II SA 2041/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-03-09
NSAAdministracyjneŚredniawsa
zasiłek pogrzebowyżołnierzczłonek rodzinyterminodwołaniekpapostępowanie administracyjnenieważność decyzji

WSA w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Dowódcy Garnizonu W. odmawiającej zasiłku pogrzebowego, uznając, że organ drugiej instancji rozpoznał odwołanie wniesione po terminie bez przywrócenia tego terminu.

Sprawa dotyczyła odmowy wypłaty wyrównania zasiłku pogrzebowego W.Z. przez Dowódcę Jednostki Wojskowej, który odmówił świadczenia z tytułu śmierci teścia żołnierza. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję, argumentując, że teściowie nie byli uznawani za członków rodziny w rozumieniu przepisów. WSA w Warszawie stwierdził nieważność decyzji organu odwoławczego, wskazując na rażące naruszenie prawa proceduralnego, polegające na rozpoznaniu odwołania wniesionego po terminie bez jego przywrócenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę W.Z. na decyzję Dowódcy Garnizonu W., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą wypłaty wyrównania zasiłku pogrzebowego. Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku z tytułu śmierci teścia żołnierza. Organ pierwszej instancji odmówił świadczenia, powołując się na brak definicji członka rodziny w przepisach dotyczących uposażenia żołnierzy i odwołując się do definicji z ustawy emerytalno-rentowej, która nie obejmowała teściów. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. WSA w Warszawie uznał jednak skargę za zasadną, stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji. Sąd wskazał, że organ odwoławczy rozpoznał odwołanie wniesione po terminie (7 dni od doręczenia decyzji) bez wydania postanowienia o przywróceniu terminu. Takie działanie stanowi rażące naruszenie prawa procesowego (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), ponieważ prowadzi do niedopuszczalnej weryfikacji decyzji ostatecznej. Sąd orzekł zatem o stwierdzeniu nieważności decyzji organu odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, rozpoznanie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Rozpoznanie odwołania po terminie bez jego przywrócenia jest niedopuszczalną weryfikacją decyzji ostatecznej i stanowi naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (12)

Główne

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 134 § § 1

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 pkt 2

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa o uposażeniu żołnierzy art. 2 § ust. 2 pkt 7

Ustawa o uposażeniu żołnierzy

ustawa o uposażeniu żołnierzy art. 20 § ust. 4

Ustawa o uposażeniu żołnierzy

Ustawa o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej...

ustawa o uposażeniu żołnierzy art. 20 § ust. 3 pkt 1

Ustawa o uposażeniu żołnierzy

ustawa emerytalno rentowa art. 77

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § § 1

k.p.a. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 152

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy rozpoznał odwołanie wniesione po terminie bez wydania postanowienia o przywróceniu terminu.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów dotycząca definicji członka rodziny i braku uprawnień do zasiłku pogrzebowego.

Godne uwagi sformułowania

Rozpatrzenie odwołania wniesionego po terminie, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Oznacza to bowiem niedopuszczalną weryfikacje w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, korzystającej z cech trwałości, o jakiej mowa w art. 16 § 1 kpa.

Skład orzekający

Jan Bała

przewodniczący

Iwona Dąbrowska

sprawozdawca

Jacek Fronczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów proceduralnych przez organy administracji, w szczególności dotyczące terminów wnoszenia odwołań i konsekwencji ich uchybienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, a nie merytorycznego prawa do zasiłku pogrzebowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie przestrzegania terminów proceduralnych przez organy administracji, co może prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli kwestia merytoryczna mogłaby być dyskusyjna.

Nieważność decyzji administracyjnej z powodu przekroczenia terminu na wniesienie odwołania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA 2041/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-03-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-06-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Dąbrowska /sprawozdawca/
Jacek Fronczyk
Jan Bała /przewodniczący/
Sygn. powiązane
OSK 753/04 - Wyrok NSA z 2004-10-06
Skarżony organ
Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Jan Bała Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.) Asesor WSA Jacek Fronczyk Protokolant Joanna Ukalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2004 r. sprawy ze skargi W.Z. na decyzję Dowódcy Garnizonu W. z dnia [...] maja 2002 r. w przedmiocie zasiłku pogrzebowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Uzasadnienie
Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] W. decyzją z dnia [...] października 2001 r. wydaną na podstawie art. 104 kpa w związku z art. 2 ust. 2 pkt 7 i art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 18) odmówił W. Z. wypłacenia wyrównania zasiłku pogrzebowego pomiędzy dwumiesięcznym uposażeniem żołnierza a zasiłkiem pogrzebowym wypłaconym z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu śmierci teścia.
Od powyższej decyzji W.Z. odwołał się wnosząc o jej uchylenie i wskazując, że w ustawie z dnia 6 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy o odszkodowaniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą w Milicji Obywatelskiej, ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, ustawy o uposażeniu żołnierzy, ustawy o Policji, ustawy o Urzędzie Ochrony Państwa, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, ustawy o kontroli skarbowej, ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy o Służbie Więziennej oraz ustawy o Inspekcji Celnej (Dz. U. Nr 81, poz.877), zmieniającej m.in. ustawę o uposażeniu żołnierzy zostali ustaleni członkowie rodziny żołnierza dla celów wypłaty zasiłku pogrzebowego, wśród których wymienieni zostali również teściowie żołnierza.
Dowódca Garnizonu W. decyzją z dnia[...]maja 2002 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 kpa w związku z art. 9 ust. 4 i art. 20 ust. 3 pow. ustawy o uposażeniu żołnierzy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i wskazał, że zgodnie z postanowieniami art. 20 ust. 3 pkt 1 ustawy, żołnierzowi który pokrył koszty pogrzebu członka swojej rodziny przysługuje prawo do zasiłku pogrzebowego w wysokości dwumiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym. Jednakże przepisy tej ustawy podobnie jak przepisy aktów wykonawczych w treści obowiązującej w dacie poniesienia przez skarżącego kosztów pogrzebu teścia nie definiowały pojęcia członka rodziny żołnierza. Występujące wątpliwości prawne w kwestii uprawnień W. Z. co do przyznania zasiłku pogrzebowego należało oceniać, zdaniem organu, w świetle art. 77 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) zawierającego definicję członka rodziny. Zawarte w tym przepisie wyliczenie nie obejmuje teściów.
W skardze do Sądu W. Z. ponowił argumenty zawarte w odwołaniu do organu i wniósł o jej uchylenie.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o oddalenie skargi i wskazał, że w dacie poniesienia przez skarżącego kosztów pogrzebu przepis zaliczający teściów do członków rodziny żołnierza nie obowiązywał, zaś zgodnie z art. 77 ustawy emerytalno rentowej teściowie nie są zaliczani do członków rodziny uprawnionych do zwrotu kosztów pogrzebu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosowanie do art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga okazała się zasadna.
Organy administracji publicznej podejmujące decyzje administracyjne związane są rygorami procedury administracyjnej, określającej ich obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Stosownie do art. 58 i 59 kodeksu postępowania administracyjnego w razie uchybienia terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy obowiązany jest przed rozpatrzeniem odwołania wydać orzeczenie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Oznacza to bowiem niedopuszczalną weryfikacje w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, korzystającej z cech trwałości, o jakiej mowa w art. 16 § 1 kpa (zob. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 1998 r., OPS 11/98 - ONSA z 1999 r. nr 1, poz. 4).
W rozpatrywanej sprawie Dowódca Garnizonu W. rozpoznał odwołanie wniesione po terminie, bez wydania postanowienia o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania. Jak wynika bowiem z akt sprawy skarżący otrzymał decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] W. w dniu 22 października 2001 r., kwitując jej odbiór własnoręcznym podpisem, zaś skargę na tę decyzję złożył w dniu 30 października 2001 r. Została ona zatem złożona po terminie przewidzianym w art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 18), a wynoszącym siedem dni od daty doręczenia decyzji.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa orzekł jak w sentencji. O wykonalności wyroku orzeczono na podstawie art. 152 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI