospodarstw rolnych na podstawie ustawy z 1971 r. w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a postępowanie w tych sprawach podlega umorzeniu.

Uzasadnienie

Przepisy art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa wyłączają możliwość stosowania przepisów KPA dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie ustawy z 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

Ustawa o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych art. 2

Ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa art. 63 § ust. 2 i 3

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych art. 6

Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak możliwości prawnej wzruszenia ostatecznych decyzji uwłaszczeniowych wydanych na podstawie ustawy z 1971 r. po 1 stycznia 1992 r. na podstawie przepisów KPA.

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącego naruszenia prawa przy wydaniu decyzji uwłaszczeniowej z 1974 r. Zarzut przekazania własności dzierżawcy bez wypłacenia odszkodowania.

Godne uwagi sformułowania

brak możliwości prawnej skutecznego wzruszenia, w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ostatecznych decyzji wydanych w przedmiocie uregulowania własności gospodarstw rolnych, bez względu na istniejący stan faktyczny i na zarzuty podnoszone w sprawie.

Skład orzekający

Andrzej Kuba

sprawozdawca

Maria Jagielska

przewodniczący

Piotr Borowiecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących możliwości wzruszania decyzji uwłaszczeniowych wydanych na podstawie ustawy z 1971 r. po zmianach wprowadzonych ustawą z 1991 r."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z ustawą o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych i przepisami ją nowelizującymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem własności i przepisami przejściowymi, które miało istotne znaczenie dla wielu osób w okresie transformacji ustrojowej.

Czy można odzyskać ziemię przejętą kilkadziesiąt lat temu? Sąd wyjaśnia granice prawa.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA 2768/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-06-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-08-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kuba /sprawozdawca/
Maria Jagielska /przewodniczący/
Piotr Borowiecki
Sygn. powiązane
II OZ 924/05 - Postanowienie NSA z 2005-11-03
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: Aleksandra Borowiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi R. W. na Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2002r. Nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 i art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpoznaniu wniosku R. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2002 r. nr [...], utrzymał powyższą decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250) Powiatowa Komisja ds. Uwłaszczenia w K. decyzją z dnia [...] maja 1973 r. odmówiła stwierdzenia, że M. W. z mocy prawa nabył własność gospodarstwa rolnego oznaczonego jako działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 6,6410 ha, stanowiącego własność W. S. oraz gospodarstwa oznaczonego jako działki nr [...],[...] i [...] o łącznej powierzchni 5,8170 ha, stanowiących własność R. W. Po rozpoznaniu odwołania M. W. decyzją z dnia [...] lutego 1974 r. Wojewódzka Komisja ds. Uwłaszczenia przy Wojewodzie [...] w O. uchyliła decyzję Powiatowej Komisji ds. Uwłaszczenia w K. z dnia [...] maja 1973 r. i prawo własności do powyższej nieruchomości o łącznej powierzchni 12,4580 ha nabył M. W.
Wnioskiem z dnia 18 grudnia 2001 r. W. S. i R. W. wystąpiły o uchylenie decyzji z dnia [...] lutego 1974 r. Wojewódzkiej Komisji ds. Uwłaszczenia przy Wojewodzie [...] w O. W swoim wniosku wskazały, że ich własność zagarnięto z rażącym naruszeniem prawa, przekazując własność ich nieruchomości jej dzierżawcy M. W.
Po rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] maja 2002 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 1974 r. Wojewódzkiej Komisji ds. Uwłaszczenia przy Wojewodzie [...] w O.
Zgodnie z pouczeniem zawartym w powyższej decyzji R. W. wystąpiła do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W swoim wniosku skarżąca wniosła o wydanie decyzji umożliwiającej uzyskanie odszkodowania lub odzyskanie majątku.
Rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę stwierdzono, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, a postępowanie administracyjne toczące się w tych sprawach podlega umorzeniu.
Oznacza to, że od dnia 1 stycznia 1992 r. nie ma możliwości prawnej skutecznego wzruszenia, w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ostatecznych decyzji wydanych w przedmiocie uregulowania własności gospodarstw rolnych, bez względu na istniejący stan faktyczny i na zarzuty podnoszone w sprawie.
Zatem w rozpatrywanej sprawie należało umorzyć postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiej Komisji ds. Uwłaszczenia przy Wojewodzie [...] w O. z dnia [...] lutego 1974 r., wydanej na podstawie przepisów ustawy z 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych.
Powyższą ostateczną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego R. W. wnosząc o jej uchylenie i stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiej Komisji ds. Uwłaszczenia przy Wojewodzie [...] z dnia [...] lutego 1974r. z powodu niewywiązania się M. W. – dzierżawcy- z obowiązku zapłacenia odszkodowania za przejęcie na własność dzierżawionego gospodarstwa.
Skarżąca uzasadniała swoją skargę tym, że zagarnięto jej własność z rażącym naruszeniem prawa, przekazując własność nieruchomości należącej do skarżącej i jej siostry dzierżawcy M. W. bez wypłacenia jakiegokolwiek odszkodowania. Wypłacenie odszkodowania przewidywał art. 6 ustawy z 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27, poz. 250). Skarżąca czuje się bardzo pokrzywdzona kwestionowaną decyzją uwłaszczeniową, która pozbawiła prawowitych właścicieli nieruchomości ich własności.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co nastęuje.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.Unr 153, poz. 1271 ze zm.) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził żadnego naruszenia prawa przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi przy podjęciu zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego na podstawie przepisów art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 1995r. Nr 57 poz. 299 z późn. zm.)
W myśl bowiem powołanych wyżej przepisów stanowiących podstawę materialno-prawną zaskarżonych decyzji do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, a postępowanie administracyjne toczące się w tych sprawach podlega umorzeniu.
Powyższe przepisy oznaczają, że brak jest możliwości prawnych po 1 stycznia 1992r., od kiedy obowiązują przepisy art. 63 ust. 2, 3 cyt. wyżej ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, skutecznego wzruszenia w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego ostatecznych decyzji uwłaszczeniowych wydanych na podstawie ustawy z 26 października 1971 o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych bez względu na to, jak istotne uchybienia zostały popełnione w postępowaniu uwłaszczeniowym oraz jak poważne zarzuty podnosi strona przeciwko decyzji wydanej w trybie cyt. wyżej ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych.
W tych warunkach Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stosując obowiązujące przepisy prawa, w tym przypadku przepis art. 63 ust. 2 i 3 omawianej ustawy z 19 października 1991r., zobowiązany był do wydania decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego.
Dlatego też nie można zarzucić organowi administracji państwowej naruszenia prawa a w konsekwencji brak było podstaw do uwzględnienia skargi.
Z tych wszystkich przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI