II SA 2597/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-03-03
NSAnieruchomościŚredniawsa
planowanie przestrzennelas ochronnybudownictwo mieszkanioweochrona gruntów leśnychdecyzja administracyjnaprawo ochrony środowiskaWSAzagospodarowanie przestrzenne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Środowiska odmawiającą zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele budowlane, uznając je za las ochronny.

Sprawa dotyczyła skargi firmy "S." Sp. z o.o. na decyzję Ministra Środowiska, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele budowlane. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że sporny teren stanowi las ochronny, a jego zmiana przeznaczenia wymagałaby spełnienia szczególnych przesłanek społecznych i braku innych gruntów, które nie zostały wykazane. Dodatkowo, sąd wskazał na naruszenie prawa w sposobie finansowania prac planistycznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi "S." Spółka z o.o. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2002 r. w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych. Sprawa wywodziła się z uchwały Rady Gminy J. z dnia 22 września 2000 r. w sprawie przystąpienia do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Firma "S." Sp. z o.o. wraz z właścicielami gruntów leśnych zawarła umowę na wykonanie opracowania planistycznego. Wojewoda L. decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. odmówił zgody na przeznaczenie gruntów leśnych na cele nieleśne (budownictwo jednorodzinne i droga), wskazując, że teren ten był już przedmiotem wcześniejszej odmowy i znajduje się w strefie lasów ochronnych. Minister Środowiska decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody, podkreślając, że grunty te z mocy prawa stanowią lasy ochronne, a ich przeznaczenie na cele nieleśne wymaga ważnych względów społecznych i braku innych gruntów, które w tym przypadku nie wystąpiły. Firma "S." Sp. z o.o. wniosła skargę do NSA, kwestionując kwalifikację terenu jako lasu ochronnego, jego niską wartość produkcyjną oraz powołując się na wcześniejszą decyzję Wojewody z 1996 r. zezwalającą na zmianę przeznaczenia innego gruntu leśnego. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że teren ten ma charakter lasu ochronnego, a jego dewastacja nie stanowi ważnego wzglądu społecznego. Sąd podkreślił również, że sposób finansowania prac planistycznych przez inwestora naruszał przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, co dyskwalifikowało opracowanie jako plan miejscowy. Sąd uznał, że decyzje organów były prawidłowo uzasadnione, a zarzut naruszenia zasady równości wobec prawa nie został wykazany.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, lasy ochronne mogą być przeznaczone na cele nieleśne inne niż wymienione w ustawie tylko w przypadkach uzasadnionych ważnymi względami społecznymi i brakiem innych gruntów, co w tej sprawie nie zostało wykazane.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sporny teren ma charakter lasu ochronnego z mocy prawa. Dewastacja lasu nie stanowi ważnego wzglądu społecznego, a brak innych gruntów nie został udowodniony. Przeznaczenie na cele nieleśne wymaga spełnienia szczególnych przesłanek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.z.p. art. 18 § ust. 2 pkt 4

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Organem właściwym w sprawie sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest zarząd gminy, a koszty obciążają budżet gminy.

u.o.g.r.i.l. art. 7 § ust. 1 i 2 pkt 5

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Wojewoda odmawia wyrażenia zgody na przeznaczenie na cele nieleśne gruntów leśnych.

u.o.g.r.i.l. art. 9 § ust. 3

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Lasy ochronne mogą być przeznaczone na inne cele niż wymienione w ust. 2 w przypadkach uzasadnionych ważnymi względami społecznymi i brakiem innych gruntów, po uzyskaniu zgody wojewody.

u.o.g.r.i.l. art. 11 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Lasy położone w granicach administracyjnych miast i w odległości do 10 km od granic miast liczących ponad 50 tys. mieszkańców stały się z mocy prawa lasami ochronnymi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd orzeka o jej oddaleniu.

Pomocnicze

u.o.g.r.i.l. art. 9 § ust. 2

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

W lasach ochronnych mogą być wznoszone jedynie budowle służące określonym celom (gospodarka leśna, obronność, bezpieczeństwo, oznakowanie, ochrona zdrowia, turystyka).

u.l. art. 16 § ust. 1a

Ustawa o lasach

Wojewoda może uznać las za ochronny lub pozbawić go tego charakteru na wniosek starosty, uzgodniony z właścicielem i zaopiniowany przez radę gminy.

u.l. art. 77

Ustawa o lasach

Lasy zaliczone do lasów ochronnych na podstawie przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych stają się lasami ochronnymi w rozumieniu ustawy o lasach.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać rozważenie dowodów i okoliczności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sporny teren stanowi las ochronny, a jego przeznaczenie na cele nieleśne wymaga spełnienia szczególnych przesłanek. Finansowanie prac planistycznych przez inwestora narusza przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.

Odrzucone argumenty

Kwalifikacja terenu jako lasu ochronnego jest nieprawidłowa ze względu na jego niską wartość produkcyjną i istniejącą zabudowę. Naruszenie zasady równości wobec prawa z uwagi na wcześniejszą decyzję zezwalającą na zmianę przeznaczenia innego gruntu leśnego.

Godne uwagi sformułowania

nie można sobie "kupić" prawa uniknąć sporządzania pod formalnymi auspicjami gmin tzw. planów developerskich dewastacja lasu poprzez przekształcenie go w wysypisko śmieci nie może być uznana za ważny wzgląd społeczny

Skład orzekający

Zbigniew Rudnicki

przewodniczący sprawozdawca

Maria Jagielska

sędzia

Andrzej Wieczorek

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących lasów ochronnych, zasad finansowania planów miejscowych oraz przesłanek zmiany przeznaczenia gruntów leśnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej lasów ochronnych i zasad planowania przestrzennego w kontekście ustawy z 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje konflikt między interesami deweloperskimi a ochroną środowiska, a także podkreśla znaczenie prawidłowego finansowania planowania przestrzennego.

Deweloperzy nie mogą "kupić" prawa do zmiany przeznaczenia lasu ochronnego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA 2597/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-03-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-08-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Maria Jagielska
Zbigniew Rudnicki /przewodniczący sprawozdawca/
Sygn. powiązane
OSK 991/04 - Postanowienie NSA z 2004-12-23
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew. Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Maria Jagielska Asesor WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Aleksandra Borowiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2004 r. sprawy ze skargi "S." Spółka z o. o. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych oddala skargę
Uzasadnienie
Dnia 22 września 2000 r. Rada Gminy J., woj. L., podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie przystąpienia do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy J. dla terenu [...][...]. W związku z tym dnia 6 grudnia 2000 r. pomiędzy właścicielami gruntów leśnych położonych na tym obszarze i firmą "S." Sp. z o.o. - z jednej strony oraz Z. P.-B. P. S. "E." w L. - z drugiej strony, została zawarta umowa nr [...] na wykonanie powyższego opracowania.
Zgodnie z art. 18 ust.2 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139, z późn. zm.) oraz uchwałami Rady Gminy J.: powołaną wyżej Nr [...] z dnia [...] września 2000 r. oraz Nr [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. zawiadomiono o udostępnieniu do uzgodnień projektu zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy J., obejmującego obszar o symbolu [...][...] w D. oraz teren działek nr [...] i [...] położonych w S., nr [...],[...] i [...] położonych w D. oraz nr [...] i [...] położonych w M.. Zgodnie z wymaganiami procedury planistycznej opracowano wniosek o zmianę przeznaczenia gruntów położonych na obszarze objętym planem na cele nieleśne. W uzasadnieniu wniosku stwierdzono, że sytuacja ekonomiczno-społeczna w ostatnim dziesięcioleciu spowodowała, iż zainteresowanie terenami podmiejskimi gminy znacznie wzrosło. Prowadzone prace planistyczne nad Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy J. oraz wykonana aktualizacja miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy potwierdziły istnienie silnych procesów aktywizacyjnych terenu D., zmierzających do ich przekształcenia na tereny budownictwa mieszkaniowego. Bliska odległość od granic miasta L. oraz bardzo dogodny układ powiązań komunikacyjnych drogą krajową Nr [...] L. – W. przesądzają o walorach budowlanych tego terenu, mającego istotne zalety z punktu widzenia klimatu i położenia oraz możliwości zasilenia w media. Wysokiej klasy grunty rolne (klasa bonitacyjna Ilia) sąsiadujące z kompleksem leśnym wywołują konieczność wyboru pomiędzy zajęciem użytków rolnych lub leśnych.
Obszar wnioskowany do wyłączenia znajduje się we władaniu osób prywatnych, posiadających również obiekty kubaturowe na terenie lasu.
W północnej i południowej części kompleksu leśnego wybudowano 8 budynków jednorodzinnych, na terenach objętych zgodą Wojewody L. na wyłączenie z użytkowania gruntów leśnych.
Koncepcja funkcjonalno-przestrzenna projektu planu zakłada utrzymanie liniowej strefy zabudowy kubaturowej pod budownictwo mieszkaniowe, stanowiącej kontynuację dotychczasowej zabudowy, realizowanej na podstawie dotychczasowych, pojedynczych decyzji.
Wykaz powierzchni gruntów projektowanych na cele nieleśne zakładał 2 warianty, do decyzji Wojewody L. Wariant I przewidywał zagospodarowanie [...] ha powierzchni lasu świeżego na cele zabudowy mieszkaniowej (7 domów jednorodzinnych) wraz z drogami dojazdowymi wewnętrznymi, zaś wariant II - [...] ha gruntów leśnych położonych we wsi D.. Te ostatnie grunty stanowią płazowinę, porosłą osikami i dębami w wieku 35-45 lat. Drzewa te mają niską jakość techniczną i znikomą wartość hodowlaną. W obecnym stanie zagospodarowania las ten nie spełnia funkcji produkcyjnych ani ekologicznych. Stał się miejscem wywozu śmieci. Jednakże jako bardziej optymalny wskazano wariant I.
Wojewoda L. decyzją z dnia [...] lutego 2002r., Nr [...],wydanąna podstawie art. 7 ust. 1 i 2 pkt 5 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 16, poz. 78, z późn. zm.), odmówił wyrażenia zgody na przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego gminy J. na cele nieleśne (budownictwo jednorodzinne i droga w miejscowości D.) gruntów leśnych, nie stanowiących własności Skarbu Państwa, położonych w miejscowości D.. W uzasadnieniu decyzji podniósł, że teren proponowany do zmiany przeznaczenia zgodnie z wariantem oraz większa część terenu objęta wariantem II był już przedmiotem decyzji Wojewody L. z dnia [...] listopada 1999 r., Nr [...], w której nie wyrażono zgody na taką zmianę przeznaczenia. Po rozpatrzeniu wniesionych odwołań Minister Środowiska decyzją z dnia [...] kwietnia 2000 r., Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody. Już sam fakt, że wniosek dotyczy gruntów, których przeznaczenie zostało ostatecznie rozstrzygnięte, jest wystarczającym powodem do odmowy wyrażenia zgody na kolejny wniosek Zarządu Gminy w tej sprawie Nie zaszły bowiem żadne nowe okoliczności uprawniające do złożenia takiego wniosku. Ponadto należy uwzględnić, że cały kompleks leśny we wsi D. znajduje się w strefie lasów ochronnych , w których zgodnie z art. 9,ust. 2 powołanej wyżej ustawy mogą być wznoszone jedynie budowle wymienione w tym przepisie; w innych przypadkach przeznaczenie lasów ochronnych na cele nieleśne musi być uzasadnione ważnymi względami społecznymi i brakiem innych gruntów. W rozpatrywanym przypadku takie względy nie wystąpiły. Negatywne opinie co do zamiaru lokalizacji budownictwa mieszkaniowego w kompleksie leśnym wsi D. wyraziło również Starostwo Powiatowe w L. jako organ sprawujący nadzór nad lasami nie stanowiącymi własności Skarbu Państwa oraz Dyrektor Wydziału Ochrony Środowiska i Rolnictwa [...] Urzędu Wojewódzkiego.
Odwołanie od powyższej decyzji Wojewody złożyła firma "S." Sp. z o. o. W uzasadnieniu podniesiono, że od wejścia w życie ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. Nr 56,poz.679) wojewoda może , w drodze decyzji, uznać las za ochronny lub pozbawić go tego charakteru, na wniosek starosty, uzgodniony z właścicielem lasu i zaopiniowany przez radę gminy - w odniesieniu do pozostałych lasów.. Powołany przepis (art. 16 ust.l a ustawy o lasach) świadczyć ma , zdaniem odwołującego się, m.in. o tym, że uznanie lasu za ochronny nie następuje z mocy samego prawa. Podejmując zaskarżoną decyzję Wojewoda uniemożliwił prawidłowe wykorzystanie grunt leśnego, zgodnego z zagospodarowaniem działek sąsiednich, nie biorąc pod uwagę wyposażenia terenu w infrastrukturę techniczną Tymczasem projekt właścicieli gruntu zakłada w istocie odnowienie i utrzymanie istniejącej fragmentarycznie zieleni na własny koszt właścicieli, w sąsiedztwie aglomeracji miejskiej.
W piśmie przesyłającym odwołanie do rozpatrzenia Ministrowi Środowiska Wojewoda [...] zaznaczył, że bezpośrednią materialną przyczyną podjęcia zaskarżonej decyzji była potrzeba ochrony powierzchni leśnych położonych w pobliżu ( do 10 km) miasta L., pełniących funkcję lasów ochronnych - tym bardziej, że lesistość okolic L. jest niewielka. Ponadto za utrzymaniem tej decyzji w mocy przemawiają wcześniej wydane decyzje w sprawie.
Minister Środowiska decyzją z dnia [...] lipca 2002r.,Nr: [...], podjętą na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, utrzymał w mocy wymienioną decyzję Wojewody L.. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że grunty leśne położone w miejscowości D. na działkach [...],[...],[...] i [...] z racji swojego położenia w pobliżu miasta L. (do 10 km) zaliczają się do lasów ochronnych. Taki status został nadany tym lasom z mocy prawa, na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 11, poz. 79), zaś na podstawie art. 77 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach lasy zaliczone do lasów ochronnych na podstawie przepisów powołanej wyżej ustawy z dnia 26 marca 1982 r. .stały się lasami ochronnymi również w rozumieniu przepisów ustawy o lasach. Zgodnie z art. 9 ust. 2 obowiązującej ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych w lasach ochronnych mogą być wznoszone budynki i budowle służące gospodarce leśnej, obronności lub bezpieczeństwu państwa, oznakowaniu nawigacyjnemu, ochronie zdrowia oraz urządzenia służące turystyce. Na cele nieleśne inne niż wymienione w tym przepisie lasy ochronne mogą być przeznaczone w przypadkach uzasadnionych ważnymi względami społecznymi i brakiem innych gruntów. Ocena, czy takie warunki są spełnione, należy do organu wydającego zgodę (wojewody)Jak wynika z akt sprawy, na terenie gminy J. występują grunty nieleśne, które można przeznaczyć pod budownictwo mieszkaniowe, bez potrzeby sięgania po grunty leśne podlegające szczególnej ochronie. Ponadto Minister stwierdził, że dewastacja lasu poprzez
przekształcenie go w wysypisko śmieci nie może być uznana za ważny wzgląd społeczny, przemawiający za przekształceniem tych gruntów na cele nieleśne.
Na powyższą decyzję Ministra skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła firma "S." Sp. z o.o. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2002 r. - jako niezgodnych z prawem. W skardze podniesiono, że decyzją z dnia [...] maja 1996 r. Wojewoda [...] wyraził zgodę na przeznaczenie na cele nieleśne [...] ha gruntu leśnego położonego na terenie gminy J.. Zdaniem skarżącego, "dotyczy to tego samego gruntu, a zatem konsekwencje tego faktu w sferze prawnej są oczywiste." Stwierdzono, że do wniosku została dołączona kompletna dokumentacja, zaakceptowana przez Zarząd Gminy J.. I choć zgodzono się, że ocena spełnienia warunków uzasadniających zmianę przeznaczenia obszaru lasów ochronnych na cele zabudowy mieszkaniowej należy do wojewody, to jednocześnie podniesiono, że zarówno Wojewoda L., jak i organ odwoławczy - Minister Środowiska, nie zbadali wszystkich okoliczności sprawy, a uzasadnienia ich decyzji były lakoniczne, bez odniesienia cytowanych przepisów do stanu faktycznego sprawy .Raz jeszcze podkreślono, że przedmiotowy las formalnie nie został zaliczony do lasów ochronnych, a w przypadku zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zakłada się utrzymanie zieleni na działkach nieleśnych. Tymczasem decyzja Wojewody uniemożliwia prawidłowe wykorzystanie gruntu leśnego, w sytuacji gdy sąsiednie działki są zabudowane, a teren wyposażony w infrastrukturę techniczną. W konsekwencji, wobec sztampowego charakteru zaskarżonych decyzji, w ich uzasadnieniu pominięte zostały okoliczności faktyczne mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W sprawie naruszone zostały podstawowe zasady ogólne, wyrażone w art. 7-11 K.p.a., choćby poprzez brak odniesienia się organu do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy.
W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, w uzasadnieniu powtarzając w zasadzie argumentację przyjętą w zaskarżonych decyzjach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W świetle art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 240, poz. 2052). sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, polegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie
toczy się na podstawie powołanych wyżej przepisów.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia..
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów trzeba uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Jak wynika z akt sprawy, projekt zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy J. dla terenu [...][...], do którego przystąpiono na podstawie uchwały Nr [...] Rady Gminy J. z dnia [...] września 2000 r. ma charakter zmiany incydentalnej, jednostkowej, obejmującej obszar o symbolu [...][...] w D. oraz teren działek nr [...] i [...] położonych w S., nr [...],[...] i [...] położonych w D. oraz nr [...] i [...] położonych w M.. Łącznie obszar objęty powyższą zmianą planu nie przekracza kilku hektarów, przy czym podstawowym celem projektowanej zmiany jest przeznaczenie części terenów lasów ochronnych, nie stanowiących własności Skarbu Państwa, pod jednorodzinną zabudowę mieszkaniową. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139, z późn. zm.) w zasadzie nie wykluczała możliwości dokonywania takich jednostkowych zmian, choć żądała poprzedzenia ich stosowną analizą (art. 31 ust. 2). Z akt sprawy nie wynika, by taka analiza została przeprowadzona. Przeciwnie, jak stwierdził w swojej decyzji odmownej Wojewoda L., teren proponowany do zmiany przeznaczenia zgodnie z wariantem I oraz większa część terenu objęta wariantem II był już przedmiotem jego decyzji z dnia [...] listopada 1999 r., Nr [...], w której nie wyrażono zgody na taką zmianę przeznaczenia. Wynika stąd pośrednio, że prace nad planem gminy J. lub jego zmianą właściwie niedawno zakończono, a prowadzane później zmiany miały na celu nie tyle sporządzenie i uchwalenie dokumentu regulującego w sposób kompleksowy zasady rozwoju przestrzennego gmin, co załatwienie interesów firmy "S." sp. z o.o. oraz właścicieli prywatnych działek leśnych położonych w granicach lasu ochronnego ustanowionego wokół miasta L..
Troska o własne interesy nie jest naganna. Przeciwnie - powinna budzić szacunek, o ile tylko jest zgodna z prawem. W rozpatrywanej sprawie doszło do
naruszenia prawa już na samym wstępie, przy ustaleniu sposobu finansowania prac planistycznych (projektu zmiany planu wraz z wnioskiem o zmianę przeznaczenia gruntów leśnych.).Jak wynika z pisma zainteresowanych,, dnia 6 grudnia 2000 r. pomiędzy właścicielami gruntów leśnych położonych na obszarze objętym zmiana planu i firmą "S." Sp. z o.o. - z jednej strony oraz Z. P.-B. P. S. "E." w L. - z drugiej strony, została zawarta umowa nr [...] na wykonanie powyższego opracowania. Tymczasem zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139, z późn. zm.) organem właściwym w sprawie sporządzania (a więc również i zmiany)miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego( a więc również wszystkich związanych z nim materiałów planistycznych) jest zarząd gminy (obecnie - wójt), a zgodnie z art. 14 powołanej wyżej ustawy koszty sporządzenia bądź zmiany miejscowego planu zagospodarowania obciążają budżet gminy. Jest to oczywiste, gdyż plan, zgodnie z art. 7 powołanej ustawy, jest "przepisem gminnym", aktem prawa miejscowego, a z założenia nie można sobie "kupić" prawa. Regulując kwestię kosztów sporządzania miejscowych planów zagospodarowania i wyłączając w tym zakresie możliwość jakiegokolwiek zaangażowania środków innych niż pochodzące z budżetu gminy, ustawodawca chciał jednoznacznie uniknąć sporządzania pod formalnymi auspicjami gmin tzw. planów developerskich, finansowanych przez inwestorów dla osiągnięcia założonych celów, nie zawsze zgodnych z aspiracjami i interesami społeczności lokalnych. W rezultacie trzeba uznać, że tak sporządzone opracowanie nie ma cech planu miejscowego, a co za tym idzie
- nie można w jego ramach dokonać zmiany przeznaczenia gruntów leśnych na
inne cele.
Podniesione w skardze zarzuty sprowadzają się do trzech kwestii: -prawidłowości zakwalifikowania terenu objętego planem jako lasu ochronnego;
- możliwości traktowania przedmiotowego terenu w ogóle jako lasu, zarówno ze
względu na jego niską wartość produkcyjno-leśną, jak i już istniejący sposób
zainwestowania (budynki mieszkalne) i stopień wyposażenia w infrastrukturę
techniczną- zwłaszcza wobec wysokiej jakości (klasa IIIb) sąsiadujących z tym
lasem gruntów rolnych.; - równości podmiotów wobec prawa, zwłaszcza , że
decyzją z dnia [...] maja 1996 r. Wojewoda L. wyraził zgodę na
przeznaczenie na cele nieleśne [...] ha gruntu leśnego położonego na terenie
gminy J.. Zdaniem skarżącego, "dotyczy to tego samego gruntu, a zatem
konsekwencje tego faktu w sferze prawnej są oczywiste."
Rozpatrując przedstawione zarzuty kolejno trzeba przede wszystkim potwierdzić, że na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 11, poz. 79, z późn. zm.), lasy położone w granicach administracyjnych miast i w odległości do 10 km od granic administracyjnych miast liczących ponad 50 tys. mieszkańców stały się z mocy prawa lasami ochronnymi, tj. lasami o szczególnym reżimie prawnym. W
orzecznictwie Naczelnego Sądu administracyjnego jednoznacznie wyrażono pogląd, że art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy z 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych w brzmieniu obowiązującym do dna wejścia w życie ustawy z 1991 r. o lasach, a więc do dnia 31 grudnia 1991 r" nie zawierał podstawy prawnej do wydania aktu ogólnego lub indywidualnego o zaliczeniu gruntów leśnych znajdujących się w odległości 10 km od granic administracyjnych miast liczących ponad 50 tys. mieszkańców do lasów ochronnych (uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 4 marca 1996 r., OPK 1/96, ONSA 1997/1, poz.4).Tym samym lasom tym nadano status ochronny z mocy ustawy z 1982 r.. Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2000 r. Nr 56, poz. 79, z późn. zm.) utrzymała tę kategorię lasów szczególnie chronionych i określiła zasady i tryb uznawania lasów za ochronne m.in. w zależności od charakteru ich własności (art. 16). I rzeczywiście, w odniesieniu do lasów nie stanowiących własności Skarbu Państwa, na podstawie art. 16 ust. la powołanej ustawy wojewoda może uznać, w drodze decyzji, las za ochronny lub pozbawić go tego charakteru - na wniosek starosty, uzgodniony z właścicielem lasu i zaopiniowany przez radę gminy. Jednocześnie przepis art. 77 tej ustawy stwierdził, że lasy, zaliczone do lasów ochronnych na podstawie przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych , stają się lasami ochronnymi w rozumieniu ustawy (tj. ustawy z 1991 r. o lasach). Aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 16, poz. 78, z późn. zm.), która zastąpiła regulującą tę problematykę ustawę z 1982 r., stwierdziła w art. 9 ust. 1, iż zasady zaliczania lasów do lasów ochronnych określają przepisy o lasach (tj. ustawy z 1991 r.). Równocześnie w ust. 2 tegoż artykułu ustawa stwierdziła, że w lasach ochronnych mogą być wznoszone budynki i budowle służące gospodarce leśnej, obronności lub bezpieczeństwu państwa, oznakowaniu nawigacyjnemu, geodezyjnemu, ochronie zdrowia oraz urządzenia służące turystyce, a w ust. 3 - że w przypadkach uzasadnionych ważnymi względami społecznymi i brakiem innych gruntów, lasy ochronne mogą być przeznaczone na inne cele niż określone powyżej, po uzyskaniu w trybie art. 7 ust. 2 zgody wojewody.
Na podstawie przedstawionych wyżej przepisów nie ulega wątpliwości, że las w gminie J., o który chodzi w rozpatrywanej sprawie, ma charakter lasu ochronnego. Zgodnie z art. 16 ust. la ustawy o lasach pozbawić go tego charakteru może wojewoda, w drodze decyzji, na wniosek starosty, uzgodniony z właścicielem lasu i zaopiniowany przez radę gminy. Również wojewoda, bez uprzedniej zmiany charakteru lasu jako lasu ochronnego, może wyrazić zgodę na przeznaczenie takiego lasu na inne cele niż określone w art. 9 ust. 2 ustawy z 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych w przypadkach uzasadnionych ważnymi względami społecznymi i brakiem innych gruntów, działając w trybie art. 7 ust. 2 powołanej wyżej ustawy. W opinii Sądu zgoda wojewody wydawana w trybie art. 7 ust. 2 powołanej ustawy zakłada prowadzenie odpowiednich prac planistycznych,z czego wynika, że art. 9 ust. 3 ustawy z
1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie może stanowić samodzielnej podstawy do zmiany przeznaczenia lasów ochronnych na inne cele - poza ramami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Obie decyzje mają charakter uznaniowy, przy czym granice uznania administracyjnego w przypadku decyzji wydawanych na podstawie art. 16 ust. la ustawy o lasach wyznaczają przesłanki określone w art. 15 tej ustawy oraz wydanym na podstawie jej art. 17 rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 25 sierpnia 1992 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu uznawania lasów za ochronne oraz szczegółowych zasad prowadzenia w nich gospodarki leśnej (Dz.U. Nr 67, poz. 337). W myśl § 2 pkt 2 tego rozporządzenia wniosek o uznanie lasu za ochronny lub pozbawienie go tego charakteru powinien zawierać m.in. szczegółowe uzasadnienie dotyczące celów uznania lasu za ochronny lub pozbawienia go tego charakteru, w tym również skutki społeczne, przyrodnicze i ekonomiczne. Natomiast granice uznania administracyjnego dla decyzji wydawanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych zawiera sam ten przepis, uzależniając możliwość wydania decyzji od ważnych względów społecznych i braku innych gruntów. Nie są to może kryteria nadmiernie ostre, ale też wymagają one w każdym przypadku skonkretyzowania przez wojewodę.
Zdaniem Sądu, zarówno Wojewoda L., jak i Minister Środowiska w sposób wyczerpujący i wystarczający uzasadnili swoje decyzje odmowne co do przeznaczenia na inne cel lasu ochronnego w gminie J., spełniając przy ich uzasadnieniu wymogi przewidziane w art. 7, 77 i 107 K.p.a. Podniesiony przez skarżących zarzut lakoniczności i ogólnikowości uzasadnienia, braku rozpatrzenia wszystkich okoliczności sprawy, jest więc bezzasadny. To, że decyzja nie spełnia wniosku strony, nie świadczy jeszcze o tym, że została wydana z naruszeniem prawa.
Drugi z podnoszonych w skardze zarzutów dotyczył możliwości traktowania przedmiotowego terenu w ogóle jako lasu, zarówno ze względu na jego niską wartość produkcyjno-leśną, jak i już istniejący sposób zainwestowania (budynki mieszkalne) i stopień wyposażenia w infrastrukturę techniczną - zwłaszcza wobec wysokiej jakości (klasa IIIb) sąsiadujących z tym lasem gruntów rolnych. Jednocześnie w wyjaśnieniach i materiałach przedstawionych przez skarżących wyraźnie stwierdza się, że wariant I zakładanej zmiany planu przewidywał zagospodarowanie [...] ha powierzchni lasu świeżego na cele zabudowy mieszkaniowej (7 domów jednorodzinnych) wraz z drogami dojazdowymi wewnętrznymi, zaś wariant II - [...] ha gruntów leśnych położonych we wsi D.. Zgodnie z przedstawionymi przez skarżących materiałami, te ostatnie grunty stanowią płazowinę, porosłą osikami i dębami w wieku 35-45 lat. Drzewa te mają niską jakość techniczną i znikomą wartość hodowlaną. W obecnym stanie zagospodarowania las ten nie spełnia funkcji produkcyjnych ani ekologicznych. Stał się miejscem wywozu śmieci. Tym niemniej, w opinii Sądu,
nie ulega wątpliwości, że grunty te stanowią las w rozumieniu art. 3 ustawy z 1991 r. o lasach, są położone w granicach lasów ochronnych, a więc wymagających szczególnej ochrony, a dewastacja tego lasu poprzez przekształcenie go w wysypisko śmieci nie może być uznana za ważny wzgląd społeczny, przemawiający za przekształceniem tych gruntów na cele zabudowy mieszkaniowej. W rozumieniu ustawy z 1991 r. o lasach oraz ustawy z 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych również wyposażenie terenu w infrastrukturę techniczną nie może stanowić argumentu przemawiającego za potrzebą zmiany jego przeznaczenia.
Ostatni zarzut dotyczy naruszenia zasady równości wobec prawa, o czym ma świadczyć informacja skarżącego o tym, że decyzją z dnia [...] maja 1996 r. Wojewoda L. wyraził zgodę na przeznaczenie na cele nieleśne [...] ha gruntu leśnego położonego na terenie gminy J.. Zdaniem skarżącego, "dotyczy to tego samego gruntu, a zatem konsekwencje tego faktu w sferze prawnej są oczywiste." Otóż, zdaniem Sądu, konsekwencje tego faktu wcale nie są oczywiste, gdyż z materiałów sprawy nie wynika w jakich okolicznościach wydano powołaną decyzję, jakie były jej motywy i uzasadnienie .Sam fakt, że dla terenu lasu ochronnego bezpośrednio sąsiadującego z terenem skarżących wydano decyzję zezwalającą na zmianę przeznaczenia na cele nieleśne jeszcze nie świadczy o tym, że wszystkie okoliczności sprawy były podobne. Skarżący powinien wykazać, że różne decyzje wydano w takich samych okolicznościach faktycznych i prawnych. Ponadto Sąd zwraca uwagę, że zasada równości wobec prawa w podobnych sytuacjach dotyczy równości działań zgodnych z prawem, a nie równości w sferze jego ewentualnych naruszeń.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI