II SA 1911/03

II SA 1911/03 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2004-06-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-05-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A. Beata Jezielska /sprawozdawca/
Hanna Raszkowska /przewodniczący/
Marzenna Glabas
Symbol z opisem
633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Marzenna Glabas Asesor WSA Beata Jezielska (spr.) Protokolant Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2004 r., sprawy ze skargi Z. B. na decyzje Wojewody z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie prawa do świadczenia przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
2 II SA 1911/03
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 4 marca 2003r. Starosta P. orzekł o odmowie przyznania Z. B. prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu podano, iż strona zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. w dniu l października 2001 r. i została uznana za osobę bezrobotną oraz przyznano jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych. W dniu 19 października 2001 r. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa do zasiłku przedemerytalnego. Jednakże decyzją z dnia 25 października 20001r., utrzymaną w mocy decyzją Wojewody z dnia 7 lutego 2002r. odmówiono jej przyznania wnioskowanego świadczenia. Oddalono także skargę wniesioną na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z kolei w dniu 26 lutego 2002r. Z. B. złożyła wniosek o przyznanie jej świadczenia przedemerytalnego, dołączając nowe dokumenty, których nie przedstawiła w dniu rejestracji. Wskazano, iż wnioskodawczyni posiada okres zaliczany do emerytury wynoszący 32 lata 6 miesięcy i 23 dni, jednakże nie może skorzystać z przepisów ustawy obowiązujących od l stycznia 2002r., gdyż zarejestrowała się w 2001 r.
Od decyzji tej odwołała się Z. B., wnosząc o przyznanie jej świadczenia przedemerytalnego. Podała, iż w dniu złożenia wniosku w dniu 25 lutego 2002r. spełniała wszystkie przesłanki niezbędne do przyznania przedmiotowego świadczenia zgodnie ze znowelizowaną treścią art. 37k ust. l pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Decyzją z dnia 16 kwietnia 2003r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniesiono, iż przepisy art. 37k i art. 371 w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r. obowiązują od dnia l stycznia 2002r. i dotyczą osób rejestrujących się od tego dnia. W związku z tym nie mają zastosowania do odwołującej się, co w ocenie organu zostało wyjaśnione w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2002r.
Na tę decyzję skargę wniosła Z. B. Podniosła, iż w dniu rozwiązania umowy o pracę zasięgała informacji odnośnie obowiązujących przepisów, które gwarantowały jej nabycie prawa do stałego świadczenia. W związku z tym wyraziła zgodę na zwolnienie jej z zakładu pracy i nie dochodziła roszczeń z tego tytułu na drodze sądowej. W ocenie skarżącej zmiana przepisów nie może odnosić się do spraw wszczętych przed tą
zmianą. Podała, iż spełnia warunki do nabycia świadczenia przedemerytalnego, a w związku z tym zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśniono, iż zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie rejestracji w urzędzie pracy skarżąca nie spełniała przesłanek do uzyskania zasiłku przedemerytalnego, ani świadczenia przedemerytalnego. Natomiast świadczenie przedemerytalne w oparciu o przepisy obowiązujące od l stycznia 2002r. nie mogło być jej przyznane z uwagi na fakt, iż skarżąca zarejestrowała się w 2001 r. W związku z tym organ nie podzielił stanowiska skarżącej, iż zmiany w przepisach o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu były przyczyną odmowy przyznania jej przedmiotowego świadczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Stąd też pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczenie zapadło w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie.
Podnieść należy, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji.
Przede wszystkim należy wskazać, iż powołany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2002r. "[...]" oddalający skargę Z. B. na decyzję Wojewody z dnia 7 lutego 2002r. dotyczył kwestii uprawnień do zasiłku przedemerytalnego. Natomiast przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest wniosek skarżącej o przyznanie jej prawa do świadczenia przedemerytalnego. W związku z tym ocena prawna wyrażona w tym wyroku nie wiąże Sądu w rozumieniu art. 99 ustawy z
dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.), gdyż decyzje organów zatrudnienia w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego nie były wcześniej przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji stwierdzić należy, iż zostały one wydane z naruszeniem prawa.
W niniejszej sprawie bezsporną jest okoliczność, iż skarżąca zarejestrowała się jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. w dniu l października 2001 r. i uzyskała prawo do zasiłku dla bezrobotnych na okres 18 miesięcy. Przy czym nie spełniała wymogów do uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego, ani świadczenia przedemerytalnego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 31 grudnia 2001 r.
Zważyć należy, iż w dniu l stycznia 2002r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz.U. Nr 154 poz. 1793). Nowelizacja dokonana tą ustawą dotyczyła między innymi art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, ze zm.) regulującego kwestie świadczeń przedemerytalnych. Powołana ustawa zmieniająca nie zawierała przepisów międzyczasowych. Jedynie w art. 11 ust. 2 wprowadzono zapis, iż osoby które przed dniem wejścia w życie ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach.
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie taka konstrukcja powołanych przepisów nie uzasadnia stanowiska zaprezentowanego przez organy orzekające w niniejszej sprawie o barku podstaw do stosowania przepisów obowiązujących od dnia l stycznia 2002r. Podnieść bowiem należy, iż zgodnie z poglądami wyrażanymi zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i w doktrynie brak przepisów przejściowych oznacza przyjęcie przez ustawodawcę zasady bezpośredniego działania nowych regulacji. Zatem z chwilą wejścia znowelizowanych przepisów należało je stosować do wszystkich osób spełniających warunki w nich określone, niezależnie od daty ich rejestracji w urzędzie pracy. Zasada ta nie dotyczyła jedynie osób, które zrejestrowały się w urzędzie pracy przed dniem l stycznia 2002r. i
spełniały warunki do nabycia zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia emerytalnego zgodnie z poprzednio obowiązującym przepisami. Uzyskały one bowiem prawo do nabycia i zachowania wskazanych świadczeń na dotychczasowych zasadach.
Nie można także uznać, iż za brakiem podstaw do stosowania nowych przepisów przemawia fakt, iż powołana nowelizacja zmieniła także brzmienie art. 371 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, wprowadzając zapis iż prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, a nie jak dotychczas - w dniu rejestracji lub w okresie pobierania zasiłku lub zasiłku przedemerytalnego. Po pierwsze bowiem, określenie warunki o których mowa w tym przepisie należy odnosić do przesłanek warunkujących nabycie prawa do przedmiotowego świadczenia określonych w art. 37 k ust. l ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia. Po wtóre zaś, przyjęcie wykładni, iż przepis ten wskazuje na możliwość objęcia świadczeniami na nowych zasadach jedynie osób zarejestrowanych po dniu l stycznia 2002r. prowadziłoby do nierównego traktowania bezrobotnych. W takim wypadku bowiem osoby składające wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego i spełniające w dacie jego złożenia takie same warunki materialnoprawne byłyby traktowane odmiennie jedynie ze względu na datę rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Prowadziłoby to niewątpliwie do naruszenia konstytucyjnej zasady równości obywateli wobec prawa poprzez nierówne traktowanie osób znajdujących się w takiej samej sytuacji. Wskazać przy tym należy, iż stosownie do ustępu 2 art. 37 l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu świadczenia przedemerytalne przysługują od następnego dnia po dniu zarejestrowania się uprawnionej osoby w powiatowym urzędzie pracy albo od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień. Zatem w przypadku, gdy w dniu wejścia w życie nowych przepisów osoba ubiegająca się o świadczenie przedemerytalne była zarejestrowana w urzędzie pracy i posiadała prawo do zasiłku dla bezrobotnych, a zatem istniał stan powstały wskutek rejestracji (z czym ustawa łączy określone skutki), to ocena jej uprawnień do zasiłku przedemerytalnego (o ile nie spełniła wymogów do uzyskania świadczenia na poprzednich zasadach) winna być dokonywana w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie złożenia wniosku.
Wobec powyższego w ocenie Sądu wniosek skarżącej o przyznanie jej prawa do świadczenia przedemerytalnego winien być rozpoznany na podstawie art. 37k ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu w brzmieniu obowiązującym od dnia l stycznia 2002r.
W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 145 § l pkt l lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.