II SA 2379/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Fundacji [...] na decyzję Urzędu Patentowego RP o odmowie uznania prawa do znaku towarowego WIŚNIÓWKA za wygasłe, uznając, że znak nie utracił znamion odróżniających i jest aktywnie chroniony przez uprawnionego.
Fundacja [...] zaskarżyła decyzję Urzędu Patentowego RP, która oddaliła jej wniosek o uznanie za wygasłe prawa do rejestracji znaku towarowego WIŚNIÓWKA. Fundacja argumentowała, że znak stał się nazwą rodzajową i utracił znamiona odróżniające. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że uprawniony aktywnie chronił znak, a dowody na utratę znamion odróżniających nie zostały przedstawione. Sąd uznał również, że zastosowane przepisy prawa były właściwe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Fundacji [...] na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia 25 lutego 2003 r., która oddaliła wniosek o uznanie za wygasłe prawa z rejestracji znaku towarowego słownego WIŚNIÓWKA nr [...]. Skarżąca Fundacja podnosiła zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania prawa, braku oceny stanu faktycznego przez Urząd Patentowy, a także argumentowała, że znak WIŚNIÓWKA utracił swoje znamiona odróżniające i stał się nazwą rodzajową produktu. Sąd oddalił skargę, uznając, że Urząd Patentowy prawidłowo zastosował przepisy ustawy z 1985 r. o znakach towarowych. Sąd podkreślił, że uprawniony do znaku, P. S.A., aktywnie bronił swoich praw, co zapobiegało jego degeneracji. Ponadto, sąd uznał, że argumentacja dotycząca powiązań uprawnionego z grupą P. i historycznego kontekstu produkcji wódki WIŚNIÓWKA nie była wystarczająca do uznania znaku za wygasły. Sąd stwierdził również, że powołanie się przez skarżącą na polskie postulaty negocjacyjne z UE dotyczące ochrony nazw produktów regionalnych było nieporozumieniem, gdyż nie odnosiło się do konkretnego znaku towarowego. W konsekwencji, sąd uznał, że znak WIŚNIÓWKA nie utracił dostatecznych znamion odróżniających i oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, znak towarowy WIŚNIÓWKA nie utracił dostatecznych znamion odróżniających. Uprawniony aktywnie chronił swoje prawa, a dowody na utratę znamion odróżniających nie zostały przedstawione.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że aktywna obrona znaku przez uprawnionego, w tym działania procesowe i nieprocesowe, zapobiegała jego degeneracji. Brak dowodów na utratę znamion odróżniających oraz długotrwałe używanie znaku nie są wystarczające do uznania go za wygasły.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.z.t. art. 25 § pkt 4
Ustawa o znakach towarowych
Prawo z rejestracji znaku towarowego wygasa wskutek utraty przez znak dostatecznych znamion wyróżniających.
u.z.t. art. 30 § ust. 1
Ustawa o znakach towarowych
Dotyczy legitymacji czynnej wnioskodawcy o uznanie prawa za wygasłe.
u.z.t. art. 49 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o znakach towarowych
Dotyczy podstawy prawnej decyzji Urzędu Patentowego.
p.p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez WSA.
Pomocnicze
Kpc art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
W związku z art. 256 ust. 2 Prawa własności przemysłowej.
p.w.p. art. 315 § ust. 1 i 3
Ustawa - Prawo własności przemysłowej
Przepisy przejściowe dotyczące stosowania przepisów ustawy.
u.z.t. art. 9
Ustawa o znakach towarowych
Dotyczy znaków wyłączonych od rejestracji z powodu braku znamion odróżniających (ustawa z 1963 r.).
u.z.t. art. 20
Ustawa o znakach towarowych
Dotyczy wygaśnięcia prawa z rejestracji znaku, gdy znak stał się niezgodny z przepisami ustawy (ustawa z 1963 r.).
u.z.t. art. 59
Ustawa o znakach towarowych
Przepis przejściowy ustawy z 1985 r. dotyczący praw istniejących.
u.z.t. art. 60 § ust. 2
Ustawa o znakach towarowych
Przepis przejściowy ustawy z 1985 r. dotyczący oceny czynności prawnych.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
u.n.s. art. 4
Ustawa o napojach spirytusowych
Kategoria likieru Polish Cherry.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Znak towarowy WIŚNIÓWKA nie utracił znamion odróżniających. Uprawniony aktywnie chronił swoje prawa do znaku. Decyzja Urzędu Patentowego została wydana na podstawie właściwych przepisów prawa. Formalno-prawne warunki podziału znaków grupy P. zapewniły identyfikację znaku z uprawnionym.
Odrzucone argumenty
Znak towarowy WIŚNIÓWKA stał się nazwą rodzajową i utracił znamiona odróżniające. Decyzja Urzędu Patentowego została wydana na niewłaściwych podstawach prawnych. Powiązania uprawnionego z grupą P. sprawiają, że odbiorcy nie kojarzą znaku z konkretnym przedsiębiorstwem.
Godne uwagi sformułowania
"degeneracja znaku towarowego" "utrata dostatecznych znamion odróżniających" "produkty rdzennie polskie, związane geograficznie z obszarem Polski i/lub polskimi surowcami" "w systemie gospodarki centralnie sterowanej" "warunki formalno-prawne służące identyfikacji znaku towarowego WIŚNIÓWKA z firmą uprawnioną"
Skład orzekający
Halina Emilia Święcicka
przewodniczący
Piotr Borowiecki
członek
Zbigniew Rudnicki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ochrona znaków towarowych przed degeneracją, interpretacja przepisów przejściowych w prawie własności przemysłowej, znaczenie aktywnej ochrony praw przez uprawnionego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji historycznej i prawnej związanej z transformacją gospodarki w Polsce oraz konkretnego znaku towarowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy znanego polskiego produktu (wódka Wiśniówka) i analizuje złożony proces ochrony znaku towarowego w kontekście zmian gospodarczych i prawnych. Pokazuje, jak sądy interpretują pojęcie "degeneracji znaku".
“Czy Wiśniówka to już tylko gatunek wódki? Sąd rozstrzyga o losach kultowego znaku towarowego.”
Sektor
żywność i napoje
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA 2379/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-08-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-06-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Halina Emilia Święcicka /przewodniczący/
Piotr Borowiecki
Zbigniew Rudnicki /sprawozdawca/
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] na z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie uznania za wygasłe prawa z rejestracji znaku towarowego oddala skargę
Uzasadnienie
Znak słowny WIŚNIÓWKA nr [...] został zarejestrowany na rzecz R., w W. znajdującą się w aktach sprawy decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] lipca 1965 r. z pierwszeństwem ze zgłoszenia od dnia [...] maja 1965 r. Rejestracja została dokonana na podstawie art. 43 i art. 47obowiązującej wówczas ustawy z dnia 28 marca 1963 r. o znakach towarowych (Dz.U. Nr 14, poz. 73). W wyniku przekształceń własnościowych obecnie uprawnionym ze znaku WIŚNIÓWKA
nr [...] jest P. S.A. z/s w J., która nabyła prawo z rejestracji tego znaku w drodze przetargu od P w W..
Decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. Urzędu Patentowego RP, nr [...], działającego w trybie postępowania spornego, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Fundacji [...] przeciwko P. S.A. z/s w J. o uznanie za wygasłe prawa z rejestracji znaku towarowego słownego WIŚNIÓWKA nr [...], na podstawie art. 25 pkt 4, art. 30 ust. 1 art. 49 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 315 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r.- Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508, późn. zm.) oraz art. 98 Kpc w związku z art. 256 ust. 2 Prawa własności przemysłowej oddalono wniosek. W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu przekształceń własnościowych i ciągłości praw pomiędzy obecnie uprawnioną z rejestracji [...] P. S.A. z/s w J. a pierwotnie zgłaszającą R. W., przedstawieniu innych rejestracji ze słowem WIŚNIÓWKA dokonanych zarówno na rzecz uprawnionego, jak i na rzecz innych podmiotów, a także zgłoszonych do rejestracji znaków ze słowem WIŚNIÓWKA, przypomniano, że w dniu [...] października 1991 r. P. S.A. z/s w J. zawarła umowę licencyjną na używanie znaków towarowych P. w W. Do umowy został dołączony Regulamin korzystania ze znaków, który w § 4 stanowił, że towar będzie wytwarzany przez licencjobiorcę według określonej receptury, w tym receptury [...]. W wyniku przetargu, który odbył się dnia
[...] lipca 1999 r., uprawniona nabyła prawo z rejestracji znaku towarowego słownego WIŚNIÓWKA nr [...]. W konsekwencji uznano za udowodnione,
że uprawniona produkuje i wprowadza na rynek wódkę opatrzona etykietą, na której widnieje m.in. słowo – znak towarowy WIŚNIÓWKA po dacie zawarcia umowy licencyjnej. Wcześniej wódkę WIŚNIÓWKĘ produkowały niektóre zakłady zrzeszone w P. (przed podziałem tego przedsiębiorstwa), i
to nawet w czasie, kiedy znak WIŚNIÓWKA należał do R. i A. Uprawniona prowadziła również, przedstawione w uzasadnieniu decyzji, działania przeciwko używaniu jej znaku WIŚNIÓWKA przez nieuprawnione podmioty. Uprawniona na rozprawie zakwestionowała interes prawny wnioskodawcy, tzn. Fundacji [...], do wystąpienia o uznanie znaku WIŚNIÓWKA za wygasły ze względu na pkt 6 koncesji udzielonej wnioskodawcy przez Ministra Rolnictwa na produkcję alkoholi o treści: "produkcja nie może naruszać praw do znaków towarowych innych podmiotów gospodarczych działających na terenie RP." Urząd Patentowy uznał jednak istnienie interesu prawnego wnioskodawcy z uwagi na toczący się między stronami proces (z wnioskiem uprawnionej), sygn. akt [...]
o zaniechanie naruszania prawa ochronnego na znak towarowy WIŚNIÓWKA
nr [...].Następnie stwierdzono, że zgodnie z art. 25 ust. 4 ustawy o znakach towarowych prawo z rejestracji znaku towarowego wygasa wskutek utraty przez znak towarowy dostatecznych znamion wyróżniających i w nawiązaniu do poglądów wyrażonych w literaturze prawniczej (R. Skubisz, I. Wiszniewska) określono pojęcie "utraty znamion odróżniających". Uwzględniając wyniki tych rozważań w konkluzji uzasadnienia stwierdzono, że w latach 1945 - 1989 w Polsce nie istniał rynek w zwykłym tego słowa znaczeniu, a wódka WIŚNIÓWKA była produkowana przez monopolistę – Państwo, a właściwie przez jego agendy- państwowe przedsiębiorstwa przemysłu spirytusowego – poprzedniczki P., a później przez P. ("P."), podzielone następnie po 1989 r. na poszczególne P. W tym stanie rzeczy odbiorcy kojarzyli nie tylko WIŚNIÓWKĘ, ale dowolną polską wódkę z monopolistą "P." jako takim, a nie z jego poszczególnymi zakładami. Po 1989 r. wódkę WIŚNIÓWKĘ, obok uprawnionej zaczęły produkować i wprowadzać do obrotu inne niż "P." podmioty, jednak wobec braku dowodów w postaci badania opinii publicznej trudno orzekać, czy
w chwili złożenia przez wnioskodawcę wniosku odbiorcy kojarzą WIŚNIÓWKĘ z byłym/obecnym producentem P., czy też z innymi producentami, względnie nie kojarzą z żadnym producentem i uważają słowo WIŚNIÓWKA za gatunek wódki. W konsekwencji za odrzuceniem wniosku przemawiał zarówno brak dowodów na okoliczność, że znak WIŚNIÓWKA utracił dostateczne znamiona odróżniające w rozumieniu art. 25 pkt 4 ustawy o znakach towarowych, jak również długotrwałe, blisko 40-letnie używanie tego znaku.
Powyższą decyzję zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnioskodawca - Fundacja [...], wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu decyzji strona skarżąca podniosła najpierw zarzut niewłaściwego prawa, na podstawie którego został rozpoznany jej wniosek. Stwierdziła mianowicie, że prawo z rejestracji znaku towarowego słownego WIŚNIÓWKA zostało udzielone po rządami ustawy z dnia 28 marca 1963 r. o znakach towarowych (Dz.U. Nr 14, poz. 73, z późn. zm.). Wniosek o uznanie tego prawa za wygasłe został złożony pod rządami ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz.U. Nr 5, poz. 17, z późn. zm.). Był on rozpatrywany przez Urząd Patentowy RP pod rządami ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r.- Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2001 r. .Nr 49, poz. 508, z późn. zm.), która weszła w życie z dniem 22 sierpnia 2001 r. Natomiast zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 25 pkt 4, art. 30 i art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy o znakach towarowych z 1985 r. Zdaniem skarżącego, w związku z art. 315 ust. 1 i 3 ustawy - Prawo własności przemysłowej, ocena występowania w rozpatrywanej sprawie warunków do uznania za wygasłe prawa z rejestracji przedmiotowego znaku towarowego winna być dokonana na podstawie art. 20 w związku z art. 9 ustawy z 1963 r. Przypomnieć trzeba, iż art. 9 tej ustawy stanowił, że wyłączone są od rejestracji znaki, które nie posiadają dostatecznych znamion odróżniających; dotyczy to w szczególności znaków, które zawierają tylko sama nazwę służącą do oznaczania towaru w obrocie, oraz znaków, które wskazują jedynie na rodzaj towaru, jego właściwość, jakość, miejsce pochodzenia, sposób lub czas wytworzenia. Natomiast zgodnie z art. 20 ustawy z 1963 r. prawo z rejestracji znaku towarowego zostanie uznane za wygasłe, jeżeli po dokonaniu rejestracji znak stał się niezgodny z przepisami ustawy. O zastosowaniu tych przepisów przesądzały również, zdaniem skarżącego, przepisy art. 59 i 60 ustawy z 1985 r. Wobec złożenia wniosku o wygasłe prawa z rejestracji przedmiotowego znaku towarowego pod rządami ustawy z 1985 r. ocena legitymacji czynnej wnioskodawcy winna być - w myśl postanowień art. 315 ust. 2 ustawy-Prawo własności przemysłowej i art. 60 ust. 2 ustawy z 1985
r. -dokonana na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z 1985 r. Natomiast zagadnienie właściwości rzeczowej organu uprawnionego do rozpatrzenia zgłoszonego wniosku winno być - zgodnie z art. 317 ustawy-Prawo własności przemysłowej
– rozpatrywane według przepisów art. 255 tej ustawy. Tak więc zaskarżona decyzja została wydana na niewłaściwych podstawach prawnych, co mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Następnie skarżąca zarzuciła Urzędowi Patentowemu niedokonanie oceny podnoszonych przez strony w postępowaniu przed Urzędem argumentów i ustaleń dotyczących stanu faktycznego. Zarzut ten dotyczył w szczególności specyfiki rynku polskiego w latach 1945-1989, a także produkcji poszczególnych gatunków napoi alkoholowych przez kilka przedsiębiorstw p., które nie zostały przez Urząd ocenione w kontekście wpływu tych okoliczności na charakter odróżniający znaku. Ponadto zarzucono organowi nieuwzględnienie argumentów leksykalnych, z których wynika, zdaniem skarżącego, że nazwa WIŚNIÓWKA ma obecnie charakter nazwy rodzajowej towaru; w tym zakresie skarżący powołał się również na Międzynarodową Klasyfikację Towarów i Usług dla celów rejestracji znaków (Klasyfikacja nicejska). Skarżąca stwierdziła również, odwołując się do konkretnych przykładów, brak w decyzji odniesienia i oceny orzecznictwa Urzędu Patentowego, w zakresie rejestracji znaków towarowych zawierających
jako część warstwy słownej wyraz "wiśniówka" i podobne oznaczenia rodzajowe występujące w szczególności w znakach przeznaczonych do oznaczania alkoholi, środków spożywczych itp. towarów powszechnego użytku; skarżąca podnosiła ten argument w swoim wniosku. Ponadto stwierdzono, że zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 13 września 2002 r. o napojach spirytusowych
(Dz.U. Nr 166, poz. 1362) jedna z kategorii napojów alkoholowych jest likier Polish Cherry. Ustawa precyzuje wymagania, jakie musi spełniać napój spirytusowy, aby mógł być tym znakiem oznaczany. Tym samym, według skarżącego, każdy napój spirytusowy spełniający ustawowe wymogi w zakresie zawartości alkoholu i składników, bez względu od jakiego producenta pochodzi, może nosić oznaczenie Polish Cherry. Kategoria Polish Cherry została przeniesiona do ustawy z zapisów dla Wiśniówki/ Polish Cherry zawartych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej o obowiązku stosowania Polskich Norm, które nadal obowiązuje. W ocenie skarżącej wpisanie do ustawy o napojach spirytusowych tego rodzaju likieru związane było też ze staraniami Polski – w ramach negocjacji z Unią Europejską – o wpisanie Wiśniówki/ Polish Cherry do Załącznika II Rozporządzenia (EWG) Nr 1576/89 w sprawie ustalenia ogólnych zasad definicji, opisu i prezentacji napojów spirytusowych, a w konsekwencji uzyskania w ten sposób ochrony w kategorii oznaczeń geograficznych. W Stanowisku Polski w ramach negocjacji o członkowstwo Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej znalazł się postulat objęcia ochroną m.in. nazwy "Wiśniówka- Polish Cherry z uzasadnieniem, że wymienione wyroby spirytusowe, w tym Wiśniówka, są "produktami rdzennie polskimi, związanymi geograficznie z obszarem Polski i/lub polskimi surowcami." Skarżąca zarzuciła także brak określenia w zaskarżonej decyzji znaczenia określenia "[...] znaki towarowe", zwłaszcza w kontekście stosowania poszczególnych znaków przez wszystkie zakłady Przedsiębiorstwa "P.". Podniesiono, że oznaczenie WIŚNIÓWKA/CHERRY jest używane również przez przedsiębiorstwa w [...] i w [...] i pomimo, że są to obecnie samodzielne podmioty gospodarcze nie stanowi to dla uczestnika postępowania naruszenia jego praw do znaku towarowego słownego WIŚNIÓWKA. Biorąc bowiem udział w przetargu wyraził pośrednio zgodę na przyznanie praw do tych znaków innym podmiotom gospodarczym. Zgoda ta prawdopodobnie była związana z uznawaniem przez uczestnika postępowania oznaczenia WIŚNIÓWKA i jego odpowiednika w języku angielskim – Cherry za określenie rodzaju towarów – gatunku alkoholi – nimi sygnowanych. W tej sytuacji skarżąca uznała, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo, a w szczególności art. 9 i 20 ustawy z dnia 28 marca 1963 r. o znakach towarowych (Dz.U. Nr 14, poz. 73, z późn. zm.) oraz art. 7 i 10 § 1 oraz art. 77 § 1 i 4, art. 81 i 107 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie . Zdaniem Urzędu rozstrzygnął on sprawę Nr [...] zgodnie z pierwotnym wnioskiem skarżącej z dnia [...] czerwca 2001 r., tj. w oparciu o przepisy art. 25
pkt 4, art. 30 ust. 1 i art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz.U. Nr 5, poz. 17, z późn. zm.). W skardze skarżąca czyni Urzędowi zarzut, że Urząd nie wyszedł poza zakres wniosku i nie rozpatrzył sprawy na podstawie przepisów art. 20 w związku z art. 9 ustawy z dnia 28 marca 1963 r. o znakach towarowych (Dz.U. Nr 14, poz. 73, z późn. zm.). Ten zarzut jest nietrafny, zwłaszcza że art. 9 ustawy o znakach towarowych z 1963 r. miałby zastosowanie przy rozpatrywaniu wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji znaku WIŚNIÓWKA, a nie wniosku o uznanie prawa z rejestracji znaku za wygasłe z powodu utraty przez znak znamion odróżniających. Skarżąca w swoim, powołanym wyżej wniosku stwierdziła, że znak WIŚNIÓWKA w dacie rejestracji ([...] sierpnia 1965 r.) posiadał nieznaczne znamiona odróżniające, a w skardze czyni Urzędowi zarzut, że w decyzji nie wyszedł poza wniosek i nie stwierdził, że zarówno przed tą datą, jak i po tej dacie, nie miał on znamion wyróżniających. Skoro skarżąca twierdzi, iż znak został zarejestrowany prawidłowo, bo posiadał zdolność odróżniającą , a w dacie złożenia wniosku znak utracił dostateczne znamiona odróżniające, to dowód z badania opinii publicznej na tę okoliczność należało przeprowadzić przed datą złożenia wniosku a nie po tej dacie; co więcej taki dowód należało w ogóle przeprowadzić. Zatem zarzut naruszenia przez Urząd Patentowy w rozpatrywanej sprawie art. 10 § 1 i art. 81 K.p.a. nie jest trafny .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W świetle art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 240, poz. 2052). sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, polegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie toczy się na podstawie powołanych wyżej przepisów.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich
zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lutego 2003 r., którą oddalono wniosek Fundacji [...] o uznanie za wygasłe prawa z rejestracji znaku towarowego słownego WIŚNIÓWKA nr [...], do którego uprawnionym jest P. S.A. z/s w J.
Argumentacja skarżącej sprowadzała się do zarzutów o charakterze przedmiotowym, dotyczących samego znaku towarowego i jego zdolności odróżniającej, zarzutów o charakterze podmiotowym, związanych z przynależnością uprawnionego do grupy "p." , co – zdaniem skarżącej – sprawia, iż odbiorcy nie kojarzą WIŚNIÓWKI z określonym przedsiębiorstwem lecz z grupą producentów, a także dotyczyła podstaw prawnych decyzji (niewłaściwego prawa), co mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
I tak, w opinii skarżącej znak towarowy słowny WIŚNIÓWKA stracił swoja zdolność odróżniającą, którą być może posiadał w niewielkim stopniu w dacie rejestracji w 1965 r., stając się nazwą rodzajową określonego rodzaju alkoholu; odbiorcy nie wiążą już z tym znakiem informacji o pochodzeniu produktu, lecz o produkcie jako takim. Na poparcie opinii, że nazwa WIŚNIÓWKA jest powszechnie używana jako nazwa rodzajowa skarżąca przytoczyła szereg przykładów takiego jej używania w słownikach, książkach kucharskich, encyklopediach i innych publikacjach.
Poruszona przez skarżącą kwestia dotyczy procesu, który w piśmiennictwie prawniczym określa się pojęciem "degeneracji znaku towarowego", polegającym na zmianie treści informacji przekazywanych przez dane oznaczenie; informacje o pochodzeniu produktu są zastępowane przez informacje o produkcie jako takim (por. Irena Wiszniewska, "Przekształcenie znaku towarowego w nazwę rodzajowa produktu", Państwo i Prawo, 1992 r., Nr 10, str. 53 i n.). Współcześnie w praktyce krajów europejskich konkurują ze sobą dwie teorie degeneracji znaku towarowego: teoria obiektywna, stosownie
do której proces przekształcania znaku towarowego w nazwę produktu lub określenie jego cechy należy uznać za zakończony i wykreślić oznaczenie z rejestru znaków tylko wtedy, gdy wszystkie biorące udział w obrocie i mające styczność z danym produktem kręgi (nabywcy, sprzedawcy, producenci) uznają,
że oznaczenie określa produkt jako taki, a nie wskazuje na jego pochodzenie z
określonego przedsiębiorstwa, oraz teoria subiektywna, która przypisuje decydujące znaczenie zachowaniu się uprawnionego - dopóki nie rezygnuje on z ochrony uznając, że znak nie uległ przekształceniu , dopóty nie można uznać
jego prawa za wygasłe z powodu degeneracji znaku, chociażby w powszechnej opinii oznaczenie utraciło właściwą znakom towarowym więź z przedsiębiorstwem. Generalnie jednak powszechny jest pogląd, zarówno na gruncie teorii obiektywnej, jak i subiektywnej, że przekształcenie znaku w nazwę towaru ma charakter wyjątkowy. Sam fakt, że znak bywa używany w obrocie jako nazwa towaru i ze przeciętny konsument nie łączy ze znakiem wyobrażenia o pochodzeniu towaru w żadnym razie nie wystarczają, by można było uznać znak za zdegenerowany. Ważne jest przy tym zachowanie uprawnionego. Jeżeli podejmuje on obronę znaku, tak w formach procesowych (wytaczanie stosownych powództw), jak i nieprocesowych (wysyłanie listów ostrzegawczych, zamieszczanie powszechnie dostępnych informacji, że oznaczenie jest chronionym znakiem) powoduje, że świadomość tego faktu zostaje podtrzymana wśród zainteresowanych kręgów poddawanych właściwym badaniom.
Akta sprawy jednoznacznie potwierdzają aktywność uprawnionego ze znaku towarowego słownego WIŚNIÓWKA nr [...] – P. S.A. z/s w J. w obronie znaku, zarówno w formach procesowych( np. pozew przeciwko Fundacji [...], wniosek o zabezpieczenie powództwa, sygn. akt [...], i zamieszczenie o tym informacji w prasie), jak i nieprocesowych (np. skuteczne wezwanie z dnia [...] czerwca 2001r. firmy A. z/s w G., czy firmy B. z/s w N. z dnia [...] czerwca 2002 r. do natychmiastowego zaprzestania produkcji wyrobu Wiśniówka lub zawierającego wyraz wiśniówka). Wyraźnie widać, że uprawniony, który najpierw (w 1991 r.) nabył licencję na używanie spornego znaku, a następnie na podstawie umowy z dnia 6 sierpnia 1999 r. o przeniesienie prawa z rejestracji słownego znaku towarowego [...], po zapłaceniu stosownej ceny, nabył prawa z rejestracji tego znaku i wystąpił skutecznie o dokonanie stosownych zmian w rejestrze, traktuje znak towarowy WIŚNIÓWKA nr [...], jako istotną cześć szeroko pojmowanego majątku przedsiębiorstwa.
Powołanie się przez skarżącą na zawarty w Stanowisku Polski w ramach negocjacji o członkowstwo Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej postulat objęcia ochroną m.in. nazwy "Wiśniówka- Polish Cherry" z uzasadnieniem, że wymienione wyroby spirytusowe, w tym Wiśniówka, są "produktami rdzennie polskimi, związanymi geograficznie z obszarem Polski i/lub polskimi surowcami" Sąd uważa za nieporozumienie. Jest bowiem oczywiste, że w takich sprawach i przy tego charakterze negocjacjach uzasadnienie nie nawiązuje do jakiegoś określonego znaku towarowego (np. WIŚNIÓWKA nr [...]) lecz właśnie do rodzaju towaru (w rozpatrywanym
przypadku alkoholu). Określony znak może bowiem z różnych powodów utracić znamiona odróżniające, co nie zagraża rodzajowi towaru objętego ochroną. Wywodzenie z takiego uzasadnienia tezy, że konkretny znak stał się nazwą rodzajową Sąd uważa za nieuprawnione.
W świetle powyższych argumentów także ze względu na blisko czterdziestoletnie używanie znaku oraz brak dowodów na okoliczność, że znak WIŚNIÓWKA utracił dostateczne znamiona odróżniające w rozumieniu art. 25 pkt 4 ustawy z 1985 r. o znakach towarowych, Sąd nie podzielił zdania skarżącej w tej sprawie.
Kolejny zarzut skarżącej dotyczy charakteru podmiotu uprawnionego ze znaku towarowego słownego WIŚNIÓWKA , a ściślej — jego powiązań z grupą P., które mają sprawiać, że odbiorcy kojarzą nie tylko WIŚNIÓWKĘ, ale dowolną polską wódkę z monopolistą "P." jako takim, a nie z jego poszczególnymi zakładami. Przypomnieć tu trzeba, że kwestia ta była szczegółowo rozważana w uzasadnieniu decyzji Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym z dnia [...] września 2000 r., Nr [...], znajdującej się również aktach sprawy. Stwierdzono tam m.in., że istota zagadnienia sprowadza się do kwestii związanych z podziałem "[...]" znaków towarowych między szereg przedsiębiorstw stosujących te znaki towarowe, uprzednio zgrupowanych w ramach P. w W. Przepisy aktualnie obowiązującej ( z 1985 r.) ustawy o znakach towarowych nie zawierają unormowań pozwalających na uporządkowanie spraw znaków towarowych zarejestrowanych w zupełnie odmiennych od obecnych warunkach, bowiem w systemie gospodarki centralnie sterowanej. W wyniku transformacji gospodarki, a w jej ramach dokonywanych przekształceń przedsiębiorstw państwowych, zaistniała konieczność "przypisania " tych znaków towarowych samodzielnym dziś przedsiębiorstwom funkcjonującym w całkowicie odmiennym systemie, tj. w warunkach gospodarki rynkowej. Z tych względów przepisy obowiązującej ustawy o znakach towarowych uchwalonej w 1985 r. – a więc opartej o ówczesne realia życia gospodarczego - winny być interpretowane z uwzględnieniem zaistniałych przemian. W tej sytuacji za prawidłową należy uznać przyjętą metodę podziału "[...]" znaków towarowych pomiędzy samodzielne przedsiębiorstwa grupy P. Przedsiębiorstwa przystępując do zorganizowanego w lipcu 1999 r. pod nadzorem Ministerstwa Skarbu Państwa przetargu, zobowiązały się stosownie do zawartego w dniu [...] maca porozumienia przedsiębiorstw przemysłu spirytusowego grupy P. przystąpić do organizacji, jaka ma być powołana dla wspólnych znaków towarowych P. i znaku husarza. W dniu [...] lipca 2000 r. została zawarta umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, na rzecz której - jako organizacji w rozumieniu art. 32 ustawy o znakach towarowych - będą przeniesione w/w znaki. Wobec tego, by odbiorcy nie byli wprowadzani w błąd co do pochodzenia towarów, prawa z rejestracji znaków towarowych przenoszone są na poszczególne przedsiębiorstwa bez znaku P. i znaku husarza, na co wyraziły zgodę przedsiębiorstwa grupy P. Przyjęty sposób podziału znaków "[...]" zmierza ponadto do przyznania praw z rejestracji znaków towarowych podobnych wyłącznie jednemu nabywcy tych praw. W konsekwencji trzeba uznać, że stworzone zostały warunki formalno-prawne służące identyfikacji znaku towarowego WIŚNIÓWKA z firmą uprawnioną ze znaku – P. S.A. z/s w J. Na ile znak ten wyróżnia produkt tego przedsiębiorstwa obecnie, po kilku (kilkunastu) latach jego wyłącznego stosowania przez uprawnionego, mogą wyjaśnić jedynie badania demoskopijne, których skarżąca nie przeprowadziła.
Zdaniem Sądu zarzut zastosowania przy orzekaniu w rozpatrywanej sprawie niewłaściwego prawa (ustawy z 1985 r. zamiast ustawy z 1963 r.) jest również nieuzasadniony, tym bardziej, że według skarżącej mogło to jedynie mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Jest poza dyskusją, że decyzja o rejestracji znaku towarowego słownego WIŚNIÓWKA, wniosek o uznanie tego prawa za wygasłe oraz zaskarżona decyzja zostały wydane (a wniosek złożony) pod rządami kolejnych ustaw regulujących materię znaków towarowych, a mianowicie (odpowiednio) ustawy z dnia 28 marca 1963 r. o znakach towarowych (Dz.U. Nr 14, poz. 73, z późn. zm.), ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz.U. Nr 5,
poz. 17, z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r.-Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2001 r. .Nr 49, poz. 508, z późn. zm.), która weszła w życie z dniem 22 sierpnia 2001 r. Wszystkie te ustawy zawierają przepisy przejściowe, przy czym w rozpatrywanej sprawie istotne znaczenie mają przepisy przejściowe zamieszczone w ustawie z 1985 r. oraz ustawie z 2000 r.-Prawo własności przemysłowej. I tak, zgodnie z art. 59 ustawy z 1985 r. prawa z rejestracji znaków towarowych istniejące w dniu wejścia w życie ustawy (1 lipca 1985 r.) pozostały w mocy, zaś w myśl art. 60 ust. 2 pkt 1 ustawy od dnia jej wejścia w życie czynności prawne dotyczące znaków towarowych, dokonane po tej dacie, ocenia się według przepisów ustawy z 1985 r. Natomiast zgodnie z przywołanym już wyżej art. 315 ustawy- Prawo własności przemysłowej prawa w zakresie znaków towarowych istniejące w dniu wejścia w życie ustawy pozostają w mocy; do tych praw stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile przepisy działu II ustawy nie stanowią inaczej. Dalej, art. 315 ust. 3 ustawy z 2000 r. stanowi, że ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym.
Z przepisów tych wynika, że , po pierwsze, zdolność ochronną przedmiotowego znaku towarowego WIŚNIÓWKA ocenia się na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 marca 1963 r. o znakach towarowych (Dz.U. Nr 14, poz. 73, z późn. zm.). Jest to, w opinii Sądu, jedna z podstawowych zasad
ochrony znaków towarowych, nakazująca oceniać ich zdolność ochronną na gruncie przepisów, na podstawie których zostały zarejestrowane. Po wtóre, z powołanych przepisów wynika, że czynności prawne dotyczące znaków towarowych zarejestrowanych na podstawie ustawy z 1963 r., dokonane po wejściu w życie ustawy z 1985 r., powinny być oceniane według przepisów tej ustawy. Świadczy o tym zarówno brzmienie art. . 60 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, nakazującego wprost stosować do nich te przepisy, jak i brzmienie art. 315 ust. 1 ustawy z 2000 r., uznającego w tym zakresie pierwszeństwo prawa dotychczasowego, tzn. ustawy z 1985 r. - o ile przepisy działu II ustawy z 2000
r.-Prawo własności przemysłowej nie stanowią inaczej
W tym kontekście podstawę prawną zaskarżonej decyzji należy uznać za prawidłową ; została ona trafnie wydana na podstawie art. 25 pkt 4, art. 30 i
art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy o znakach towarowych z 1985 r. w związku z art. 315 ust. 1 i 3 ustawy-Prawo własności przemysłowej.
Trzeba też podkreślić, że ochrona przedmiotowego znaku towarowego na gruncie przepisów ustawy z 1985 r. zakłada stosowanie w tym zakresie przepisów art. 31 powołanej ustawy. W myśl tego przepisu z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego można wystąpić w okresie pięciu lat od daty rejestracji; po upływie tego okresu z wnioskiem takim można wystąpić jedynie w stosunku do uprawnionego, który działał w złej wierze. Prawo z rejestracji znaku towarowego słownego WIŚNIÓWKA [...] zostało udzielone od dnia [...] maja 1965 r. i trwało również pod rządami ustawy
z 1985 r., która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1985 r., a więc licząc okres pięcioletni nawet od tej daty należy stwierdzić, że minął on z dniem 1 stycznia 1990 r. Jest przy tym oczywiste, że ciężar dowodu co do złej wiary uprawnionego obciąża wnioskodawcę.
Natomiast w kwestii właściwości rzeczowej organu uprawnionego do rozpatrzenia zgłoszonego wniosku mają zastosowania, zdaniem Sądu, przepisy
art. 318 ustawy z 2000 r.- Prawo własności przemysłowej.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nrl53, poz.1270) orzekł jak w sentencji wyroku.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI