II SA 4188/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-04-29
NSAtransportoweWysokawsa
opłaty drogowepojazdy nienormatywnekary pieniężnedrogi publicznerozporządzeniaprawo administracyjnekontrolaskarżącyorgan administracji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, stwierdzając, że została wydana na podstawie nieobowiązującego i niezgodnego z prawem rozporządzenia.

Sprawa dotyczyła skargi J. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nakładającą karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Sąd uchylił zarówno decyzję SKO, jak i decyzję organu pierwszej instancji. Kluczowym argumentem było to, że decyzje zostały wydane na podstawie rozporządzenia, które zostało uchylone i uznane za niezgodne z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2002 r., która utrzymała w mocy decyzję Zarządu Dróg Miejskich w W. z dnia [...] stycznia 2002 r. nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.354 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie prawa materialnego. Podstawą nałożenia kary było rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 marca 1998 r. w sprawie opłat drogowych, które jednak zostało uchylone ustawą z dnia 21 stycznia 2000 r. i straciło moc obowiązującą z dniem 30 czerwca 2000 r. Ponadto, przepisy tego rozporządzenia zostały uznane za niezgodne z Konstytucją i ustawą o drogach publicznych przez Sąd Najwyższy. W związku z tym, decyzje wydane na podstawie nieobowiązującego i wadliwego prawnie aktu wykonawczego podlegały uchyleniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja wydana na podstawie nieobowiązującego i wadliwego prawnie rozporządzenia jest wadliwa.

Uzasadnienie

Rozporządzenie, na podstawie którego nałożono karę, zostało uchylone i uznane za niezgodne z Konstytucją oraz ustawą o drogach publicznych, co czyniło je niewłaściwą podstawą prawną dla zaskarżonej decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.d.p. art. 13 § ust. 2a

Ustawa o drogach publicznych

Podstawa materialnoprawna dla nałożenia kary pieniężnej.

rozp. RM ws. opłat drogowych art. 9 § ust. 1, 2, 3

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie opłat drogowych

Przepisy, na podstawie których nałożono karę, uznane za nieobowiązujące i wadliwe.

Pomocnicze

u.zm. niekt. u. ws. f. adm. publ. art. 74

Ustawa o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej

Przepis uchylający rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 marca 1998 r.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1) lit. a)

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określenie zakresu kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.

u.d.p. art. 19 § ust. 1 pkt 6

Ustawa o drogach publicznych

Określenie zarządcy dróg publicznych w granicach miasta W.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja została wydana na podstawie nieobowiązującego rozporządzenia. Rozporządzenie, na podstawie którego wydano decyzję, zostało uznane za niezgodne z Konstytucją i ustawą.

Odrzucone argumenty

Zarzut niewłaściwego organu podejmującego decyzję w I instancji (choć nie był to główny argument sądu, został podniesiony przez stronę).

Godne uwagi sformułowania

Rozporządzenie to zostało uchylone przepisem art. 74 ustawy z dnia 21 stycznia 2000 r. przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 marca 1998 r. w sprawie opłat drogowych zostały uznane za niezgodne z Konstytucją (art. 2 i art. 92) oraz uznane, że nie są zgodne z art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych przez to, że naruszały zakres ustawowego upoważnienia oraz stanowiły przepis o charakterze represyjnym.

Skład orzekający

Halina Emilia Święcicka

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Czarnecki

sędzia

Dorota Wdowiak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność i obowiązywanie przepisów wykonawczych po ich uchyleniu lub uznaniu za niezgodne z prawem; kontrola legalności decyzji administracyjnych wydanych na podstawie wadliwych przepisów."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, ale zasada dotycząca wadliwej podstawy prawnej ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest stosowanie prawa obowiązującego i zgodnego z Konstytucją, nawet w sprawach dotyczących kar pieniężnych. Pokazuje też, że sądy administracyjne skrupulatnie badają podstawy prawne decyzji.

Kara nałożona na podstawie nieistniejącego prawa? Sąd uchyla decyzję!

Dane finansowe

WPS: 3354 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA 4188/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-12-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Czarnecki
Dorota Wdowiak
Halina Emilia Święcicka /przewodniczący sprawozdawca/
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie Asesor WSA Andrzej Czarnecki WSA Dorota Wdowiak Protokolant Beata Bińkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...] w przedmiocie obciążenia karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2002r. orzekając jednocześnie o niewykonywaniu ich do czasu uprawomocnienia się wyroku 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. A. kwotę zł. 749,- (siedemset czterdzieści dziewięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Zarząd Dróg Miejskich w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. na podstawie § 9 ust. 1 tabela Lp. 4 i ust. 2, 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 marca 1998 r. w sprawie opłat drogowych (Dz. U. Nr 40, poz. 230) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w na 155, poz. 772) obciążył J. A. karą pieniężną w wysokości 3.354,- zł. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.
Decyzja została wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze uprzednio wydanej decyzji z dnia [...] lutego 2000 r.
W uzasadnieniu decyzji podano, że w dniu 19 listopada 1999 r. podczas kontroli pojazdu stwierdzono przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu potwierdzone protokołem z zatrzymania i kontroli. Pojazd – zespół składający się z ciągnika marki [...] z naczepą należał według dowodu rejestracyjnego do S. S.. Właściciel wyjaśnił, iż zgodnie z umową Kupna-sprzedaży zawartej w dniu 2 listopada 1999 r. pojazd należy do kupującego, jakim jest J. A.. W wyniku kontroli stwierdzono przekroczenia dopuszczalnych nacisków na osie. Na podstawie obowiązującej tabeli opłat obliczono opłatę za przekroczenia (3.000 zł.), którą to kwotę zrewaloryzowano na podstawie § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 marca 1998 r. w sprawie opłat drogowych oraz na podstawie średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług ogłoszonego w Monitorze Polskim Nr 4 z dnia 27 stycznia 1999 r. przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2002 r. SKO w uzasadnieniu decyzji wskazało, że opłatę za przejazd pojazdem nienormatywnym wyliczono prawidłowo a podnoszony w odwołaniu zarzut, że decyzję wydał organ niewłaściwy jest nietrafny. Zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) w granicach miasta W. zarządcą dróg publicznych jest zarząd miasta W..
J. A. zaskarżył ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie oraz decyzji organu I instancji. Powtórzył podnoszony wcześniej zarzut odnośnie niewłaściwego organu podejmującego decyzję w I instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem rozpoznania jest skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Niniejsza sprawa została przekazana do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowi inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie chociaż z innych powodów niż podnosił skarżący. .
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) oraz § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 marca 1998 r. w sprawie opłat drogowych (Dz. U. Nr 40, poz. 230). Nałożenie kary pieniężnej nastąpiło na podstawie tabeli zawartej w § 9 ust. 1 tego rozporządzenia.
W dacie wydania zaskarżonej decyzji jak również decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...] stycznia 2002 r. podjętej przez Zarząd Miasta W. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 marca 1998 r. w sprawie opłat drogowych nie stanowiło aktu obowiązującego prawa. Rozporządzenie to zostało uchylone przepisem art. 74 ustawy z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (Dz. U. Nr 12, poz. 136). Zgodnie z nim, przepisy wykonawcze, wydane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie upoważnień zmienianych w ustawach nowelizowanych tą ustawą, zachowują moc do dnia 30 czerwca 2000 r.
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych była jedną z ustaw nowelizowanych wyżej wskazaną ustawą, z kolei rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 marca 1998 r. w sprawie opłat drogowych było aktem wykonawczym do ustawy o drogach publicznych.
Zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego. W rozpoznawanej sprawie obie decyzje administracyjne zostały wydane na podstawie § 9 ust. 1,2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 marca 1998 r. w sprawie opłat drogowych.
Należy również zauważyć, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 marca 1998 r. w sprawie opłat drogowych zostały uznane za niezgodne z Konstytucją (art. 2 i art. 92) oraz uznane, że nie są zgodne z art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych przez to, że naruszały zakres ustawowego upoważnienia oraz stanowiły przepis o charakterze represyjnym. (wyrok Sądu Najwyższego z 8 września 2000 r. III RN 9/00 –OSNP 2001/10/330).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 wyżej powołanej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI