III OSK 1021/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-11-05

NSAubezpieczenia społecznensa

renta rodzinnaświadczenie w drodze wyjątkuZUSubezpieczenie społeczneniezdolność do pracyokresy składkoweprawo rodzinneprawo administracyjne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki do jej przyznania pomimo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej rodziny.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku małoletnim dzieciom po zmarłym ojcu, który nie spełnił ustawowych warunków do jej uzyskania w trybie zwykłym. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. Kluczowe dla sprawy było ustalenie, czy istnieją szczególne okoliczności uzasadniające przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, mimo braku wystarczających okresów składkowych i nieskładkowych ojca.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku małoletnim A.P., K.P. i O.P. po zmarłym ojcu M.P. Sąd pierwszej instancji wcześniej oddalił skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który odmówił przyznania świadczenia. Podstawą odmowy było niespełnienie przez zmarłego ojca warunków ustawowych do uzyskania renty w trybie zwykłym, w szczególności brak wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego (10 miesięcy i 5 dni wobec wymaganych 4 lat). Sąd administracyjny uznał, że mimo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej rodziny, w tym schizofrenii ojca, nie zostały spełnione przesłanki do przyznania świadczenia w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Kluczowe było ustalenie, że stan zdrowia ojca, mimo pewnych schorzeń, nie stanowił bezwzględnej przeszkody do podjęcia zatrudnienia w okresach, gdy mógłby wypracować wymagane okresy składkowe. Sąd podkreślił, że przyznanie świadczenia w drodze wyjątku jest możliwe tylko w sytuacjach wyjątkowych, gdy wszystkie przesłanki są spełnione łącznie, a brak wystąpienia nawet jednej z nich wyklucza możliwość jego uzyskania. Sąd kasacyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi kasacyjnej, uznając, że postępowanie było prawidłowe, a prawo materialne zastosowano właściwie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism

Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przyznanie świadczenia w drodze wyjątku jest możliwe tylko w sytuacjach wyjątkowych, gdy wszystkie przesłanki określone w art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej są spełnione łącznie, a brak wystąpienia nawet jednej z nich wyklucza możliwość jego uzyskania. Brak wystarczających okresów składkowych i nieskładkowych, nawet przy trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej rodziny, nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania świadczenia w drodze wyjątku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest spełnienie wszystkich przesłanek łącznie, a brak wystarczających okresów składkowych i nieskładkowych ojca małoletnich uniemożliwia przyznanie renty w drodze wyjątku. Stan zdrowia ojca nie był bezwzględną przeszkodą do podjęcia zatrudnienia w okresach, gdy mógłby wypracować wymagane okresy.