II SA 261/83

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2005-05-25
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanerozbiórkasamowola budowlanadecyzja nieważnapostępowanie administracyjnenieruchomościbudownictwo

WSA w Rzeszowie stwierdził nieważność decyzji nakazujących rozbiórkę obiektu budowlanego, ponieważ jedna ze stron postępowania była już zmarła w momencie wydawania decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi J. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Sąd administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Kluczowym powodem było skierowanie decyzji do osoby zmarłej przed datą ich wydania, co stanowiło rażące naruszenie prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę J. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Sąd, działając z urzędu, stwierdził nieważność zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji. Główną przyczyną stwierdzenia nieważności było ustalenie, że jeden z adresatów decyzji, T. C., zmarł przed datą wydania obu decyzji. Skierowanie decyzji do osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji na mocy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd rozważył również kwestię następstwa prawnego po zmarłym T. C., jednakże postępowanie spadkowe nie zostało przeprowadzone. W związku z tym, sąd uznał, że stroną postępowania jest również córka zmarłego, E. W. Sąd podkreślił, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym ze względu na wadę nieważności. Dodatkowo, sąd poinformował, że w toku postępowania ustalono, iż kwestionowana wiata została już rozebrana. Na mocy art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji, zasądził koszty postępowania od organu na rzecz skarżącej oraz orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, skierowanie decyzji do osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa i daje podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.

Uzasadnienie

Skierowanie decyzji do osoby, która zmarła przed jej wydaniem, jest fundamentalnym błędem proceduralnym, który uniemożliwia prawidłowe prowadzenie postępowania i narusza prawa strony. Jest to wada kwalifikowana jako rażące naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z powodu rażącego naruszenia prawa.

Prawo budowlane art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia lub zgłoszenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

k.p.a. art. 30 § § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy następstwa prawnego stron w postępowaniu.

Prawo budowlane art. 3 § pkt 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja obiektu tymczasowego.

Prawo budowlane art. 29

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Prawo budowlane art. 30 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wymóg zgłoszenia budowy.

u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola zgodności z prawem.

p.w.u.p. art. 97

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przejście spraw do właściwych wojewódzkich sądów administracyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skierowanie decyzji do osoby zmarłej przed datą jej wydania stanowi rażące naruszenie prawa.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące charakteru obiektu (wiata tymczasowa, wymiary, materiały) nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia o nieważności decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Skierowanie decyzji do osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa i daje podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.

Skład orzekający

Magdalena Józefczyk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Nieważność decyzji administracyjnej z powodu skierowania jej do osoby zmarłej."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy strona postępowania zmarła przed wydaniem decyzji, a nie ustalono następców prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak fundamentalne błędy proceduralne, takie jak wydanie decyzji wobec osoby zmarłej, mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności postępowania, nawet jeśli pierwotne zarzuty dotyczyły samowoli budowlanej.

Decyzja administracyjna wydana pośmiertnie? Sąd stwierdza nieważność!

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Rz 153/02 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2005-05-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-01-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Magdalena Józefczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Magdalena Józefczyk /spr./ po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] stycznia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...], 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. na rzecz skarżącej J. C. kwotę 10 zł /sł. dziesięć zł/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja do czasu uprawomocnienia się wyroku nie może być wykonana.
Uzasadnienie
SA/Rz 153/02
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...].01.2002r. Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...]. 12. 2001r. Nr [...] nakazującą J. i T. C. rozbiórkę obiektu budowlanego usytuowanego na działce nr ewid.1331/2 położonej w O.
Nakazana rozbiórka dotyczyła obiektu (zadaszenie nad składem opału) o wymiarach 2,50 X 3,15m, którego konstrukcję nośną stanowiły słupy drewniane wkopane w grunt, a ściany zewnętrzne od strony południowej i zachodniej wykonano z desek i obito dodatkowo papą. Całość przykryto dachem drewnianym pokrytym papą. Obiekt dobudowany został do południowej ściany istniejącego murowanego budynku gospodarczego, a od granicy sąsiada (strona zachodnia) odległość wynosiła około 2,30m. Obiekt zrealizowano w 2001 roku bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał art.48 ustawy z dnia 7 lipca 1944r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. nr 106, poz.1126 ze zm.)
Pierwszoinstancyjną decyzję odwołaniem zakwestionowała J. C. współwłaścicielka działki nr 1331/2. W motywach odwołania podała, że objęty nakazem rozbiórki obiekt nie jest budynkiem trwałym, tylko wiatą tymczasową i służy jako zadaszenie na opał. Ponadto stwierdziła, że pod żadnym warunkiem szopy nie zlikwiduje, bo w okresie zimowego składowany jest tam opał.
Rozpatrując przedmiotową sprawę w trybie odwoławczym organ stwierdził, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności z ustaleń zawartych w protokole z 7.11.2001r. wynika, że objęty nakazem rozbiórki obiekt został zrealizowany w czasie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. nr 106, poz.l 126 ze zm.) Wzniesiony obiekt nie był trwale połączony z gruntem (brak fundamentów), nosił znamiona obiektu tymczasowego w rozumieniu art. 3 pkt 6 powołanego wcześniej Prawa budowlanego i nie podlegał zwolnieniu z uzyskania pozwolenia budowlanego w świetle art. 29 Prawa budowlanego. Ponieważ obiekt ten nosi znamiona obiektu gospodarczego i uzupełnia zabudowę zagrodową w ramach istniejącej zabudowy siedliskowej oraz jego powierzchnia zabudowy nie przekracza 35 m2 , a rozpiętość konstrukcji nie jest większa niż 4,80m2, a to zgodnie z art.30 ust. 1 pkt 1 taka budowa wymagała uprzedniego zgłoszenia.
Zgodnie z treścią art.48 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez pozwolenia lub zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przepis ten wprowadził zasadę obligatoryjnego orzekania o nakazie rozbiórki w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanek w nim wymienionych. W rozpoznawanej sprawie zaistniała samowola, a zatem nakaz rozbiórki został orzeczony prawidłowo.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca J. C. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako niezgodnej ze stanem faktycznym. W uzasadnieniu wywiodła, że na działce nr 1331/2 zostały wkopane 4 słupy drewniane w grunt w 2000r i utworzyły całość o wymiarach 2,50m x 3m, zadaszona papą, nieprzylegającą do żadnego budynku mieszkalnego oraz obitą wyłącznie papą. W okresie zimy składuje się tam węgiel. Stwierdziła, że nie naruszyła prawa budowlanego, bo wiata nie przekroczyła metrażu, a wybudowana została w 2000r., a nie jak podał organ 2001r.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. wniósł o oddalenie skargi, powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ przyznał błędy w zakresie przedstawionego stanu faktycznego sprawy, gdyż obiekt objęty rozbiórką jest obiektem wolnostojącym, który został zrealizowany w 2000r., a nie jak podano w decyzji w 2001r. Przytoczone fakty nie miały jednak istotnego znaczenia na treść zapadłego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), zwaną dalej w skrócie p.w.u.p., sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone (tak jak niniejsza sprawa) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 wspomnianej ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), zwanej dalej w skrócie u.s.a. stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1).
Kontrola ta sprawowana jest co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).
Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), zwana dalej w skrócie p.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Skarga jest uzasadniona jednakże wyłącznie z przyczyn, które Sąd przy rozpatrywaniu sprawy uwzględnił z urzędu.
Zaskarżoną decyzją została utrzymana w mocy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] grudnia 2001r. nr [...], nakładająca obowiązek rozbiórki wiaty drewnianej na działce nr 1331/2 położonej w miejscowości O. została skierowana do J. i T. C.
Sąd ustalił na podstawie skróconego odpisu aktu zgonu (karta akt sądowych nr 19), że T. C. zmarł 30 marca 1997r., zatem śmierć strony, na którą organy nadzoru budowlanego nałożyły określone obowiązki nastąpiła przed datą wydania zaskarżonej decyzji i decyzji I instancji.
Skierowanie decyzji do osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa i daje podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji (patrz, wyrok NSA z 27.04.1983r. II SA 261/83 OSPiKA z 1984r. nr 5, poz. 108). Rażące naruszenie prawa jest jedną z przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 2 do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Sąd wykluczył również możliwość częściowego stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na fakt, że adresatami decyzji o nakazie rozbiórki byliby również następcy prawni zmarłego T. C. po myśli art. 30 § 4 k.p.a. w związku z art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. nr 106, poz. 1126 ze zm.), zwana dalej Prawem budowlanym.
Ponadto Sąd podjął działania mające na celu ustalenia stron - następców prawnych po zmarłym T. C. - postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego też względu zwrócił się do żony zmarłego, J. C. oraz córki E. W. (obydwie zamieszkałe pod tym samym adresem, co wynika ze zwrotnych potwierdzeń adresowanej korespondencji), jednakże następcy prawni nie zostali wskazani. Sąd Rejonowy Wydział Cywilny [...] (sąd spadku) udzielił informacji, że po zmarłym T. C. nie było prowadzone postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku (karta akt sądowych nr 33). W tej sytuacji Sąd przyjął, że stronami postępowania sądowoadministracyjnego, oprócz stron biorących udział w postępowaniu administracyjnym będzie również E. W. - córka zmarłego T. C.
Stosownie do art. 119 p.p.s.a sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co zostało wyżej wykazane.
Prowadząc ponownie sprawę organy uwzględnią okoliczność podaną przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. w piśmie z 26 stycznia 2005r. nr [...] o tym, że kwestionowana wita została rozebrana.
Mając na uwadze przedstawiony stan sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że do czasu uprawomocnienia się wyroku zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI